ບົດໂຄງການຈົບຊັ້ນ ຫົວບົດ ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢັ້ງຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ

ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ
ສນັ ຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວດັ ທະນະຖາວອນ

*******0000*******

ກະຊວງສກຶ ສາທິການ ແລະ ກລິ າ
ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫງ່ ຊາດ
ຄະນະນຕິ ິສາດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ

ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້

ຫວົ ບດົ : ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ

ຂຽນໂດຍ: ເລກລະຫດັ ນກັ ສກຶ ສາ QFLA 0182.12
ເລກລະຫດັ ນກັ ສກຶ ສາ QFLA 0164.12
1. ທາ້ັ ວ ຈອນນ່ ພມົ ມະຈນັ
2. ທາ້ັ ວ ໄພສອນ ບດຸ ທອງຄາ

ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ນເ້ັ ປັນສວ່ ນໜ່ ຶງ ໃນຫກັ ສດູ ການສກຶ ສາລະດບັ ປະລນິ ຍາຕ
ຂອງຄະນະນຕິ ິສາດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ
ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫງ່ ຊາດ

ສກົ ສກຶ ສາ 2015 - 2016

ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້

ຫວົ ບດົ : ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ

ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ນໄັ້ ດດ້ັ າເນນຕາມຫກັ ສດູ ການສກຶ ສາລະດບັ ປະລິນຍາຕ
ຂອງຄະນະນຕິ ິສາດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ
ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫງ່ ຊາດ

ໄດຜ້ັ າ່ ນການປອັ້ ງກນັ , ຄງັ້ ວນັ ທ 06 ມຖິ ນຸ າ 2016

ອາຈານຜຊູ່ ນັ້ າ:

ທາ່ ນ ອາຈານ ວສິ ດຸ າ ຈອມມະນຈນັ ລາຍເຊັນ:........................

ຄະນະກາມະການປອ້ັ ງກນັ ບດົ ມ:

1. ທາ່ ນ ອາຈານ ວໄິ ຊ ສຫາປນັ ຍາ (ປະທານ) ລາຍເຊັນ:.....................

2. ທາ່ ນ ອາຈານ ບນຸ ເຖງິ ສທອນແກວ້ັ ຈາປາ (ຮອງປະທານ) ລາຍເຊັນ:......................

3. ທາ່ ນ ອາຈານ ພໄູ ຊ ຈນັ ທະວງົ (ກາມະການ) ລາຍເຊັນ:.....................

4. ທາ່ ນ ອາຈານ ແກວ້ັ ພິລາ ອານວຸ ງົ (ກາມະການ) ລາຍເຊັນ:....................

ສກົ ສກຶ ສາ 2015 - 2016

i

ຄາກາ່ ວຂອບໃຈ

ໃນການຂຽນບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ຄງັ້ ນ້ັ ຈະປະສບົ ຜນົ ສາເລັດມາຈນົ ເຖງິ ຈດຸ ນໄັ້ ດນ້ັ ນັ້
ກຍອ້ັ ນວາ່ ໄດຮ້ັ ບັ ການຮວ່ ມມຈື າກຫາຍພາກສວ່ ນ ທ່ ໃຫກ້ັ ານຊວ່ ຍເຫືອໄດດັ້ ໂດຍຕະຫອດມາ
ເວົ້ັາລວມ ເວ້ັົາສະເພາະກແມນ່ ຂສະແດງຄວາມຮບູັ້ ນຸ ຄຸນ ແລະ ຂກາ່ ວຄາຂອບໃຈ ມາຍງັ
ທາ່ ນ ອາຈານ ວສິ ດຸ າ ຈອມມະນຈນັ ເຊ່ ງິ ເປັນອາຈານທ່ ປຶກສາ ແລະ ທາ່ ນໄດເັ້ ສຍສະລະ
ເວລາອນັ ມຄາ່ ຂອງທ່ານໃຫຄັ້ ວາມໃກຊັ້ ິດຕິດຕາມ ເພ່ ືອໃຫກ້ັ ານຊັນ້ າ, ໃຫຄັ້ າປຶກສາ, ປບັ ປຸງ
ແກໄ້ັ ຂ ໃນການຂຽນບດົ ຄງັ້ ນຈ້ັ ນົ ເຮັດໃຫກ້ັ ມຸ່ ຂອງພວກຂາັ້ ພະເຈັ້ົາປະສບົ ຜນົ ສາເລັດ. ດງ່ ັ ນນັ້
ກມຸ່ ຂາັ້ ພະເຈັົ້າ ຈ່ ງຶ ຂສະແດງຄວາມຮູບັ້ ຸນຄນຸ ແລະ ຂອບໃຈຢ່າງລນົັ້ ເຫືອມາຍງັ ອາຈານ
ໃນມະນະໂອກາດນດັ້ ວ້ັ ຍ.

ພວກຂາ້ັ ພະເຈ້ັາົ ໃນນາມທ່ ເປັນນກັ ສຶກສາ ຄະນະນຕິ ິສາດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ ຂສະ
ແດງຄວາມຮູັ້ບຸນຄຸນ ແລະ ຂກາ່ ວຄາຂອບໃຈເປັນຢ່າງສູງມາຍງັ ບນັ ດາທ່ານການນາ
ຄະນະບດ, ຄູ-ອາຈານທ່ ຢູ່ ຄະນະນິຕິສາດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ, ອາຈານປະຈາວິຊາ,
ອາຈານຮບັ ເຊນກດ ທ່ ໄດສ້ັ ິດສອນໃນແຕລ່ ະຊ່ວົ ໂມງຮຽນ ແລະ ຖາ່ ຍທອດຄວາມຮ,ູັ້ ຄວາມ
ສາມາດທ່ ທາ່ ນໄດສັ້ ະຫະເວລາອນັ ມຄາ່ ຂອງທາ່ ນຕະຫອດການສຶກສາ ແລະ ພອ້ັ ມທງັ ປະສບົ
ການຕາ່ ງໆທ່ ທາ່ ນໄດນັ້ າມາຖາ່ ຍທອດໃຫ້ັ ເພ່ ືອຈະນາໃຊໃັ້ ນວຽກງານຕ່ ໜາັ້ .

ຂຂອບໃຈ ພະແນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມແຂວງ ບລິຄາ
ໄຊ ທ່ ໄດສ້ັ ະໜອງຂມັ້ ນູ ບາງສວ່ ນປະກອບເຂົ້ັາໃນການຂຽນບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ໃນຄງັ້ ນ,້ັ ຂ
ຂອບໃຈ ແລະ ສະແດງຄວາມຮູັບ້ ຸນຄຸນມາຍງັ ອາ້ັ ຍ, ເອືັ້ອຍ, ພະນກັ ງານຂອງສານ
ປະຊາຊນົ ແຂວງ ຈາປາສກັ ເຊ່ ງິ ເປັນບອ່ ນຝຶກງານຂອງພວກຂາ້ັ ພະເຈ້ັົາໄດໃ້ັ ຫກ້ັ ານຕອັ້ ນຮບັ
ຢາ່ ງອບົ ອນຸ່ ເຊ່ ງິ ພວກທາ່ ນໄດໃັ້ ຫຄ້ັ ວາມຮໃູັ້ ນທາງປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ .

ຂສະແດງຄວາມຮບູ້ັ ນຸ ຄນຸ ແລະ ຂອບໃຈມາຍງັ ຄອບຄວົ ຂອງພວກຂາັ້ ພະເຈ້ົັາ, ພອັ້ ມ
ດວັ້ ຍຍາດພ່ ນອ້ັ ງທ່ ໄດໃ້ັ ຫກ້ັ ານສະໜບັ ສະໜນຸ ທາງດາັ້ ນປດັ ໃຈ, ທງັ ເຫ່ ືອແຮງທາງກາຍ ແລະ
ແຮງໃຈໃຫແ້ັ ກພ່ ວກຂາ້ັ ພະເຈົັາ້ ຕະຫອດໄລຍະການສກຶ ສາຈນົ ໄດຮ້ັ ບັ ຜນົ ສາເລັດ, ຂຂອບໃຈໝູ່
ເພ່ ອື ນ, ອາັ້ ຍ, ເອອື້ັ ຍນອັ້ ງທ່ ໄດໃັ້ ຫໂັ້ ອກາດຖອດຖອນບດົ ຮຽນ ແລະ ການຂຽນບດົ ໂຄງການ
ຈບົ ຊນັ້ ໃນຄງັ້ ນ.້ັ

ທ້າັ ຍສດຸ ນ້ັ ພວກຂາັ້ ພະເຈັົ້າ ບ່ ມສິງໃດທ່ ຈະຕອບແທນບຸນຄນຸ ຂອງທ່ານໄດ້ັ ມພຽງ
ແຕຄ່ າອວຍພອນ ຂໃຫພັ້ ວກທາ່ ນທ່ ພວກຂາ້ັ ພະເຈ້ົັາໄດເ້ັ ອຍນາມ ແລະ ບໄດເັ້ ອຍນາມ ຂໃຫັ້
ມຄວາມສຸກ, ຄວາມສະບາຍ, ມສຸຂະພາບແຂງແຮງ, ຈ່ງົ ປະສບົ ຜນົ ສາເລັດໃນໜັ້າທ່ ການ
ງານ ແລະ ມວຽກງານທ່ ດ ກາ້ັ ວໜາັ້ ຕະຫອດຮອດຄອບຄວົ ຂອງທາ່ ນດວັ້ ຍ.

ຂຂອບໃຈ

ii

ຄານາ

ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊ ນັ້ ເຫັ້ມນັ້ແມນ່ ພາກສ່ວນໜ່ ຶງ ໃນຫກັ ສູດການສຶກສາລະດບັ
ປະລິນຍາຕ ຂອງມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ຄະນະນຕິ ິສາດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ, ພາກ
ວຊິ າ ກດົ ໝາຍແພງ່ . ໃນບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ເຫັ້ມນໄ້ັ ດຂັ້ ຽນກຽ່ ວກບັ ບາດກາ້ັ ວ ຫື ຂນັ້ ຕອນ
ຂອງການດາເນນຄະດຂອງສານໃນການພິຈາລະນາການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ແລະ
ການຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ຂອງອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດິນ ໃນການອອກສາເນົາໃບຕາດິນເມ່ອື ມ
ການຮອ້ັ ງຂຂອງເຈັາ້ົ ຂອງສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ໃນກລະນທ່ ສາເນົາໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ແລະ ຮອ້ັ ງ
ຂໃຫພ້ັ າກສວ່ ນຂອງລດັ ອອກສາເນົາໃບຕາດນິ ໃຫໃັ້ ໝ່ ເຊ່ ິງປະຕິບດັ ຕາມເງ່ອື ນໄຂການການດົ
ຂອງລະບຽບກດົ ໝາຍ.

ດ່ງັ ນນັ້ ໃນການທ່ ທາງພາກລດັ ຈະສາມາດອອກສາເນົາໃບຕາດນິ ໃໝ່ໄດກ້ັ ຕອັ້ ງໄດ້ັ
ປະຕິບດັ ຕາມຫກັ ການທ່ ໄດັ້ການດົ ໄວໃ້ັ ນກດົ ໝາຍ, ນຕິ ິກາ ແລະ ລະບຽບການຕ່າງໆທ່
ກຽ່ ວຂອ້ັ ງກບັ ເລ່ ືອງ ເພ່ ືອຮບັ ປະກນັ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮອ້ັ ຍ, ຮບັ ປະກນັ ໃຫທ້ັ ວ່ ງທນັ ກບັ
ເວລາ, ທນັ ກບັ ຄວາມຮຽກຮອ້ັ ງຕັ້ອງການຂອງຜ່ຮູ ອັ້ ງຂ, ເພ່ ືອເປັນການປກົ ປ້ັອງສິດ ແລະ
ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງເຈັ້ົາຂອງສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ .

ໃນການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ເຊ່ ິງແມນ່ ສານເປັນ
ອງົ ດຽວເທ່ ົານນັ້ ທ່ ມສດິ ອານາດ ໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ. ຢໃູ່ ນຊວ່ ງໄລຍະຂອງ
ການຂຽນບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ເຫັ້ມນ້ັແມນ່ ໃຊັເ້ ວລາດນົ ພສມົ ຄວນ ເຊ່ ິງພວກຂາັ້ ພະເຈ້ົັາໄດ້ັ
ຕງັ້ ໃຈຄນົັ້ ຄວາ້ັ ຊອກຫາຂມັ້ ນູ ທ່ ເຫັນວາ່ ມຄວາມສາຄນັ ກບັ ບດົ ເຫັ້ມນ້ັ ເປັນຕນ້ົັ ແມນ່ ລງົ ເລິກກຽ່ ວ
ກບັ ການເຄ່ ືອນໄຫວຂອງສານ ແລະ ຜເູ່ ຂັົ້າຮວ່ ມໃນການດາເນນຄະດເພ່ ືອພິຈາລະນາການ
ຮອ້ັ ງຂທາງແພງ່ ກຄກື ານຮອ້ັ ງຂໃຫສັ້ ານພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ.

ແຕເ່ ຖງິ ຢາ່ ງໃດກຕາມ ໃນການຂຽນບດົ ຄງັ້ ນັ້ ຈະສາເລັດລງົ ໄດດ້ັ ວ້ັ ຍດ ກຄງົ ອາດຈະ
ຫກເວັນ້ ບ່ ໄດເ້ັ ຊ່ ງິ ຄວາມຜິດພາດ ທ່ ເກດຂ້ືນັ ຈາກການຂຽນບດົ ໃນຄງັ້ ນັ້ ບ່ ວາຈະເປັນຄວາມຮູ້ັ
ທາງດາັ້ ນກດົ ໝາຍຂອງນກັ ສກຶ ສາເອງ, ທາງດາ້ັ ນຫກັ ໄວຍາກອນ, ການນາໃຊຄັ້ າສບັ ອາດຈະ
ຍງັ ບ່ ທນັ ໄດແັ້ ທດເໝາະ ແລະ ກລະນອ່ ືນໆ ຊ່ ຶງພວກຂາັ້ ພະເຈ້ົັາຍິນດຮບັ ເອົາຄາຕານ,ິ ຕິຊມົ
ເຫ່ ົານນັ້ ເພ່ ືອນາມາປບັ ປງຸ ແລະ ແກໄ້ັ ຂໃນການຂຽນບດົ ຄງັ້ ຕ່ ໄປ.

1

ພາກທ I
ພາກສະເໜ

1. ຄວາມເປັນມາຂອງການສກຶ ສາ

ທ່ ດິນ ແມນ່ ເປັນປດັ ໃຈຫກັ ໜ່ ຶງອນັ ສາຄນັ ຊ່ ຶງເປັນທ່າແຮງອນັ ຕນ້ົັ ຕໃນການພດັ ທະນາ
ປະ ເທ ດຊ າ ດ ທ່ ເ ຮັ ດໃ ຫ້ັເສ ດຖະ ກິດ-ສງັ ຄມົ ຂ ອງປ ະ ເທ ດຊ າດ ມກາ ນພດັ ທ ະ ນາ ແລ ະ
ຂະຫຍາຍຕວົ ເທ່ ືອລະກາັ້ ວ, ເຮັດໃຫຊັ້ ວດິ ການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊນົ ນບັ ມນັ້ື ບັ ດຂ້ນືັ ໂດຍເຫັນໄດັ້
ຄວາມສາຄນັ ຂອງທ່ ດິນ ທ່ ຕິດພນັ ກບັ ຜນົ ປະໂຫຍດຕວົ ຈິງຂອງປະຊາຊນົ ແລະ ທ່ ດິນຊ່ ຶງເປັນ
ພາຫະນະການຜະລດິ ອນັ ສາຄນັ ຂອງປະຊາຊນົ ລາວ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ວຽກງານການຜະລິດ ເພ່ ືອ
ແກໄັ້ ຂຄວາມທກຸ ຍາກຂອງປະຊາຊນົ ຈ່ງຶ ມຄວາມຈາເປັນ ຕັ້ອງມການຄມຸ້ັ ຄອງຢ່າງລວມສນູ ຈາກ
ລດັ ເພ່ ອື ສາັ້ ງປະໂຫຍດສງູ ສດຸ ໃຫແັ້ ກກ່ ານພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ແຫງ່ ຊາດ. ໄປຄຽງຄກູ່ ບັ
ການພດັ ທະນາ ດງ່ ັ ນນັ້ ໃນສງັ ຄມົ ຈ່ງຶ ມຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ ກຽ່ ວກບັ ທ່ ດິນນບັ ມນັ້ື ບັ ຫາຍຂນັື້ ທງັ ຢໃູ່ ນຕວົ ເມອື ງ
ແລະ ຢເູ່ ຂດຊນົ ນະບດົ ກຄຢື ູໃ່ ນຂອບເຂດທ່ວົ ປະເທດເຊ່ ງິ ບນັ ຫາທ່ ກດຂືນ້ັ ນນັ້ ກມທງັ ລກັ ສະນະທ່
ເປັນຂຂ້ັ ດັ ແຍງ່ (ເປັນລກັ ສະນະຂອງການຮອ້ັ ງຟັ້ອງ) ແລະ ລກັ ສະນະທ່ ບ່ ເປັນຂຂ້ັ ດັ ແຍງ່ (ເປັນ
ລກັ ສະນະຂອງການຮອັ້ ງຂ). ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດິນແມນ່ ເປັນລກັ ສະນະຂອງການຮອ້ັ ງຂ
ຍອ້ັ ນວາ່ ບ່ ແມນ່ ຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ ແຕເປັນພຽງການຮອັ້ ງຂຕ່ ສານ ເພ່ ືອໃຫພ້ັ ິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນຕດັ ສິນວາ່ ໃບ
ຕາດນິ ສະບບັ ເຄ້ົັານນັ້ ເສຍຫາຍແທັ້ ເຊ່ ງິ ການເສຍຫາຍນນັ້ ອາດຈະເກດມາຈາກ ເຫດບງັ ເອນ ຫື
ເຫດສຸດວິໄສ ເຊ່ ັນ: ນາັ້ ຖວັ້ ມ, ໄຟໄໝັ້ ແລະ ໃນກລະນອ່ ືນໆ. ການແກໄັ້ ຂກຽ່ ວກບັ ບນັ ຫາໃບ
ຕາດິນເສຍຫາຍນັ້ໂດຍທ່ວົ ໄປແລວັ້ ຖາັ້ ຫາກວາ່ ການເສຍຫາຍນນັ້ ຫາກຍງັ ພບົ ເຫັນຮອ່ ງຮອຍ ຫື
ສາມາດຢງັ້ ຢືນໄດ້ັ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງກຈະອອກສາເນົາໃບຕາດິນໃໝ່
ໃຫເັ້ ລຍ ແຕໃ່ ນກລະນທ່ ກງົ ກນັ ຂາ້ັ ມກນັ ນນັ້ ຖາັ້ ຫາກວາ່ ການເສຍຫາຍນນັ້ ຫາກບ່ ໄດປ້ັ ະຮອ່ ງຮອຍ
ຫກັ ຖານໃດໆກຽ່ ວກບັ ທ່ ດິນດ່ງັ ກາ່ ວເອົາໄວ້ັ ການຮອ້ັ ງຂໃຫອ້ັ ງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງອອກ
ສາເນົາໃບຕາດິນໃໝໃ່ ຫນັ້ ນັ້ ຈາເປັນຈະຕອັ້ ງມຄາຕດັ ສິນຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດບອ່ ນທ່ ດິນຕອນ
ດ່ງັ ກາ່ ວຕງັ້ ຢູ່ ເຊ່ ິງສານປະຊາຊນົ ເຂດ ມສິດ ແລະ ໜັ້າທ່ ພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນອອກສາເນົາໃບ
ຕາດນິ ໃໝ.່

ເພ່ ືອແນໃສຮ່ ບັ ປະກນັ ການປກົ ປ້ັອງສິດ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງຄຄູ່ ວາມ ຫື
ຜທູ່ ່ ຮອັ້ ງຂນນັ້ ສານໃນຖານະທ່ ເປັນອງົ ການທ່ ມສິດອານາດ ໃນການພິຈາລະນາຕດັ ສິນຄະດ ຈ່ ງຶ ມ
ບດົ ບາດສາຄນັ ໃນການ ພິຈາລະນາຕດັ ສິນຄະດໃຫມັ້ ຄວາມຖກື ຕອັ້ ງ, ສະກດັ ກນັ້ ການລະເມດ
ລະບຽບກດົ ໝາຍ, ສຶກສາອບົ ຮມົ ແລະ ປະຕິບດັ ກດົ ໝາຍຢ່າງເຂັ້ມງວດ ໃນການປກົ ປັ້ອງສິດ
ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວໃນທ່ວົ ປະເທດ.

ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືັ້ນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍນ້ັ ຊ່ ງຶ ຢໃູ່ ນປດັ ຈບຸ ນັ ນຖັ້ ວື າ່ ເປັນ
ບນັ ຫາ ໃໝ່ທ່ ຍງັ ບ່ ທນັ ໄດເັ້ ກດຂັື້ນຫາຍ ແລະ ຢູ່ໃນກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພ່ງ
ສະບບັ ເລກທ 09/90/ສປສ, ລງົ ວນັ ທ 29 ພະຈກິ 1990 ແລະ ສະບບັ ປບັ ປງຸ ເລກທ 02/ສພຊ

2

ລງົ ວນັ ທ 17 ພຶດສະພາ 2004 ກບ່ ໄດກັ້ ານດົ ເອົາບນັ ດາຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ການ ໃນການ
ດາເນນຄະດປະເພດນເັ້ ອົາໄວ.ັ້

ແຕ່ໃນກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ເລກທ 13/
ສພຊ, ລງົ ວນັ ທ 04 ກລະກດົ 2012 ໄດກ້ັ ານດົ ເອົ າບນັ ດາຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວິທການໃນການ
ດາເນນຄະດກຽ່ ວກບັ ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍເອົາໄວໃັ້ ນມາດຕາ
343 ຫາ ມາດຕາ 349 ແລະ ໃນການການດົ ໄວດ້ັ ງ່ ັ ກາ່ ວນນັ້ ກ່ແມນ່ ເພ່ ືອເສມຂະຫຍາຍເນອື້ັ ໃນ
ອນັ ຕນັົ້ ຕຂອງກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ທ່ ດນິ ສະບບັ ປ 2003 , ເລກທ 04/ສພຊ, ລງົ ວນັ ທ 21 ຕລຸ າ
2003 ຂອງມາດຕາ 50 ໄດກັ້ ານດົ ເອົາໄວວັ້ າ່ : ໃນກລະນທ່ ໃບຕາດິນ ຫາກຕກົ ເຮ່ ັຍເສຍຫາຍ ຫື
ຖກື ທາລາຍ ແຕໄ່ ດປັ້ ະຮອ່ ງຮອຍທ່ ເປັນຫກັ ຖານຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນ ທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງແລັວ້ ອງົ ການຄຸມ້ັ
ຄອງປະຈາແຂວງ, ນະຄອນຈະສາມາດອອກສາເນົາໃບຕາດິນ ໃຫບັ້ ຸກຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ໄດັ້
ຮອັ້ ງຂ.

ຖາ້ັ ວາ່ ໃບຕາດນິ ທ່ ໄດຕ້ັ ກົ ເຮ່ ັຍເສຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍນນັ້ ຫາກບ່ ປະຮອ່ ງຮອຍໃດໜ່ ຶງທ່
ເປັນຫກັ ຖານຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງແລວ້ັ ກອ່ ນຈະອອກສາເນົາໃບຕາດິນນນັ້ ຕອ້ັ ງມຄາ
ຕດັ ສນິ ຂອງສານປະຊາຊນົ ທອ້ັ ງຖ່ນິ ບອ່ ນທ່ ດນິ ຕງັ້ ຢເູ່ ສຍກອ່ ນ.

ການອອກໃບສາເນາົ ຕາດນິ ໃນທກຸ ກລະນ ຕອ້ັ ງປະກາດໃຫມັ້ ວນຊນົ ຊາບລວ່ ງໜາັ້ ສາມສິບ
ວນັ ຕາມລະບຽບການ.

ດງ່ ັ ນນັ້ , ໃນເລ່ ືອງຂອງການຮອ້ັ ງຂໃຫສັ້ ານພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍນັ້ ທ່ ຜາ່ ນ
ມາຍງັ ບ່ ທນັ ໄດມັ້ ນກັ ວຊິ າການ, ນກັ ກດົ ໝາຍ, ອາຈານ ຫື ນກັ ສຶກສາ ທ່ ຈະນາເອົາບນັ ຫາດ່ງັ ກາ່ ວ
ນມ້ັ າຂຽນໄວເັ້ ປັນອນັ ສະເພາະປານໃດ ເນ່ ອື ງຈາກວາ່ ເລ່ ືອງດ່ງັ ກາ່ ວນຖ້ັ ືວາ່ ເປັນເລ່ ືອງທ່ ຍງັ ໃໝ່ພ
ສມົ ຄວນ ຊ່ ິງຫາກປະກດົ ໃນກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ ສະບບັ ປບັ ປຸງ ປ 2012.
ສະນນັ ພວກຂາ້ັ ພະເຈ້ົັາຈ່ ງຶ ເຫັນໄດເັ້ ຊ່ ິງ ຄວາມຈາເປັນ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງບນັ ຫາ ພວກ
ຂາັ້ ພະເຈົັ້າ ຈ່ງຶ ໄດນ້ັ າເອົາເລ່ ອື ງນມັ້ າສກຶ ສາພອັ້ ມທງັ ຂຽນອອກມາເປັນປື້ັມເຫັ້ມນ້ັ ທງັ ນກັ້ ເພ່ ືອໃຫຜ້ັ ທູ່ ່
ສນົ ໃຈໃນເລ່ ອື ງນ້ັ ໄດຄັ້ ນັ້ົ ຄວາ້ັ ແລະ ໄດສັ້ ກຶ ສາຕ່ ໄປ.

2. ເຫດຜນົ ຂອງການສຶກສາ
ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ແມນ່ ມຄວາມສາຄນັ ຫາຍໃນ

ການຄຸມັ້ ຄອງສິດນາໃຊທັ້ ່ ດິນຢູ່ ສ ປປ ລາວ ເພ່ ືອບ່ ໃຫ້ຜັ ່ທູ ່ ເປັນເຈ້ົັາຂອງສິດນາໃຊທັ້ ່ ດິນໃນດິນ
ຕອນໃດໜ່ ຶງນນັ້ ໄດມ້ັ ໃບຕາດນິ ຊອ້ັ ນກນັ ຫື ນາໃຊທັ້ ່ ດິນຊາ້ັ ກນັ ຫື ທ່ ດນິ ຕອນໜ່ ຶງມຜຄູ່ ອບຄອງໃນ
ການນາໃຊຫ້ັ າຍຄນົ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງເວົ້ັາລວມ ເວັ້ົາສະເພາະແມນ່ ສານທ່ ມສິດ
ອານາດພຽງຜ່ດູ ຽວໃນການພິຈາລະນາຕດັ ສິນຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ເພ່ ືອເປັນການຄມຸັ້ ຄອງ
ລະບຽບການຂອງລດັ ໃນການເກັບພາສອາກອນ ໃນການນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ ໃຫສ້ັ ະດວກຂ້ັືນ, ເພ່ ືອລະງບັ
ໃນການແກໄ້ັ ຂຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ ທ່ ອາດຈະເກດຂນື້ັ ໃນອານາຄດົ , ເພ່ ືອສະດວກໃນການມອບ, ການໂອນ
ກາມະສດິ ໃນການນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ໃຫບັ້ ຸກຄນົ ຫື ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ໃດໜ່ ຶງ ຈະຖວື າ່ ຖກື ຕອັ້ ງຕາມກດົ ໝາຍ

3

ນນັ້ ກຕ່ ເມ່ອື ບກຸ ຄນົ ຫື ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ຕອ້ັ ງມໃບຕາດິນທ່ ຢງັ້ ຢືນກາມະສິດໃນການນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ ຂອງ
ຕນົ ເພາະວາ່ ໃບຕາດິນແມນ່ ເປັນຫກັ ຖານອນັ ສາຄນັ ໃນການຮບັ ຮວູ້ັ າ່ ບກຸ ຄນົ ໃດ ຫື ອງົ ການຈດັ ຕງັ້
ໃດທ່ ເປັນເຈົາ້ັ ຂອງທ່ ແທຈັ້ ງິ ໃນດນິ ຕອນໃດໜ່ ຶງຕອັ້ ງມໃບຕາດິນທ່ ອອກຊ່ ຂື ອງຜນູ່ ນັ້ .

