ชุดกิจกรรม เรื่อง ดาวบนฟ้า

ชดุ กิจกรรมการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์

ดาวบนท้องฟ้า

ชน้ั ประถมศึกษาปีที่

ชอ่ื - นามสกลุ ............................................................................ เลขท่ี ........... ชนั้ ป. 5/.........
โดย

นายอาหามะ ปูเตะ๊
ครู โรงเรยี นบ้านดซุ งยอ อาเภอจะแนะ จงั หวดั นราธิวาส

กจิ กรรมท่ี 1 ดาวเคราะหแ์ ละดาวฤกษ์ 1

ปญั หา : ดาวเคราะหแ์ ละดาวฤกษแ์ ตกต่างกันอย่างไร

จดุ ประสงค์ของกจิ กรรม

...................................................................................................................................

วัสดุ / อุปกรณ์

แบบจาลอง

ขัน้ ตอนการทากจิ กรรม
ใหน้ ักเรยี นศกึ ษาแบบจาลองแลว้ เปรยี บเทียบความแตกต่างระหว่างดาว
ฤกษ์และดาวเคราะห์

บนั ทึกผลการทากจิ กรรม

ดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์

....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................
....................................................... .......................................................

โดย นายอาหามะ ปูเต๊ะ

กจิ กรรมที่ 2 การเห็นกลมุ่ ดาวฤกษ์ 2

ปัญหา : เหตุใดจงึ เหน็ กลมุ่ ดาวเป็นรปู รา่ งต่างๆ

จุดประสงคข์ องกิจกรรม

...................................................................................................................................

ขน้ั ตอนการทากจิ กรรม
สงั เกตลกั ษณะการเรยี งตวั ของดาวฤกษ์ ดงั รูป แล้วลางเส้นเช่ือมโยงดาวแต่
ละดวงตามจินตนาการของตนเอง แล้ววาดรูป พรอ้ มตง้ั ชื่อกลุ่มดาวนั้น

บันทึกผลการทากิจกรรม

รปู ท่ีเกิดจากการลากเส้นเช่ือมโยงดาว มรี ปู คลาย............................................
ช่อื กลมุ่ ดาว...............................................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊

กจิ กรรมท่ี 2 การเห็นกลมุ่ ดาวฤกษ์ 3

ถาม ตอบ สรปุ ...............................................................
...............................................................
การลากเสน้ เชื่อมโยงดาวฤกษ์ ...............................................................
แตล่ ะดวงเข้าด้วยกนั ทาใหเ้ รา ...............................................................
มองเห็นดาวฤกษเ์ หล่าน้ันเป็น
...............................................................
อย่างไร ...............................................................
...............................................................
รปู ร่างท่เี กดิ จากการลากเส้น ...............................................................
เช่อื มโยงของนกั เรยี นกบั เพอื่ น ...............................................................
เหมอื นหรอื ตา่ งกนั เพราะเหตใุ ด ...............................................................

จากกิจกรรมน้ี คน้ พบอะไรบ้าง ...............................................................
เกีย่ วกบั การมองเห็นรูปรา่ งของ ...............................................................
...............................................................
กลมุ่ ดาวบนท้องฟ้า ...............................................................
...............................................................
...............................................................

สรุป การมองเห็นกลุม่ ดาวบนทอ้ งฟา้ มรี ปู ร่างต่างๆ เกดิ ขนึ้ จาก

.............................................................................................................................
.............................................................................................................................

โดย นายอาหามะ ปูเต๊ะ

กจิ กรรมที่ 3 การใชแ้ ผนทดี่ าว 4

ปญั หา : แผนที่ดาวใชอ้ ยา่ งไร
จุดประสงค์ของกิจกรรม

...................................................................................................................................

ขั้นตอนการทากจิ กรรม
อ่านใบความรู้ในหนงั สือเรยี น หน้าท่ี 62 - 65 แลว้ อภปิ รายตอบคาถาม
ถาม ตอบ สรุป

ศึกษาการระบตุ าแหนง่ ของกลมุ่ ดาว

วธิ ีการหาทศิ โดยใช้เข็มทศิ มี ...............................................................
วิธีการอยา่ งไร ...............................................................
...............................................................

