แผนพัฒนาเศรษฐกิจ

แผนพัฒนาเศรษฐกิจ แผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติฉบับที่ 1 (พ.ศ 2504 - 2509) - แผนพัฒนาฉบับที่ 1 มีระยะเวลา 6 ปี - แบ่งเป็น 2 ระยะคือ ระยะที่ 1 พ.ศ 2504 ถึง 2506 ระยะที่ 2 พ.ศ 2507 ถึง 2509 มีสาระสำ คัญคือเน้น น้ ด้านเฉพาะเศรษฐกิจเป็นสำ คัญโดยมีการลงทุน โครงการพื้นฐานต่างๆในรูปแบบการคมนาคมขนส่ง เขื่อนเพื่อ ชลประทานผลิตไฟฟ้า ฟ้ และสาธารณูปโภคต่างๆ มีเป้า ป้ หมายด้านการเกษตรคือการเพิ่มผลผลิตเช่นข้าวข้าวโพดมัน สำ ปะหลังรวมถึงสัตว์และการประมงประมาณเพิ่มร้อยละ 3 ต่อปี

แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 2 (พ.ศ 2510 - 2514) - แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 2 มีการระบุและ"สังคม"ไว้ใน ชื่อเน้น น้ พัฒนาสังคม - การพัฒนาชนบทเน้น น้ การพัฒนาภูมิภาคมากขึ้นโดยเน้น น้ พัฒนาการสาขากิจกรรม เช่น การเกษตร การพัฒนาชุมชน การสาธารณสุขและการศึกษา - การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการพัฒนาทางด้านสังคม โดยเฉพาะการศึกษาและสาธารณสุขเพื่อชีวิตของประชาชน ให้เป็นสำ คัญในการพัฒนาประเทศ - การกระจายความเจริญไปสู่ภูมิภาคต่างๆเพื่อลดปัญหา ความยากจน เป้า ป้ หมายทางด้านเกษตรคือการเพิ่มผลผลิตเช่นข้าว ยาง ข้าวโพด รวมถึงผลผลิตสัตว์และประมงเพิ่มเฉลี่ยร้อยละ 4.3 ต่อปี

แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 3 (พ.ศ 2515 - 2519) - ให้ความสำ คัญเป็นพิเศษกับการพัฒนาในภูมิภาคและท้องถิ่น -เน้น น้ การเร่งรัดพัฒนาชนบทและพัฒนาชุมชนโดยกรมพัฒนา ชุมชน -ในเรื่องโครงการปฏิรูปที่ดินเพื่อเพิ่มการเกษตรและวางแผน ครอบครัวเป็นครั้งแรก มีสาระสำ คัญคือ -การกำ หนดทิศทางและวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนในการรักษา เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ การปรับโครงสร้างทางการเศรษฐกิจการพัฒนาอุตสาหกรรมเพื่อ ส่งออกนำ เข้า - เพิ่มรายได้ให้แก่ประชาชนสูงกว่าร้อยละ 3.2 - ขยะการศึกษาและสาธารณสุขให้ดีขึ้น โดยมีเป้า ป้ หมายคือ - ด้านเกษตร มูลค่าผลผลิตด้านการเกษตรเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 5.1 ต่อปี

แผนการพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 4 (พ.ศ 2520 - 2524) - ยังคงเน้น น้ การกระจายรายได้ - ชนบทไปในรูปการพัฒนาสาขาต่างๆ - โครงการพัฒนาระดับหมู่บ้านโครงการงานในชนบทและเกิด แผนการพัฒนารายจังหวัดส่งให้ส่วนกลาง มีสาระสำ คัญ - การปรับเปลี่ยนกลยุทธ์จากการให้ความสำ คัญกับด้านการเกษตร มุ่งเน้น น้ พัฒนาชุมชนและการเสด็จภาคอุตสาหกรรมโดยสนับสนุน นุ การลงทุนผลผลิตเพื่อลดการนำ เข้า - การอนุรั นุรักษ์ที่ป่าป่เพื่อประโยชน์ด้ น์ ด้ านสิ่งแวดล้อมเพราะมีปัญหาการ บุกรุกพื้นป่าป่ - การจากกรรมสิทธิ์ที่ดินปรับปรุงคุณภาพที่ดิน โดยมีเป้า ป้ หมายด้านการเกษตรคือการกำ หนดเป้า ป้ หมายการขยาย ร้อยละ 5 ต่อปีเน้น น้ ปรับปรุงชลประทานขนาดเล็กและขนาดกลางและ มีการวิจัยค้นลูกค้าทางด้านการเกษตรสร้างสิ่งอำ นวยความสะดวก ทางการตลาดเช่นถนน คลังสินค้า เป็นต้น

แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 5 (พ.ศ 2525 - 2529) - ปรับโครงสร้างการผลิตการเกษตรเน้น น้ จากการเพิ่มผลผลิต ด้วยการขยายพื้นที่เพาะปลูกเป็นการเพิ่มผลผลิตด้วย ประสิทธิภาพการผลิตต่อไร่ให้สูงขึ้น - เหมือนแนวคิดการพัฒนาชนบทแนวใหม่ แผนงานหลัก ได้แก่ - แผนงานสร้างงานในชนบท - แผนงานกิจกรรมระดับหมู่บ้าน - แผนงานบริการขั้นพื้นฐาน - แผนการผลิต มีระบบการบริหารงานพัฒนาชนบทแห่งชาติ(กชช) เป็นครั้งแรก เป้า ป้ หมายด้านการเกษตรคือการเร่งรัดการกระจายการถือครอง ที่ดินและให้กรรมสิทธิ์ที่ดินเพื่อไปทำ การเกษตร

แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 6 (พ.ศ. 2530 - 2534) ให้ความสำ คัญกับการแก้ไขปัญหาความยากจนในชนบทและ ปรับปรุงคุณภาพชีวิตทางด้านเกษตรและสังคมโดยกระจาย ความเจริญให้ครอบคลุมพื้นที่ประเทศให้เท่าเทียมกันและเริ่ม ให้ประชาชนพึ่งตนเองได้ โดยมีเป้า ป้ หมายทางด้านการเกษตรคือการเน้น น้ ปรับโครงสร้าง ด้านการผลิตด้านเกษตรเพื่อให้ครัวเรือนเกษตรมีรายได้แล้วก็ เป็นอยู่ที่ดีขึ้นการจัดสรรทรัพยากรให้มีประโยชน์แ น์ ละมี ประสิทธิภาพการปรับปรุงวิธีการผลิตโดยการลดต้นทุนการ ผลิตและใช้ปัจจัยการผลิตที่มีอยู่ในประเทศ

แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2535 - 2539) การกระจายอำ นาจบริหารงานและการตัดสินใจจากส่วนกลางไป สู่ท้องถิ่นมากขึ้นโดยแก้ไขปัญหาความยากจนในชนบทโดย การพัฒนาครัวเรือนที่มีรายได้น้อ น้ ยในชนบทยกระดับคุณภาพ ชีวิตของครัวเรือนในชนบทพัฒนาทรัพยากรมนุษ นุ ย์เพื่อรองรับ ปรับโครงสร้างการผลิตในชนบท สาระสำ คัญของแผนพัฒนาฉบับที่ 7 คือ - เน้น น้ การพัฒนาที่ยั่งยืนมี 3 ด้านคือ ด้านเศรษฐกิจ คุณภาพ ชีวิตและความเป็นธรรมในสังคม - การเพิ่มขีดความสามารถในการพัฒนาและการจัดการเรื่อง ทรัพยากรธรรมชาติ - พัฒนาแหล่งน้ำ เป็นระบบ 25 ลุ่มนํ้าทั่วประเทศ - การปรับปรุงและแก้ไขคุณภาพดินที่มีปัญหา เช่น ดินเค็ม ดินเปรี้ยว และดินทรายจัด เป็นต้น

แผนพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2540 – 2544) ยุทธศาสตร์การพัฒนาได้มุ่งเน้น น้ การพัฒนา อุตสาหกรรมและการผลิตเพื่อส่งออกโดยอาศัยความได้ เปรียบทางทรัพยากรธรรมชาติและทรัพยากรมนุษ นุ ย์มาใช้ ขยายฐานการผลิตเพื่อสร้างรายได้และการมีงานของ ครอบครัว ชุมชน และสังคม ดังนั้น แผนพัฒนาฯ ฉบับนี้จึง เน้น น้ การพัฒนาคนเป้น ป้ ศูนย์กลางของการพัฒนาเพื่อให้การ พัฒนาประสบความสำ เร็จยุทธศาสตร์การพัฒนาฯคือ พยายามเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างรัฐกับ ประชาชนให้มากที่สุด

แผนพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2544 – 2549) เป็นแผนที่มีปรัชญาการพัฒนาบริหารประเทศตามกระแสพระ ราชดำ ริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเรื่องเศรษฐกิจแบบพอ เพียงมุ่งเน้น น้ การพัฒนาที่ยั่งยืนด้วยการวางรากฐานการพัฒนา ประเทศให้เข้มแข็งยั่งยืนมีภูมิคุ้มกันทางเศรษฐกิจที่สามารถพึ่ง ตนเองได้รวมทั้งความเข้มแข็งของชุมชนและเครือข่ายชุมชนให้เกิด การเชื่อมโยงการพัฒนาทั้งชนบทและเมืองอย่างยั่งยืน เป้า ป้ หมาย สำ คัญของแผนฯฉบับนี้คือ การสร้างดุลภาพทางเศรษฐกิจ การยก ระดับคุณภาพชีวิตการบริหารจัดการระบบราชการทั้งส่วนกลาง ภูมิภาคและท้องถิ่นที่ดีกระจายอำ นาจให้เกิดการบริหารที่โปร่งใส ตรวจสอบได้และเน้น น้ การปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบให้เกิด ผล และความเอื้ออาทรต่อคนจน เปิดโอกาสและสร้างศักยภาพในการ พัฒนาให้คนจนมีความเข้มแข็ง มีภูมิคุ้มกัน สามารพึ่งตนเองได้ สามารถลดอัตราคนจนให้เหลือไม่เกินร้อยละ 12 ของประชากรทั้ง ประเทศ