ດງ່ ັ ນນັ້ ພວກຂາັ້ ພະເຈ້ັົາ ຈ່ ງຶ ເຫັນໄດເ້ັ ຖິງຄວາມສາຄນັ ຂອງໃບຕາດິນເພາະວາ່ ໃບຕາດິນ
ສາມາດຢງັ້ ຢືນໄດວັ້ າ່ ບກຸ ຄນົ ໃດ ຫື ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ໃດທ່ ມກາມະສິດໃນການນາໃຊທ້ັ ່ ດິນຕອນໃດໜ່ ຶງ
ຕອັ້ ງມໃບຕາດນິ ທ່ ອອກຊ່ ຂື ອງຕນົ ເມ່ອື ເປັນດງ່ ັ ນນັ້ ເພ່ ືອປກົ ປັ້ອງສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບ
ທາຂອງຜທູ່ ່ ເປັນເຈ້ົັາຂອງກາມະສິດທ່ ດນິ ໃນການອອກໃບຕາດິນຂອງອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບນນັ້
ຕອັ້ ງມການກວດກາ, ມການສອບຖາມຂມັ້ ນູ ຈາກອງົ ການປກົ ຄອງບາ້ັ ນບອ່ ນທ່ ດິນຕອນດ່ງັ ກາ່ ວຕງັ້ ຢູ່
ທງັ ນກ້ັ ແມນ່ ເພ່ ືອຮບັ ປະກນັ ບ່ ໃຫມ້ັ ການອອກໃບຕາດນິ ຊາັ້ ກນັ . ແຕໃ່ ນກລະນທ່ ໃບຕາດນິ ຫາກເສຍ
ຫາຍ ແລະ ຜທູ່ ່ ເປັນເຈ້ັົາຂອງສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ໄດໄ້ັ ປຮອ້ັ ງຂໃຫອັ້ ງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບອອກໃບຕາດິນ
ໃໝໃ່ ຫນ້ັ ນັ້ ຕອັ້ ງກວດກາບນັ ດາຂມ້ັ ນູ ແລະ ເອກະສານໃຫລັ້ ະອຽດ ເປັນຕນ້ັົ ແມນ່ ສານ ທ່ ເປັນຜຮູ່ ບັ
ຜິດຊອບໃນການພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ເພ່ ືອເປັນບອ່ ນອງໃຫແ້ັ ກກ່ ານດາເນນຄະດ
ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ ສະບບັ ປບັ ປຸງປ 2012 ໄດກັ້ ານດົ ເອົາວທິ ການດາເນນ
ຄະດ ໃນກລະນທ່ ມການຮອັ້ ງຂທາງແພງ່ ເວັ້ົາລວມ ແລະ ເວັ້ົາສະເພາະແມນ່ ການ ຮອັ້ ງຂໃຫສັ້ ານ
ຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ໄວເັ້ ປັນຂນັ້ ຕອນເພ່ ືອເປັນບອ່ ນອງໃຫແັ້ ກອ່ ງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງໃນ
ເລ່ ືອງດງ່ ັ ກາ່ ວ.

ດວັ້ ຍເຫດນ້ັ ຈ່ງຶ ເຫັນວາ່ ມຄວາມສາຄນັ ເພ່ ືອຢງັ້ ຢືນຄວາມຖກື ຕອ້ັ ງຂອງໃບຕາດິນ ຕາມລະ
ບຽບກດົ ໝາຍ ພວກຂາັ້ ພະເຈ້ົັາຈ່ ງຶ ໄດຊັ້ ອກຫາຂັ້ມນູ ມາຂຽນລວບລວມໄວັ້ ໃນບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້
ເຫັມດງ່ ັ ກາ່ ວນໃັ້ ຫສ້ັ າເລັດລລຸ ວ່ ງໄປດວັ້ ຍດຕາມຈດຸ ປະສງົ ຂອງການສກຶ ສາ.

3. ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການສຶກສາ
ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການຂຽນ ແລະ ສກຶ ສາ ກຽ່ ວກບັ ການພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ

ຊ່ ງຶ ຈດຸ ປະສງົ ອນັ ສາຄນັ ມດງ່ ັ ນ:້ັ
1. ເພ່ ືອສຶກສາກຽ່ ວກບັ ບນັ ດາຫກັ ການ, ນຕິ ິກາທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ, ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມ

ສາຄນັ ການພຈິ າລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ;
2. ເພ່ ືອສຶກສາກຽ່ ວກບັ ວິທຂອງການປະກອບເອກະສານ ແລະ ຂນັ້ ຕອນຂອງການຍ່ ືນ

ເອກະສານຕ່ ອງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ກອ່ ນໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາ;
3. ເພ່ ືອສກຶ ສາວທິ ການ, ຂນັ້ ຕອນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍຂອງສານປະຊາຊນົ ;
4. ເພ່ ືອສກຶ ສາຂນັ້ ຕອນ ຂອງການອອກສາເນົາໃບຕາດິນໃໝ່ ພາຍຫງັ ທ່ ສານພິຈາລະນາ

ຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ.

4

4. ຂອບເຂດຂອງການສກຶ ສາ
ຂອບເຂດຂອງການສກຶ ສາ ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ເຫັ້ມນ້ັ ອນັ ຫກັ ໆແມນ່ ໄດເັ້ ລ່ ັງໃສບ່ ນັ ດາຂນັ້

ຕອນການພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ ຕາມທ່ ໄດກ້ັ ານດົ ເອົາໄວັ້
ໃນກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ ສະບບັ ປບັ ປຸງ ປ 2012, ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ທ່ ດິນ
ສະບບັ ປ 2003 ແລະ ບນັ ດານຕິ ິກາ ຫື ດາລດັ ສະບບັ ຕາ່ ງໆທ່ ເຫັນວາ່ ມຄວາມກຽ່ ວຂອ້ັ ງກບັ
ເລ່ ືອງດ່ງັ ກາ່ ວ ກໄດນ້ັ າມາລວບລວມເອົາໄວ້ັ ໃນບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ເຫັ້ມນ້ັ ເພ່ ືອເປັນຂມັ້ ນູ ໃຫແັ້ ກ່
ບນັ ດາພາກສວ່ ນຕາ່ ງໆ ຫື ນກັ ສກຶ ສາ ທ່ ມຄວາມສນົ ໃຈກຽ່ ວກບັ ເລ່ ືອງດ່ງັ ກາ່ ວນັ້ ໄດນັ້ າໄປສກຶ ສາ
ຄນັົ້ ຄວາ້ັ ແລະ ປບັ ປງຸ ໃຫດ້ັ ຂນ້ືັ ໃນຕ່ ໜາັ້ .

5. ຄາດຄະເນຜນົ ໄດຮັ້ ບັ ຈາກການສຶກສາ
ຈາກການສກຶ ສາຄນ້ັົ ຄວາ້ັ ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ໃນຄງັ້ ນັ້ ພວກຂາ້ັ ພະເຈັ້ົາຄາດຄະເນວາ່ ຈະ

ໄດຮັ້ ບັ ຄວາມຮູັ້ ແລະ ຄວາມເຂົັາ້ ໃຈ ກຽ່ ວກບັ ການພິຈາລະນາ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ມດງ່ ັ ນ:້ັ
1. ສາມາດຮບັ ຮູ້ັ ແລະ ເຂາ້ັົ ໃຈ ກຽ່ ວກບັ ບນັ ດາຫກັ ການ, ນຕິ ິກາທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ, ຄວາມໝາຍ

ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງການພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ;
2. ສາມາດຮບັ ຮູັ້ ແລະ ເຂົັ້າໃຈ ກຽ່ ວກບັ ວິທຂອງການປະກອບເອກະສານ ແລະ ຂນັ້

ຕອນຂອງການຍ່ ນື ເອກະສານຕ່ ອງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ ກອ່ ນໃຫສ້ັ ານພຈິ າລະນາ;
3. ສາມາດຮບັ ຮູ້ັ ແລະ ເຂົ້ັາໃຈ ກຽ່ ວກບັ ຂນັ້ ຕອນຂອງການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ

ຂອງສານປະຊາຊນົ ;
4. ສາມາດຮບັ ຮູ້ັ ແລະ ເຂາົ້ັ ໃຈ ກຽ່ ວກບັ ຂອງການອອກສາເນົາໃບຕາດິນໃໝ່ ພາຍຫງັ ທ່

ສານພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ.

5

ພາກທ II
ຫກັ ການ ແລະ ເນອັ້ື ໃນກຽ່ ວກບັ ການພິຈາລະນາຂອງສານ

ໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ

1. ລດັ ຖະທາມະນນູ ແລະ ກດົ ໝາຍທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ
1.1 ລດັ ຖະທາມະນນູ ສະບບັ ປບັ ປງຸ 2015
ລດັ ໄດປັ້ ກົ ປ້ັອງສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວຢ່າງລວມສນູ ດວັ້ ຍລະບຽບ

ກດົ ໝາຍ ໂດຍໄດມັ້ ອບໃຫ້ັ ແຕລ່ ະອງົ ການທ່ ມສິດອານາດ ລດັ ເປັນຜບູ່ ລິຫານຈດັ ການ ໃນນນັ້ ຕ່
ກບັ ບນັ ຫາການປກົ ປັ້ອງກາມະສິດ ຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວກ່ ເປັນບນັ ຫາທ່ ສາຄນັ ທ່ ທກຸ ຄນົ ແມນ່ ມ
ຄວາມສະເໝພາບ ຕ່ ໜັ້າລດັ ຖະທາມະນູນ ແລະ ກດົ ໝາຍກຽ່ ວກບັ ກາມະສິດຂອງຕນົ . ດ່ງັ ທ່
ມາດຕາ 17 ລດັ ຖະທາມະນນູ ໄດກ້ັ ານດົ ໄວວ້ັ າ່ : “ລດັ ປກົ ປັ້ອງສດິ ກຽ່ ວກບັ ກາມະສດິ (ສິດຄອບຄອງ
ສິດນາໃຊ,້ັ ສິດໄດຮ້ັ ບັ ໝາກຜນົ , ສິດຊ້ັຂາດ) ແລະ ສິດສືບທອດຊບັ ສມົ ບດັ ຂອງອງົ ການຈດັ ຕງັ້
ແລະ ຂອງບກຸ ຄນົ . ສາລບັ ທ່ ດິນແມນ່ ຊບັ ສນຂອງວງົ ຄະນະຍາດແຫງ່ ຊາດ, ລດັ ຮບັ ປະກນັ ສິດນາ
ໃຊ,້ັ ສດິ ໂອນ ແລະ ສດິ ສບື ທອດຕາມກດົ ໝາຍ.

ທ່ ດິນ, ແຮ່ທາດ, ນາ້ັ , ອາກາດ, ປ່າໄມ,ັ້ ເຄ່ ືອງປ່າຂອງດງົ , ສດັ ນາັ້ , ສດັ ປ່າ,
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດອ່ ືນ ເປັນກາມະສິດຂອງວງົ ຄະນາຍາດແຫງ່ ຊາດ ຊ່ ຶງລດັ ເປັນຕວົ ແທນ
ແລະ ຄມຸ້ັ ຄອງຢາ່ ງລວມສນູ ເປັນເອກະພາບ ໃນຂອບເຂດທ່ວົ ປະເທດ ຕາມກດົ ໝາຍ”1.

ຕ່ ກບັ ສດິ ສະເໝພາບຕ່ ໜາ້ັ ກດົ ໝາຍ ຂອງພນົ ລະເມອື ງລາວທກຸ ຄນົ ແມນ່ ມສິດສະເໝພາບ
ຕ່ ໜາັ້ ກດົ ໝາຍ ມສດິ ສະເໜ, ມສດິ ຮອ້ັ ງຟ້ັອງ, ຮອ້ັ ງຂ ຕ່ ກບັ ອງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ເພ່ ືອເປັນການປກົ
ປອັ້ ງສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຕນົ ຕາມທ່ ໄດກ້ັ ານດົ ໄວໃ້ັ ນມາດຕາ 41 ຂອງລດັ ຖະທາມະນນູ
ໄດກ້ັ ານດົ ໄວວັ້ າ່ : “ພນົ ລະເມອື ງລາວມສິດສະເໜ, ຮອ້ັ ງຟ້ັອງ ແລະ ຮອ້ັ ງຂຄວາມເປັນທາ ຕ່
ອງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ກຽ່ ວກບັ ບນັ ຫາທ່ ພວົ ພນັ ເຖງິ ສິດ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດລວມ ຫື ສດິ ແລະ ຜນົ
ປະໂຫຍດອນັ ສະເພາະຂອງຕນົ .

ຄາສະເໜ, ຄາຮອັ້ ງຟ້ັອງ ແລະ ຄາຮອັ້ ງຂຄວາມເປັນທາຂອງພນົ ລະເມອື ງ ຕອ້ັ ງໄດຮັ້ ບັ
ການພຈິ າລະນາ ແລະ ແກໄ້ັ ຂຕາມທ່ ໄດກັ້ ານດົ ໄວໃັ້ ນກດົ ໝາຍ”2.

1 ລດັ ຖະທາມະນນູ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2015, ມາດຕາ 17(ປບັ ປງຸ ).
2 ສະບບັ ດຽວກນັ , ມາດຕາ 41(ປບັ ປງຸ ).

6

1.2 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ທ່ ດນິ ປ 2003
1.2.1 ຈດຸ ປະສງົ ຂອງ ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ທ່ ດນິ
ຈດຸ ປະສງົ ຂອງກດົ ໝາຍວາ່ ດ້ວັ ຍທ່ ດິນ ແມນ່ ການດົ ລະບຽບການຄມຸັ້ ຄອງ, ການປກົ ປກັ
ຮກັ ສາ, ແລະ ການນາໃຊທັ້ ່ ດິນໃຫ້ັມປະສິດທິຜນົ , ຖກື ຕອ້ັ ງຕາມເປັົ້າໝາຍ ແລະ ຖກື ຕອັ້ ງຕາມ
ລະບຽບກດົ ໝາຍປະກອບສວ່ ນເຂົັ້າ ໃນການເພ່ ມທະວການພດັ ທະນາ ເສດຖະກິດ-ສງັ ຄມົ ແຫ່ງ
ຊາດ ລວມທງັ ການປກົ ປກັ ຮກັ ສາສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ ແລະ ເຂດນາ້ັ ແດນດິນ ຂອງ ສາທາລະນະລດັ
ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ3.

1.2.1 ກາມະສດິ ກຽ່ ວກບັ ທ່ ດນິ
ທ່ ດນິ ແຫງ່ ສປປ ລາວ ເປັນກາມະສິດຂອງວງົ ຄະນະຍາດແຫງ່ ຊາດ ຕາມທ່ ໄດກ້ັ ານດົ ໄວ້ັ
ໃນມາດຕາທ 17 ຂອງລດັ ຖະທາມະນນູ ເຊ່ ິງແມນ່ ລດັ ເປັນຜ່ຄູ ຸມັ້ ຄອງຢ່າງລວມສູນ ແລະ ເປັນ
ເອກະລາດໃນທ່ວົ ປະເທດ ແລະ ມອບໃຫບ້ັ ກຸ ຄນົ , ຄອບຄວົ ແລະ ການຈດັ ຕງັ້ ເສດຖະກດິ ນາໃຊ,ັ້
ເຊ່ ົ າ ຫື ສາປະທານ, ມອບໃຫັ້ກມົ ກອງປະກອບອາວຸດ, ອງົ ການຂອງລດັ , ອງົ ການຈດັ ຕງັ້
ການເມອື ງແນວລາວສາັ້ ງຊາດ, ແລະ ອງົ ການຈດັ້ ຕງັ້ ມະຫາຊນົ , ສາລບັ ຊາວຕ່າງດາ້ັ ວຜ້ັທູ ່ ບ່ ມ
ສນັ ຊາດ, ຄນົ ຕາ່ ງປະເທດ ແລະ ອງົ ການຈດັ້ ຕງັ້ ນນັ້ ແມນ່ ໃຫເັ້ ຊ່ ົາ ຫື ສາປະທານ4.

1.3 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍສານປະຊາຊນົ ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2009
ໃນການດາເນນຄະດຂອງສານ ຈາເປັນຕອ້ັ ງປະຕິບດັ ໃຫຖ້ັ ກື ຕອ້ັ ງຕາມຫກັ ການທ່ ກດົ ໝາຍ
ໄດກ້ັ ານດົ ເອົາໄວ້ັ ເພ່ ອື ຄວາມເປນັ ລະບຽບຮຽບຮອ້ັ ຍ, ເພ່ ອື ໃຫມ້ັ ຄວາມຍຕຸ ິທາແກຜ່ ເູ່ ຂັົ້າຮວ່ ມໃນການ
ດາເນນຄະດ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ໃຫກ້ັ ານພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຄະດຂອງສານມຄວາມຍຕຸ ິທາການ
ດາເນນຄະດຢສູ່ ານ ນນັ້ ຕອງໄດປັ້ ະຕິບດັ ຕາມຫກັ ການພືັ້ນຖານ ດງ່ ັ ນ:້ັ
1) ຮບັ ປະກນັ ຄວາມສະເໝພາບຂອງພນົ ລະເມອື ງຕ່ ໜາ້ັ ກດົ ໝາຍ ແລະ ສານ;
2) ຮບັ ປະກນັ ສດິ ຂອງພນົ ລະເມອື ງໃນການຕ່ ສຄູ້ັ ະດ;
3) ຮບັ ປະກນັ ຄວາມເປນັ ເອກະລາດໃນເວລາດາເນນຄະດ;
4) ເຄົາລບົ ແລະ ປະຕິບດັ ກດົ ໝາຍ ໃນການພິຈາລະນາຄະດ;
5) ຮບັ ປະກນັ ການພິຈາລະນາຄະດເປັນໝຄູ່ ະນະ;
6) ໃຫໃ້ັ ຊພ້ັ າສາລາວໃນການດາເນນຄະດ;
7) ຮບັ ປະກນັ ການພິຈາລະນາຄະດຢທູ່ ່ ປະຊຸມສານຢ່າງເປດເຜຍ;
8) ເຄົາລບົ ແລະ ພອັ້ ມທງັ ຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ຄາຕດັ ສນິ ທ່ ໃຊໄັ້ ດຢ້ັ າ່ ງເດັດຂາດຂອງສານຢາ່ ງ

ເຂັມ້ ງວດ5.

3 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ທ່ ດນິ , ສະບບັ ປ 2003, ມາດຕາ 1.
4 ກດົ ໝາຍສະບບັ ດຽວກນັ , ມາດຕາ 3 (ໃໝ)່ .
5 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ສານປະຊາຊນົ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2009, ມາດຕາ 8(ໃໝ)່ .

7

1.4 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012
1.4.1 ຈດຸ ປະສງົ ຂອງ ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່
ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພ່ງໄດກ້ັ ານດົ ເອົາບນັ ດາຫກັ ການ, ລະບຽບການ
ແລະ ມາດຕະການຂອງການດາເນນຄະດ, ການແກໄັ້ ຂຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ ຫື ການຮອ້ັ ງຂທາງແພງ່ , ການ
ຄາ້ັ , ຄອບຄວົ , ເດັກ ແລະ ແຮງງານ, ໃຫຖ້ັ ກື ຕອັ້ ງຕາມຄວາມຈງິ , ສອດຄອ່ ງຕາມກດົ ໝາຍ ແລະ
ມຄວາມຍຕຸ ິທາແນໃສປ່ ກົ ປກັ ຮກັ ສາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ , ປກົ ປກັ ຮກັ ສາກາມະສິດຂອງລດັ , ລວມໝ,ູ່
ການຈດັ ຕງັ້ , ວສິ າຫາກດິ , ສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງຄຄູ່ ວາມ, ເພ່ ມທະວນຕິ ິທາ, ຈາກດັ
ແລະ ສະກດັ ກນັ້ ການລະເມດກດົ ໝາຍ, ສຶກສາອບົ ຮມົ ສະຕິເຄົາລບົ ແລະ ປະຕິບດັ ກດົ ໝາຍຢາ່ ງ
ເຂັມ້ ງວດ, ປະກອບສວ່ ນເຂົາັ້ ໃນການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ຂອງຊາດ6.

1.4.2 ສິດ ແລະ ພນັ ທະຂອງຄຄູ່ ວາມ
ໃນການດາເນນຄະດຂອງສານນນັ້ ຄຄູ່ ວາມທງັ ສອງຝາ່ ຍ ແມນ່ ມສິດສະເໝພາບກນັ ໃນ
ການຍ່ ືນຄາຮອັ້ ງຟັ້ອງ, ແກຟັ້ ້ັອງ ຫື ຮອັ້ ງຂ ຕ່ ສານເພ່ ືອໃຫສັ້ ານ ພິຈາລະນາຕດັ ສິນຄະດໃດໜ່ ຶງ
ໂດຍກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 72 ວາ່ ດງ່ ັ ນ7້ັ :
ກ. ຄຄູ່ ວາມມສດິ ດງ່ ັ ນ:້ັ
1) ຍ່ ນື ຄາຮອ້ັ ງຟອ້ັ ງ, ຄາແກຟ້ັ ້ັອງ, ຄາຟັ້ອງແຍງ່ ຫື ຄາຮອ້ັ ງຂ;
2) ສະເໜຄາັ້ ນຕວົ ຜພູ່ ິພາກສາ, ພະນກັ ງານໄອຍະການປະຊາຊນົ , ຈາ່ ສານຜຊູ່ ຽ່ ວຊານ
ແລະ ຜແູ່ ປພາສາ;
3) ຊອກຫາ ແລະ ສະເໜຫກັ ຖານ, ຂໄກເ່ ກ່ຍັ , ເຂາັົ້ ຮວ່ ມຊອັ້ ງໜາັ້ ໃນການສອບສວນ;
4) ຮອ້ັ ງຂໃຫສັ້ ານ ພິຈາລະນານາໃຊັ້ ມາດຕະການຮບັ ປະກນັ ການຮອ້ັ ງຟັ້ອງ ຫື ມາດຕະ
ກາານຊ່ວົ ຄາວ;
5) ສະເໜໃຫສ້ັ ານພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ລບັ ຫງັ ;
6) ຮອັ້ ງຂໃຫສັ້ ານ ເກັບກາຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານ ໃນກລະນທ່ ຄຄູ່ ວາມບ່ ສາມາດ ນາມາສະເໜຕ່
ສານໄດດັ້ ວ້ັ ຍຕນົ ເອງ, ການສະເໜໃຫສັ້ ານສອບຖາມພະຍານ, ການແຕ່ງຕງັ້ ຜຊູ່ ຽ່ ວຊານທາການ
ພິສດູ ລວມທງັ ການຮອັ້ ງຂໃຫພັ້ ິສດຄນື ໃໝ,່ ການລງົ ກວດກາບນັ ຫາທ່ ຂດັ ແຍງ່ ແລະ ອ່ ນື ໆ;
7) ຊກັ ຖາມບກຸ ຄນົ ທ່ ເຂາົັ້ ຮວ່ ມໃນຄະດ;
8) ຂເບ່ ິງເອກະສານຢູ່ໃນສານວນຄະດ, ອດັ ສາເນົາ ຫື ກາ່ ຍເອົາເນ້ັອື ໃນເອກະສານທ່
ຈາເປັນ ອອກຈາກສານວນຄະດ ແຕ່ຕ້ັອງຮກັ ສາຄວາມລບັ ທາງດາ້ັ ນການຄາັ້ ຫື ຂັ້ມນູ ອ່ ືນ ທ່
ເປັນຄວາມລບັ ;
9) ເອົາທະນາຍຄວາມ ຫື ຜປູ່ ກົ ປັອ້ ງອ່ ນື ໃນການຕ່ ສຄູັ້ ະດ;

6 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 01 (ປບັ ປງຸ ).
7 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 72 (ປບັ ປງຸ ).

8

10) ໃຫັ້ການກຽ່ ວກບັ ຄະດ ເປັນລາຍລກັ ອກັ ສອນ ຫື ທາງປາກເປ່ ົາ ໃນເວລາທາການ
ສອບສວນ ແລະ ໃນທ່ ປະຊຸມສານ;

11) ສະເໜໃຫສ້ັ ານນາເອົາບກຸ ຄນົ ທ່ ສາມເຂ້ັົາມາຮວ່ ມ ໃນການດາເນນຄະດ;
12) ສະເໜໂຈະ ຫື ເລ່ ືອນການດາເນນຄະດ;
13) ຂອທຸ ອນ, ຂລບົ ລັ້າງຄາສ່ງັ , ຄາຊ້ັຂາດ, ຄາຕດັ ສິນ ຫື ຄາພິພາກສາຂອງສານ
ຍກົ ເວັນ້ ຄາຕກົ ລງົ ຂອງສານ ທ່ ໄດກັ້ ານດົ ໄວໃັ້ ນກດົ ໝາຍສະບບັ ນ;້ັ
14) ຮອັ້ ງທກຸ ຕ່ ການກະທາ ຫື ຄາສງ່ ັ ຂອງຜພູ່ ິພາກສາ ທ່ ຕນົ ເຫັນວາ່ ບ່ ຖກື ຕອັ້ ງ;
15) ທວງໃຫປັ້ ະຕບິ ດັ ຄາຕດັ ສນິ ທ່ ໃຊໄັ້ ດຢ້ັ າ່ ງເດັດຂາດຂອງສານ;
16) ປະຕບິ ດັ ສດິ ອ່ ນື ຕາມທ່ ໄດກັ້ ານດົ ໄວໃັ້ ນກດົ ໝາຍ;
ຂ. ຄຄູ່ ວາມມພນັ ທະ ດ່ງັ ນ:ັ້
1) ເຂັົາ້ ມາສະເໜຕວົ ດວັ້ ຍຕນົ ເອງ ຫື ໃຫຜ້ັ ຕູ່ າງໜາັ້ ເຂ້ັາົ ມາ ຕາມໝາຍຮຽກຂອງສານ;
2) ຊອກຫາຫກັ ຖານມາຢງັ້ ຢືນເຫດການ ຊ່ ຶງຕນົ ຖເື ປັນບອ່ ນອງ ໃນການຮອັ້ ງຟ້ັອງ, ແກ້ັ
ຟັອ້ ງ, ຟອ້ັ ງແຍງ່ ຫື ການຮອັ້ ງຂ;
3) ເຂາັ້ົ ຮວ່ ມໃນການໄຕສ່ ວນຄະດ, ປະຕິບດັ ຕາມຄາສງ່ ັ ຂອງສານ ແລະ ລະບຽບການໃນ
ທ່ ປະຊຸມສານ;
4) ນາໃຊສ້ັ ດິ ຂອງຕນົ ໃນການດາເນນຄະດດວ້ັ ຍຄວາມບລິສດຸ ໃຈ;
5) ນາເງນິ ມາວາງສານ, ເສັຍຄາ່ ທານຽມສານ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງກບັ ການດາເນນຄາດ ຕາມການ
ຄດິ ໄລຂ່ ອງສານ ແລະ ເສັຍອາກອນຂອງລດັ ຕາມຄາຕດັ ສນິ ຂອງສານ;
6) ປະຕະບດັ ຄາຕກົ ລງົ ຂອງສານ ທ່ ໃຊໄ້ັ ດຢ້ັ າ່ ງເດັດຂາດ;
7) ປະຕິບດັ ພນັ ທະອ່ ນື ຕາມທ່ ໄດກັ້ ານດົ ເອົາໄວໃັ້ ນກດົ ໝາຍ.

1.4.3 ຫກັ ການພ້ັືນຖານໃນການດາເນນຄະດແພງ່
ໃນການດາເນນຄະດແພງ່ ກດົ ໝາຍກໄດກ້ັ ານດົ ໃຫເ້ັ ຫັນເຖງິ ບນັ ດາຂກ້ັ ານດົ ຕາ່ ງໆ ທ່ ຜູ່
ເຂັ້ົາຮວ່ ມໃນການດາເນນຄະດຕອ້ັ ງໄດປ້ັ ະຕິບດັ . ຫກັ ການດ່ງັ ກາ່ ວແມນ່ ນາໃຊເັ້ ຂ້ົັາໃນການດາເນນ
ຄະດແພ່ງ, ການຄັາ້ , ຄອບຄວົ , ເດັກ ແລະ ແຮງງານທ່ ພວົ ພນັ ກບັ ພນົ ລະເມອື ງລາວ, ຄນົ
ຕາ່ ງປະເທດ, ຄນົ ຕ່າງດາ້ັ ວ, ຄນົ ບ່ ມສນັ ຊາດ ທ່ ມຂ້ັຂດັ ແຍງ່ ເກດຂ້ືັນຢູ່ໃນເຂດນາ້ັ ດິນແດນຂອງ
ສປປ ລາວ ລວມທງັ ພນົ ລະເມອື ງລາວດວັ້ ຍກນັ ທ່ ມຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ ເກດຂນືັ້ ແມນ່ ຕອ້ັ ງໄດປ້ັ ະຕິບດັ ຕາມ
ຫກັ ການພ້ນືັ ຖານ ດງ່ ັ ລມຸ່ ນ:້ັ
1) ສດິ ແລະ ພນັ ທະຂອງສານໃນການພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຄະດ;
2) ຄວາມສະເໜພາບຂອງຄຄູ່ ວາມຕ່ ໜາ້ັ ກດົ ໝາຍ ແລະ ສານ;
3) ການໂຕແັ້ ຍງ່ ແລະ ການໂຕຖັ້ ຽງ;
4) ການພຈິ າລະນາຄະດເປັນໝຄູ່ ະນະ;
5) ຄວາມເປນັ ເອກະລາດຂອງຜພູ່ ິພາກສາ;

9

6) ພາສາທ່ ໃຊໃ້ັ ນການດາເນນຄະດ;
7) ການໄຕສ່ ວນຄະດໃນທ່ ປະຊຸມສານ;
8) ການບ່ ອະນຍຸ າດໃຫເ້ັ ຂ້ັົາຮວ່ ມ ໃນການພິຈາລະນາຄະດດຽວກນັ ;
9) ການດາເນນຄະດຮອບດາ້ັ ນ, ຄບົ ຖວັ້ ນ ແລະ ພາວະວໄິ ສ;
10)ການໄກເ່ ກ່ຍັ ;
11)ການຂຖອນຕວົ ຫື ການຄາ້ັ ນຕວົ ;
12)ຂອບເຂດການພຈິ າລະນາຄາຮອ້ັ ງຟ້ັອງ ຫື ຄາຮອັ້ ງຂ8.