มมุ ทศิ เป็นมุมที่กาหนดในแนวใด ...............................................................
กับทิศใด ...............................................................
...............................................................
ทิศใตม้ ีมมุ ทศิ กี่องศา และทศิ
ตะวนั ออกเฉยี งใต้ มีมุมทศิ กอี่ งศา ...............................................................
ท...ิศ..ใ..ต...ม้ ..มี...มุ ..ท...ิศ...........................................
ท...ศิ..ต...ะ..ว..ัน...อ..อ...ก..เ.ฉ...ยี ..ง..ใ..ต..้..ม..ีม...ุม..ท...ศิ.................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊

กจิ กรรมที่ 3 การใชแ้ ผนทดี่ าว 5

ถาม ตอบ สรุป

มุมเงย คอื อะไร ...............................................................
...............................................................
...............................................................

มมุ เงย จะมีค่าต้ังแต.่ ....? ...............................................................
มีค่าก่ีองศา ...............................................................
...............................................................

...............................................................
...............................................................
...............................................................

มคี า่ กี่องศา ...............................................................
...............................................................
...............................................................
...............................................................

สรุป

...................................................................................................................................
ก..า..ร..ร..ะ..บ...ตุ..า...แ..ห..น...่ง..ข..อ...ง.ด...า..ว..แ..ล...ะ..ก..ล...ุ่ม..ด...า..ว..ต...อ้ ..ง..ร..ะ..บ...ุ ........................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊

กจิ กรรมท่ี 3 การใชแ้ ผนทดี่ าว 6

ถาม ตอบ สรปุ
ศึกษาการใชแ้ ผนทด่ี าว

องคป์ ระกอบของแผนทด่ี าวมอี ะไรบา้ ง ....................................................
....................................................

....................................................
....................................................

....................................................
....................................................

....................................................
....................................................

ซองแผนที่ดาวมีสองด้าน ให้อธบิ ายแต่ละดา้ น
........................................................................
..ร..ูป...ค..ล...้า..ย..ก...ับ..ค...น..ก...า..ล..งั.......................................
..ซ..อ...ง..ด..้า..น...ท..ศิ......................................................

........................................................................
..ร..ูป...ค..ล...า้ ..ย..ก...บั ..ค...น..ก...า..ล..ัง.......................................
..ซ..อ...ง..ด..า้..น...ท..ศิ......................................................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊

กจิ กรรมที่ 3 การใชแ้ ผนทดี่ าว 7

ถาม ตอบ สรปุ (ต่อ) ......................................................
......................................................
จากรปู คอื อะไร และบอกขอ้ มลู ......................................................
อะไรบา้ ง ......................................................
และมีทัง้ หมด ......................................................
กี่แผน่ ......................................................

วนั ที่ 14 เดอื นกมุ ภาพันธ์ เวลา 20.00 น. .............................................
มุมทิศ 85 องศา มุมเงย 45 องศา คอื .............................................
ตาแหนง่ ของดาวอะไร .............................................
.............................................
วนั ที่ 10 เดือนตุลาคม เวลา 03.00 น.
มมุ ทิศ 337 องศา มมุ เงย 30 องศา คอื .............................................
ตาแหน่งของดาวอะไร .............................................
.............................................
วันที่ 25 เดอื นมีนาคม เวลา 21.00 น. .............................................
มมุ ทศิ 225 องศา มุมเงย 15 องศา คอื
ตาแหนง่ ของดาวอะไร .............................................
.............................................
.............................................
.............................................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊

กจิ กรรมท่ี 3 การใชแ้ ผนทด่ี าว 8

ถาม ตอบ สรุป (ต่อ)

