เอกสารวิวิ วิ ชวิ ชาการ ภายใต้ต้ ต้ ค ต้ ความร่ร่วร่ร่มมืมือทางวิวิ วิ ชวิ ชาการ ระหว่ว่ว่าว่ง สำสำ สำสำ นันั นั ก นั กวิวิ วิ ชวิ ชาการ สำสำ สำสำ นันั นั ก นั กงานเลขาธิธิก ธิ ก ธิ ารวุวุ วุ ฒิ วุ ฒิ ฒิ สฒิ สภา กักั กั บ กั บ สำสำ สำสำ นันั นั ก นั กส่ส่ส่งส่เสริริม ริ ม ริ วิวิ วิ ชวิ ชาการรัรัฐ รั ฐ รัสภา สถาบับั บั น บั นพระปกเกล้ล้ ล้ า ล้ า PROJECT BASE KPI LEARNING 00510967 การมีส่ มี ว ส่ นร่ว ร่ มของเยาวชนรุ่น รุ่ ใหม่ ในการพัฒ พั นาจัง จั หวัด วั ตรัง รั การมีส่ มี ว ส่ นร่ว ร่ มของเยาวชนรุ่น รุ่ ใหม่ ในการพัฒ พั นาจัง จั หวัด วั ตรัง รั ศุศุศุภศุมาส วิวิริวิริวิยริริะสกุกุลกุกุพัพันพัพัธ์ุธ์ุธ์ุธ์ุ
สำ นักวิชาการ 0 2831 9306, 09 คำ นำ เอกสารวิชวิาการฉบับบันี้ เป็น ป็ การนำ เสนอ KPI Project Base Learning เรื่อ รื่ ง “การมีส่ มี วนร่วร่มของเยาวชนรุ่นรุ่ ใหม่ใม่นการพัฒพันาจังหวัดวัตรังรั” ของ สถาบันบัพระปกเกล้า โดยสำ นักงานเลขาธิกธิารวุฒิ วุ สฒิภา ได้นำ มาเผยแพร่ใร่ห้กับ สมาชิกชิวุฒิ วุ สฒิภา คณะกรรมาธิกธิารบุคลากรของสำ นักงาน และบุคคลที่เ ที่ กี่ยวข้อข้ง ในวงงานเพื่อเป็น ป็ ไปตามความร่วร่มมือ มื ทางวิชวิาการและงานวิจัวิ จัยระหว่าว่งสำ นัก วิชวิาการ สำ นักงานเลขาธิกธิารวุฒิ วุ สฒิภา กับสำ นักส่งส่เสริมริวิชวิาการรัฐรัสภา สถาบันบั พระปกเกล้า ทั้งทั้นี้ สมาชิกชิวุฒิ วุ สฒิภา คณะกรรมาธิกธิาร บุคลากรของสำ นักงาน และบุคคล ที่เ ที่ กี่ยวข้อข้งในวงงานนิติบัญบัญัติญั ติมีค มี วามสนใจ ต้องการข้อข้มูล มู เพิ่มพิ่เติม ติดต่อได้ที่ สำ นักวิชวิาการ
04 การมีส่วนร่วมของเยาวชนรุ่นใหม่ในการพัฒนา นักศึกษา กลุ่มที่ 4 หลักสูตรประกาศนียบัตรชั้นสูง การเสริมสร้างสังคมสันติสุข (สสสส.) รุ่นที่ 14 สํานักสันติวิธีและธรรมาภิบาล สถาบันพระปกเกล้า www.kpi.ac.th สถาบันพระปกเกล้า สรุป ออกแบบ นางสาวศุภมาส วิริยะสกุลพันธุ์ นายรัชช์ดลธ์ รัตนวิเชียร ... สถาบันพระปกเกล้ามุ่งพัฒนาผู้นํา ให้คํานึงถึงประโยชน์ส่วนรวม เราจึงพยายามดึงศักยภาพของผู้เรียนในทุกด้าน เพื่อส่งต่อสู่สังคมประชาธิปไตยที่มีคุณภาพ... จังหวัดตรัง 2567
ที่มา แมวาในจังหวัดตรังจะมีการจัดทําแผนพัฒนาจังหวัด แตยังขาดกระบวนการมีสวนรวมของประชาชนบางกลุม โดยเฉพาะกลุมเยาวชน ทั้งในกระบวนการของการวางแผน รวมกัน การกําหนดเปาหมายรวมกัน การลงมือปฏิบัติรวมกัน ตลอดจนการไดรับผลประโยชนรวมกัน สงผลตอการลดโอกาส ในการสรางเยาวชนใหเปนพลเมืองตื่นรู (Active Citizen) และ การมีจ�ตสาธารณะรวมหมู (Civic Life) อันเปนหลักการ สําคัญที่นําไปสูความเปนพลเมืองที่เขมแข็งในสังคม ประชาธิปไตย อยางไรก็ตาม จากการสํารวจขอมูลของ กลุมนักศึกษาพบวา เยาวชนในจังหวัดตรังมีการรวมกลุม เพื่อทํากิจกรรมในดานตาง ๆ อยูกอนแลว ตัวอยางเชน การจัด กิจกรรมการชุมนุมทางการเมืองในชวง พ.