2. ເນອ້ືັ ໃນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ
2.1 ຄວາມຮບັ ຮທູ້ັ ່ວົ ໄປ ກຽ່ ວກບັ ການພິຈາລະນາຂອງສານ ໃນການຢງັ້ ຢືນ ໃບຕາດນິ

ເສຍຫາຍ
2.1.1 ຄວາມໝາຍ ຂອງການພຈິ າລະນາຂອງສານ ໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ແມນ່ ການດາເນນຄະດໃນ

ກລະນທ່ ມການຮອັ້ ງຂທາງແພງ່ ປະເພດໜ່ ຶງ ໂດຍແມນ່ ເຈາັ້ົ ຂອງສິດນາໃຊທ້ັ ່ ດິນເປັນຜສູ່ ະເໜຮອັ້ ງຂ
ໃຫສັ້ ານພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ໂດຍຜ່ານອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່
ດິນປະຈາເມອື ງທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງເປັນຜຄູ່ ນັ້ົ ຄວາ້ັ ພິຈາລະນາ ໂດຍທ່ ຜ່ຮູ ອັ້ ງຂມເຫດຜນົ ທ່ ອັ້າງວາ່ ໃບ
ຕາດນິ ຂອງຕນົ ຖກື ທາລາຍ ຫື ເສຍຫາຍ ຍອັ້ ນສາເຫດຕາ່ ງໆໂດຍບ່ ໄດປັ້ ະຮອ່ ງຮອຍ ຫື ຫກັ ຖານ
ໃດໆກຽ່ ວກບັ ທ່ ດິນດ່ງັ ກາ່ ວນນັ້ ເອົາໄວໝັ້ າຍຄວາມວາ່ ບຸກຄນົ ຫື ນິຕິບຸກຄນົ ໃດໜ່ ຶງທ່ ໄດັຂ້ ້ືັນ
ທະບຽນທ່ ດິນ ແລະ ໄດຮ້ັ ບັ ໃບຕາດິນຈາກພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງແລວ້ັ ຫາກເຮັດໃຫໃ້ັ ບຕາດິນ ຫື
ເອກະສານກຽ່ ວກບັ ທ່ ດນິ ເສຍຫາຍ ຜທູ່ ່ ເປັນເຈົັ້າຂອງທ່ ດນິ ກມສດິ ຮອ້ັ ງຂ ໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາຕດັ ສນິ
ເພ່ ືອຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ .

ນອກຈາກນແ້ັ ລວັ້ ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍຍງັ ໝາຍ
ເຖງິ ການເຄ່ ືອນໄຫວຂອງສານ, ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດິນ, ເຈັ້ົາຂອງສິດນາໃຊທ້ັ ່ ດິນ
ແລະ ຜເູ່ ຂັ້າົ ຮວ່ ມອ່ ນື ໆ ເພ່ ອື ຄນ້ົັ ຄວ້ັ າ ແລະ ພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດິນ
ພາຍຫງັ ທ່ ໄດຮັ້ ບັ ຄາຮອັ້ ງຂ ຂອງເຈາັ້ົ ຂອງສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ແລະ ເອກະສານຕາ່ ງໆທ່ ຄບົ ຖວັ້ ນ ຂອງ
ອງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງແລວັ້ ສານຕອ້ັ ງພິຈາລະນາຕດັ ສິນຕາມລະບຽບການ ແລະ ປະຕິບດັ ຕາມຂນັ້
ຕອນໃນການພຈິ າລະນາຕາມທ່ ໄດກ້ັ ານດົ ເອົາໄວໃັ້ ນກດົ ໝາຍ ຢາ່ ງເຂັມ້ ງວດ.

ສະຫຸບລວມແລວັ້ ການພຈິ າລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ໝາຍເຖງິ
ການຢງັ້ ຢືນກາມະສດິ ໃນທ່ ດນິ ຂອງເຈັ້ົາຂອງສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດິນຕາມໃບຕາດິນທ່ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບ
ຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ອອກໃຫແ້ັ ຕໃ່ ບຕາດນິ ດງ່ ັ ກາ່ ວໄດເ້ັ ສຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍດວັ້ ຍຮບູ ການຕາ່ ງໆທ່ ບ່ ໄດັ້
ປະຮອ່ ງຮອຍຂອງໃບຕາດິນໄວ,ັ້ ດ່ງັ ນນັ້ ເມ່ອື ເຈ້ົັາຂອງສິດນາໃຊທັ້ ່ ດິນ ຕ້ອັ ງການມອບ, ໂອນ,
ຄາັ້ ປະກນັ ຫື ຊຂັ້ າດກຽ່ ວກບັ ທ່ ດິນຕອນດງ່ ັ ກາ່ ວຕອັ້ ງໄດມ້ັ ເອກະສານຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ ກາມະສິດ ໃນ

8 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍການດາເນນຄະດແພ່ງ, ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 08 (ໃໝ)່ .

10

ທ່ ດນິ ຕອນດງ່ ັ ກາ່ ວ ແຕເ່ ອກະສານຢງັ້ ຢືນກາມະສດິ ຄໃື ບຕາດິນພດັ ໄດຖັ້ ກື ເສຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍ
ແລວັ້ ຈ່ງຶ ຈາເປັນຕອ້ັ ງມການຕດັ ສິນຂອງສານຢງັ້ ຢືນການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ເພ່ ືອເປັນບອ່ ນ
ອງໃຫແ້ັ ກອ່ ງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ໄດອ້ັ ອກສາເນົາໃບຕາດິນໃຫແັ້ ກເ່ ຈົັ້າຂອງສດິ ນາໃຊ້ັ
ທ່ ດນິ ໄດນັ້ າໃຊ9້ັ .

2.1.2 ຄວາມສາຄນັ ຂອງການ ພິຈາລະນາຂອງສານ ໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ການພຈິ າລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ມຄວາມສາຄນັ ທ່ ສດຸ ຕ່ ອງົ ການຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ທ່
ໃຊເ້ັ ປັນຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານໃນການອອກສາເນົາໃບຕາດິນ ເນ່ ອື ງຈາກວາ່ ຂັ້ມນູ ຫກັ ຖານກຽ່ ວກບັ ທ່ ດິນ
ແລະ ໃບຕາດິນແມນ່ ບ່ ມເຫືອຢູ່ ຫື ບ່ ມຮອ່ ງຮອຍໃດໆ ຊ່ ຶງອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ບ່
ສາມາດອອກໃບສາເນົາທ່ ດນິ ໃຫແັ້ ກເ່ ຈົາ້ັ ຂອງສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ໄດ້ັ ດ່ງັ ນນັ້ , ຈ່ງຶ ຈາເປັນຕອັ້ ງໃຫມ້ັ ການ
ພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຂອງສານຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ເພ່ ືອເປັນນິຕິກາໃນການອອກສາເນົາໃບ
ຕາດນິ ໃໝ1່ 0.
ນອກຈາກ ຄວາມສາຄນັ ຕາ່ ງໆທ່ ໄດກ້ັ າ່ ວມາຂາ້ັ ງເທິງນນັ້ ແລ້ວັ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບໃນ
ການຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ທ່ ມສດິ ແລະ ໜ້າັ ທ່ ໃນການດາເນນການກຽ່ ວກບັ ວຽກງານດ່ງັ ກາ່ ວ ຕອັ້ ງມການ
ຄນັົ້ ຄວາັ້ ໃຫລ້ັ ະອຽດຊອກຫາບນັ ດາຂມັ້ ນູ ແລະ ຫກັ ຖານທ່ ເປັນອນັ ສາຄນັ ໃຫແັ້ ກກ່ ານຊວ່ ຍເຮັດໃຫັ້
ວຽກງານຂອງສານ ແລະ ອງົ ການດງ່ ັ ກາ່ ວ ໄດປ້ັ ະຕິບດັ ວຽກງານຢາ່ ງວອ່ ງໄວ, ທວ່ ງທນັ ກບັ ການດົ
ເວລາ ແລະ ຄວາມຮຽກຮອັ້ ງຕອັ້ ງການຂອງເຈົ້ັາຂອງຜຮູ່ ອັ້ ງຂ ທງັ ນກ້ັ ເພ່ ືອປກົ ປັ້ອງສິດ ແລະ ຜນົ
ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງເຈົັ້າຂອງສິດນາໃຊທ້ັ ່ ດິນ ແຕ່ເຖິງຢ່າງໃດກຕາມກດົ ໝາຍ ແລະ
ລະບຽບການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງຍງັ ບ່ ທນັ ໄດກ້ັ ານດົ ລະອຽດ, ຈະແຈງັ້ ໃນພາກປະຕິບດັ ຕວົ ຈງິ ຍອັ້ ນແນວນນັ້
ຜຮູ່ ບັ ຜິດຊອບໃນການດາຄະດຂອງສານ ຈ່ງຶ ພບົ ກບັ ຄວາມຫຍງຸັ້ ຍາກ ຊ່ ຶງເປັນສາເຫດ ເຮັດໃຫກັ້ ານ
ດາເນນຄະດພບົ ກບັ ຄວາມຊກັ ຊາ້ັ ແລະ ເປັນການສາັ້ ງຄວາມເສຍຫາຍໃຫແັ້ ກຜ່ ຮູ່ ອັ້ ງຂ. ນອກຈາກ
ນັ້ ຄວາມເຊ່ ືອຖື ແລະ ຄວາມສດັ ທາຂອງມະຫາຊນົ ໃນຂະບວນການຍຕຸ ິທາຂອງສານອາດຈະຫຸດ
ລງົ ແລະ ມຜນົ ລບົ ຕ່ ປະເທດ ເນ່ອື ງຈາກວາ່ ສານບ່ ໄດອັ້ ອກຄາຕດັ ສິນພຽງແຕໃ່ ນນາມສານເທ່ ົານນັ້
ແຕ່ວາ່ ສານໄດອ້ັ ອກຄາຕດັ ສິນໃນນາມຂອງ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ
ດງ່ ັ ນນັ້ , ພວກຂາ້ັ ພະເຈ້ັົາ ຈ່ ງຶ ໄດສ້ັ ກຶ ສາຄນ້ົັ ຄວ້ັ າບນັ ດາທິດສະດ ແລະ ພາກປະຕິບດັ ຕວົ ຈງິ ຫາຍພ
ສມົ ຄວນ ເພ່ ອື ເປັນການວເິ ຄາະບນັ ຫາໃຫເັ້ ຫັນບນັ ດາດາ້ັ ນດ ແລະ ຂຄ້ັ ງົ ຄາ້ັ ງ ທ່ ສາມາດຊວ່ ຍເຮັດ

9 ຄະນະຄນົ້ັ ຄວາັ້ ກດົ ໝາຍດາເນນຄະດແພ່ງ, ໂຄງການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ໃນຂງົ ເຂດຍຸຕິທາ ແຫ່ງ

ສປປ ລາວ, ປ້ຶືັມຄມູ່ ກື ານດາເນນຄະດແພງ່ ຂນັ້ ຕນົັ້ ແລະ ຂນັ້ ຮຟືັ້ ືັ້ນຄະດ, ພິມຄງັ້ ທ1, ພິມທ່ ໂຮງພິມມນັ ທາຕລາດ

ນະຄອນຫວງວຽງຈນັ , ເມສາ 2014, ໜາັ້ 117.
10 ຄະນະຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ກດົ ໝາຍດາເນນຄະດແພ່ງ, ໂຄງການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ໃນຂງົ ເຂດຍຸຕິທາ ແຫ່ງ
ສປປ ລາວ, ປືັ້ຶມຄມູ່ ກື ານດາເນນຄະດແພ່ງ ຂນັ້ ຕນົັ້ ແລະ ຂນັ້ ຮຟື້ັ ້ືັນຄະດ, ພິມຄງັ້ ທ1, ພິມທ່ ໂຮງພິມມນັ ທາຕລາດ
ນະຄອນຫວງວຽງຈນັ , ເມສາ 2014, ໜາັ້ 117.

11

ໃຫ້ັ ພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງໄດນັ້ າໃຊເັ້ ພ່ ອື ຮບັ ປະກນັ ການພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ໃຫັ້
ມຄວາມວອ່ ງໄວ, ຖກື ຕອ້ັ ງ ແລະ ເປັນທາ.

2.2 ເງ່ອື ນໄຂຂອງການຮອ້ັ ງຂຕ່ ສານເພ່ ືອໃຫຢັ້ ງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
2.2.1 ໃບຕາດິນຖກື ທາລາຍ
ແມນ່ ໝາຍເຖງິ ໃບຕາດິນນນັ້ ອາດຈະເກດມາຈາກການຖກື ທາລາຍໄດໂ້ັ ດຍເຫດບງັ ເອນ,
ເຫດສດຸ ວໄິ ສ ຫື ການກະທາຂອງມະນດຸ ເຊ່ ິງອາດຈະມຫາຍເຫດການ ເຊ່ ັນ: ນາັ້ ຖວັ້ ມ, ໄຟໄໝັ,້
ຖກື ທາລາຍດວ້ັ ຍການຈກຂາດ, ການຈດູ ທາລາຍ ແລະ ອ່ ນື ໆ ຊ່ ຶງການຖກື ທາລາຍຂອງໃບຕາດນິ
ດ່ງັ ກາ່ ວນນັ້ ອາດຖກື ທາລາຍຈນົ ໝດົ ຫື ບາງສວ່ ນ ແຕບ່ ່ ໄດປ້ັ ະຮອ່ ງຮອຍທ່ ເປັນຫກັ ຖານເອົາໄວ້ັ
ເລຍ. ມາດຕາ 49 ຂອງກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ທ່ ດິນໄດກັ້ ານດົ ນຍິ າມຂອງໃບຕາດນິ ເອົາໄວວ້ັ າ່ : ໃບ
ຕາດນິ ແມນ່ ເອກະສານ ທ່ ເປັນຫກັ ຖານຕນ້ັົ ຕອນັ ໜ່ ຶງອນັ ດຽວ ກຽ່ ວກບັ ສິດນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ ຢ່າງຖາວອນ
ຊ່ ງຶ ໄດຄັ້ ດັ ສາເນາົ ຢາ່ ງຖກື ຕອັ້ ງຈາກປືັ້ມທະບຽນທ່ ດນິ ເພ່ ືອມອບໃຫແັ້ ກຜ່ ເູ່ ປັນເຈ້ັົາຂອງທ່ ດິນພຽງໃບ
ດຽວ ເພ່ ືອຖໄື ວເ້ັ ປັນຫກັ ຖານຢ່າງຍາວນານຈນົ ກວາ່ ຈະມການປ່ຽນແປງໃໝຕ່ າມເງ່ ອື ນໄຂທ່ ໄດ້ັ
ການດົ ໄວໃັ້ ນກດົ ໝາຍ11. ໝາຍຄວາມວາ່ : ຖາ້ັ ຫາກໃບຕາດນິ ໄດຖັ້ ກື ທາລາຍກຈະເຮັດໃຫັ້ ຜເູ່ ປັນ
ເຈ້ັົາຂອງກາມະສິດທ່ ດິນ ຈະບ່ ສາມາດນາໃຊທ້ັ ່ ດິນເຂົັ້າໃນເປົ້ັາໝາຍໃດໜ່ ຶງໄດ້ັ ຈນົ ກວາ່ ຈະມການ
ອອກສາເນາົ ໃບຕາດນິ ໃໝ.່

2.2.2 ໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ໃບຕາດິນເສຍຫາຍອາດເກດມາຈາກການກະທາຂອງຜທູ່ ່ ເປັນເຈ້ົັາຂອງສິດນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ຫື
ບຸກຄນົ ອ່ ນື ເຊ່ ັນ: ເຮັດຕກົ ເຮ່ ັຍ, ບ່ ຈ່ ບື ອ່ ນເກັບມຽັ້ ນ, ໃບຕາດິນຖກື ຄນົ ອ່ ືນລກັ ແລະ ສາເຫດອ່ ືນໆ
ໂດຍການເສັ ຍຫາຍດ່ງັ ກາ່ ວ ບ່ ພບົ ເຫັນຮອ່ ງຮອຍ ຫື ບ່ ຮູວັ້ າ່ ໃບຕາດິນນນັ້ ຢູ່ນາໃຜ ແລະ ບ່ ມ
ເອກະສານສາເນົາໃບຕາດນິ , ບ່ ມຂມ້ັ ນູ ກຽ່ ວກບັ ໃບຕາດນິ .
ເມ່ອື ສງັ ລວມແລ້ັວ ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດິນດ່ງັ ທ່ ໄດກ້ັ າ່ ວມາຂາັ້ ງເທິງນນັ້ ຈະເປັນ
ເງ່ອື ນໄຂທ່ ຈະຢງັ້ ຢືນວາ່ ໃບຕາດິນນນັ້ ເສຍຫາຍແທແັ້ ມນ່ ມ 2 ລະດບັ ທ່ ເປັນເຫດຜນົ ໃຫອ້ັ ງົ ການທ່
ຮບັ ຜິດຊອບພຈິ າລະນາຢງັ້ ຢືນອອກສາເນົາໃບຕາດິນໃໝໃ່ ຫຄັ້ :ື
1) ຖາັ້ ຫາກການຕກົ ເຮ່ ັຍເສຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍຂອງໃບຕາດນິ ຫາກໄດປັ້ ະຮອ່ ງຮອຍທ່
ເປັນຫກັ ຖານໃດໜ່ ຶງທ່ ຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ ໃບຕາດິນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງແລວ້ັ ເປັນຕນົັ້ ມສາເນົາ, ມສວ່ ນໃດສວ່ ນ
ໜ່ ຶງຂອງໃບຕາດນິ ເຫືອຢູ່, ມເອກະສານກຽ່ ວຂອ້ັ ງກບັ ໃບຕາດິນນນັ້ ແລະ ອ່ ືນໆ ທ່ ຍງັ ພສາມາດ
ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນດ່ງັ ກາ່ ວ ໃນກລະນນັ້ ພະແນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ
ປະຈາແຂວງ, ນະຄອນ ຈະອອກໃບສາເນົາຕາດິນໃຫບັ້ ຸກຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ໄດຮ້ັ ອ້ັ ງຂໄດໂັ້ ດຍ
ກງົ ເລຍ ເພ່ ືອນາໄປເປັນບອ່ ນອງ ແລະ ຢງັ້ ຢືນກາມະສດິ ໃນທ່ ດນິ ດງ່ ັ ກາ່ ວ.

11 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ທ່ ດນິ , ສະບບັ ປ 2003, ມາດຕາ 49(ໃໝ)່ .

12

2) ຖາັ້ ຫາກການຕກົ ເຮ່ ັ ຍເສຍຫາຍ ຫື ຖືກທາລາຍຂອງໃບຕາດິນນນັ້ ຫາກບ່ ໄດັ້ປະ
ຮອ່ ງຮອຍ ຫື ບ່ ມຂມັ້ ນູ ໃດໜ່ ຶງ ກຽ່ ວກບັ ໃບຕາດນິ ດງ່ ັ ກາ່ ວແລວັ້ ຈາເປັນຕອັ້ ງມຄາຕດັ ສນິ ຂອງສານ
ຊ່ ງຶ ແມນ່ ສານປະຊາຊນົ ເຂດເປນັ ຜພູ່ ຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ກອ່ ນທ່ ພະແນກຊບັ
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ ປະຈາແຂວງ, ນະຄອນ ຈະສາມາດອອກໃບສາ
ເນາົ ຕາດນິ ໃໝໄ່ ດ.້ັ

2.3 ການຮອ້ັ ງຂ, ສິດຮອັ້ ງຂ ແລະ ຄາຮອັ້ ງຂຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ
2.3.1 ການຮອັ້ ງຂ ໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ
ຕາມຫກັ ການແລວັ້ ໃນການດາເນນຄະດແພງ່ ສານຈະສາມາດພິຈາຄະດໃດໜ່ ຶງໄດນັ້ ນັ້ ຕອັ້ ງມ
ຄາຮອ້ັ ງຂ, ຄາຮອ້ັ ງຟັ້ອງ, ຄາຮອ້ັ ງຂຂອງໂຈດ, ຄາຟັ້ອງແຍງ່ ຂອງໂຈດ, ຈາເລຍ ຫື ບຸກຄນົ ທ່
ສາມເສັຍກອ່ ນຈ່ງຶ ສາມາດນາເອົາຄະດມາພິຈາລະນາໄດ.້ັ ໃນກລະນທ່ ບ່ ມຄາຮອ້ັ ງຂຂອງເຈົັ້າຂອງ
ສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດິນສານຈະບ່ ສາມາດນາເອົາຄະດດ່ງັ ກາ່ ວມາພິຈາລະນາໄດ້ັ ແລະ ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ
ການດາເນນຄະດແພງ່ ມາດຕາ 165 ໄດກັ້ ານດົ ສາເຫດທ່ ພາໃຫມັ້ ການດາເນນຄະດວາ່ : ສານຈະ
ສາມາດດາເນນຄະດໄດ້ັ ກຕ່ ເມ່ອື ມສາເຫດດງ່ ັ ນ:ັ້
1) ມຄາຮອັ້ ງຟ້ັອງຂອງບກຸ ຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ເພ່ ອື ໃຫແັ້ ກໄ້ັ ຂ ຫື ປກົ ປັ້ອງສດິ ແລະ ຜນົ
ປະໂຫຍດຂອງຕນົ ;
2) ມຄາຮອ້ັ ງຂຂອງບກຸ ຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ເພ່ ອື ໃຫພ້ັ ິຈາລະນາຮບັ ຮບູັ້ ນັ ຫາໃດໜ່ ຶງ;
3) ມຄາຮອັ້ ງຟັ້ອງຂອງບກຸ ຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ກດົ ໝາຍອະນຍຸ າດໃຫປັ້ ກົ ປ້ັອງສດິ ແລະ
ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຜອູ່ ່ ນື ;
4) ມຄາຮອັ້ ງຂອງໄອຍະການປະຊາຊນົ ເພ່ ືອປກົ ປັ້ອງຜນົ ປະໂຫຍດຂອງລດັ ຫື ສງັ ຄມົ 12.

2.3.2 ສດິ ໃນການຮອ້ັ ງຂໃບຕາດິນເສຍຫາຍ
ເຈົັ້າຂອງສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ ທ່ ໄດຮ້ັ ບັ ສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ແລະ ຍງັ ບ່ ທນັ ໄດເັ້ ສຍສິດນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ຫື
ສິດນາໃຊັທ້ ່ ດິນຍງັ ບ່ ທນັ ສ້ັນສຸດຕາມກລະນທ່ ການດົ ເອົາໄວໃັ້ ນກດົ ໝາຍ ມສິດຮັອ້ ງຂໃຫ້ັສານ
ພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ຖາັ້ ຫາກວາ່ ໃບຕາດິນຂອງຕນົ ຕກົ ເຮ່ ັຍເສຍຫາຍ ຫື ຖືກ
ທາລາຍຕາມເງ່ອື ນໄຂທ່ ໄດກ້ັ າ່ ວມາຂາ້ັ ງເທິງນນັ້ .
ເພ່ ືອເປັນການປກົ ປ້ັອງສິດ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງເຈົ້ັາຂອງສິດນາໃຊທ້ັ ່ ດິນໃນ
ການນາໃຊໃັ້ ບຕາດນິ ຢາ່ ງມປະສດິ ທິຜນົ ດງ່ ັ ທ່ ໄດກັ້ ານດົ ເອົາໄວໃ້ັ ນ ລດັ ຖະທາມະນນູ ມາດຕາ 41
ໄດກັ້ ານດົ ເອົາໄວວັ້ າ່ :“ພນົ ລະເມອື ງລາວ ມສດິ ສະເໜ, ຮອັ້ ງຟັ້ອງ ແລະ ຮອັ້ ງຂຄວາມເປັນທາ ກບັ
ອງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງກບັ ບນັ ຫາທ່ ພວົ ພນັ ເຖິງສິດ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດລວມ ຫື ສິດ ແລະ ຜນົ
ປະໂຫຍດສະເພາະຂອງຕນົ .

12 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 165(ປບັ ປງຸ ).

13

ຄາສະເໜ, ຄາຮອ້ັ ງຟ້ັອງ ແລະ ຮອັ້ ງຂຄວາມເປັນທາຂອງພນົ ລະເມອື ງ ຕອ້ັ ງໄດຮັ້ ບັ ການ
ພຈິ າລະນາ ແລະ ແກໄ້ັ ຂຕາມທ່ ໄດກ້ັ ານດົ ເອົາໄວໃັ້ ນກດົ ໝາຍ13.”

ລດັ ໄດປັ້ ກົ ປ້ັອງ ແລະ ຄມຸັ້ ຄອງສິດໃນການນາໃຊທ້ັ ່ ດິນຢ່າງລວມສນູ ໂດຍໄດມັ້ ອບໃຫັ້
ອງົ ການທ່ ມສິດອານາດທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ໃນການຄຸມ້ັ ຄອງ ແລະ ບລິຫານຈດັ ການຢ່າງເປັນລະບຽບ
ແລະ ຖກື ຕອ້ັ ງຕາມກດົ ໝາຍ. ໃນກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ທ່ ດິນ ມາດຕາ 5 ໄດກັ້ ານດົ ການປກົ ປ້ັອງສດິ
ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຜທູ່ ່ ໄດຮ້ັ ບັ ສິດນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ວາ່ : “ລດັ ປກົ ປ້ັອງສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດທ່ ຖກື ຕອັ້ ງ
ຕາມກດົ ໝາຍ ຂອງຜ່ທູ ່ ໄດຮັ້ ບັ ສິດນາໃຊທ້ັ ່ ດິນຢ່າງມປະສິດທິຜນົ , ມຄວາມສະຫງບົ ເປັນປກົ ກະຕິ
ແລະ ຍາວນານ ພັ້ອມທງັ ຮບັ ປະກນັ ສິດປກົ ປກັ ຮກັ ສາ, ສິດໃຊ,້ັ ສິດໄດຮັ້ ບັ ໝາກຜນົ , ສິດໂອນ
ແລະ ສດິ ສບື ທອດ14.”