ศกึ ษาการขึ้นตกของดาว

คาช้แี จง

นกั เรียนกาหนดวันท่ี และเดือนทต่ี อ้ งการสงั เกตกล่มุ ดาว ใช้แผนทด่ี าว
สงั เกตกลุ่มดาวท่ีปรากฏ โดยหมนุ วนั ที่ และเดอื น ให้ตรงกบั เวลา 19.00 น
เลือกกลุ่มดาว 1 กลมุ่ ที่อยูด่ า้ นตะวนั ออกใกล้ขอบฟา้ บนั ทกึ ตาแหนง่ กลุ่ม
ดาวลงในทรงกลมทอ้ งฟา้ จากนน้ั หมนุ ไปท่เี วลา 24.00 น และ 05.00 น
บนั ทกึ แล้วใหส้ ังเกต อกี 2 วัน เวลาเดมิ บนั ทกึ รวมอันอภิปรายเพอ่ื สรปุ
การขึ้นตกของดวงดาว

วนั ทีว่ างแผนในการสังเกตกล่มุ ดาว
วนั ที่ .................ถงึ ...............เดือน.......................................

กลุ่มท่ีพบ
..............................................................................................

วนั ที่ 1 วันท่ี ............................เดอื น...........................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊

กจิ กรรมท่ี 3 การใชแ้ ผนทด่ี าว 9

ถาม ตอบ สรปุ (ต่อ)
วนั ที่ 2 วนั ท่ี ............................เดือน...........................

วันท่ี 3 วันที่ ............................เดือน...........................

สรุป

...................................................................................................................................
ก..า..ร..ข..้ึน...ต..ก...ข..อ..ง..ก...ล..ุ่ม...ด..า..ว.................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊

กิจกรรมท่ี 3 การใชแ้ ผนทด่ี าว 10

ศึกษาการตาแหน่งของกลมุ่ ดาวในแต่ละปี

คาช้ีแจง

นกั เรยี นใชแ้ ผนท่ดี าวสังเกตกลุ่มดาวในวันและเวลาเดมิ 3 ปี โดยการหมนุ
1 รอบ เทา่ กบั 1 ปี บนั ทกึ ผล แล้วรวมกนั อภปิ รายเพอ่ื เปรียบเทยี บตาแหนง่
ของกลุ่มดาวในแตล่ ะปี

ผลการสังเกต
เวลาทส่ี งั เกต........................วนั ที่.............เดอื น............................

ตาแหนง่ ทปี่ รากฏของกลุ่ม ตาแหน่งทปี่ รากฏของกลุม่ ตาแหน่งทีป่ รากฏของกลุ่ม
ดาวในปปี ัจจุบัน ดาวเมอื่ ผา่ นไป 1 ปี ดาวเม่อื ผ่านไป 2 ปี
( ปี .....................) ( ปี .....................) ( ปี .....................)

กลมุ่ ดาว............................... กลมุ่ ดาว............................... กลุ่มดาว...............................
มุมทศิ .................................. มมุ ทศิ .................................. มมุ ทศิ ..................................
(ทศิ .....................................) (ทศิ .....................................) (ทศิ .....................................)
มุมเงย.................................. มุมเงย.................................. มุมเงย..................................

กลุ่มดาว............................... กลมุ่ ดาว............................... กลุม่ ดาว...............................
มุมทศิ .................................. มมุ ทศิ .................................. มุมทิศ..................................
(ทิศ.....................................) (ทิศ.....................................) (ทศิ .....................................)
มุมเงย.................................. มุมเงย.................................. มมุ เงย..................................

สรปุ

............................................เ.ม...อ่ื ..ส..งั..เ..ก..ต...ต..า..แ...ห..น...่ง..ข..อ..ง..ก...ล..่มุ...ด..า..ว..ใ..น...ว..นั ..แ..ล...ะ..เ.ว..ล...า..เ.ด...มิ ........
..ข..อ..ง..ป...ถี ..ดั...ๆ....ไ.ป.....จ..า..ก..แ...ผ..น...ท..ด่ี...า..ว...พ...บ...ว..่า.........................................................................
...................................................................................................................................
..................................................................................................................................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊