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 10 (พ.ศ.2550-2554)ป็นแผนที่การเตรียมความพร้อม ของคนและระบบให้มีภูมิคุ้มกันพร้อมรับการ เปลี่ยนแปลงและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น โดยยังคง อัญเชิญ “ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” มาเป็นแนว ปฏิบัติในการพัฒนาแบบบูรณาการเป็นองค์รวมที่มี “คนเป็นศูนย์กลางการพัฒนา” ต่อเนื่องจากแผน พัฒนาฯ ฉบับที่ 8 และแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 9 และให้ ความสำ คัญต่อการรวมพลังสังคมจากทุกภาคส่วนให้ มีส่วนร่วมดำ เนินการในทุกขั้นตอนของแผนฯ

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555-2559) เป็นยุทธศาสตร์การพัฒนา ประเทศระยะปานกลาง ประกาศใช้เมื่อ 1 ตุลาคม 2554 ได้น้อ น้ ม นําหลัก “ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” มาเป็นปรัชญานําทางในการพัฒนาประเทศอย่างต่อเนื่องยึด แนวคิดการพัฒนาอย่างบูรณาการเป็นองค์รวม ทั้งมิติตัวคนสังคมเศรษฐกิจทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และธรรมาภิบาล ให้ความสําคัญกับการ มีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในสังคมในกระบวนการพัฒนาประเทศ เพื่อมุ่งให้เกิดภูมิคุ้มกันและเตรียมความ พร้อมให้เกิดขึ้นทั้งในระดับปัจเจก ครอบครัว ชุมชน สังคม และ ประเทศชาติสามารถปรับตัวรองรับผลกระทบ จากการเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสมกําหนดวิสัยทัศน์มุ่ น์ มุ่งสู่ “สังคมอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ด้วยความ เสมอภาค เป็นธรรม และมีภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลง” นําไปสู่ การพัฒนาเพื่อประโยชน์สุ น์ สุ ขที่ยั่งยืนของคน และสังคมไทย

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ.2560- 2564 ได้น้อ น้ มนำ หลัก “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” มาเป็นปรัชญา นำ ทางในการพัฒนาประเทศอย่างต่อเนื่องจากแผนพัฒนา เศรษฐกิจและสังคม ฉบับที่ 9-11 เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและช่วย ให้สังคมไทยสามารถยืดหยัดอยู่ได้อย่างมั่นคงเกิดภูมิคุ้มกัน และมี การบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างเหมาะสม ส่งผลให้การพัฒนา ประเทศสู่ความสมดุลและยั่งยืน ในการจัดทำ แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 12 ครั้งนี้ ได้จัดทำ บนพื้นฐานของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) ซึ่งเป็นแผนแม่บทหลักของการพัฒนาประเทศ และเป้า ป้ หมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) รวมทั้งการปรับโครงสร้างประเทศไทยไปสู่ ประเทศไทย 4.0 ตลอดจนประเด็นการปฏิรูปประเทศ นอกจากนั้น ได้ให้ความสำ คัญกับการมีส่วนร่วมของภาคีการพัฒนาทุกภาคส่วน ทั้งในระดับกลุ่มอาชีพ ระดับภาค และระดับประเทศในทุกขั้นตอน ของแผนฯ อย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 – 2570) มีสถานะเป็นแผนระดับที่ 2 ซึ่งเป็นกลไกที่สำ คัญในการแปลง ยุทธศาสตร์ชาติไปสู่การปฏิบัติ และใช้เป็นกรอบสำ หรับการจัด ทำ แผนระดับที่ 3 เพื่อให้การดำ เนินงานของภาคีการพัฒนาที่ เกี่ยวข้องสามารถสนับสนุน นุ การบรรลุเป้า ป้ หมายตามยุทธศาสตร์ ชาติตามกรอบระยะเวลาที่คาดหวังไว้ได้ ทั้งนี้ การจัดทําแผน พัฒนาฯ ฉบับที่ 13 อยู่บนความตั้งใจที่จะให้แผนมีจุดเน้น น้ และ เป้า ป้ หมาย ของการพัฒนาที่เป็นรูปธรรม สามารถบ่งบอกทิศทาง การพัฒนาที่ชัดเจนที่ประเทศควรมุ่งไปในระยะ 5 ปี ถัดไป โดย เป็นผลที่เกิดจากกระบวนการสังเคราะห์ข้อมูลอย่างรอบด้าน ทั้ง สถานะของทุนในมิติต่างๆรวมถึงการสนับสนุน นุ ให้ภาคีการ พัฒนาทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วม ในการแลกเปลี่ยนความคิด เห็นอย่างกว้างขวางตั้งแต่ในขั้นตอนการกําหนดกรอบทิศทาง ของแผนไปจนถึงการยกร่างแผน