2.3.3 ຄາຮອ້ັ ງຂໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ບຸກຄນົ , ນິຕິບຸກຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ໃດໜ່ ຶງທ່ ມຈດຸ ປະສງົ ໃນການຂຽນຄາຮອັ້ ງຂເພ່ ືອໃຫ້ັ
ພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ຕອ້ັ ງໄດປ້ັ ະຕິບດັ ຕາມຂນັ້ ຕອນ ແລະ
ຕາມລະບຽບການທ່ ກດົ ໝາຍໄດກ້ັ ານດົ ເອົາໄວ.ັ້ ຕາມມາດຕາ 343 ຂອງກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ການ
ດາເນນຄະດແພງ່ ໄດກັ້ ານດົ ຄາຮອ້ັ ງຂໃຫສ້ັ ານຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍວາ່ : “ຄາຮອັ້ ງຂໃຫສັ້ ານ
ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍຕອັ້ ງຍ່ ນື ຜາ່ ນອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດິນປະຈາເມອື ງທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ
ຄາຮອ້ັ ງຂຕອ້ັ ງບ່ງົ ບອກປະຫວດັ ຄວາມເປັນມາຂອງທ່ ດິນ, ເຫດຜນົ ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດິນ
ແລະ ຄດັ ຕິດເອກະສານຫກັ ຖານທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງກບັ ທ່ ດິນຕອນດງ່ ັ ກາ່ ວ ( ຖາ້ັ ມ )15.”
ຄາຮອ້ັ ງຂດ່ງັ ກາ່ ວນອກຈາກຈະປະກອບດວັ້ ຍເນອັ້ື ໃນອນັ ສະເພາະຕາມທ່ ໄດກັ້ ານດົ ເອົາໄວັ້
ຂາັ້ ງເທິງນນັ້ ແລ້ັວ ຍງັ ຕອັ້ ງໄດປ້ັ ະຕິບດັ ຕາມຫກັ ການທ່ວົ ໄປຂອງການຮອັ້ ງຂທາງແພ່ງ ມາດຕາ
324 ໄດກັ້ ານດົ ວາ່ : “ ຄາຮອັ້ ງຂໃຫສານພິຈາລະນາ ຕອ້ັ ງເຮັດເປັນລາຍລກັ ອກັ ສອນ ແລະ ຍ່ ນື ຕ່
ສານທ່ ມສດິ ອານາດ. ຄາຮອ້ັ ງຂຕອ້ັ ງປະກອບດວ້ັ ຍເນອັື້ ໃນຕນົ້ັ ຕດງ່ ັ ນ:້ັ
- ຊ່ ,ື ນາມສະກນຸ , ອາຍ,ຸ ອາຊບ ແລະ ທ່ ຢຂູ່ ອງຜຮູ່ ອ້ັ ງຂ;
- ສາຍພວົ ພນັ ຂອງຜຮັູ້່ ອງຂກບັ ເຫດການທ່ ຮອ້ັ ງຂ;
- ເຫດການຂອງຄະດໂດຍຫຍ;້ັ
- ບນັ ຫາທ່ ຮອັ້ ງຂໃຫສັ້ ານພິຈາລະນາ;
- ລາຍເຊັນ ແລະ ການແປະໂປັ້ມຂື ອງຜຮູ່ ອ້ັ ງຂ.
ຜຮູ່ ອັ້ ງຂຕອັ້ ງປະກອບເອກະສານ, ຫກັ ຖານທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງຄດັ ຕິດໄປພອັ້ ມກບັ ຄາຮອ້ັ ງຂ ໂດຍ
ຜາ່ ນອງົ ການປກົ ຄອງບາັ້ ນ16.”

13 ລດັ ຖະທາມະນນູ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2015, ມາດຕາ 41(ປບັ ປງຸ ).
14 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ທ່ ດນິ , ສະບບັ ປ 2003, ມາດຕາ 05.
15 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 343(ໃໝ)່ .
16 ກດົ ໝາຍສະບບັ ດຽວກນັ , ມາດຕາ 324(ໃໝ)່ .

14

2.4 ຂນັ້ ຕອນການຍ່ ືນເອກະສານກອ່ ນໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາ
2.4.1 ການສະເໜຕ່ ອງົ ການຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ
ການຍ່ ນື ຄາຮອັ້ ງໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ແມນ່ ຈະບ່ ສາມາດຮອ້ັ ງຂ
ໂດຍກງົ ຕ່ ສານໄດ້ັ ແຕຕ່ ້ັອງຍ່ ນື ຜາ່ ນອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດິນປະຈາເມອື ງ (ຫອ້ັ ງການ
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມ) ທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງເປັນຜຄູ່ ນົັ້ ຄວາັ້ ພິຈາລະນາກອ່ ນ ຖາ້ັ
ເຫັນວາ່ ມເງ່ ອື ນໄຂໃຫັສ້ ານຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍແລ້ວັ ອງົ ການທ່ ເຮັດວຽກກຽ່ ວກບັ ການຄມຸ້ັ
ຄອງທ່ ດນິ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງຈະສະຫຸບມຄາເຫັນແລວ້ັ ສະເໜຕ່ ສານເພ່ ືອໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນ
ໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ຖາ້ັ ອງົ ການທ່ ເຮັດວຽກຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດິນ ທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງຫາກເຫັນວາ່ ບ່ ມເງ່ອື ນໄຂ ຫື
ຍງັ ມຮອ່ ງຮອຍຂອງໃບຕາດນິ ຄງົ ເຫືອຢູ່ ຈະນາສະເໜຕ່ ພະແນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ
ສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມ ປະຈາແຂວງ, ນະຄອນເປັນຜພູ່ ິຈາລະນາອອກໃບສາເນົາຕາດນິ .

2.4.2 ການກວດກາ, ຄນັົ້ ຄວາ້ັ ຂອງອງົ ການທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ
ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄຸມ້ັ ຄອງທ່ ດິນມໜັ້າທ່ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜິດຊອບໃນການຄນັ້ົ ຄວາັ້ ,
ກວດກາຄາຮອັ້ ງເລ່ ອື ງໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍໂດຍກວດກາຂມັ້ ນູ , ປະຫວັ ດຄວາມເປັນມາຂອງດນິ ຕາມ
ເອກະສານສາເນົາຂມັ້ ນູ ທ່ ດິນ ເພ່ ືອຢງັ້ ຢືນຄວາມເປັນຈງິ ຂອງທ່ ດນິ ດງ່ ັ ກາ່ ວ, ສອບສວນຜຮ້ັູ ອັ້ ງຂ,
ພະຍານທ່ ມດນິ ຕດິ ຈອດກນັ ແລວ້ັ ສມົ ທບົ ກບັ ອານາດການປກົ ຄອງບາັ້ ນເພ່ ືອເກັບກາຂມັ້ ນູ ກຽ່ ວກບັ ທ່
ດນິ ແລະ ເຫດຜນົ ຂອງການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດິນເພ່ ືອໃຫຮ້ັ ປູັ້ ະຫວັ ດຄວາມເປັນມາຂອງທ່ ດິນ,
ຜມ້ັູ ກາມະສດິ ໃນທ່ ດນິ ແລະ ເຫດຜນົ ຂອງການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ
ການຄນ້ົັ ຄວາ້ັ ຂອງອງົ ການທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດິນໄດກັ້ ານດົ ເອົາໄວຢັ້ ໃູ່ ນມາດຕາ 344
ຂອງກດົ ໝາຍວາ່ ດ້ັວຍ ການດາເນນຄະດແພ່ງ ໄດັ້ການດົ ເອົາໄວວ້ັ ່າ: “ພາຍຫງັ ອງົ ການທ່
ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດິນ ໄດຮ້ັ ບັ ຄາຮອ້ັ ງຂແລວ້ັ ຕອັ້ ງໄດຄັ້ ນ້ັົ ຄວາັ້ , ເກັບກາຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານ ແລະ
ປະຫວດັ ຄວາມເປັນມາຂອງທ່ ດິນນນັ້ ແລັວ້ ເຮັດບດົ ສະຫຸບພັ້ອມດວັ້ ຍຄາເຫັນກຽ່ ວກບັ ເຫດການ
ດ່ງັ ກ່າວ ເພ່ ືອໃຫ້ັຜູ່ຮອັ້ ງຂນາເອົາມາຍ່ ືນຕ່ ສານ ເພ່ ືອໃຫ້ັພິຈາລະນາການເສຍຫາຍຂອງໃບ
ຕາດນິ ”17.
ຫງັ ຈາກທ່ ໄດກັ້ ວດກາ, ຄນົັ້ ຄວາ້ັ ບນັ ດາຂມ້ັ ນູ ແລະ ເຫດຜນົ ຕາ່ ງໆ ຂອງການເສຍຫາຍ
ຂອງໃບຕາດນິ ແລວັ້ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ຈະລງົ ຄາເຫັນຕາມກລະນດງ່ ັ ນ:້ັ
1) ເມ່ອື ເຫັນວາ່ ທ່ ດນິ ດ່ງັ ກາ່ ວເປັນກາມະສດິ ຂອງຜຮ້ັູ ອັ້ ງຂ ແຕໃ່ ບຕາດິນຫາກເສຍຫາຍ ຫື
ຖກື ທາລາຍ ແຕໄ່ ດປັ້ ະຮອ່ ງຮອຍຂອງໃບຕາດນິ ເຊ່ ັນ: ມໃບສາເນົາໄວ,ັ້ ມຫວົ ຂວັ້ ນຂອງໃບຕາດນິ ,
ມຂມັ້ ນູ ການອອກໃບຕາດນິ ຢໃູ່ ນສານວນອອກໃບຕາດິນ ຫື ຂມ້ັ ນູ ອ່ ືນໆທ່ ກຽ່ ວກບັ ໃບຕາດິນອງົ ການ
ທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄຸມ້ັ ຄອງທ່ ດິນ (ຫອ້ັ ງການຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ) ຕອັ້ ງ
ເຮັດບດົ ສະຫຸບລາຍງານຫາ ພະແນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມ ປະຈາ

17 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 344(ໃໝ)່ .

15

ແຂວງນະຄອນເພ່ ືອອອກໃບສາເນົາຕາດິນໃຫຜັ້ ຮູ່ ອ້ັ ງຂໂດຍບ່ ຈາເປັນຕອັ້ ງໃຫສ້ັ ານຕດັ ສິນເລ່ ືອງໃບ
ຕາດນິ ເສຍຫາຍ;

2) ເມ່ອື ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ຫາກຄນົັ້ ຄວາັ້ , ເກບັ ກາຂມັ້ ນູ ແລວັ້ ເຫັນວາ່ ບ່ ມຂ້ັ
ມນູ ຫື ເອກະສານໃດໆພຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ ໃບຕາດນິ ນນັ້ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ຕອ້ັ ງໄດັ້
ເຮັດບດົ ສະຫຸບລາຍງານເພ່ ືອນາສະເໜຕ່ ສານ ໂດຍການດົ ກຽ່ ວກບັ ປະຫວດັ ຄວາມເປັນມາຂອງໃບ
ຕາດນິ ສາເຫດຂອງການເສັຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ແລະ ຂສັ້ ະເໜຕ່ ສານ.

2.4.3 ການສະເໜຕ່ ສານ ເພ່ ອື ໃຫພັ້ ິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ບກຸ ຄນົ , ການຈດັ ຕງັ້ ຫື ວສິ າຫະກດິ ບ່ ສາມາດຍ່ ນື ຄາຮອັ້ ງຂໃຫສັ້ ານພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບ
ຕາດນິ ເສຍຫາຍ ໂດຍກງົ ຕ່ ສານໄດັ້ ແຕຫ່ າກຕອ້ັ ງຍ່ ນື ຄາຮອ້ັ ງຂຕ່ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່
ດນິ ເພ່ ອື ຄນ້ັົ ຄວາັ້ ພຈິ າລະນາເສັຍກອ່ ນ ຖາ້ັ ມເງ່ອື ນໄຂຄບົ ຖວ້ັ ນແລວ້ັ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່
ດິນທ່ ກຽ່ ວຂັ້ອງ ຕັ້ອງເຮັດບດົ ສະຫຸບລາຍງານກຽ່ ວກບັ ການຄນັ້ົ ຄວາັ້ ພັ້ອມດ້ັວຍຄາເຫັນຂອງ
ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ແລະ ປະກອບຂມັ້ ນູ ຫກັ ຖານລວມທງັ ຄາຮອ້ັ ງຂຂອງເຈັົ້າຂອງ
ທ່ ດນິ ນນັ້ ປະກອບເປັນສານວນ ແລວ້ັ ສະເໜຕ່ ສານປະຊາຊນົ ທ່ ມສິດອານາດເພ່ ືອພິຈາລະນາຕດັ ສິນ
ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສັຍຫາຍຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍ ທ່ ໄດກັ້ ານດົ ເອົາໄວ.ັ້
ຕ ົວ ຢ່າ ງ : ບ ດົ ລ າ ຍງ າ ນຂ ອ ງຫວົ ໜ້ັາ ພະ ແ ນກ ຊ ບັ ພະ ຍາ ກ ອນ ທ າມະ ຊ າ ດ ແ ລ ະ
ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ ທ່ ລາຍງານຂ້ນັື ໄປຫາປະທານຄະນະສານປະຊາຊນົ ເຂດ ເຊ່ ງິ ເນອືັ້ ໃນຂອງບດົ ລາຍ
ງານແມນ່ ມດງ່ ັ ລມຸ່ ນ:ັ້
- ເນອື້ັ ໃນຂອງການຂຽນລາຍງານນນັ້ ຕອັ້ ງບອກຈດຸ ປະສງົ ວາ່ : ລາຍງານກຽ່ ວກບັ ເລ່ ືອງໃດ;
- ເນອືັ້ ໃນຂອງບດົ ລາຍງານນນັ້ ຕອັ້ ງບ່ງົ ບອກເຖງິ ປະຫວດັ ຄວາມເປັນມາຂອງ ທ່ ດນິ ຕອນ
ດງ່ ັ ກາ່ ວ ວາ່ ໄດມ້ັ າຍອ້ັ ນສາເຫດໃດເຊ່ ັນ: ດວັ້ ຍການສບື ມນູ , ການມອບໂອນ ຫື ອ່ ນື ໆ
- ຕອັ້ ງບອກຄງັ້ ວນັ ທ່ , ເດືອນ, ປ ທ່ ຜແູ່ ຈງັ້ ເສັຍໄດເ້ັ ຂັົ້າມາແຈງັ້ ຕ່ ຫອ້ັ ງການ ຫື ພະແນກ
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ;
- ຕອັ້ ງບອກເຖງິ ສາເຫດຂອງການເສຍຫາຍ, ເສຍຍອ້ັ ນຫຍງັ ? ແລະ ດນົ ປານໃດ?;
- ຕອ້ັ ງບອກເຖງິ ການຢງັ້ ຢືນຂອງຜຮູ່ ອ້ັ ງຂ ຕ່ ກບັ ຄາຮອັ້ ງຂຂອງຕນົ ;
- ຂນັ້ ຕອນສດຸ ທາ້ັ ຍໃນບດົ ລາຍງານ ຕອັ້ ງໄດເັ້ ຊັນຜາ່ ນ ຫວົ ໜາັ້ ຂະແໜງການຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ
ປະຈາແຂວງ, ໜວ່ ຍງານແກໄັ້ ຂຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ ແລະ ຫວົ ໜາ້ັ ພະແນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ
ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມແຂວງ18.

2.5 ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບ ໃນການພຈິ າລະນາ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ແມນ່ ໝາຍເຖງິ ອງົ ການທ່ ມສວ່ ນພວົ ພນັ ກຽ່ ວກບັ ການ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ແລະ ມ

ພຽງແຕສ່ ານເທ່ ົານນັ້ ຈ່ງຶ ມສດິ ແລະ ອານາດ ໃນການພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຄະດ ໂດຍຢູ່ບນົ ພ້ັືນຖານ

18 ເບ່ ງິ ເອກະສານຊອ້ັ ນທາ້ັ ຍໜາ້ັ ທ 13.

16

ຂອງການເຄົາລບົ ລະບຽບກດົ ໝາຍ ຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ນອກຈາກສານແລັ້ວກຍງັ ມ ພະແນກ
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ ທ່ ມສວ່ ນພວົ ພນັ ໃນການອອກສາເນົາໃບຕາດນິ ໃ
ໝ່ ແລະ ສານຈະສາມາດພິຈາລະນາຕດັ ສິນຄະດໃດໜ່ ຶງໄດນັ້ ນັ້ ແມນ່ ຕອັ້ ງມສາເຫດທ່ ພາໃຫັມ້
ການດາເນນຄະດແພງ່ ຕາມທ່ ໄດກັ້ ານດົ ເອົາໄວໃ້ັ ນມາດຕາ 165 ຂອງກດົ ໝາຍສະບບັ ດງ່ ັ ກາ່ ວ ມ
ດງ່ ັ ນ:ັ້

1. ມຄາຮອ້ັ ງຟ້ອັ ງຂອງບກຸ ຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ເພ່ ືອໃຫແ້ັ ກໄັ້ ຂ ຫື ປກົ ປັ້ອງສດິ ແລະ ຜນົ
ປະໂຫຍດຂອງຕນົ ;

2. ມຄາຮອ້ັ ງຂຂອງບກຸ ຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ເພ່ ອື ໃຫພັ້ ຈິ າລະນາຮບັ ຮບູັ້ ນັ ຫາໃດໜ່ ຶງ;
3. ມຄາຮອ້ັ ງຟັອ້ ງຂອງບກຸ ຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ກດົ ໝາຍອະນຍຸ າດໃຫປ້ັ ກົ ປ້ັອງສິດ ແລະ
ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຜອູ່ ່ ນື ;
4. ມຄາຮ້ອັ ງຟ້ັອງຂອງອງົ ການໄອຍະການ ປະຊາຊນົ ເພ່ ືອປກົ ປ້ັອງສິດ ແລະ ຜນົ
ປະໂຫຍດຂອງລດັ ຫື ສງັ ຄມົ 19.
ເມ່ ອື ມສາເຫດຕາມທ່ ໄດັ້ກາ່ ວມາຂ້າັ ງເທິງນນັ້ ແລ້ັວ ສານມພນັ ທະທາການໄກເ່ ກ່ ັຍ ຫື
ພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ພາຍຫງັ ໄດເ້ັ ກບັ ກາ, ກວດກາ, ຊງ່ ັ ຊາ ແລະ ຕລາຄາຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານແລວ້ັ .
ໃນການພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຄະດຂອງສານນນັ້ ແມນ່ ອງຕາມຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ , ຄາຮອັ້ ງຟັອ້ ງ ຫື
ຄາຮອັ້ ງຂ ຂອງຄຄູ່ ວາມໃນຄະດ. ຖາັ້ ຫາກເປັນຄະດທ່ ມມນູ ຄາ່ ສງູ ຫື ຄະດມຄວາມຫຍຸງັ້ ຍາກ
ສບັ ສນົ ຫາຍ ແມນ່ ເປັນສດິ ອານາດ ຂອງສານປະຊາຂນົ ຂນັ້ ແຂວງ, ນະຄອນ ແຕໃ່ ນການ
ພຈິ າລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ແມນ່ ສດິ ອານາດຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ ເພາະວາ່ ເປັນ
ຄະດທ່ ມມນູ ຄາ່ ບ່ ສງູ ດງ່ ັ ທ່ ໄດກັ້ ານດົ ສດິ ແລະ ໜາັ້ ທ່ ຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ ເອົາໄວໃ້ັ ນມາດຕາ
27 ຂອງກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ສານປະຊາຊນົ .

2.5.1 ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບ ຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ
ການຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດິນແຫ່ງ ສປປ ລາວ ແມນ່ ຂັື້ນກບັ ລດັ ໂດຍກງົ ທ່ ຄມຸ້ັ ຄອງຢ່າງລວມສູນ
ຕາມລດັ ຖະທາມະນູນ ໂດຍໄດມ້ັ ອບໃຫກັ້ ະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ
ເປັນຜູ່ຮບັ ຜິດຊອບ ໃນການດາເນນການບລິຫານຄຸັມ້ ຄອງທ່ ດິນ ແຕ່ຂນັ້ ສູນກາງລງົ ຮອດຂນັ້
ທອັ້ ງຖ່ ນິ .
ໃນການແບງ່ ຂນັ້ ຂອງການຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ແມນ່ ແບງ່ ອອກເປນັ ສອງ ຂນັ້ ຄດື ງ່ ັ ລມຸ່ ນ:ັ້
1. ຂນັ້ ສນູ ກາງ ແມນ່ ປະກອບມ:

ກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ
2. ຂນັ້ ທອ້ັ ງຖ່ນິ ແມນ່ ປະກອບມ:
- ພະແນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມ;
- ຫອັ້ ງການຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ.

19 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 165(ປບັ ປງຸ ).

17

ກ. ທ່ ຕງັ້ ແລະ ພາລະບດົ ບາດ ກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ
ກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ ໂດຍຂຽນຊ່ ືຫຍັວ້ າ່ : ກຊສ ແມນ່
ກງົ ຈກັ ລດັ ຖະບານ ມພາລະບດົ ບາດເປັນເສນາທິການ ແລະ ເປັນຜຄັູ້ ມຸ້ັ ຄອງໂດຍກງົ ກຽ່ວກບັ
ສ່ ງິ ແວດລັອ້ ມ, ທ່ ດິນ, ນາ້ັ , ປ່າໄມ,້ັ ອາກາດ, ຊວະນາໆພນັ ແລະ ແຮທ່ າດ ຕ່ ໄປນັ້ ເອ້ັນວາ່
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ ລວມທງັ ວຽກງານຄມຸັ້ ຄອງໄພພິບດັ ທາມະຊາດ
ແລະ ການປ່ຽນແປງດນິ ຟາັ້ ອາກາດ, ອຕຸ ນຸ ຍິ ມົ ແລະ ອທຸ ກົ ກະສາດໃນຂອບເຂດທ່ວົ ປະເທດ20.

ຂ. ຂອບເຂດສດິ ແລະ ໜັ້າທ່ ຂອງກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ
ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ

- ຂອບເຂດສດິ ມດງ່ ັ ນ:້ັ
1. ສະເໜປບັ ປຸງ, ແກໄ້ັ ຂ, ສາັ້ ງ ຫື ຍກົ ເລກບນັ ດາກດົ ໝາຍ, ລດັ ຖະບນັ ຍດັ , ລດັ ຖະ
ດາລດັ , ດາລດັ ກຽ່ ວກບັ ວຽກງານຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມລວມທງັ ຄມຸ້ັ ຄອງ
ໄພພິບດັ ທາມະຊາດ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້ັາອາກາດອຕຸ ນຸ ຍິ ມົ ແລະ ອທຸ ກົ ກະສາດຕ່
ລດັ ຖະບານ;
2. ອອກຂຕັ້ ກົ ລງົ , ຄາສ່ງັ , ແຈງ້ັ ການ ແລະ ຄາແນະນາ, ເພ່ ືອຄຸມ້ັ ຄອງມະຫາພາກໃນ
ການປົກປັກຮ ກັ ສາ, ຟັ້ື ນຟູບູລະ ນະ ແລະ ການນາໃຊ້ັຊ ບັ ພະ ຍາກອນທາມະ ຊາດ ແລະ
ສ່ ິງແວດລັ້ອມລວມທງັ ຄຸມັ້ ຄອງໄພພິບດັ ທາງທາມະຊາດ ແລະ ການປ່ຽນຂອງດິນຟັ້າອາກາດ,
ອຕຸ ນຸ ຍິ ມົ ແລະ ອທຸ ກົ ກະສາດ;
3. ສະເໜໃຫໂ້ັ ຈະຖາວອນ ຫື ຊ່ວົ ຄາວ, ຖອນໃບອະນຍຸ າດໃນການດາເນນ ກດິ ຈະການ
ກຽ່ ວກບັ ການບລິການ, ການນາໃຊ,້ັ ການໃຫ້ັເຊ່ ົາ ຫື ສາປະທານ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ
ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມ;
4. ດາເນນການບລິການດາ້ັ ນວຊິ າການ ໃນຂງົ ເຂດວຽກງານຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ
ແລະ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມ, ລອມທງັ ການຄມຸັ້ ຄອງໄພພິບດັ ທາງທາມະຊາດ, ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງ
ດນິ ຟ້ັາອາກາດ, ອຕຸ ຕຸ ນຍິ ມົ ແລະ ອທຸ ກົ ກະສາດ;
5. ຍອ້ັ ງຍ ແລະ ປະຕິບດັ ນະໂຍບາຍທ່ ເໝາະສມົ ຕ່ ການຈດັ ຕງັ້ , ບກຸ ຄນົ , ນຕິ ິບກຸ ຄນົ , ທ່
ມຜນົ ງານ ແລະ ປະກອບສ່ວນເຂົ້ັາໃນການຄຸັ້ມຄອງ ແລະ ປກົ ປັກຮກັ ສາ, ຟື້ັ ນຟູບູລະນະ,
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມ, ກາ່ ວເຕືອນ ຫື ນາໃຊມັ້ າດຕະການອ່ ືນໆຕ່ ອງົ
ການຈດັ ຕງັ້ , ບກຸ ຄນົ , ນຕິ ບິ ກຸ ຄນົ , ທ່ ສາັ້ ງພນົ ກະທບົ ໃນທາງລບົ ຕ່ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ
ສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມ;

20 ດາລດັ ວາ່ ດວັ້ ຍ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ອື ນໄຫວ ຂອງກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ
ສະບບັ ເລກທ 435/ນຍ, ລງົ ວນັ ທ 28/11/2011 ມາດຕາ 2.

18

6. ສະເໜຕກົ ລງົ ສາ້ັ ງຕງັ້ ແລະ ປບັ ປງຸ ຫື ລບົ ລາັ້ ງບນັ ດາອງົ ການຈດັ ຕງັ້ , ທ່ ຢໃູ່ ນຄວາມ
ຮບັ ຜິດຊອບຂອງຕນົ ບນົ ຟື້ັນຖານຄວາມເປັນເອກະພາບ ກບັ ອງົ ການທ່ ມສິດອານາດຂນັ້ ສູນກາງ
ແລະ ຂນັ້ ທອັ້ ງຖ່ ນ;

7. ສະເໜຕກົ ລງົ , ແຕງ່ ຕງັ້ , ຍກົ ຍາັ້ ຍ ຫື ປດົ ຕາແໜ່ງ, ເລ່ ືອນຊນັ້ , ເລ່ ືອນຂນັ້ ປະຕບດັ ວິ
ໃນ ແລະ ປະຕິບດັ ນະໂຍບາຍອ່ ນື ໆ ຕ່ ພະນກັ ງານຂນັ້ ຕາ່ ງໆທ່ ຢໃູ່ ນຄວາມຮບັ ຜິດຊອບຂອງຕນົ ;

8. ວາ່ ຈາ້ັ ງ, ຊຽ່ ວຊານ, ພະນກັ ງານຕາມສນັ ຍາ ຫື ແຮງງານຊ່ວົ ຄາວລວມທງັ ອາສາສະ
ໝກັ ທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດເພ່ ືອຊວ່ ຍຮບັ ໃຊວັ້ ຽກງານວຊິ າສະເພາະດວ້ັ ຍແຫງ່ ທືນ ແລະ
ຄວາມຈາເປນັ ຂອງໂຄງການ;

9. ເຂ້ັົາຮວ່ ມກອງປະຊຸມໃນທກຸ ລະດບັ ທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດ, ເຈລະຈາ, ເຊັນ
ສນັ ຍາ,ສນົ ທິສນັ ຍາ, ອະນສຸ ນັ ຍາ, ບດົ ບນັ ທຶກຄວາມເຂ້ົັາໃຈກຽ່ ວກບັ ຄນົ ຕາ່ ງປະເທດ ແລະ ອງົ
ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ພວົ ພນັ ກບັ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມ ລວມທງັ ໄພພິບດັ ທາງທາ
ມະຊາດ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງດນິ ຟັ້າອາກາດ, ອຕຸ ນຸ ຍິ ມົ ແລະ ອທຸ ກົ ກະສາດຕາມການມອບ
ໝາຍຂອງລດັ ຖະບານ;

10. ສະເໜເຂົັ້າ ຫື ລາອອກຈາກການເປັນພາຄ ຫື ສະມາຊິກຂອງສນົ ທິສນັ ຍາ ຫື ຂ້ັ
ຕກົ ລງົ ຕາ່ ງໆ ທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງຂອງສາກນົ ຕາມຄວາມເໝາະສມົ ;

11. ປະຕິບດັ ສິດອ່ ືນໆ ຕາມທ່ ລດັ ຖະບານໄດມັ້ ອບໝາຍໃຫ້ັສະເພາະ ແລະ ຕາມທ່ ໄດ້ັ
ການດົ ໄວັ້ ໃນລດັ ຖະທາມະນນູ ແລະ ກດົ ໝາຍ21.

- ໜ້ັາທ່ ມດ່ງັ ນ:້ັ
1. ຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ຜນັ ຂະຫຍາຍ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ , ແນວທາງ, ແຜນນະໂຍບາຍ ແລະ
ມະຕິຄາສ່ງັ ຂອງພກັ , ປະຕິບດັ ລດັ ຖະທາມະນູນ, ກດົ ໝາຍ ແລະ ມະຕິຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ,
ລດັ ຖະບນັ ຍດັ , ລດັ ຖະດາລດັ ຂອງປະທານປະເທດ;
2. ຄນົ້ັ ຄວາັ້ ຮາ່ ງ ສະເໜປບັ ປງຸ ນະໂຍບາຍ ແລະ ແຜນຍດຸ ທະສາດ, ກດົ ໝາຍ, ລດັ ຖະ
ບນັ ຍດັ , ດາລດັ ແລະ ນຕິ ກິ າອ່ ນື ໆທ່ ພວົ ພນັ ກບັ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມ ,
ຕ່ ລດັ ຖະບານຕາມຄວາມເປັນຈງິ ;
3. ຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ຫນັ ເອົ ານະໂຍບາຍ, ແຜນການ, ມະຕິຕກົ ລງົ ຂອງລດັ ຖະບານ ມາເປັນ
ແຜນການ ແຜນງານ, ແລະ ໂຄງການລະອຽດ ຂອງຂະແໜງການ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ
ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມພອ້ັ ມທງັ ຮບັ ຜິດຊອບໃນການຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ໃຫມັ້ ປະສດິ ຕິຜນົ ສງູ ໃນຂອບເຂດ
ທ່ວົ ປະເທດ;
4. ກວດກາ, ຄນັ້ົ ຄວາັ້ ແລະ ແກໄ້ັ ຂຂັ້ຂດັ ແຍງ່ ທ່ ມລກັ ສະນະທາງບລິຫານ ເຂົັ້າຮ່ວມ
ແລະ ສະເໜຕ່ ອງົ ການທ່ ມສິດອານາດ ໃນການແກໄັ້ ຂຂັຂ້ ດັ ແຍງ່ ທ່ ມລກັ ສະນະທາງແພງ່ ແລະ
ທາງອາຍາ ທ່ ພວົ ພນັ ເຖງິ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມໃນທ່ວົ ປະເທດ;

21 ດາລດັ ວາ່ ດວັ້ ຍ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ືອນໄຫວ ຂອງກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ
ສະບບັ ເລກທ 435/ນຍ, ລງົ ວນັ ທ 28/11/2011, ມາດຕາ 4.