กจิ กรรมที่ 3 การใชแ้ ผนทดี่ าว 11

ศกึ ษาการกลุ่มดาวจากสถาการณจ์ รงิ

คาชีแ้ จง

นกั เรยี นเลือกกล่มุ ดาวอย่างนอ้ ย 2 กลมุ่ บนท้องฟ้า ใชแ้ ผนท่ดี าวเพื่อค้นหา
ตาแหน่ง สังเกตลกั ษณะรูปรา่ ง และตาแหน่งท่ีพบของกลุ่มดาว โดยให้
สงั เกตกลุ่มดาวในเวลา 19.00 น. 24.00 น. และ 05.00 น. แลว้ บนั ทึกผล
และร่วมกันอภปิ รายเปรียบเทยี บรปู รา่ ง และการขึ้นและตกของกลุ่มดาวใน
แผนทดี่ าวกบั ที่สงั เกตบนท้องฟ้าในเวลาต่างๆ

ผลการสังเกต

วันที่.............เดือน............................ปี..................................
กลมุ่ ดาวทีส่ งั เกต..........................................

เวลา ลักษณะของกลุ่มดาว มุมทศิ และมมุ เงย

ในแผนทดี่ าว บนท้องฟา้

19.00 น มุมทศิ .................................
(ทศิ ....................................)
มุมเงย................................

24.00 น มุมทศิ .................................
(ทศิ ....................................)
มมุ เงย................................

05.00 น มมุ ทิศ.................................
(ทศิ ....................................)
มมุ เงย................................

โดย นายอาหามะ ปูเต๊ะ

กิจกรรมที่ 3 การใชแ้ ผนทด่ี าว 12

วนั ท่ี.............เดอื น............................ป.ี .................................
กลมุ่ ดาวท่สี ังเกต..........................................

เวลา ลักษณะของกลุ่มดาว มุมทศิ และมมุ เงย

ในแผนที่ดาว บนท้องฟา้

19.00 น มมุ ทิศ.................................
(ทิศ....................................)
มมุ เงย................................

24.00 น มุมทศิ .................................
(ทศิ ....................................)
มมุ เงย................................

05.00 น มุมทิศ.................................
(ทิศ....................................)
มุมเงย................................

สรุป

............................................เ.ม..่ือ...เ.ป...ร..ีย..บ...เ.ท...ีย..บ...ร..ปู...ร..่า..ง...แ...ล..ะ..ก...า..ร..ข..ึน้ ..ต...ก..ข..อ...ง..ก..ล...ุ่ม..ด...า..ว..
..ใ.น...แ..ผ...น..ท...ี่ด...า..ว..ก..ับ...ท..่สี...ัง..เ.ก...ต..บ...น..ท...อ้ ..ง..ฟ...า้ ..ใ..น..เ..ว..ล..า..ต...่า..ง..ๆ....พ..บ...ว..า่ ......................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................

โดย นายอาหามะ ปูเต๊ะ

แบบฝกึ ทา้ ยกจิ กรรม 73

1 การระบตุ าแหนง่ ของกลุม่ ดาวบนท้องฟ้า ต้องระบอุ ะไรบ้าง

คาตอบ

..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

2 จากแบบจาลองดาวฤกษแ์ ละดาวเคราะห์ สามารถสรปุ ข้อแตกตา่ งระหวา่ งดาว
ฤกษแ์ ละดาวเคราะห์อยา่ งไร

คาตอบ

..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

3 ถ้านักเรยี นดาวดวงหน่ึงบนทอ้ งฟ้าทางทศิ ใต้ อยูท่ ี่มุมเงย 45 องศา จะใช้มือ
ประมาณค่ามุมเงยอย่างไร

คาตอบ

4 ถ้าคืนน้มี องเหน็ ดาวค้างคาวบนท้องฟา้ ทม่ี มุ เงย 60 องศา มุมทศิ 315 องศา ถ้า
ต้องการออกไปสังเกตกลมุ่ ดาวน้ใี นท้องฟา้ จรงิ จะหันไปทางทิศใด และจะวัด
มุมเงยอย่างไร
คาตอบ

..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

โดย นายอาหามะ ปูเตะ๊