19

5. ສາຫວດ ແລະ ສາ້ັ ງແຜນທ່ ຈດັ ສນັ , ແບງ່ ເຂດ ແລະ ຈດັ ແບງ່ ປະເພດສາລບັ ການນາ
ໃຊທັ້ ່ ດິນ, ເຂດໃຫເັ້ ຊ່ ົາ ຫື ສາປະທານທ່ ດນິ , ສາ້ັ ງແຜນແມບ່ ດົ ເພ່ ືອການຈດັ ສນັ ທ່ ດິນລະດບັ ທ້ັອງ
ຖ່ ນ, ວາງແຜນການນາໃຊັ້ ແລະ ພດັ ທະນາທ່ ດິນ ໂດຍມອບຄວາມຮບັ ຜິດຊ ອບໃຫ້ັອງົ
ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ບກຸ ຄນົ ປກົ ປກັ ຮກັ ສາ,ຄມຸັ້ ຄອງ, ພດັ ທະນາ ແລະ ນາໃຊ;້ັ

6. ຄນັົ້ ຄວາ້ັ ຕກົ ລງົ ກຽ່ ວກບັ ການຫນັ ປຽ່ ນທ່ ດນິ ໂດຍອງໃສທ່ າ່ ແຮງ ແລະຈດຸ ພິເສດຂອງແຕ່
ລະເຂດແຕລ່ ະທອັ້ ງຖ່ນ, ອອກໃບຢງັ້ ຢືນຜນົ ຂອງການສາຫວດທ່ ດິນ ແລະ ອອກໃບຢງັ້ ຢືນການນາ
ໃຊທ້ັ ່ ດິນ,ຕາມເງ່ອື ນໄຂຕວົ ຈງິ ຂອງແຕລ່ ະໄລຍະ, ຄນັົ້ ຄວາ້ັ ຕກົ ລງົ ກຽ່ ວກບັ ການຫນັ ສດິ ໃຊ້ັ ແລະ
ສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ການອະນຍຸ າດສດິ ໃຊັ້ ແລະ ສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ ;

7. ຄມຸ້ັ ຄອງ ແລະ ດາເນນການສາຫວດ-ວດັ ແທກ ເພ່ ືອຂື້ັນທະບຽນທ່ ດິນ, ອອກໃບ
ຕາດິນໃບແຜນທ່ ດິນ, ສັ້າງແຜນທ່ ດິນ ແລະ ແຜນນາໃຊ້ັທ່ ດິນ, ອະນຸມດັ ໃຫ້ັເຊ່ ົາ ຫື ໃຫ້ັສາ
ປະທານທ່ ດິນກວດການາໃຊທ້ັ ່ ດິນ, ພັອ້ ມທງັ ເກັບກາສາມະໂນທ່ ດິນ, ປະເມນມນູ ຄາ່ ທ່ ດິນ, ຈດົ
ທະບຽນນຕິ ກິ າທ່ ກຽ່ ວກບັ ທ່ ດນິ ;

8. ສາ້ັ ງ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ແຜນການຄມຸ້ັ ຄອງຊບັ ພະຍາກອນນາ້ັ ແບບປະສມົ ປະສານ
ໃນຂອບເຂດອາ່ ງແມນ່ າັ້ , ອາ່ ງແມນ່ າັ້ ຂາັ້ ມຊາຍແດນ ແລະ ອາ່ ງແມນ່ າັ້ ສາຂາທ່ ສາຄນັ ເຊ່ ັນ: ນາັ້
ງ່ມື , ນາ້ັ ເທນ, ນາັ້ ກະດງິ , ເຊບງັ້ ໄຟ, ເຊບງັ້ ຫຽງ, ເຊກອງ, ແລະ ອາ່ ງແມນ່ າັ້ ທາມະຊາດອ່ ນື ໆ;

9. ຜນັ ຂະຫຍາຍ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ສນັ ຍາ ວາ່ ດວ້ັ ຍການຮວ່ ມມພື ດັ ທະນາອາ່ ງແມນ່ າັ້
ຂອງແບບຍນື ຍງົ ປ 1995 ຮວ່ ມກບັ ບນັ ດາປະເທດພາຄ ແມນ່ າ້ັ ຂອງ ໃນການຄນ້ົັ ຄວາ້ັ ນະໂຍບາຍ
ແຜນຍດຸ ທະສາດ, ແຜນງານ ແລະ ໂຄງການພດັ ທະນາ ທ່ ພວົ ພນັ ກບັ ນາ້ັ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນ
ແຫງ່ ນາັ້ ໃນຂອບເຂດຂອງອາ່ ງນາັ້ ຂອງ ໂດຍແນໃສກ່ ານປກົ ປກັ ຮກັ ສາສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມ ຄວາມດຸນ່
ດຽ່ ງຂອງລະບບົ ນເິ ວດ, ການມສວ່ ນຮວ່ ມຂອງສງັ ຄມົ ແລະ ການຂະຫຍາຍການຮວ່ ມມື ກບັ ບນັ ດາ
ປະເທດພາຄຢໃູ່ ນຂອບເຂດອາ່ ງແມນ່ າັ້ ຂອງ, ບນັ ດາປະເທດ ແລະ ອງົ ການຜທັູ້ ່ ໃຫທ້ັ ຶນອ່ ນື ໆ;

10. ຊຸກຍູ້ັ, ສ່ງົ ເສມການສຶກສາ ແລະ ການສ້ັາງຈິດສານຶກ, ກ່ຽວກບັ ຄຸນນະພາບ
ສ່ ິງແວດລອັ້ ມ ແລະ ການເລືອກເຟັ້ນ ເຕັກໂນໂລຊທ່ ເປັນມດິ ຕ່ ສ່ ິງແວດລ້ັອມ, ປກົ ປກັ ຮກັ ສາ
ສ່ ິງແວດລັ້ອມ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ລະບບົ ນິເວດທາມະຊາດມຄວາມ
ອດຸ ມົ ສມົ ບູນ ສະພາບສ່ ິງແວດລ້ອັ ມຕວົ ເມອື ງໃຫ້ຢັ ູ່ໃນເກນມາດຕະຖານເຮັດໃຫ້ັຕວົ ເມອື ງຂຽວ
ສະອາດ ແລະ ງາມຕາ;

11. ຄວບຄມຸ ມນົ ລະພດິ ທາງອາກາດ , ດິນ, ແສງ, ສ, ສຽງ, ກ່ ນິ , ຈາກແຫງ່ ປ່ອຍ ແລະ
ແຫງ່ ທ່ວົ ໄປຄມຸ້ັ ຄອງສານເຄມ, ວດັ ຖອຸ ນັ ຕະລາຍ ແລະ ສ່ ິງເສດເຫືອອນັ ຕະລາຍໃນຂອບເຂດທ່ວົ
ປະເທດ, ຄວບຄມຸ ແລະ ອະນມຸ ດັ ການນາເຂົັ້າ, ສ່ງົ ອອກ, ສ່ງົ ຜາ່ ນ ແລະ ຂນົ ສ່ງົ , ແລະ ການ
ນາໃຊສັ້ ່ ງິ ເສດເຫອຶ ທ່ ເປັນອນັ ຕະລາຍ, ສານເຄມ ແລະ ສ່ ງິ ທ່ ເປັນພິດ ແລະ ການກ່ໃຫເັ້ ກດມນົ ລະ
ພິດດງ່ ັ ກາ່ ວ;

20

12. ສາຫວດ ແລະ ການການດົ ການຄວບຄມຸ ມນົ ລະພດິ , ວາງແຜນ, ປັ້ອງກນັ , ສະກດັ ກນັ້
ແລະ ແກໄ້ັ ຂເຫດການສກຸ ເສນທ່ ມຜນົ ກະທບົ ຕ່ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ ສງັ ຄມົ ແລະ ໄພພິບດັ ທ່ ເກດຂື້ັນທາງ
ທາມະຊາດ;

13. ທບົ ທວນຢງັ້ ຢືນ ແລະ ຮບັ ເອົາບດົ ລາຍງານ ການປະເມນຜນົ ກະທບົ ທາງສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ
ແລະ ສງັ ຄມົ ໂຄງການລງົ ທືນກອ່ ນການສາປະທານ, ສນັ ຍາຂຸດຄນົັ້ , ປຸງແຕ່ງ, ກ່ ສັ້າງ ແລະ
ດາເນນການຕິດຕາມກວດກາຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ແຜນການຄມຸ້ັ ຄອງສ່ ິງແວດລອັ້ ມລວມທງັ ການສ່ງົ ເສມ
ໃຫມ້ັ ສວ່ ນຮວ່ ມ ແລະ ປະຊາຊນົ ທ່ ໃດຮ້ັ ບັ ຜນົ ກະທບົ ຈາກການລງົ ທຶນໄດເັ້ ຂົ້ັາເຖງິ ຂັ້ມນູ ຂາ່ ວສານ
ດງ່ ັ ກາ່ ວ;

14. ເປັນໃຈກາງໃນການຈດັ ຕງັ້ ແຜນການຍດຸ ທະສາດ ກຽ່ ວກບັ ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟັ້າ
ອາກາດຕິດພນັ ກບັ ການສາັ້ ງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃນການປບັ ຕວົ ເຂັ້ົາກບັ ການປ່ຽນແປງດນິ ຟ້ັາອາກາດ,
ຜນົ ກະທບົ ຕ່າງໆ, ຫຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກວ້ັ , ຈາກການເຊ່ ືອມໂຊມ ແລະ ການ
ທາລາຍ, ເພ່ ມທະວເນອື້ັ ທ່ ປກົ ຫມັຸ້ ຂອງປ່າໄມໃ້ັ ຫັ້ກາຍເປັນແຫງ່ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດສ່ງົ ເສມ
ໂຄງການການພດັ ທະນາສະອາດ;

15. ສາຫວດສ້ັາງແຜນທ່ ທລະ ນສາດ-ແຮ່ທາດ ມາດຕາສ່ວນຕ່າງໆ, ການດົ ເຂດ
ຊບັ ພະຍາກອນແຮທ່ າດທ່ ຍງັ ບ່ ທນັ ມການຂດຸ ຄນ້ັົ , ເຂດຈາກດັ ຫື ເຂດປະມນູ ການສາຫວດ ແລະ
ເຂດການຂດຸ ຄນ້ົັ ບ່ ແຮ;່

16. ຕກົ ລງົ ກຽ່ ວກບັ ການໃຫັ້ສິດສາປະທານເນື້ັອທ່ ເພ່ ືອຊອກຄນ້ັົ ສາຫວດ, ສຶກສາຄວາມ
ເປນັ ໄປໄດທັ້ າງດາ້ັ ນເສດຖະກດິ -ເຕັກນກິ , ສາລບັ ທລະນສາດ-ແຮທ່ າດ, ກວດກາ-ກວດຜາ່ ນ ແລະ
ຢງັ້ ຢືນການປະຕບິ ດັ ບນັ ດາໂຄງການສາຫວດ ສກຶ ສາຄວາມເປນັ ໄປໄດທ້ັ າງດາັ້ ນເສດຖະກດິ ເຕັກນກິ
ແລະ ຢງັ້ ຢືນຜນົ ການວໃິ ຈແຮທ່ າດຕາ່ ງໆ

17. ດາເນນການສາຫວດ, ການດົ ເຂດ, ວາງມາດຕະການ, ໃນການຄມຸັ້ ຄອງ, ປ້ັອງກນັ ປກົ
ປກັ ຮກັ ສາພດັ ທະນາ, ຟ້ືັນຟບູ ລູ ະນະ ແລະ ຂນັື້ ທະບຽນຊບັ ພະຍາກອນປ່າໄມ,້ັ ໃນເຂດປ່າປ້ັອງກນັ
ແລະ ປ່າສະຫງວນ ລວມທງັ ເຂດຫວງຫາ້ັ ມ, ເຂດປ່າໄມ,ັ້ ທ່ ມສະນດິ ພນັ ພືດ ແລະ ສດັ ປ່າທມ
ຄນຸ ຄາ່ ຫາຍາກ ແລະ ໃກຈັ້ ະສນູ ພນັ , ຕດິ ຕາມກວດກາການນາໃຊປັ້ ່າໄມ,ັ້ ການຂດຸ ຄນັົ້ ປ່າໄມ ັ້ ແລະ
ການເກັບເຄ່ ືອງປ່າຂອງດງົ , ຊວະນາໆພນັ ການນາໃຊປັ້ ະໂຫຍດຂອງປ່າໄມ ັ້ ໃນຂອບເຂດທ່ວົ
ປະເທດ;

18. ສາ້ັ ງຕງັ້ ລະບບົ ເຕອື ນໄພລວ່ ງໜາ້ັ ເພ່ ືອເຮັດໜັ້າທ່ ພະຍາກອນໄພນາັ້ ຖວັ້ ມ, ໄພແຫງ້ັ ແລງັ້
ແລະ ໄພທາມະຊາດ, ຢາ່ ງມປະສດິ ຕິພນົ ແລະ ຍກົ ລະດບັ ຕາໜາ່ ງສະຖານອຕຸ ນຸ ຍິ ມົ ແລະ ອທຸ ກົ
ກະສາດ, ສະຖານຕິດຕາມແຜນ່ ດນິ ໄຫວ ໃນຂອບເຂດທ່ວົ ປະເທດ;

19. ປບັ ປຸງ ແລະ ສາ້ັ ງຄວາມກຽມພັ້ອມ ໃນການສັາ້ ງຕະໜ່າງສະຖານການບິນ ເພ່ ຶອ
ບລິການໃຫແັ້ ກວ່ ຽກງານຄມົ ມະນາຄມົ ທາງອາກາດ, ຟ້ັືນຟູ ແລະ ປບັ ປຸງສະຖານອຕຸ ກຸ ະເສດ, ເພ່ ຶອ
ຮບັ ປະກນັ ທາງດາ້ັ ນສະບຽງອາຫານ ແລະ ການຜະລດິ ເປນັ ສນິ ຄາ້ັ ໃນຂອບເຂດທ່ວົ ປະເທດ;

21

20. ຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ເລືອກເຟັ້ນທາງເລືອກ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊ ທ່ ເໝາະສມົ ໃນການຄຸມ້ັ ຄອງ
ແລະ ການຕິດຕາມກວດກາ, ການນາໃຊຊັ້ ບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມແບບຍືນ
ຍງົ ລວມທງັ ການສຶກສາ ແລະ ຄນົ້ັ ຄວາັ້ ທ່າແຮງປາຍແຫມສາຍກຽ່ ວພນັ ລະຫວາ່ ງຄວາມທຸກຍາກ
ກບັ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມ ແລະ ການນາໃຊຊັ້ ບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ຢ່າງເໝາະສມົ ສາັ້ ງເຂດຄຸມັ້ ຄອງ
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມປະຈາພາກ (ພາກເໜືອ, ພາກກາງ ແລະ ພາກ
ໃຕ)ັ້ ສາ້ັ ງຫອັ້ ງທດົ ລອງລະດບັ ຊາດເພ່ ືອການບລກິ ານດາ້ັ ນການວໃິ ຈຄນຸ ນະພາບສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມ, ແຮ່
ທາດ ແລະ ອ່ ນື ໆ;

21. ຄຸມັ້ ຄອງໂຄສະນາເຜຍແຜ່ ແລະ ສະໜອງຂ້ັມນູ ຂ່າວ-ສານຕ່າງໆທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງກບັ
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ, ລວມທງັ ສະພາບໄພພິບດັ ທາງທາມະຊາດ ແລະ
ດນິ ຟັ້າອາກາດ ແລະ ຜນົ ຂອງການວໃິ ຈໃຫແ້ັ ກສ່ ງ່່ັ ຄມົ ;

22. ຄມຸັ້ ຄອງ, ກ່ສາັ້ ງ, ບາລງຸ ຍກົ ລະດບັ , ປະກອບ ແລະ ຈດັ ວາງພະນກັ ງານລດັ ຖະກອນ,
ໃນດາັ້ ນຕາ່ ງໆທງັ ທາງດາ້ັ ນປະລິມານ ແລະ ຄນຸ ນະພາບຢູ່ສນູ ກາງ ແລະ ທອ້ັ ງຖ່ ນິ ຕາມລະບບົ
ສາຍຕງັ້ ໃນຂະແໜງການຂອງຕນົ ເພ່ ືອຮບັ ປະກນັ ການຕອບສະໜອງ ຕາມຄວາມຮຽກຮອັ້ ງ
ຕອັ້ ງການ ໃນການປະຕິບດັ ໜາ້ັ ທ່ ການເມອື ງຂອງຕນົ ລວມທງັ ວຽກງານການຈດັ ຕງັ້ , ວຽກງານ
ກ່ ສາ້ັ ງພກັ ພະນກັ ງານວຽກງານການປະຕິບດັ ນະໂຍບາຍດາັ້ ນຕ່າງໆ, ວຽກງານອງົ ການຈດັ ຕງັ້
ມະຫາຊນົ , ວຽກງານໂຄສະນາສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແລະ ອ່ ນື ໆ. ປບັ ປງຸ ບູລະນະກງົ ຈກັ ຂອງການຈດັ ຕງັ້ ,
ການດົ ຕາແໜງ່ ງານ ໃຫສັ້ ອດຄອ່ ງກບັ ໜາັ້ ທ່ ການເມອື ງແຕລ່ ະໄລຍະ;

23. ຄມຸ້ັ ຄອງບລິຫານ, ການເງນິ , ຊບັ ສິນ, ເລຂານຸການ-ພິທການ, ເປັນໃຈກາງປະສານ
ງານ ແລະ ອານວຍຄວາມສະດວກ ໃນການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ືອນໄຫວວຽກງານລວມ ຂອງ
ກະຊວງ ຂ້ັນື ແຜນງບົ ປະມານ, ຄມຸັ້ ຄອງການເງນິ , ຊບັ ສມົ ບດັ ຂອງລດັ ໃຫຖັ້ ກື ຕອັ້ ງຕາມເປ້ັົາໝາຍ
ແລະ ກດົ ໝາຍ. ເກບັ ຄາ່ ທານຽມ ແລະ ຄາ່ ບລິການກຽ່ ວກບັ ວຽກງານຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ
ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ ລວມທງັ ວຽກງານຄມຸ້ັ ຄອງ ໄພພິພດັ ທາມະຊາດ ແລະ ການປ່ຽນແປງດິນຟ້ັາ
ອາກາດ, ອຕຸ ນຸ ຍິ ມົ ແລະ ອທຸ ກົ ກະສາດ ພອ້ັ ມທງັ ຂນັື້ ແຜນສາ້ັ ງລາຍຮບັ ວຊິ າການ ເພ່ ືອຮບັ ໃຊວັ້ ຽກ
ງານຂອງຕນົ ຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍ;

24. ກວດກາການຜນັ ຂະຫຍາຍ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ແນວທາງນະໂຍບາຍ, ມະຕິຄາສ່ງັ
ຂອງພກັ ແລະ ບນັ ດາກດົ ໝາຍ ແລະ ນຕິ ິກາຕາ່ ງໆ ຂອງລດັ ປະຕິບດັ ນະໂຍບາຍ ກຽ່ ວກບັ ການ
ຕາັ້ ນ ແລະ ສະກດັ ກນັ້ ການສັລ້ າດບງັ ຫວງ ຢາ່ ງເຂັມ້ ງວດ, ເປັນໃຈກາງຄນົ້ັ ຄວາັ້ ແກໄ້ັ ຂ, ຄາຮອັ້ ງ
ຟ້ັອງ-ຮອັ້ ງທກຸ , ຄາສະເໜຂອງສະມາຊິກພກັ , ພະນກັ ງານລດັ ຖະກອນ ແລະ ພນົ ລະເມອື ງ ໃນ
ຂອບເຂດສດິ , ໜາັ້ ທ່ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜິດຊອບຂອງຕນົ ;

25. ສາັ້ ງ, ປບັ ປງຸ ແລະ ຄມຸ້ັ ຄອງ ກອງທຶນ ເພ່ ອື ສ່ງົ ເສມ ແລະ ນາໃຊເັ້ ຂົ້ັາໃນວຽກງານຄມຸັ້
ຄອງ, ປກົ ປກັ ຮກັ ສາ, ຟ້ັືນຟບູ ູລະນະຊບັ ພະຍາກອນທະມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ ໃຫຍ້ັ ືນຍງົ
ລວມທງັ ວຽກງານຄມຸັ້ ຄອງໄພພບິ ດັ ທາມະຊາດ ແລະ ການປຽ່ ນແປງດນິ ຟາັ້ ອາກາດ;

22

26. ພວົ ພນັ ແລະ ຮວ່ ມມກື ບັ ຕາ່ ງປະເທດ ແລະ ບນັ ດາອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ສາກນົ ເພ່ ືອຍາດ
ແຍງ່ ເອົາການຊວ່ ຍເຫືອທາງດາ້ັ ນເຕັກນກິ -ວຊິ າການ ແລະ ທຶນຮອນ ເຂັ້ົາໃນການຄມຸ້ັ ຄອງ ແລະ
ພດັ ທະນາ ວຽກງານຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມ ລວມທງັ ວຽກງານຄມຸັ້ ຄອງ
ໄພພິບດັ ທາມະຊາດ ແລະ ການປຽ່ ນແປງດນິ ຟາ້ັ ອາກາດ, ອຕຸ ນຸ ຍິ ມົ ແລະ ອທຸ ກົ ກະສາດ ພອັ້ ມທງັ
ປະຕິບດັ ພນັ ທະຕ່ ສນົ ທິສນັ ຍາ, ອານຸສນັ ຍາ, ຂັຕ້ ກົ ລງົ ສາກນົ ທ່ ສປປ ລາວ ໄດເ້ັ ຂົັ້າເປັນພາຄ
ແລະ ສະມາຊກິ ຢາ່ ງຕງັ້ ໜາັ້ ;

27. ປະເມນຜນົ ແລະ ສະຫຸບສງັ ລວມການປະຕິບດັ ໜັາ້ ທ່ ການເມອື ງ ຂອງຂະແໜງການ
ຂອງຕນົ ແລວ້ັ ລາຍງານໃຫລັ້ ດັ ຖະບານ ແລະ ນາຍກົ ລດັ ຖະມນົ ຕເປນັ ປກົ ກະຕິ;

28. ປະຕິບດັ ໜັ້າທ່ ອ່ ືນໆ ຕາມທ່ ລດັ ຖະບານໄດມັ້ ອບໝາຍໃຫສັ້ ະເພາະ ແລະ ຕາມທ່ ໄດັ້
ການດົ ໄວໃ້ັ ນລດັ ຖະທາມະນນູ ແລະ ກດົ ໝາຍ22.

2. ພະແນກ ແລະ ຫອ້ັ ງການ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ
ພະແນກ ແລະ ຫອັ້ ງການ ຫື ໜວ່ ຍງານ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ
ຂນັ້ ທັອ້ ງຖ່ ນິ ແມນ່ ຢພູ່ າຍໃຕກ້ັ ານຊ້ນັ າ-ນາພາ ແລະ ຄມຸັ້ ຄອງຂອງອງົ ການປກົ ຄອງທັ້ອງຖ່ ນິ ທາງ
ດ້ັານ ຊ ວິດ ການເມອື ງ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕັ້ການຊັ້ນາ-ນາພາ ແລະ ຄຸ້ັມຄອງຂອງກະຊວງ
ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ ທາງດາ້ັ ນວຊິ າການ23.

2.5.2 ສານປະຊາຊນົ
1. ທ່ ຕງັ້ ແລະ ພາລະບດົ ບາດຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ
ສານປະຊາຊນົ ເຂດ ແມນ່ ສານໜ່ ຶງໃນລະບບົ ສານປະຊາຊນົ , ມພາລະບດົ ບາດດາເນນການ
ພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຄະດເປັນຂນັ້ ຕນົັ້ ຄະດທ່ ຢູ່ໃນຂອບເຂດສດິ ອານາດຂອງຕນົ ຕາມທ່ ໄດກ້ັ ານດົ
ເອົາໄວໃ້ັ ນກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ.
ສານປະຊາຊນົ ເຂດ ສາັ້ ງຕງັ້ ຂືນັ້ ໂດຍເອົາເມອື ງ, ເທດສະບານໃດໜ່ ຶງ ຫື ຫາຍເມອື ງ ມາ
ໂຮມເຂາັົ້ ກນັ ເປນັ ເຂດໜ່ ຶງ ຕາມສະພາບພມູ ສາດ, ການຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາັ້ ນເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ
ຫື ມຄະດເກດຂນັ້ື ຫາຍ.
ບນັ ດາເມອື ງ, ເທດສະບານ ທ່ ຂື້ນັ ກບັ ສານປະຊາຊນົ ແລະ ບ່ອນສາ້ັ ງຕງັ້ ສານປະຊາຊນົ
ເຂດນນັ້ ໄດກັ້ ານດົ ໄວໃ້ັ ນລະບຽບການສະເພາະ24.

22 ດາລດັ ວາ່ ດວັ້ ຍ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ອື ນໄຫວ ຂອງກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ
ສະບບັ ເລກທ 435/ນຍ, ລງົ ວນັ ທ 28/11/2011, ມາດຕາ 3.
23 ດາລດັ ວາ່ ດວ້ັ ຍ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ືອນໄຫວ ຂອງກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອ້ັ ມ
ສະບບັ ເລກທ 435/ນຍ, ລງົ ວນັ ທ 28/11/2011, ມາດຕາ 5.
24 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ສານປະຊາຊນົ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2009, ມາດຕາ 26(ໃໝ)່ .

23

2. ສດິ ແລະ ໜາ້ັ ທ່ ຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ
ສດິ ແລະ ໜາ້ັ ທ່ ຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດໃນການພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຄະດ ມດງ່ ັ ນ:້ັ
1. ສກຶ ສາອບົ ຮມົ , ໄກເ່ ກ່ ັຍຄຄູ່ ວາມໃນຄະດເປນັ ຕນ້ົັ ຕ;
2. ພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ຄະດເປັນຂນັ້ ຕນົ້ັ ;
- ຄະດທ່ ມມນູ ຄາ່ ບ່ ເກນ 300,000,000 ກບ ແລະ ຄະດກຽ່ ວກບັ ສາຍຜວົ ເມຍັ , ສນິ ສມົ
ສາ້ັ ງ, ໜ້ັສນິ ແລະ ລກູ ຂອງຜວົ ເມຍັ ;
- ຄະດອາຍາທ່ ກດົ ໝາຍການດົ ໂທດຕດັ ອິດສະລະພາບສງູ ສດຸ ບ່ ເກນສາມປ ຍກົ ເວນັ້ ຄະດ
ເດັກກະທາຜິດ;
- ຄະດອ່ ນື ທ່ ການດົ ໄວໃ້ັ ນກດົ ໝາຍ;
3. ຄມຸັ້ ຄອງທາງດາັ້ ນການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ອື ນໄຫວຂອງຕນົ ;
4. ຄນັ້ົ ຄວາັ້ ສງັ ລວມການຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ໜາັ້ ທ່ ວຽກງານ, ເກບັ ກາສະຖຕິ ຄິ ະດເພ່ ືອລາຍ
ງານໃຫສັ້ ານຂນັ້ ເທິງ;
5. ສງ່ ົ ຄາສງ່ ັ , ຄາຊຂ້ັ າດ, ຄາຕດັ ສນິ ແລະ ຄາພິພາກສາ ໃຫສັ້ ານປະຊາຊນົ ຂນັ້ ເທິງ
ແລະ ອງົ ການໄອຍະການປະຊາຊນົ ເຂດເພ່ ອື ກວດກາ;
6. ສງ່ ົ ຄາສງ່ ັ , ຄາຊຂັ້ າດ, ຄາຕດັ ສນິ ແລະ ຄາພິພາກສາ ທ່ ໃຊໄ້ັ ດຢັ້ າ່ ງເດັດຂາດຂອງ
ສານໃຫໜ້ັ ວ່ ຍງານຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ຄາຕດັ ສນິ ຂອງສານ ແລະ ສະຖານທ່ ກກັ ຕວົ , ສະຖານທ່ ກກັ ຂງັ ,
ສນູ ດດັ ສາ້ັ ງ ແລະ ຄາ້ັ ຍດດັ ສາັ້ ງ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ສາລບັ ໂທດຕດັ ອດິ ສະລະພາບ;
7. ສະຫຸບ, ລາຍງານການເຄ່ ອື ນໄຫວ ແລະ ການປະຕິບດັ ໜາັ້ ທ່ ຂອງຕນົ ຕ່ ຂນັ້ ເທິງຢາ່ ງ
ເປນັ ປກົ ກະຕິ;
8. ປະຕບິ ດັ ສດິ ແລະ ໜາ້ັ ທ່ ອ່ ນື ຕາມທ່ ໄດກ້ັ ານດົ ໄວໃ້ັ ນກດົ ໝາຍ25
ຂອບເຂດສດິ ແລະ ອານາດຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ ນອກຈາກ ທ່ ໄດກ້ັ າ່ ວມາຂາັ້ ງເທິງ
ແລວ້ັ ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ ມາດຕາ 29 ກຍງັ ໄດກ້ັ ານດົ ເອົາໄວວັ້ າ່ : “ຄະດບ່
ມມນູ ຄາ່ ແມນ່ ຄະດກຽ່ ວກບັ ສາຍພວົ ພນັ ທາງແພງ່ ທ່ ບ່ ສາມາດການດົ ມນູ ຄາ່ ຂອງການຮອ້ັ ງຟັ້ອງ
ເປັນຕນ້ົັ ຄະດກຽ່ ວກບັ ການຮບັ ຮຄູ້ັ ວາມເປັນພ່ , ການຮອ້ັ ງຂຍກົ ເລກ ຫື ລບົ ລາັ້ ງສນັ ຍາ, ການ
ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສັຍຫາຍ, ການທວງໃຫຍ້ັ ກົ ຍາັ້ ຍອອກຈາກທ່ ດິນ ແລະ ເຮອື ນ.
ຄະດບ່ ມມນູ ຄາ່ ຕກົ ຢໃູ່ ນສດິ ອານາດ ຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ ຍກົ ເວັ້ນຄະດການຄາັ້ ແລະ
ຄະດເດັກ26.”

25 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ສານປະຊາຊນົ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2009, ມາດຕາ 27(ໃໝ)່ .
26 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 29 (ໃໝ)່ .

24

2.6 ຂນັ້ ຕອນການພິຈາລະນາຂອງສານ ໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ
2.6.1 ການກວດກາຄາສະເໜ ຫື ຄາຮອ້ັ ງຂ
ການກວດກາຄາຮອັ້ ງຂສະເໜຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍນນັ້ ແມນ່ ສິດ ແລະ ໜ້ັາທ່ ຂອງຈາ່
ສານ ທ່ ຕອັ້ ງໄດຮັ້ ບັ ຜິດຊອບໃນເລ່ ອື ງດງ່ ັ ກາ່ ວ ພາຍຫງັ ໄດຮັ້ ບັ ຄາຮອັ້ ງຂ ຫື ຄາສະເໜຈາກອງົ ການ
ທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ແລວ້ັ ເພ່ ືອຮບັ ປະກນັ ຄວາມຖກື ຕອັ້ ງຂອງເອກະສານ ຕາມລະບຽບການ
ແລວ້ັ ແມນ່ ໂດຍທ່ວົ ໄປແລວ້ັ ຈາ່ ສານ ຈະເລ່ ັງໃສກ່ ານກວດກາເອກະສານຕນ້ົັ ຕດງ່ ັ ນ:ັ້
- ມຄາສະເໜຂອງອງົ ການທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ຖກື ຕອັ້ ງຕາມລະບຽບການ ຫື ບ່ ?
- ມບດົ ສະຫຸບພອ້ັ ມດວ້ັ ຍຄາເຫັນຂອງອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ຫື ບ່ ?
- ມຄາຮອັ້ ງຂຂອງເຈາົ້ັ ຂອງທ່ ດນິ ຄດັ ຕດິ ມາໃນຄາສະເໜ ຫື ບ່ ?
- ມຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ຫື ບ່ ?
ໂດຍອງຕາມມາດຕາ 184 ຂອງກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍການດາເນນຄະດແພງ່ ໄດກັ້ ານດົ ການ
ປະກອບສານວນຄະດເອົາໄວວ້ັ າ່ : “ຖາັ້ ວາ່ ຄາຮອ້ັ ງຟ້ັອງ ແລະ ຄາແກຟ້ັ ັ້ອງ ຫື ຄາຟັ້ອງແຍງ່
ຂອງຄູຄ່ ວາມທ່ ຍ່ ືນຕ່ ສານນນັ້ ຫາກປະຕິບດັ ຖກື ຕັ້ອງຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍແລ້ັວ ສານຈະຕ້ອັ ງ
ປະກອບສານວນຄະດ ແລະ ຂນື້ັ ຟັ້ອງຄະດຕາມລະບຽບການ27.” ນອກຈາກນນັ້ ໃນມາດຕາ 186
ກໄດກ້ັ ານດົ ການຄນັົ້ ຄວາ້ັ ຄະດເອົາໄວວ້ັ າ່ : “ພາຍຫງັ ທ່ ໄດຂ້ັ ັ້ນື ຟັ້ອງເປັນຄະດແລວ້ັ ປະທານສານຈະ
ມອບໃຫ້ັຫວົ ໜັ້າຄະນະສານທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ ເພ່ ືອມອບໃຫັ້ຜ່ພູ ິພາກສາໃດໜ່ ຶງທາການຄນ້ັົ ຄວາ້ັ ເພ່ ືອ
ການດົ ເຫດການຂອງຄະດ, ປະເດັນທ່ ຂດັ ແຍງ່ ໃນຄະດ ແລະ ການດົ ຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານ ເພ່ ືອແກໄ້ັ ຂແຕ່
ລະປະເດັນຂດັ ແຍງ່ ໃນຄະດ ພອ້ັ ມກນັ ນນັ້ ຜພູ່ ິພາກສາຈະດາເນນການສອບສວນ, ເກບັ ກາຂມ້ັ ນູ
ແລະ ປະກອບຫກັ ຖານໃຫຖັ້ ກື ຕອັ້ ງ, ຄບົ ຖວ້ັ ນ, ຮອບດາັ້ ນ ແລະ ພາວະວໄິ ສ ກອ່ ນນາເອົາຄະດ
ອອກພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ 28.”
ເມ່ອື ເຫັນວາ່ ຜຮູ່ ອັ້ ງຂໄດປ້ັ ະກອບເອກະສານຖກື ຕອັ້ ງ ແລະ ຄບົ ຖວ້ັ ນແລວ້ັ ຈາ່ ສານຈະຮບັ
ຄາຮອ້ັ ງຂແລວັ້ ເຂາ້ັົ ເລກທ່ ເພ່ ືອປະກອບສານວນຄະດ ແລະ ນາສະເໜຂຄາເຫັນຈາກປະທານສານ
ຈາກນນັ້ ປະທານສານກຈະພຈິ າລະນາຄນ້ັົ ຄວາ້ັ ພອ້ັ ມທງັ ມຄາເຫັນ ແລວັ້ ມອບສານວນຄະດໃຫຫ້ັ ວົ
ໜາັ້ ຄະນະສານ ເພ່ ອື ຄນັ້ົ ຄວາັ້ ຄະດ ຫື ມອບໃຫຜ້ັ ພູ່ ິພາກສາ ຫື ມອບໃຫພ້ັ ະນກັ ງານວຊິ າການຜໃູ່ ດ
ໜ່ ຶງຄນົັ້ ຄວາັ້ ກໄດັ້ ໂດຍອງຕາມຄວາມເໝາະສມົ , ຄວາມຮ,ູ້ັ ຄວາມສາມາດ ແລະ ປະສບົ ການຂອງ
ຜທູ່ ່ ຈະຄນ້ັົ ຄວາັ້ ສານວນຄະດດງ່ ັ ກາ່ ວ.

2.6.2 ຂນັ້ ຕອນການຄນ້ັົ ຄວ້ັ າພຈິ າລະນາຕດັ ສິນຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ເພ່ ືອຮບັ ປະກນັ ໃຫກັ້ ານພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍມຄວາມຖກື ຕອ້ັ ງຕາມ
ຄວາມເປນັ ຈງິ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ໃຫປັ້ ະຕິບດັ ຕາມຂນັ້ ຕອນຂອງກດົ ໜາຍ ການຄນ້ົັ ຄວາັ້ ຄະດເລ່ ືອງ
ໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍຕອ້ັ ງປະຕິບດັ ຕາມວທິ ການ ແລະ ຂນັ້ ຕອນດງ່ ັ ນ:ັ້

27 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວັ້ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 184(ໃໝ)່ .
28 ກດົ ໝາຍສະບບັ ດຽວກນັ , ມາດຕາ 186(ປບັ ປງຸ ), ວກັ ທໜ່ ຶງ.

25

ກ. ການຮບັ ປະກນັ ຂອງເຈັ້ົາຂອງສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ
ເມ່ອື ສານໄດຮັ້ ບັ ຄາຮອັ້ ງຂ ພ້ັອມດວ້ັ ຍຂັ້ມນູ ຫກັ ຖານຕ່າງໆທ່ ຄບົ ຖວັ້ ນ ຈາກອງົ ການທ່
ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດິນແລວ້ັ ສານກຕອັ້ ງອອກໝາຍຮຽກເພ່ ືອຮຽກເອົາເຈ້ົັາຂອງສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດິນ
ເຂ້ົາັ ມາເອົາຄາໃຫກ້ັ ານ ຫື ເພ່ ືອຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ ການໄດມັ້ າຂອງທ່ ດິນຕອນດ່ງັ ກາ່ ວ ແມນ່ ໄດມັ້ າດວ້ັ ຍ
ວທິ ການໃດເຊ່ ັນ: ດວັ້ ຍການຊັ້ື, ການສືບມນູ , ການໂອນ, ການມອບ ຫື ດວັ້ ຍວິທການອ່ ືນໆທ່
ຖກື ຕອ້ັ ງຕາມກດົ ໝາຍ ພອ້ັ ມທງັ ຮບັ ປະກນັ ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ນນັ້ 29.
ເນ່ ອື ງຈາກວາ່ ການຮອ້ັ ງຂໃຫສັ້ ານພິຈາລະນາຕດັ ສິນຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ແມນ່ ເປັນ
ລກັ ສະນະຂອງການດາເນນຄະດຝາ່ ຍດຽວ ທ່ ມພຽງເຈ້ົັາຂອງສິດນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ ເທ່ ົານນັ້ ທ່ ຮອັ້ ງຂຕ່
ສານໂດຍບ່ ມຄກູ່ ລະນມາໂຕແັ້ ຍງ່ ດງ່ ັ ນນັ້ ເພ່ ືອຮບັ ປະກນັ ຄວາມຖກື ຕອ້ັ ງຜພູ່ ິພາກສາ ຈ່ງຶ ຈາເປັນ
ຕອ້ັ ງໃຫຜ້ັ ຮູ່ ອັ້ ງຂ ຫື ເຈ້າົັ ຂອງສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ໃຫເັ້ ຮັດໜງັ ສືຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ ການເປັນເຈົ້ັາຂອງສິດນາ
ໃຊທັ້ ່ ດິນຕອນດ່ງັ ກາ່ ວ ລວມທງັ ເຮັດໃບຮບັ ປະກນັ ວາ່ ຜັ້ກູ ຽ່ ວໄດອັ້ ອກໃບຕາດິນແລັ້ວ ແລະ ໃບ
ຕາດນິ ດງ່ ັ ກາ່ ວ ໄດເັ້ ສັຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍແທັ້ ນອກຈາກນນັ້ ຜພັູ້ ິພາກສາຍງັ ຕອ້ັ ງເອົາຄາໃຫກ້ັ ານ
ຂອງການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ .
ຂ. ການກວດກາການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ
ເພ່ ືອຮບັ ປະກນັ ວາ່ ໃບຕາດິນໄດັ້ຖືກເສຍຫາຍຢ່າງແທ້ັຈງິ ທງັ ຊອກຮູສ້ັ າເຫດທ່ ພາໃຫັ້ໃບ
ຕາດິນເສຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍ ເນ່ ອື ງຈາກການສະເໜໃຫ້ັສານພິຈາລະນາຕດັ ສິນຢງັ້ ຢືນໃບ
ຕາດິນເສຍຫາຍ ຖເື ປັນການຄນົ້ັ ຄວາັ້ ຄະດທ່ ບ່ ມຂໂ້ັ ຕແ້ັ ຍງ່ ຊ່ ງຶ ມຄາສະເໜ ຫື ຄາຮອ້ັ ງຂ ແລະ ຂ້ັ
ມນູ ຫກັ ຖານຂອງຝາ່ ຍດຽວດງ່ ັ ນນັ້ , ການຄນັົ້ ຄວາ້ັ ຄະດດງ່ ັ ກາ່ ວ ຂອງຜພ້ັູ ິພາກສາຈະລງົ ເລິກກວດກາ
ຕາມຂນັ້ ຕອນຄ:ື
- ຄນົັ້ ຄວາ້ັ ກວດກາຄາຮອ້ັ ງຂຂອງເຈາົັ້ ຂອງສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດິນ ພອັ້ ມດວ້ັ ຍຂມັ້ ນູ ຫກັ ຖານທ່ ໄດັ້
ປະກອບມາໃນຄາຮອັ້ ງຂເພ່ ືອການດົ ປະຫວັ ດຄວາມເປັນມາຂອງທ່ ດິນ, ການໄດສ້ັ ິດນາໃຊທັ້ ່ ດິນ
ແລະ ເຫດຜນົ ຂອງການເສຍຫາຍຂອງ ໃບຕາດນິ ຕອນດງ່ ັ ກາ່ ວ;
- ຄນ້ັົ ຄວ້ັ າບດົ ສະຫຸບການເກັບກາຂມັ້ ນູ ຂອງອງົ ການຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດິນເພ່ ືອສຶກສາປຽບທຽບ
ກບັ ຄາຮອັ້ ງຂ ແລະ ຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານທ່ ເຈົາ້ັ ຂອງທ່ ດນິ ປະກອບມາ;
- ຫງັ ຈາກໄດຄັ້ ນົ້ັ ຄວ້ັ າ, ກວດກາປຽບທຽບຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານທ່ ຜຮູ່ ອັ້ ງຂສະເໜມາກບັ ຂມ້ັ ນູ ຫກັ
ຖານຂອງພະນກັ ງານທ່ ເຮັດວຽກກຽ່ ວກບັ ການຄຸມັ້ ຄອງທ່ ດິນແລວ້ັ ຜ່ພູ ິພາກສາຕັ້ອງໄດປ້ັ ະສານ
ສມົ ທບົ ກບັ ອງົ ການການປກົ ຄອງບາ້ັ ນ, ພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ ແລະ ຜຮູ່ ອັ້ ງຂ ເພ່ ືອລງົ ເກບັ ກາຂມັ້ ນູ
ແລະ ກວດກາທ່ ດນິ 30 ແລະ ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ດ່ງັ ກາ່ ວ ໃຫຮ້ັ ວູ້ັ າ່ ໃບຕາດິນໄດເ້ັ ສຍຫາຍ
ຫື ຖກື ທາລາຍແທ້ັ ແລະ ບ່ ແມນ່ ນາເອົາໃບຕາດນິ ໄປຄາັ້ ປະກນັ ແລະ ອ່ ນື ໆ31.

29 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 345(ໃໝ)່ .
30 ເບ່ ງິ ເອກະສານຊອ້ັ ນທາ້ັ ຍໜາັ້ 17
31 ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ປະລິນຍາຕ, ການລບົ ລາັ້ ງໃບຕາດນິ , ຄະນະນຕິ ສິ າດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ
ສກົ ສກຶ ສາ 2014-2015.

26

ຄ. ການແຈງ້ັ ການກຽ່ ວກບັ ໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ການອອກແຈງັ້ ການ ຫື ປະກາດກຽ່ ວກບັ ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ນນັ້ ຈດຸ ປະສງົ ກເພ່ ືອ
ຮບັ ປະກນັ ວາ່ ໃບຕາດິນໃນດິນຕອນດງ່ ັ ກາ່ ວ ໄດເັ້ ສັຍຫາຍ ຫື ຖືກທາລາຍແທ້ັ, ບ່ ແມນ່ ໃບຕາດິນ
ຕອນດງ່ ັ ກາ່ ວໄດນ້ັ າເອົາໄປຄາັ້ ປະກນັ ການກເູັ້ ງນິ ຫື ຄາ້ັ ປະກນັ ອນັ ໃດອນັ ໜ່ ຶງຢູ່ ຫື ວາ່ ທ່ ດິນຕອນ
ດ່ງັ ກາ່ ວນນັ້ ໄດຂັ້ າຍ, ມອບໂອນໃຫບ້ັ ຸກຄນົ ອ່ ນື ແລວັ້ ເຊ່ ິງເປັນການແຈງ້ັ ໃຫບ້ັ ຸກຄນົ , ນິຕິບຸກຄນົ ຫື
ສງັ ຄມົ ໄດຮ້ັ ບັ ຮູ,້ັ ກວດກາ ແລະ ທກັ ທັ້ວງ ຫື ສະເໜຄດັ ຄາ້ັ ນຕ່ ສານ ເພ່ ືອບ່ ໃຫສັ້ ານພິຈາລະນາ
ຕດັ ສິນກຽ່ ວກບັ ການຢງັ້ ຢືນການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ດ່ງັ ກາ່ ວ ຖາັ້ ຫາກເຫັນວາ່ ການຮອັ້ ງຂບ່
ຖກື ຕອ້ັ ງຕາມຄວາມເປັນຈງິ ແລະ ເພ່ ືອໃຫສ້ັ ານຢດຸ ການດາເນນການພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນ
ເສຍຫາຍໃນທ່ ດນິ ຕອນດງ່ ັ ກາ່ ວນນັ້ .
ເມ່ອື ເຫັນວາ່ ການເກບັ ຂມັ້ ນູ ຫາກລະອຽດ, ຈະແຈງັ້ ແລະ ຄບົ ຖວັ້ ນແລວ້ັ ຜພ້ັູ ິພາກສາຈະ
ສະເໜຕ່ ຄະນະສານແພງ່ ເພ່ ືອອອກແຈງັ້ ການກຽ່ ວກບັ ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ໃບດງ່ ັ ກາ່ ວໄປ
ປະກາດທາງສາທາລະນະ, ສ່ ືມວນຊນົ ແລວັ້ ມອບໃຫຈັ້ າ່ ສານລງົ ສມົ ທບົ ກບັ ອງົ ການປກົ ຄອງບ້ັານ
ເພ່ ືອນາເອົາການແຈງັ້ ການດງ່ ັ ກາ່ ວໄປຕດິ ປະກາດໄວຢ້ັ ູຫ່ ອ້ັ ງການບາັ້ ນບອ່ ນທ່ ດນິ ຕງັ້ ຢູ່ 01 ສະບບັ ,
ໄປຕິດໄວຢ້ັ ຫູ່ ອັ້ ງການປກົ ຄອງເມອື ງ 01 ສະບບັ , ອງົ ການຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ 01 ສະບບັ ,
ທະນາຄານກາງ 01 ສະບບັ ແລະ ສານປະຊາຊນົ ທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ 01 ສະບບັ ເຊ່ ິງການດົ ເວລາຂອງ
ການຕດິ ປະກາດແຈງ້ັ ການດ່ງັ ກາ່ ວແມນ່ 01 ເດືອນ. ພາຍໃນການດົ ເວລາຂອງການປະກາດແຈງັ້
ການ ຫາກບ່ ມການຄດັ ຄາັ້ ນ ຫື ທກັ ທັວ້ ງຂອງພາກສວ່ ນຕາ່ ງໆແລວ້ັ ສານກຈະພິຈາລະນາຕດັ ສິນ
ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍໃຫແັ້ ກຜ່ ຮູ່ ອ້ັ ງຂ.
ຕວົ ຢ່າງ: ໃນການປະກາດແຈງ້ັ ການກຽ່ ວກບັ ການຫາຜຄູ່ ດັ ຄາັ້ ນໃນການອອກສາເນົາໃບ
ຕາດນິ ໃໝອ່ ງົ ການທ່ ມສດິ ອານາດໃນເລ່ ືອງດ່ງັ ກາ່ ວນ້ັ ເປັນຕນ້ົັ ແມນ່ ສານປະຊາຊນົ ເຂດ ແລະ ພະ
ເເນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ ຕອັ້ ງປະກາດແຈງັ້ ການຜາ່ ນສ່ ມື ວນຊນົ ເພ່ ືອ
ຮບັ ຊາບ ເຊ່ ງິ ມເນອືັ້ ໃນຕນ້ົັ ຕຂອງປະກາດແຈງັ້ ການຕອັ້ ງ ມດງ່ ັ ນ:ັ້
- ເນອືັ້ ໃນຂອງປະກາດແຈງ້ັ ການຕອ້ັ ງອງຕາມກດົ ໝາຍ, ຄາຕດັ ສິນຂອງສານປະຊາຊນົ
ແລະ ອງຕາມຄາຮອັ້ ງຂອອກສາເນາົ ໃບຕາດນິ ໃໝຂ່ ອງຜຮູ່ ອັ້ ງຂ;
- ຕອ້ັ ງບອກທ່ ຕງັ້ ຂອງທ່ ດນິ ຕອນດງ່ ັ ກາ່ ວຢາ່ ງລະອຽດ;
- ຕອັ້ ງບອກການດົ ເວລາຂອງການປະກາດແຈງັ້ ການ;
- ໃນການປະກາດແຈງັ້ ການຕອັ້ ງໄດເ້ັ ຊັນຜາ່ ນ ຫວົ ໜາັ້ ພະເນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ
ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມແຂວງ, ຫວົ ໜາ້ັ ຂະແໜງຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ , ຫອັ້ ງການຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ
ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອັ້ ມ, ນາຍບາ້ັ ນ ບອ່ ນທ່ ດິນຕງັ້ ຢູ,່ ສານປະຊາຊນົ ເຂດທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ, ຫອ້ັ ງວາ່ ການ
ປກົ ຄອງເມອື ງ, ແລະ ສະຖານວທິ ະຍກຸ ະຈາຍສຽງ32.

32 ເບ່ ິງເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໜາ້ັ ທ່ 18

27

2.6.3 ການພິຈາລະນາຕດັ ສນິ ໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ກອ່ ນການພິຈາລະນາຕດັ ສິດສິນຂອງສານນນັ້ ຕັອ້ ງໄດລ້ັ ງົ ກວດກາທ່ ດິນຕອນດ່ງັ ກາ່ ວ
ຮວ່ ມກບັ ອງົ ການປກົ ຄອງບາັ້ ນ ແລະ ພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ແລວັ້ ອອກແຈງັ້ ການ ຫື ປະກາດແຈງັ້
ການທາງສ່ ືມວນຊນົ ກຽ່ ວກບັ ການຮອັ້ ງຂດ່ງັ ກາ່ ວ ໂດຍຕິດໄວຢັ້ ູ່ບ່ອນທ່ ດິນຕງັ້ ຢູ່, ຫ້ັອງການ
ປກົ ຄອງບາ້ັ ນບອ່ ນດນິ ຕງັ້ ຢູ່ ແລະ ຫອ້ັ ງການສານປະຊາຊນົ ທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ໃນການດົ ເວລາ ສາມສິບ
ວນັ . ຖາ້ັ ຫາກບ່ ມບຸກຄນົ ໃດມາຄດັ ຄາ້ັ ນ ຫື ທກັ ທ້ວັ ງແລວັ້ ສານຈະລງົ ຄາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນ ການເສຍ
ຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ດງ່ ັ ກາ່ ວ33.
ການພິຈາລະນາຕດັ ສິນຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍແມນ່ ປະຕິບດັ ຕາມຫກັ ການ ແລະ
ລະບຽບການພິຈາລະນາຕດັ ສິນຄະດທ່ວົ ໄປຄື: ຕ້ອັ ງໄດຕັ້ ດັ ສິນປະກອບຄະນະສານຕດັ ສິນຕາມ
ລະບຽບການເພ່ ືອເປດປະຊຸມສານໄຕສ່ ວ່ ນຄະດດງ່ ັ ກາ່ ວ.
ຄະນະສານທ່ ໄດຮັ້ ບັ ການຖກື ແຕງ່ ຕງັ້ ໃຫຕັ້ ດັ ສນິ ຄະດດ່ງັ ກາ່ ວ ຕອັ້ ງໄດກັ້ ວດກາເບ່ ິງບນັ ດາຂ້ັ
ມນູ , ຫກັ ຖານເມ່ອື ເຫັນວາ່ ຄບົ ຖວັ້ ນ, ພຽງພ ທ່ ສາມາດພິຈາລະນາຕດັ ສິນໄດແັ້ ລວັ້ ຕອ້ັ ງການດົ ວນັ ,
ເວລາ ຂອງການເປດປະຊຸມສານ, ການດົ ຜເ້ັູ ຂັາົ້ ຮວ່ ມປະຊຸມສານແນະນາໃຫຈັ້ າ່ ສານອອກໝາຍຮຽກ
ຜທ້ັູ ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງເປັນຕນັົ້ ແມນ່ ເຈັົ້າຂອງນາໃຊທ້ັ ່ ດິນທ່ ຮອ້ັ ງຂ, ພະຍານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ, ເຊນພະນກັ ງານທ່
ເຮັດວຽກກຽ່ ວກບັ ທ່ ດິນ, ນາຍບາ້ັ ນບອ່ ນດິນຕງັ້ ຢເູ່ ຂົັ້າຮວ້ັ ມປະຊຸມສານຕາມວນັ ເວລາທ່ ຄະນະສານ
ເປນັ ຜກ້ັູ ານດົ ຄະນະສານຈະທາການເປດປະຊຸມສານ, ໄຕສ່ ວ່ ນໂຈດ ຫື ຜຮັູ້ ອ້ັ ງຂ, ພະຍານ ແລະ
ຟງັ ຄາເຫັນຈາກອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບກຽ່ ວກບັ ທ່ ດິນ, ນາຍບາັ້ ນ ແລະ ໃຫັ້ໂຈດມຄາເຫັນຢງັ້ ຢືນ
ຮບັ ປະກນັ ເທ່ ືອສດຸ ທາ້ັ ຍ ກອ່ ນປິດປະຊຸມສານຊ່ວົ ຄາວ ເພ່ ືອພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ໃນຫອັ້ ງປະຊຸມລບັ .
ການພິຈາລະນາໃນຫ້ັອງປະຊຸ ມລບັ ແມນ່ ການລງົ ຄາເຫັນຊ້ັຂາດກຽ່ ວກບັ ຄະດ ຊ່ ຶງ
ພິຈາລະນາຕດັ ສິນຕາມຂອບເຂດການຮອັ້ ງຂຂອງ ເຈົັ້າຂອງສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ຄະນະສານຕັອ້ ງນາ
ເອົາປະເດັນທ່ ຮອັ້ ງຂມາພິຈາລະນາ ພ້ັອມທງັ ນາເອົາ ຫກັ ຖານໃນສານວນຄະດຂັ້ືນມາກວດກາ
ເພ່ ືອຊອກໃຫຮັ້ ເູັ້ ຖງິ ສາເຫດຂອງການຮອັ້ ງຂ ບນົ ພ້ັືນຖານຂມັ້ ນູ ຫກັ ຖານຕວົ ຈງິ ແລະ ເຫດຜນົ ທາງ
ດາ້ັ ນກດົ ໝາຍ. ທກຸ ບນັ ຫາທ່ ຜຮູ່ ອ້ັ ງຂສະເໜຄະນະສານຕອັ້ ງໄດນ້ັ າມາພິຈາລະນາ ແລະ ບນັ ຫາທ່ ຜູ່
ຮອ້ັ ງຂບ່ ໄດສ້ັ ະເໜນນັ້ ຄະນະສານກບ່ ຄວນນາມາພິຈາລະນາ ຫງັ ຈາກ ທ່ ຄະນະສານພິຈາລະນາຂັ້
ສະເໜ ທ່ ຜຮູ່ ອ້ັ ງຂສະເໜ ແລະ ບນັ ຫາຕາ່ ງໆໝດົ ແລວ້ັ ຄະນະສານຕອັ້ ງໄດລັ້ ງົ ຄາເຫັນຊ້ຂັ າດ ໃນ
ຫອັ້ ງປະຊຸມລບັ ສາລບັ ຄະດດງ່ ັ ກາ່ ວ, ເມ່ອື ລງົ ຄາເຫັນສາເລັດແລວ້ັ ຄະນະສານຕອ້ັ ງຮາ່ ງຄາຕດັ ສນິ
ຕາມເຫດການ, ເນອ້ືັ ໃນຂອງຄະດ ແລະ ລງົ ຄາເຫັນໃສໃ່ ນແຕລ່ ະປະເດັນ ທ່ ເປັນການສະເໜຂອງ
ຜຮູ່ ອ້ັ ງຂ. ໃນການສະເໜຂອງຜຮູ່ ອ້ັ ງຂທ່ ມເຫດຜນົ ແລະ ບ່ ມເຫດຜນົ ຄະນະສານຕອັ້ ງໄດຊັ້ ້ແັ ຈງ,
ລງົ ຄາເຫັນ ຫື ວນິ ດິ ໄສໃຫລ້ັ ະອຽດ ບນົ ພັ້ນື ຖານຂມ້ັ ນູ ຫກັ ຖານ ພອ້ັ ມທງັ ວາງມາດຕາຂອງກດົ ໝາຍ
ໃສໃ່ ນບນັ ຫາທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງນນັ້ .
ນອກຈາກ ສ່ ງິ ຕາ່ ງໆທ່ ໄດກ້ັ າ່ ວມາຂາັ້ ງເທິງນນັ້ ແລວັ້ ການທ່ ຄະນະສານຈະລງົ ຄາຊ້ັຂາດ ຫື
ລງົ ຄາຕດັ ສນິ ທ່ ຖກື ຕອ້ັ ງສອດຄອ່ ງກບັ ກດົ ໝາຍ ແລະ ຄວາມເປັນຈງິ ຄະນະສານຕອັ້ ງອງໃສບ່ ນັ ດາ

33 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 346(ໃໝ)່ .

28

ຂມັ້ ນູ ຫກັ ຖານ, ອງໃສກ່ ານໃຫກ້ັ ານຂອງເຈ້ັົາຂອງກາມະສດິ ທ່ ດິນ ແລະ ຜທູ່ ່ ເຂ້ົັາຮວ່ ມອ່ ນື ໃນຄະດ
ດງ່ ັ ກາ່ ວ ເພ່ ືອໃຫຖັ້ ກື ຕອັ້ ງຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍ ຄະນະສານຈະລງົ ຄາຕດັ ສິນຕອັ້ ງພິຈາລະນາຕາມ
ແຕລ່ ະກລະນດງ່ ັ ລມຸ່ ນ:ັ້

ກ. ຍກົ ເລກຄາຮອ້ັ ງຂຂອງໂຈດ (ບ່ ຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍໃຫແ້ັ ກຜ່ ຮູ່ ອ້ັ ງຂ)
ຫງັ ຈາກທ່ ຄະນະສານໄດພັ້ ິຈາລະນາບນັ ດາຂມັ້ ນູ ຫກັ ຖານຕາ່ ງໆໃນສານວນຄະດ ພອ້ັ ມທງັ
ປະກອບກບັ ຄາໃຫກ້ັ ານຂອງຜຮູ່ ອັ້ ງຂ, ຂອງພະຍານ, ນາຍບາ້ັ ນ ໃນທ່ ປະຊຸມສານແລວ້ັ ເຫັນວາ່ ບ່
ມການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ ສະນນັ້ ຈ່ງຶ ເປັນສາເຫດທ່ ເຮັດໃຫຄ້ັ ະນະສານຕດັ ສິນ ຍກົ ເລກຄາ
ຮອ້ັ ງຂອງຜຮູ່ ອ້ັ ງຂຖມ້ັ ນນັ້ ແມນ່ ໝາຍຄວາມວາ່ : ບ່ ພິຈາລະນາຕດັ ສິນຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍໃຫ້ັ
ແກຜ່ ຮູ່ ອ້ັ ງຂ.
ຂ. ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍຕາມການຮອັ້ ງຂ
ຖາ້ັ ຫາກຄະນະສານເຫັນວາ່ ຂມັ້ ນູ ຫກັ ຖານຕ່າງໆທ່ ຜຮູ່ ອັ້ ງຂປະກອບເຂົັ້າໃນສານວນຄະດ
ໄດຖ້ັ ກື ຕອັ້ ງ ແລະ ສອດຄອ່ ງກບັ ລະບຽບກດົ ໝາຍ ໂດຍສອດຄອ່ ງກບັ ຄວາມເປັນຈງິ (ໃບຕາດິນ
ໄດເ້ັ ສຍຫາຍແທ້ັ ແລະ ບ່ ສາມາດຮບັ ຮໄູັ້ ດວັ້ າ່ ຕກົ ເຮ່ ັຍເສຍຫາຍຢໃູ່ ສ ຫື ບ່ ຮວູັ້ າ່ ຖກື ທາລາຍ ແລະ
ບ່ ໄດປ້ັ ະຮອ່ ງຮອຍຂອງການເສຍຫາຍເອົາໄວ)ັ້ ໃນກລະນດ່ງັ ກາ່ ວນຄ້ັ ະນະສານແມນ່ ຈະພິຈາລະນາ
ຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍໃຫ້ັ ຕາມການຮອ້ັ ງຂຂອງໂຈດ
ຄາຕດັ ສນິ ກຽ່ ວກບັ ການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍແມນ່ ມລກັ ສະນະແຕກຕາ່ ງຈາກຄາຕດັ ສິນ
ທາງແພງ່ ປະເພດອ່ ນື ໆຄື: ນບັ ແຕຄ່ າຕດັ ສນິ ໃຊໄ້ັ ດຢັ້ າ່ ງເດັດຂາດ ຄາຕດັ ສິນດ່ງັ ກາ່ ວແມນ່ ຈະບ່ ໄດັ້
ຖກື ສ່ງົ ໄປຫາຫ້ັອງການຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ຄາຕດັ ສິນຂອງສານໝາຍຄວາມວາ່ : ຈະມອບຄາຕດັ ສິນ
ດ່ງັ ກາ່ ວນນັ້ ໃຫັ້ແກເ່ ຈັົ້າຂອງສິດນາໃຊທ້ັ ່ ດິນສາມາດນາເອົາໄປຈດົ ທະບຽນເພ່ ືອອອກສາເນົາໃບ
ຕາດນິ ໃໝນ່ າອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ.

2.6.4 ຄາຕດັ ສິນຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ
ຄາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ແມນ່ ມຈດຸ ພິເສດສະເພາະ ແລະ ຈະແຕກຕາ່ ງຈາກ
ຮາ່ ງຄາຕດັ ສນິ ກລະນທ່ວົ ໄປ ຊ່ ງຶ ແມນ່ ສານປະຊາຊນົ ສງູ ສດຸ ເປນັ ຜກູ່ ານດົ ຊ່ ຶງຄາຕດັ ສິນນນັ້ ຕອັ້ ງບ່ງົ
ບອກປະຫວດັ ຄວາມເປັນມາຂອງດິນ ແລະ ສາເຫດຂອງການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດນິ 34. ແຕວ່ າ່
ໃນປດັ ຈບຸ ນັ ນ້ັ ຍງັ ບ່ ທນັ ມເທ່ ື ອ ຊຶງຍງັ ຢູ່ໃນຂນັ້ ຕອນຂອງການພິຈາລະນາຄນ້ັົ ຄວາ້ັ ຂອງສານ
ປະຊາຊນົ ສງູ ສດຸ . ແຕເ່ ຖງິ ຢາ່ ງໃດກຕາມ ໃນພາກປະຕິບດັ ຕວົ ຈງິ ກເຫັນໄດວ້ັ າ່ ການຂຽນຄາຕດັ ສນິ
ຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ ແມນ່ ເຫັນວາ່ ມຄວາມຄາ້ັ ຍຄກື ນັ ພສມົ ຄວນ ທງັ ນກ້ັ ແມນ່ ຂນັື້ ກບັ ເຕັກນກິ ໃນ
ການຂຽນຂອງຜູ່ຮບັ ຜິດຊອບ ເພ່ ືອເຮັດໃຫັ້ຄາຕດັ ສິນນນັ້ ອອກມາດທ່ ສຸດ ແລະ ບ່ ສາັ້ ງຄວາມ
ຫຍງຸ້ັ ຍາກ, ມຄວາມຊດັ ເຈນໃນການຈດັ ຕງັ້ ປະຕບິ ດັ .

34 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 347(ໃໝ)່ .

29

ຕວົ ຢາ່ ງ: ຄາຕດັ ສິນຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ II ແຂວງ ບລິຄາໄຊ
ຄາຕດັ ສນິ ຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ II ແຂວງ ບລິຄາໄຊ ສະບບັ ເລກທ 02/ຂຕ.ພ, ລງົ ວນັ
ທ 26 ມຖິ ຸນາ 2012. ໂຈດ (ຜ່ຮູ ອ້ັ ງຂ) ແມນ່ ຢ່ໜູ ່ວຍ 37, ບາັ້ ນ ໜອງປອງ, ເມອື ງຄາເກດ,
ແຂວງ ບລິຄາໄຊ ໄດແ້ັ ຈງັ້ ໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ມເນອັື້ ທ່ ດນິ 745 ຕາແມດັ ຕາມໃບຕາດນິ ສະບບັ
ເລກທ 610, ອອກຊ່ ືຂອງຄຜູ່ ວົ -ເມຍເຊ່ ິງໃບຕາດິນດ່ງັ ກາ່ ວທ່ ຜ່ານມາ ນບັ ແຕ່ປ2005 ເຖງິ ປ
2011 ກໄດເັ້ ກບັ ຮກັ ສາໃບຕາດນິ ໄວຢ້ັ ທູ່ ່ ເຮອື ນຂອງພວກກຽ່ ວເປັນຢາ່ ງດ ທ່ ສາຄນັ ແມນ່ ໄດປ້ັ ະຕິບດັ
ພນັ ທະໃນການເສຍພາສທ່ ດິນໃຫແັ້ ກລ່ ດັ ທກຸ ໆປ. ຈນົ ຕກົ ມາຮອດຕນົັ້ ປ 2012 ພວກກຽ່ ວຈະເອົາ
ເອກະສານທ່ ດິນໄປເສຍພາສທ່ ດິນປະຈາປແຕ່ກບ່ ເຫັນເອກະສານດ່ງັ ກາ່ ວ ສະນນັ້ ຈ່ ງຶ ຮູວ້ັ າ່ ໃບ
ຕາດິນແມນ່ ໄດເັ້ ສຍຫາຍແລ້ັວ ແລະ ບ່ ສາມາດຮບັ ຮໄູ້ັ ດເັ້ ຊ່ ິງສາເຫດຂອງການເສຍຫາຍວາ່ ເສຍ
ຍອັ້ ນຫຍງັ . ທ່ ຜາ່ ນມາພວກຜກູ່ ຽ່ ວແມນ່ ໄດຮ້ັ ບັ ໃບຢງັ້ ຢືນການເສຍຫາຍ ຈາກການຈດັ ຕງັ້ ບາັ້ ນໜອງ
ປອງ, ຈາກຄະນະພກັ ກມຸ່ ບາັ້ ນເທດສະບານຫກັ ຊາວ, ໃບຢງັ້ ຢືນຄວາມຖກື ຕອັ້ ງຂອງໃບຕາດນິ ຂອງ
ພະແນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລອັ້ ມແຂວງ ແລະ ບດົ ບນັ ທຶກການກວດກາ
ວດັ ແທກທ່ ດນິ ເສຍຫາຍຂອງສານປະຊາຊນົ ເຂດ II ແຂວງ ບລິຄາໄຊ ແລະ ທ່ ຜາ່ ນມາສານກໄດັ້
ແຈງ້ັ ການປະກາດແລວັ້ ແຕກ່ ບ່ ມບກຸ ຄນົ , ນຕິ ິບກຸ ຄນົ ຫື ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ໃດມາທກັ ທວງ ຫື ຄດັ ຄາ້ັ ນ
ແຕຢ່ ່າງໃດ. ສະນນັ້ ສານປະຊາຊນົ ເຂດ II ຂອງແຂວງ ບລິຄາໄຊ ຈ່ ງຶ ໄດຕັ້ ດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ
ເອກະສານໃບຕາດນິ ດງ່ ັ ກາ່ ວແມນ່ ໄດເັ້ ສຍຫາຍແທ3ັ້ 5.

2.6.5 ຜນົ ບງັ ຄບັ ຂອງຄາຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ
ເມ່ອື ສງັ ລວມແລວັ້ ເຫັນວາ່ ຄາຕດັ ສິນຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ຈະມຜນົ ບງັ ຄບັ ໃນ 02
ກລະນຄ:ື
1) ຖາ້ັ ຫາກວາ່ ຄະນະສານຕດັ ສນິ ໄດລັ້ ງົ ຄາຕດັ ສນິ ຊັຂ້ າດຢງັ້ ຢືນການເສຍຫາຍຂອງໃບ
ຕາດນິ ແລວ້ັ ໃນຄາຕດັ ສນິ ນນັ້ ຈະບ່ ໄດກ້ັ ານດົ ສິດໃນການຂອທຸ ອນ ແຕໄ່ ດກ້ັ ານດົ ໄວວັ້ າ່ ຄາຕດັ ສນິ
ສະບບັ ນ້ັ ແມນ່ ມຜນົ ບງັ ຄບັ ນບັ ແຕມ່ ທ້ືັ ່ ລງົ ຄາຕດັ ສນິ ເປັນຕນັົ້ ໄປ. ໃນກລະນທ່ ສານຫາກໄດຢ້ັ ງັ້ ຢືນ
ການເສຍຫາຍຂອງໃບຕາດິນ ຜຮູ່ ອັ້ ງຂຕອ້ັ ງນາເອົາຄາຕດັ ສິນນນັ້ ໄປແຈງັ້ ຕ່ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບ
ຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ເພ່ ືອ ອອກສາເນາົ ໃບຕາດນິ ໃໝ.່
2) ໃນກລະນທ່ ຄະນະສານຕດັ ສິນຫາກໄດລ້ັ ງົ ຄາຕດັ ສິນ ບ່ ໄດຢ້ັ ງັ້ ຢືນວາ່ ໃບຕາດິນເສຍ
ຫາຍໃນຄາຕດັ ສິນນນັ້ ຕອັ້ ງໄດກ້ັ ານດົ ສິດໃນການຂອທຸ ອນຄາຕດັ ສິນດ່ງັ ກາ່ ວ ເພ່ ືອໃຫັ້ສານຂນັ້
ອທຸ ອນໄດກ້ັ ວດກາຄນື ຖາັ້ ຫາກວາ່ ໂຈດເຫັນວາ່ ມຂ້ມັ ນູ ຫກັ ຖານອ່ ືນອກທ່ ສານຍງັ ບ່ ທນັ ໄດນ້ັ າມາ
ພິຈາລະນາ ຫື ໄດພັ້ ິຈາລະນາແລວ້ັ ແຕບ່ ່ ທນັ ລະອຽດ, ຄບົ ຖວັ້ ນ ຊ່ ງຶ ເປັນສາເຫດເຮັດໃຫຄ້ັ ະນະ
ສານຕດັ ສນິ ບ່ ໄດຕັ້ ດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນວາ່ ໃບຕາດິນໄດເ້ັ ສຍຫາຍຕາມການຮອ້ັ ງຂ. ໃນການດົ ເວລາຂອງ
ການຂອທຸ ອນແມນ່ ພາຍໃນການດົ ເວລາຊາວວນັ ນບັ ແຕວ່ ນັ ທ່ ໄດຮັ້ ບັ ຊາບຄາຕດັ ສນິ ເປັນຕນັ້ົ ໄປ.

35 ເບ່ ິງເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໜາ້ັ ທ 19

30

2.7 ຂນັ້ ຕອນການອອກ ແລະ ຄດັ ຄາ້ັ ນການອອກສາເນົາຕາດນິ ໃໝ່
2.7.1 ການອອກສາເນົາໃບຕາດນິ ໃໝ່
ພາຍຫງັ ທ່ ສານໄດຕ້ັ ດັ ສິນແລ້ວັ ຜ່ຮູ ອັ້ ງຂ ຕອ້ັ ງໄດນ້ັ າເອົາຄາຕດັ ສິນ ສະບບັ ດ່ງັ ກາ່ ວ ໄປ
ຢງັ້ ຢືນອອກສາເນົາໃບຕາດິນໃໝ່ ເຈົ້ັາຂອງສິດນາໃຊທັ້ ່ ດິນຕອັ້ ງນາເອົາຄາຕດັ ສິນຂອງສານ ໃນ
ການພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍນນັ້ ມາປະກອບເອກກະສານເປັນສານວນເພ່ ືອຍ່ ືນຕ່
ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບ ຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ປະຈາແຂວງ, ນະຄອນ ຕາມລະບຽບການເພ່ ືອອອກສາເນົາ
ໃບຕາດນິ ໃໝ.່
ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງ ທ່ ດິນປະຈາ ແຂວງ, ນະຄອນ ບອ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງຕອ້ັ ງໄດ້ັ
ນາເອົາບນັ ດາເອກະສານ ແລະ ຄາຕດັ ສິນຂອງສານທ່ ຜຮູ່ ອ້ັ ງຂໄດນັ້ າມາຍ່ ືນ ເພ່ ືອຄນັົ້ ຄວາ້ັ ເມ່ອື
ເຫັນວາ່ ຖືກຕອ້ັ ງ, ຄບົ ຖວັ້ ນແລັ້ວ ອງົ ການດ່ງັ ກາ່ ວ ຕັ້ອງໄດອ້ັ ອກສາເນົາໃບຕາດິນໃໝ່ຕາມຄາ
ຕດັ ສນິ ຂອງສານ ບນົ ພືັ້ນຖານຄວາມຖກື ຕອັ້ ງຂອງກດົ ໝາຍ, ຕາມການຮອ້ັ ງຂ36.

2.7.2 ການຄດັ ຄາ້ັ ນການອອກສາເນົາໃບຕາດິນ
ຜຮູ່ ອ້ັ ງຂມສດິ ຂອທຸ ອນຄາຕດັ ສນິ ຂອງສານ ທ່ ບ່ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ພາຍໃນການດົ
ເວລາ ຊາວວນັ ນບັ ແຕວ່ ນັ ຮບັ ຊາບຄາຕດັ ສນິ ເປັນຕນ້ັົ ໄປ
ໃນຂນັ້ ຕອນຂອງການອອກສາເນົາໃບຕາດນິ ຂອງອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ນນັ້
ຖາັ້ ຫາກມບຸກຄນົ ໃດໜ່ ຶງມາຄດັ ຄາັ້ ນ ຜກູ່ ຽ່ ວຕອັ້ ງຍ່ ືນຄາຮອ້ັ ງຂຄດັ ຄາ້ັ ນນນັ້ ຕ່ ສານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງເພ່ ືອ
ພິຈາລະນາ.
ເມ່ອື ມການຮອ້ັ ງຂຄດັ ຄາ້ັ ນຄາຕດັ ສນິ ແລວ້ັ ສານຕອັ້ ງອອກຄາສງ່ ັ ອາຍດັ ການອອກສາເນົາ
ໃບຕາດນິ ແລວັ້ ນາເອົາຄາຮອ້ັ ງຂຄດັ ຄາັ້ ນນນັ້ ມາພິຈາລະນາຕາມກດົ ໝາຍ37.
ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ຕອັ້ ງໄດອັ້ ອກປະກາດແຈງ້ັ ການໃຫສ້ັ ່ ມື ວນຊນົ ຮບັ ຊາບ
ກຽ່ ວກບັ ການອອກສາເນົາໃບຕາດິນດ່ງັ ກາ່ ວ ຕາມຄາຕດັ ສິນ ໂດຍການເອົາແຈງ້ັ ການນນັ້ ໄປຕິດ
ປະກາດຢູ່ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດິນ, ສານກັ ງານປກົ ຄອງບາ້ັ ນບອ່ ນທ່ ດນິ ຕງັ້ ຢ,ູ່ ອອກ
ແຈງ້ັ ການຜາ່ ນສ່ ືມວນຊນົ ຂອງລດັ , ລງົ ໜາັ້ ໜງັ ສພື ມ ແລະ ປະກາດຜາ່ ນທາງວທິ ະຍກຸ ະຈາຍສຽງ
ໂດຍອງໃສເ່ ງ່ອື ນໄຂຕວົ ຈງິ ການດົ ເວລາສາມສິບວນັ ນບັ ແຕມ່ ລື້ັ ງົ ລາຍເຊັນໃສໃ່ ບປະກາດແຈງັ້ ການ
ເປນັ ຕນ້ັົ ໄປເພ່ ອື ໃຫມ້ັ ວນຊນົ ໄດຮັ້ ບັ ຊາບຊາບ ຫື ຄດັ ຄາ້ັ ນ.
ໃນໄລຍະຂອງການຕິດປະກາດ ຫື ໃນຂນັ້ ຕອນຂອງການອອກສາເນົາໃບຕາດິນຂອງ
ອງົ ການຮບັ ຜດິ ຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ນນັ້ ຫາກວາ່ ມບກຸ ຄນົ ສານຕອັ້ ງນາເອົາຄາຮອັ້ ງຂຄດັ ຄາັ້ ນນນັ້ ມາ
ພິຈາລະນາ ແລະ ອອກຄາສງ່ ັ ອາຍດັ ການອອກສາເນົາໃບຕາດນິ ແລະ ນາເອົາຄາຮອັ້ ງຂຄດັ ຄາັ້ ນ
ດງ່ ັ ກາ່ ວ ມາພິຈາລະນາກວດກາຄນື ໝາຍຄວາມວາ່ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດິນ ຕອັ້ ງໄດັ້

36 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 348(ໃໝ)່ .
37 ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ , ສະບບັ ປບັ ປງຸ ປ 2012, ມາດຕາ 349(ໃໝ)່ .

31

ໂຈະການອອກສາເນົາໃບຕາດິນໃໝ່ນນັ້ ຈນົ ກວາ່ ສານຈະສາມາດພິຈາລະນາຄນົັ້ ຄວາ້ັ ກຽ່ ວກບັ
ບນັ ດາຄາຮອັ້ ງຂຄດັ ຄາ້ັ ນແລະ ເອກະສານຕາ່ ງໆນນັ້ ສາເລັດເສຍກອ່ ນ.

32

ພາກທ III

ອະທິບາຍ, ວິເຄາະ

ຕ່ ກບັ ບນັ ຫາການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍແມນ່ ສ່ ິງຈາເປັນໃນການຢງັ້ ຢືນເຖງິ ສິດນາໃຊ້ັ
ທ່ ດິນຕອນດ່ງັ ກາ່ ວນນັ້ . ເນ່ ືອງຈາກວາ່ ອງົ ການຄຸ້ັມຄອງທ່ ດິນຈະອອກໃບຕາດິນໃຫ້ັບຸກຄນົ ,
ນຕິ ິບຸກຄນົ ໃຫັ້ພຽງໃບດຽວເທ່ ົານນັ້ ແລະ ເປັນໃບຕາດິນຖາວອນເພ່ ືອເປັນເອກະສານທ່ ຖກື ຕອັ້ ງ
ຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍ ແລະ ສາມາດນາໃຊສັ້ ດິ ຂອງຕນົ ໄດຢ້ັ ່າງຖກື ຕອ້ັ ງຕາມທ່ ກດົ ໝາຍການດົ . ຕ່
ກບັ ບນັ ຫານ້ັ ທ່ ຊໃັ້ ຫ້ັເຫັນໄດວັ້ າ່ ເອກະສານທ່ ຢງັ້ ຢືນເຖງິ ສິດນາໃຊທັ້ ່ ດິນຢ່າງຖາວອນນນັ້ ເປັນການ
ຢງັ້ ຢືນໃຫເັ້ ຫັນໄດເ້ັ ຖງິ ສິດຂອງບກຸ ຄນົ , ນຕິ ິບກຸ ຄນົ ທ່ ມສິດອນັ ຄບົ ຖວນຕ່ ກບັ ອະສງັ ຫາລິມະຊບັ ທ່
ອອກຊ່ ເື ປັນຂອງຕນົ ໃນທ່ ດນິ ຕອນນນັ້ .

ຈາກເຫດຜນົ ທ່ ໄດ້ັຍກົ ໃຫັ້ເຫັນ ດ່ງັ ກາ່ ວນນັ້ , ໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍຂອງ
ບກຸ ຄນົ , ນຕິ ິບກຸ ຄນົ ທ່ ສນູ ເສຍໃບຕາດິນທ່ ເປັນກາມະສິດຂອງຕນົ . ບຸກຄນົ , ນິຕິບຸກຄນົ ທ່ ມ
ຈດຸ ປະສງົ ຕອ້ັ ງການໃບຕາດິນຖາວອນທ່ ຖກື ຕ້ັອງຕາມລະບຽບກດົ ໝາຍໃນກລະນໃບຕາດິນເສຍ
ຫາຍ ແມນ່ ຕອັ້ ງໄດມ້ັ ການຂຽນຄາຮອັ້ ງຂ ການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍໄປຍງັ ສານປະຊາຊນົ ເພ່ ືອ
ໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃຫແັ້ ກຜ່ ຮູ່ ອັ້ ງຂ ອງົ ການທ່ ມສດິ ອານາດໃນການອອກໃບຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ
ໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ແມນ່ ມພຽງແຕສ່ ານເທ່ ົານນັ້ ສາມາດອອກໃບຢງັ້ ຢືນຕ່ ກບັ ບນັ ຫານໄັ້ ດ.ັ້ ໃນການ
ພິຈາລະນາການຢງັ້ ຢ້ືັນອອກໃບຕາດິນເສຍ ສານຈະດາເນນການພິຈາລະນາຄາຮອ້ັ ງຂ ແລະ
ບນັ ດາເອກະສານທ່ ປະກອບໃນສານວນນນັ້ ກອ່ ນວາ່ ມການຄນ້ົັ ຄວາ້ັ ມາຈາກພາກສວນກຽ່ ວຂອ້ັ ງ
ແລັ້ວ ຫື ບ ເປັນຕນັົ້ ແມນ່ ຫ້ັອງການ, ພະແນກ ຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດເສຍກອ່ ນ ແລະ
ເອກະສານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງວາ່ ຄບົ ຖວ້ັ ນແລວ້ັ ສານຈ່ ງຶ ພິຈາລະນາອອກໃບຢງັ້ ຢືນກຽ່ ວກບັ ໃບຕາດນິ ເສຍ
ຫາຍ ໃຫແ້ັ ກຜ່ ຮູ່ ອ້ັ ງຂວາ່ ໃບຕາດນິ ຂອງຕນົ ນນັ້ ເສຍຫາຍ. ເພ່ ືອເປັນການຢງັ້ ຢືນສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດນິ ໃຫັ້
ບກຸ ຄນົ , ນຕິ ິບຸກຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ໃບຕາດນິ ສະບບັ ເກ່ າົ ນນັ້ ເສຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍແລວັ້ ຈາ
ເປັນຕອ້ັ ງໄດອັ້ ອກໃບຢງັ້ ຢືນສິດນາໃຊທັ້ ່ ດນິ ສະບບັ ໃໝໃ່ ຫຜັ້ ຮູ່ ອັ້ ງຂນນັ້ ສານຈ່ ງິ ຕອັ້ ງໄດພັ້ ິຈາລະນາ
ອອກໃບຢງັ້ ຢືນໃຫຜ້ັ ່ຮູ ອ້ັ ງຂນນັ້ ວາ່ ໃບຕາດິນສະບບັ ເກ່ ົາທ່ ເປັນກາມະສິດຂອງຕນົ ນນັ້ ໄດເ້ັ ສຍແທັ້
ເພ່ ືອຈະໃຫັ້ຜູ່ຮ້ັອງຂໄດັ້ນາເອົ າການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຂອງສານ ທ່ ອອກໃຫັ້ນນັ້ ໄປຍ່ ືນຕ່
ພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງກຄືຫອັ້ ງການ, ພະແນກຊບັ ພະຍາກອນທາມະຊາດ ແລະ ສ່ ິງແວດລັ້ອມ
ເປນັ ຕນ້ັົ ແມນ່ (ຫອັ້ ງການ ແລະ ໜວ່ ຍງານທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບກຽ່ ວກບັ ການຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດນິ ).

ໃນການພິຈາລະນາການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍ ແມນ່ ການຢງັ້ ຢືນເຖງິ
ສດິ ອນັ ຖກື ຕອັ້ ງຕາມຂກັ້ ານດົ ກດົ ໝາຍໃຫຜັ້ ທູ່ ່ ເປັນເຈ້ົັາຂອງກາມະສດິ ໃນທ່ ດິນຕອນນນັ້ ດວ້ັ ຍເຫດນ້ັ
ຕ່ ກບັ ບນັ ຫາທ່ ພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງຈະອອກໃບຢງັ້ ຢືນສດິ ນາໃຊທ້ັ ່ ດິນໃຫບ້ັ ຸກຄນົ , ນຕິ ິບຸກຄນົ ຫື
ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ຫື ຖກື ທາລາຍໂດຍບ່ ມຄາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຈາກສານ ກອ່ ນ
ແມນ່ ບ່ ສາມາດດາເນນການອອກໃບຕາດນິ ໃໝໃ່ ຫຜັ້ ຮູ່ ອ້ັ ງຂນນັ້ ໄດ.້ັ ເນ່ອື ງຈາກວາ່ ກດົ ໝາຍ ວາ່ ດວັ້ ຍ
ການດາເນນຄະດແພງ່ ໄດກ້ັ ານດົ ໄວາັ້ ຄະນະສານແພງ່ ມສິດອານາດໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍ

33

ຫາຍ ແລະ ໄດກັ້ ານດົ ໃຫວັ້ າ່ ບຸກຄນົ , ນຕິ ິບຸກຄນົ ຫື ການຈດັ ຕງັ້ ມສິດຮອ້ັ ງຂໃຫສ້ັ ານຢງັ້ ຢືນ ຫື
ຮບັ ຮບູ້ັ ນັ ຫາໃດໜ່ ຶງ ຊ່ ງຶ ບ່ ເປນັ ຂຂ້ັ ດັ ແຍງ່ ເຊ່ ັນ: ການປະກາດເປັນຜຫູ່ າຍສາບສນູ , ຜເູ່ ສັຍຊວດິ , ຜບູ່ ່
ມຄວາມສາມາດທາງດາ້ັ ນການປະພຶດ, ການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສັຍຫາຍ ແລະ ບນັ ຫາອ່ ນື ໆຕາມທ່
ກດົ ໝາຍໄດກ້ັ ານດົ ໄວຈັ້ າກເຫດຜນົ ທ່ ໄດອັ້ ະທິບາຍວເິ ຄາະໃຈແ້ັ ຍກໃຫເ້ັ ຫັນໄດວ້ັ າ່ ການຢງັ້ ຢືນໃບ
ຕາດິນເສຍຫາຍແມນ່ ເປັນສ່ ິງທ່ ຈາເປັນ ແລະ ສາຄນັ ສາລບັ ການການຮບັ ຮເູ້ັ ຖິງກາມະສິດຂອງ
ພນົ ລະເມອື ງຕ່ ຊບັ ສ່ ິງຂອງທ່ ເປັນກາມະສິດຂອງຕນັົ້ ໃຫ້ັມຄວາມຖກື ຕອ້ັ ງຕາມລະບຽບການ ແລະ
ເພ່ ືອເປັນການເຮັດໃຫວ້ັ ຽກງານການຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດິນມຄວາມສະດວກ, ເປັນລະບຽບຮຽບຮອ້ັ ຍ ຕາມທ່
ກດົ ໝາຍໄດກັ້ ານດົ ໄວັ້ ແລະ ມຄວາມເປນັ ເອກະພາບໃນຂອບເຂດທ່ວົ ປະເທດ.

34

ພາກທ IV
ສະຫຸບ ແລະ ຂສ້ັ ະເໜ

1. ສະຫຸບ
ຜາ່ ນການສກຶ ສາ, ຄນົ້ັ ຄວາ້ັ ຕ່ ກບັ ບນັ ຫາ ການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ເຫັນໄດວ້ັ າ່ ເປັນ

ບນັ ຫາທ່ ສາຄນັ ເນ່ອື ງຈາກວາ່ ການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ, ເປັນການຢງັ້ ຢືນຄືນສິດນາໃຊທັ້ ່ ດິນ
ທ່ ຖກື ຕອັ້ ງຕາມກດົ ໝາຍໃຫແ້ັ ກບ່ ຸກຄນົ , ນຕິ ິບຸກຄນົ ຫື ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ມການຮອ້ັ ງຂຕ່ ສານ ຊ່ ຶງ
ປັື້ມຫວົ ນແັ້ ມນ່ ຈະປະກອບມ IV ພາກຄ:ື

- ພາກທ I. ພາກສະເໜ;
- ພາກທ II. ພາກເນອືັ້ ໃນ;
- ພາກທ III. ພາກອະທິບາຍ, ວເິ ຄາະ;
- ພາກທ IV. ພາກສະຫຸບ ແລະ ຂສັ້ ະເໜ.
ໃນການຄນົັ້ ຄວາັ້ ກຽ່ ວກບັ ເລ່ ືອງ ການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍນ້ັ ເພ່ ືອປະຕິບດັ ຕາມບນັ ດາ
ນຕິ ກິ າ ຫື ລະບຽບການທາງດາັ້ ນກດົ ໝາຍ ໃຫປັ້ ະກດົ ຜນົ ເປັນຈງິ ຕ່ ກບັ ບນັ ຫາດງ່ ັ ກາ່ ວນນັ້ ຈ່ ງຶ ແມນ່
ຂອບເຂດສດິ ອານາດຂອງສານໂດຍກງົ ໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍໃຫແ້ັ ກຜ່ ຮ້ັູ ອັ້ ງຂເພ່ ືອເປັນ
ຫກັ ຖານ ຂສະເໜຕ່ ອງົ ການຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ອອກໃບຕາດິນສະບບັ ໃໝໃ່ ຫແັ້ ກບ່ ກຸ ຄນົ , ນຕິ ິບກຸ ຄນົ , ຫື
ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ ທ່ ໃດຮັ້ ອັ້ ງຂນນັ້ . ໃນການດາເນນຄະດຂອງສານ ແລະ ການຄນ້ັົ ຄວາັ້ ຂອງອງົ ການທ່
ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸ້ັ ຄອງທ່ ດິນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງເຫັນວາ່ ສາມາດປະຕິບດັ ວຽກງານ ແລະ ປະສບົ ຜນສາເລັດ
ໄດຫ້ັ າຍປະການ ໂດຍສາມາດຕລາຄາໄດຈັ້ າກຜນົ ງານໃນການແກໄັ້ ຂຄະດໃນໄລຍະຜາ່ ນມາ.
ການດາເນນຄະດແພ່ງທ່ວົ ໄປແມນ່ ເລ່ ມຕນັົ້ ຈາກການທ່ ບຸກຄນົ , ນິຕິບຸກຄນົ ຫື ອງົ
ການຈດັ ຕງັ້ ໃດໜ່ ຶງ ໄດ້ຍັ ່ ືນຄາຮັ້ອງຟ້ັອງ ຫື ຄາຮັ້ອງຂເພ່ ືອໃຫັ້ສານນາເອົາເລ່ ືອງດ່ງັ ກາ່ ວມາ
ພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ . ແຕວ່ າ່ ໃນການຮອັ້ ງຂໃຫສ້ັ ານພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍນແັ້ ມນ່ ເລ່ ມ
ຕນົ້ັ ຈາກການຍ່ ນື ຄາຮອ້ັ ງຂຕ່ ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜິດຊອບຄຸມ້ັ ຄອງທ່ ດິນທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ ພາຍຫງັ ອງົ ການທ່
ຮບັ ຜິດຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດນິ ປະກອບເອກະສານທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງຄບົ ຖວ້ັ ນແລວ້ັ ຈ່ງຶ ມອບໃຫຜັ້ ຮູ່ ອັ້ ງຂນາມາ
ຍ່ ນື ຕ່ ສານຕ່ ຈາກນັ້ການດາເນນຄະດແພງ່ ຈ່ງຶ ເລ່ ມຕນ້ັົ ຢ່າງເປັນທາງການ. ນບັ ແຕວ່ ນັ ທ່ ຄາຕດັ ສິນ
ຂອງສານທ່ ໃຊໄ້ັ ດຢ້ັ ່າງເດັດຂາດເປັນຕນ້ັົ ໄປ ຜຮູ່ ອ້ັ ງຂຕັອ້ ງໄດນາເອົາຄາຕດັ ສິນນນັ້ ກບັ ໄປຍງັ
ອງົ ການທ່ ຮບັ ຜດິ ຊອບຄມຸັ້ ຄອງທ່ ດິນອກໜ່ ຶງຄງັ້ ເພ່ ືອໃຫອັ້ ງົ ການດງ່ ັ ກາ່ ວອອກໃບສາເນົາຕາດິນໃຫັ້
ຕາມຄາຕດັ ສນິ ຂອງສານ.
ຈາກເຫດຜນົ ທ່ ໄດກ້ັ າ່ ວມາຂາ້ັ ງເທິງນນັ້ , ກມຸ່ ພວກຂາັ້ ພະເຈົ້ັາໄດສ້ັ ຶກສາຄນັົ້ ຄວາ້ັ ກຽ່ ວກບັ
ການພຈິ າລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ເຊ່ ິງວາ່ ກດົ ໝາຍໄດກັ້ ານດົ ກຽ່ ວກບັ
ຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ການ ໃນການພິຈາລະນາຄແື ນວໃດ ພັອ້ ມທງັ ສຶກສາກຽ່ ວກບັ ບນັ ດາຂນັ້ ຕອນ
ຂອງການອອກສາເນົາໃບຕາດນິ ໃໝຫ່ ງັ ຈາກທ່ ສານພິຈາລະນາຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍຄຽງຄໄູ່ ປ

35

ກບັ ການສຶກສາຄນັົ້ ຄວາ້ັ ກມຸ່ ພວກຂາັ້ ພະເຈັົ້າສາມາດສະຫຸບໃຫເັ້ ຫັນໄດເ້ັ ຖງິ ບນັ ດາຈດຸ ດ ແລະ ຈດຸ
ອອ່ ນດງ່ ັ ນ:້ັ

1.1 ຈດຸ ດ
ໃນການຂຽນບດົ ຫວົ ຂ:້ັ ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍຈດຸ ດ
ຂອງການສກຶ ສາໃນຫວົ ຂນ້ັ ແ້ັ ມນ່ ເຮັດໃຫກັ້ ມຸ່ ຜຂັູ້ ຽນສາມາດຮບັ ຮູ້ັ ແລະ ເຂັົ້າໃຈກຽ່ ວກບັ ການຈດັ ລຽງ
ແລະ ການລວບລວມເອົາບນັ ດາເອກະສານ ແລະ ນຕິ ິກາທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງເປັນຕນົັ້ ແມນ່ ມາດຕາຂອງກດົ
ໝາຍທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງກບັ ຫວົ ຂນ້ັ ັ້ ນອກຈາກນແ້ັ ລວັ້ ຜຂູ່ ຽນຍງັ ຮູັ້ ແລະ ກາໄດເ້ັ ຖງິ ຄວາມໝາຍສາຄນັ ຂອງ
ການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ, ຮູັ້ ແລະ ເຂັ້າົ ໃຈເຖງິ ວທິ ການ ແລະ ຂນັ້ ຕອນໃນການພິຈາລະນາ
ຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍ ພອ້ັ ມທງັ ຮບັ ຮູກ້ັ ຽ່ ວກບັ ຂນັ້ ຕອນຂອງການອອກສາ
ເນົາໃບຕາດນິ ໃໝ.່ ນອກຈາກທ່ ກາ່ ວມານນັ້ ແລວ້ັ ຈດຸ ດຂອງການສກຶ ສາເລ່ ືອງດງ່ ັ ກາ່ ວຍງັ ມຄ:ື
- ໃນຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວິທການຂອງຄະດດ່ງັ ກາ່ ວ ແມນ່ ເປັນຄະດທ່ ບ່ ໄດັສ້ ັາ້ ງຄວາມ
ຫຍງຸ້ັ ຍາກ ຫື ສບັ ສນົ ໃນການຄນັ້ົ ຄວາັ້ ພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ຄະດຂອງສານເນ່ ອື ງຈາກເປັນຄະດທ່ ມແຕ່
ໂຈດ ຊ່ ງຶ ແມນ່ ການຮອ້ັ ງຂ ແລະ ບ່ ມລກັ ສະນະທ່ ເປນັ ຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ ;
- ສາມາດນາເອົາຄາຕດັ ສນິ ໄປປະກອບເອກະສານໃນການອອກສາເນົາໃບຕາດິນໃໝນ່ າ
ອງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງໄດ;ັ້
- ສາມາດຢງັ້ ຢືນໄດເັ້ ຖງິ ຄວາມຖກື ຕອ້ັ ງ ກຽ່ ວກບັ ກາມະສດິ ໃນການນາໃຊທັ້ ່ ດິນຂອງຜທູ່ ່
ຮອ້ັ ງຂໄດ,້ັ ສາມາດຂາຍສດິ ນາໃຊທັ້ ່ ດນິ , ມອບ, ໂອນ, ໃຫເ້ັ ຊ່ ົາ ຫື ສບື ທອດໄດຕັ້ າມກດົ ໝາຍ;
- ການຮອ້ັ ງຂດ່ງັ ກາ່ ວ ແມນ່ ໄດຮັ້ ບັ ການແກໄ້ັ ຂຢ່າງຖືກຕ້ອັ ງຕາມລະບຽບຫກັ ການທາງ
ດາັ້ ນກດົ ໝາຍ ເພ່ ືອຮບັ ປະກນັ ຄວາມສະຫງບົ ສກຸ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮອັ້ ຍໃນສງັ ຄມົ
ພອັ້ ມທງັ ເອື້ັອອານວຍຄວາມສະດວກໃຫແ້ັ ກກ່ ານຄມຸ້ັ ຄອງຂອງເຈົັ້າໜາັ້ ທ່ ຫື ອງົ ການທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງ
ແລະ ສະດວກໃນການເກັບພາສອາກອນທ່ ດິນທ່ ດິນ ຕາມລະບຽບການເພ່ ືອນາໃຊັເ້ ຂົ້ັາໃນ
ງບົ ປະມານແຫງ່ ລດັ .

1.2 ຈດຸ ອອ່ ນ
ໄປຄຽງຄກູ່ ບັ ຈດຸ ດກບ່ ອາດຈະປະສະຈາກໄດັ້ ເຊ່ ງິ ຈດຸ ອອ່ ນໃນການຂຽນບດົ ເຫັ້ມນ້ັ ເປັນຕນົັ້
ແມນ່ ຄາສບັ ສານວນຕາ່ ງໆທ່ ໃຊເັ້ ຂັົ້າໃນການຂດຂຽນ, ຫກັ ໄວຍາກອນ, ການຈດັ ຮຽງບນັ ດານຕິ ິກາ,
ຂກ້ັ ານດົ , ກດົ ໝາຍທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ແລະ ລວມໄປເຖງິ ເນອ້ັື ໃນຂອງບດົ ຕາ່ ງໆ ແມນ່ ອາດຍງັ ເຮັດບ່ ໄດັ້
ດເທ່ ົາທ່ ຄວນ ຍັ້ອນປະສບົ ການຍງັ ອ່ອນນອັ້ ຍການເກັບກາຂ້ັມນູ ອາດຍງັ ບ່ ທນັ ໄດແ້ັ ທດເໝາະ,
ສມົ ບນູ ເນ່ ອື ງຈາກວາ່ ຕ່ ກບັ ບນັ ຫາທ່ ສກຶ ສານເັ້ ປັນບນັ ຫາທ່ ເກດຂ້ຶັນໃໝ່ ແລະ ຜາ່ ນມາກ່ ຍງັ ບ່ ທນັ ມ
ອາຈານ ຫື ນກັ ວຊິ າການຄນົ ໃດສງັ ລວມເອົາບນັ ດາຂມັ້ ນູ ທ່ ກຽ່ ວຂອັ້ ງມາຂຽນ ເປັນຕາລາອນັ ລະອຽດ
ເພ່ ອື ສກຶ ສາໄດ້ັ ແລະ ນອກຈາກນແັ້ ລວັ້ ການຮບັ ຮູ້ັ ແລະ ການຕຄວາມໝາຍຂອງກດົ ໝາຍອາດຍງັ
ບ່ ທນັ ຖກື ຕັອ້ ງ ແລະ ສອດຄອ່ ງເທ່ ົາທ່ ຄວນ ດ່ງັ ນນັ້ ຈ່ ງຶ ເປັນຈດຸ ອອ່ ນຂອງການຂຽນບດົ ໃນຄງັ້ ນ້ັ.

36

ນອກຈາກທ່ ໄດກັ້ າ່ ວມາຂາັ້ ງເທິງແລວັ້ ຈດຸ ອອ່ ນຂອງການສຶກສາກຽ່ ວກບັ ຫວົ ຂດັ້ ງ່ ັ ກາ່ ວໃນພາກປະຕິ
ບດັ ຕວົ ຈງິ ແມນ່ ຍງັ ມບາງດາັ້ ນທ່ ຍງັ ບ່ ທນັ ສາມາດປະຕິບດັ ໄດັ້ ມດງ່ ັ ນ:ັ້

- ການປະຕບິ ດັ ໜາ້ັ ທ່ ຂອງພະນກັ ງານຂອງພາກສວ່ ນທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງແມນ່ ເຫັນວາ່ ຍງັ ບ່ ທນັ ສາ
ມາດປະຕິບດັ ໜາ້ັ ທ່ ວຽກງານຂອງຕນົ ໄດເັ້ ທ່ ົາທ່ ຄວນ ເປັນຕນັ້ົ ແມນ່ ມຄວາມຊກັ ຊາັ້ ໃນການເກັບກາຂັ້
ມນູ ຫກັ ຖານ, ການເອົາໃຈໃສໃ່ ນສານວນຄະດທ່ ຕນົ ໄດຮັ້ ບັ , ບ່ ມຄວາມຫາ້ັ ວຫນັ ໃນການປະຕິບດັ ໜາັ້
ທ່ ຂອງຕນົ ຕາມທ່ ໄດຮ້ັ ບັ ມອບໝາຍ;

- ການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດິນເສຍຫາຍແມນ່ ເປັນພຽງແຕກ່ ານພິຈາລະນາຕດັ ສິນໃຫວ້ັ າ່ ເສຍ
ຫາຍແທ້ັ ແຕກ່ ບ່ ສາມາດທ່ ຈະນາເອົາໃບຕາດນິ ທ່ ເສຍຫາຍນນັ້ ມາທາລາຍໄດ;ັ້

- ການອອກໃບຕາດນິ ຊາັ້ ຊອ້ັ ນໃນທ່ ດນິ ຕອນດຽວກນັ ນນັ້ ແມນ່ ພາໃຫມ້ັ ຂຂັ້ ດັ ແຍງ່ ເກດຂນຶັ້
ເຊ່ ັນ: ການປະກອບຂມັ້ ນູ ຫກັ ຖານທ່ ບ່ ຖກື ຕອັ້ ງຕາມຄວາມເປັນຈງິ ເພ່ ືອຫວງັ ຜນົ ປະໂຫຍດໃດໜ່ ຶງ
ຂອງຜທູ່ ່ ຮອັ້ ງຂ ຊ່ ງຶ ເປັນສາເຫດເຮັດໃຫສ້ັ ານຕດັ ສນິ ຜດິ ພາດ.

2. ຂສັ້ ະເໜ
ຜາ່ ນການສກຶ ສາ ແລະ ຄນົັ້ ຄວາ້ັ ທ່ ໄດກ້ັ າ່ ວມາຂາ້ັ ງເທິງນນັ້ ກມຸ່ ຜຄູ່ ນ້ົັ ຄວາ້ັ ມແນວຄວາມຄິດ

ຕ່ ກບັ ບນັ ຫາທ່ ໄດສ້ັ ກຶ ສາມາ ເຫັນວາ່ ຍງັ ມບາງຂ,້ັ ບາງປະເດັນທ່ ຢາກຂສະເໜຕ່ ກບັ ບນັ ຫາດງ່ ັ ກາ່ ວ
ເພ່ ືອເປັນທາງອອກ ແລະ ວທິ ທາງໃນການແກໄ້ັ ຂຕ່ ກບັ ບນັ ຫາ ຫື ເປັນການເຮັດໃຫປ້ັ ະເດັນທ່ ນາ
ມາສກຶ ສານຫ້ັ ຸດນອ້ັ ຍຖອຍລງົ ຈາກຂບັ້ ກົ ພອ່ ງ ແລະ ເປັນການເພ່ ມທະວຄວາມຮບັ ຮູ້ັ ແລະ ຄວາມ
ເຂົ້າັ ໃຈກຽ່ ວກບັ ກດົ ໝາຍ ໃຫແ້ັ ກພ່ ່ ແມປ່ ະຊາຊນົ ເຊ່ ງິ ມຂສັ້ ະເໜດງ່ ັ ລມຸ່ ນ:້ັ

- ເພ່ ມທະວໃນການກາຈດັ ຊອ່ ງວາ່ ງ ໃນການປະຕິບດັ ໜ້ັາທ່ ວຽກງານຂອງເຈົັ້າໜັ້າທ່ ,
ພະນກັ ງານທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ ແລະ ເຂັ້ມງວດໃນການປະຕິບດັ ມາດຕະການຕ່ ຜລູ່ ະເມດ ເພ່ ືອແນໃສແ່ ກັ້
ໄຂປະກດົ ການຫຍທ້ັ ້ໃັ ນສງັ ຄມົ ໃຫໝັ້ ດົ ສນິ້ັ ໄປ;

- ກຽ່ ວກບັ ບນັ ຫາ ການພິຈາລະນາຂອງສານໃນການຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ ເຫັນວາ່
ຄວນມການປບັ ປງຸ ກດົ ໝາຍທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງເພ່ ືອໃຫທ້ັ ວ່ ງທນັ ແລະ ແທດເໝາະກບັ ສງັ ຄມົ ປດັ ຈບຸ ນັ ເຊ່ ັນ:
ຄວນມການການດົ ເປັນຂນັ້ ຕອນອນັ ລະອຽດໃນການປະກອບເອກະສານ ແລະ ຂນັ້ ຕອນຂອງການ
ຍ່ ນື ເອກະສານ ເພ່ ອື ໃຫມັ້ ຄວາມສະດວກວອ່ ງໄວໃນການຈດັ ຕງັ້ ປະຕິບດັ ໃນວຽກງານຕວົ ຈງິ ໂດຍຖື
ເອົາຫກັ ກດົ ໝາຍເປນັ ບອ່ ນອງທ່ ສາຄນັ .

37

ເອກະສານອາ້ັ ງອງ

ລາດບັ ທ 01: ລດັ ຖະທານນູ ແລະ ກດົ ໝາຍທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ

1. ລດັ ຖະທາມະນນູ ສະບບັ ປບັ ປງຸ , ປ 2015;
2. ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ທ່ ດນິ ສະບບັ , ປ 2003;
3. ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ສານປະຊາຊນົ ສະບບັ ປບັ ປງຸ , ປ 2009;
4. ກດົ ໝາຍວາ່ ດວ້ັ ຍ ການດາເນນຄະດແພງ່ ສະບບັ ປບັ ປຸງ, ປ 2012;
5. ດາລດັ ວາ່ ດວັ້ ຍ ການຈດັ ຕງັ້ ແລະ ການເຄ່ ອື ນໄຫວ ຂອງກະຊວງຊບັ ພະຍາກອນທາ
ມະຊາດ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ັ ມ, ສະບບັ ປ 2011;

ລາດບັ ທ 02 : ປ້ັຶືມຕາລາຮຽນ, ວາລະສານ ແລະ ເອກະສານອ່ ນື ໆທ່ ກຽ່ ວຂອ້ັ ງ
1. ຄະນະຄນົັ້ ຄວາັ້ ກດົ ໝາຍດາເນນຄະດແພງ່ ໂຄງການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ

ໃນຂງົ ເຂດຍຕຸ ິທາ ແຫງ່ ສປປ ລາວ , ປືຶ້ັມຄມູ່ ກື ານດາເນນຄະດແພງ່ ຂນັ້ ຕນັ້ົ ແລະ ຂນັ້ ຮຟັ້ື ືັ້ນ
ຄະດ; ພິມຄງັ້ ທ1 ພິມທ່ ໂຮງພິມມນັ ທາຕລາດ ນະຄອນຫວງວຽງຈນັ , ເມສາ 2014;

2. ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ປະລິນຍາຕ ການລບົ ລັ້າງໃບຕາດິນ ຄະນະນິຕິສາດ ແລະ
ລດັ ຖະສາດ ສກົ ສກຶ ສາ 2014-2015;

3. ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ປະລິນຍາຕ ການດາເນນຄະດໃນກລະນມການຮອັ້ ງຂທາງແພງ່
(ສກຶ ສາກລະນ: ການຮອ້ັ ງຂໃຫສ້ັ ານຕດັ ສນິ ຢງັ້ ຢືນໃບຕາດນິ ເສຍຫາຍ) ສກົ ສກຶ ສາ 2013-2014.

38

ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍ

1. ໃບຢງັ້ ຢືນທ່ ຢູ່ ............................................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 01
2. ປ້ັືມສາມະໂນຄວົ ..........................................ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 02
3. ໃບຢງັ້ ຢືນການເສັຍຫາຍ ...............................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍໝາຍເລກທ 03
4. ໃບຢງັ້ ຢືນຂອງ ປກສ ກມຸ່ ບາ້ັ ນເທດສະບານ......ເອກະສານຊອັ້ ນທາັ້ ຍໝາຍເລກທ 04
5. ໃບປະກອບຄາເຫັນ......................................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 05
6. ຄາຮອັ້ ງຂອອກໃບສາເນາົ ຕາດນິ .....................ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 06
7. ໃບສະເໜ ..................................................ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 07
8. ໃບຕດິ ຕາມເອກະສານຂາເຂັາ້ົ -ອອກ ................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 08
9. ຂຕ້ັ ກົ ລງົ ....................................................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍໝາຍເລກທ 09
10.ໃບຢງັ້ ຢືນຄວາມຖກື ຕອັ້ ງຂອງໃບຕາດນິ ...........ເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍໝາຍເລກທ 10
11.ບດົ ບນັ ທຶກ .................................................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍໝາຍເລກທ 11
12.ບດົ ບນັ ທຶກໂດຍຊອັ້ ງໜາ້ັ ...............................ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 12
13.ໃບລາຍງານ...............................................ເອກະສານຊອັ້ ນທາັ້ ຍໝາຍເລກທ 13
14.ຄາຮອັ້ ງຂ ..................................................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 14
15.ໝາຍຮຽກ ..................................................ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 15
16.ບດົ ບນັ ທຶກຄາໃຫກ້ັ ານ ..................................ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 16
17.ບດົ ບນັ ທຶກວດັ ແທກດິນ .................................ເອກະສານຊອັ້ ນທາ້ັ ຍໝາຍເລກທ 17
18.ປະກາດແຈງ້ັ ການ........................................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍໝາຍເລກທ 18
19.ຄາຕດັ ສນິ ..................................................ເອກະສານຊອ້ັ ນທາັ້ ຍໝາຍເລກທ 19

39

ປະຫວດັ ຫຍັ້ນກັ ສຶກສາທ່ ຂຽນບດົ

1.) ຊ່ ື ແລະ ນາມສະກນຸ : ທາັ້ ວ ຈອນນ່ ພມົ ມະຈນັ
- ເກດເມ່ອື ວນັ ທ: 05 ມຖິ ນຸ າ 1993
- ເກດທ່ ບາ້ັ ນ: ຄາບອນ, ເມອື ງ: ປາກຊນັ , ແຂວງ: ບລຄິ າໄຊ
- ເລກລະຫດັ ນກັ ສກຶ ສາ: QFLA0182/12
- ລະດບັ ການສກຶ ສາ: ມ.7
- ເບໂທລະສບັ : 020 99414996.

ລະດບັ ການສກຶ ສາ
- ປ 2001 ຫາປ 2005 ຮຽນຢທູ່ ່ ໂຮງຮຽນ ປະຖມົ ສມົ ບູນຄາບອນ
- ປ 2005 ຫາປ 2008 ຮຽນຢທູ່ ່ ໂຮງຮຽນ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນົ້ັ ບາ້ັ ນນາເຂ້ັົາລມັ້ົ
- ປ 2008 ຫາປ 2012 ຮຽນຢທູ່ ່ ໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ຕອນປາຍ ມ.ສ ປາກຊນັ
- ປ 2012 ຮອດປະຈບຸ ນັ : ສກຶ ສາຢທູ່ ່ ຄະນະນຕິ ິສາດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ
ແຫງ່ ຊາດ.

40

ປະຫວດັ ຫຍັນ້ ກັ ສຶກສາທ່ ຂຽນບດົ

2.) ຊ່ ື ແລະ ນາມສະກນຸ ທາັ້ ວໄພສອນ ບຸດທອງຄາ
- ເກດເມ່ອື ວນັ ທ 03 ເມສາ 1993
- ເກດທ່ ບາ້ັ ນ: ນາຫງ້ົັ , ເມອື ງ:ຊະນະສມົ ບນູ , ແຂວງ: ຈາປາສກັ

- ລະຫດັ ນກັ ສກຶ ສາ: QFLAO164.12

- ລະດບັ ການສກຶ ສາ: ມ.7
- ເບໂທລະສບັ 02096128285

ລະດບັ ການສຶກສາ:
- ປ 2001 ຫາປ 2005 ຮຽນທ່ ໂຮງຮຽນ ປະຖມົ ສມົ ບນູ ນາຫງັົ້
- ປ 2005 ຫາປ 2008 ຮຽນທ່ ໂຮງຮຽນ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນ້ົັ ນາຫກັ
- ປ 2008 ຫາປ 2012 ຮຽນທ່ ໂຮງຮຽນ ມດັ ທະຍມົ ສມົ ບນູ ຕອນປາຍ ມສ ຊະນະສມົ ບນູ
- ປ 2012 ຮອດປດັ ຈບຸ ນັ ສກຶ ສາຢູ່ ຄະນະ ນຕິ ິສາດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ
ແຫງ່ ຊາດ