ศ.2563-2564, การเขารวมเสนอแนะนโยบายดานการศึกษาของสภาเด็ก และเยาวชนจังหวัดตรัง และการมีสวนรวมในการเสนอแนะ นโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจในระดับจังหวัดของผูประกอบการ รุนใหมในหอการคา (Young Entrepreneur Chamber of Commerce : YEC) เปนตน เพียงแตที่ผานมา ยังคอนขางขาด การสนับสนุนจากหนวยงานภาคสวนตาง ๆ สงผลใหเยาวชน ยังไมคอยมีสวนรวมในการพัฒนาจังหวัดเทาที่ควร ดวยตระหนักถึงความสําคัญของการมีสวนรวม ของเยาวชนในการพัฒนาจังหวัดตรัง ประกอบกับจังหวัดตรัง มีกลุมเยาวชนที่แสดงใหเห็นถึงความพรอมในการมีสวนรวม กลุมนักศึกษาจึงเลือกศึกษาเพื่อหาแนวทางในการสงเสริม การมีสวนรวมของเยาวชนในจังหวัดดังกลาว โดยมุงเนน ใหสวนราชการ ตลอดจนผูเกี่ยวของกับการบริหารระดับจังหวัด ไดรับรูและตระหนักถึงการแสดงความคิดเห็นในประเด็นตาง ๆ ที่มีความแตกตางกันในระหวางกลุมวัยและรวมกันพัฒนา กลไกตาง ๆ เพื่อจูงใจใหเยาวชนเขามามีสวนรวมในการพัฒนา จังหวัดตอไป การมีสวนรวมของเยาวชนรุนใหมในการพัฒนาจังหวัดตรัง นักศึกษา กลุมที่ 4 หลักสูตรประกาศนียบัตรชั้นสูงการเสร�มสรางสังคมสันติสุข (สสสส.) รุนที่ 14 สํานักสันติว�ธีและธรรมาภิบาล สถาบันพระปกเกลา ศ.ดร.ฉันทนา บรรพศิร�โชติ หวันแกว เพื่อศึกษาและหาแนวทางในการสงเสริมการมีสวนรวม ของประชาชนในการพัฒนาสังคมอยางสรางสรรคและ ไมกอใหเกิดความขัดแยง โดยกลุมนักศึกษาไดเลือกกรณี การมีสวนรวมของเยาวชนในจังหวัดตรัง คณะผูจัดทําโครงงาน: อาจารยที่ปร�กษา: วัตถุประสงค 2
ใชวิธีการเก็บขอมูลจาก 3 สวน สวนที่หนึ่ง คือ การเสวนาเพื่อ แลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยตัวแทนเยาวชนจากสภาเด็กและ เยาวชนจังหวัดตรัง ตัวแทนนักศึกษาจังหวัดตรัง ตัวแทนคณะ กรรมการผูประกอบการรุนใหม และตัวแทนจากภาคสวน ราชการ สวนที่สอง คือ การสัมภาษณเชิงลึกประธานสภาเด็ก และเยาวชน และ ประธานคณะกรรมการผูประกอบการรุนใหม จากการจัดทําโครงงานกลุมเชิงปฏิบัติ นักศึกษาพบวา ในจังหวัดตรังมี ความแตกตางทางความคิดระหวางวัย ดังตารางตอไปนี้ ว�ธีดําเนินงาน ขอคนพบ ประเด็น เยาวชน ผูใหญ ดานการศึกษา ใหความสําคัญตอศิลปะและการจัดการเรียน การสอนทางเลือก ใหความสําคัญตอดานวิชาการ ดานเศรษฐกิจ ใหความสําคัญตอการพัฒนาระบบขนสงสาธารณะ และการหางานทําตามที่ชอบและถนัด ใหความสําคัญตอการปรับปรุงถนน และการ แกปญหางานที่กระจุกตัวอยูในเมือง ดานสังคม (ประเด็นเรื่องยาเสพติด) ใหความสําคัญกับการหามาตรการในการปองกัน การเขาถึงยาเสพติดของเยาวชน ใหความสําคัญกับการปราบปรามผูผลิตและ ผูขาย ดานการเมือง ใหความสําคัญตอการมีสิทธิและเสรีภาพ และการ เปลี่ยนแปลงการเมืองใหสอดคลองตอบริบทสังคม ในปจจุบัน ใหความสําคัญกับการเคารพในสิทธิของผูอื่น และใหความสําคัญกับการเมืองที่มีเสถียรภาพ ดานสิ�งแวดลอม ใหความสําคัญตอการเลิกงานประเพณีบางอยางที่ เปนการทําลายสิ่งแวดลอม ตัวอยางเชน การเสนอ ใหยกเลิกงานประเพณีลอยกระทงเนื่องจาก เปนการทําลายระบบนิเวศทางนํ้า เสนอใหมีการรักษาประเพณีไวโดยหาแนวทาง อื่น ๆ ที่สามารถบรรเทาปญหาการทําลาย สิ่งแวดลอม ตัวอยางเชน การรักษางาน ประเพณีลอยกระทงไวโดยใหใชวัสดุที่เปนมิตร ตอสิ่งแวดลอมในการทํากระทงแทน เมื่อเกิดความแตกตางทางความคิดระหวางวัย จึงไดกอใหเกิดขอจํากัดในการมีสวนรวมของเยาวชนในพัฒนา จังหวัดตรัง ทั้งนี้ จากการสํารวจความคิดเห็นกลุมนักศึกษา ยังพบวา ที่ผานมาการมีสวนรวมในการพัฒนาจังหวัดตรังของ เยาวชน ยังอยูในระดับตํ่า โดยเยาวชนสวนใหญคิดเปนรอยละ 86.47 ของผูตอบแบบสอบถาม ไมเคยมีสวนรวมกับกิจกรรมที่ จังหวัดตรังจัดขึ้น ดังนั้น เมื่อกลุมนักศึกษาไดรับขอมูลที่ เกี่ยวของกับปญหาการมีสวนรวมของเยาวชนในการพัฒนา จังหวัดตรังแลว กลุมนักศึกษาจึงไดรวมออกแบบและ เสนอแนวทางการสงเสริมการมีสวนรวมของเยาวชนคนรุนใหม ของจังหวัดตรัง โดยเสนอใหใช 2 กลยุทธการพัฒนาเพื่อสงเสริม การมีสวนรวมดังกลาว ไดแก กลยุทธที่หนึ่ง คือ กลยุทธการ พัฒนาจากภายในสวนราชการของจังหวัดตรัง (Inside-out Approach) ไดแก การสงเสริมใหสวนราชการของจังหวัดตรัง และสวนที่สาม คือ การใชแบบสอบถาม เพื่อสอบถามถึงระดับ การมีสวนรวมของเยาวชนในการพัฒนาจังหวัดตรัง โดยขอมูล ที่ไดจากวิธีการทั้งสามสวนขางตน เปนประโยชนในการนํามา ประกอบการพิจารณาเพื่อรวมกันหาแนวทางเพื่อสงเสริม การมีสวนรวมของเยาวชนในการพัฒนาจังหวัดตรังตอไป 3
ขอเสนอ ภายหลังการจัดทําขอเสนอกลยุทธการพัฒนาและขอเสนอเพิ่มเติมเพื่อสงเสริมการมีสวนรวม ของเยาวชนจังหวัดตรังตอภาคสวนตาง ๆ แลวนั้น ผูวาราชการจังหวัดตรังไดริเริ่มแนวทางที่สะทอนถึง การใหความสําคัญตอการมีสวนรวมของเยาวชนในการพัฒนาจังหวัดมากขึ้น โดยเฉพาะการนํากลยุทธ การพัฒนาจากภายนอกสวนราชการของจังหวัดตรัง (Outside-in Approach) ซึ่งเปนกลยุทธการเพิ่ม พื้นที่และกิจกรรมใหเยาวชนไดเขามารวมสรางสรรคพัฒนาจังหวัด ไดแก การสนับสนุนใหกลุมผูประกอบ การรุนใหมในหอการคาเขารวมการออกแบบผลิตภัณฑประจําจังหวัดตรังเพื่อเตรียมความพรอมสู การเสนอชื่อเปนพื้นที่แสดงสินคาระดับนานาชาติ จัดงานแสดงศิลปะและงานคราฟทของคนรุนใหม ผลักดันใหเยาวชนเขารวมออกแบบเพื่อตอยอดการพัฒนาพื้นที่เมืองบริเวณคลองหวยยาง เพื่อสงเสริม การทองเที่ยว และรวมถึงการสนับสนุนใหเยาวชนรวมกันคนหาทรัพยากรของชุมชนและสามารถนํามา พัฒนาตอยอดใหเปนจุดดึงดูดของนักทองเที่ยวและเพิ่มศักยภาพทางเศรษฐกิจใหแกจังหวัด อันนําไปสู การยกระดับจังหวัดใหกลายเปนเมืองเครือขายสรางสรรคขององคการยูเนสโกในทุก ๆ ดานตอไป ปรับปรุงระบบหรือวิธีบริหารงานใหเอื้อตอการสงเสริม การมีสวนรวมกับกลุมเยาวชนคนรุนใหม โดยการสรางความรู ความเขาใจและทักษะของการบริหารราชการแบบมีสวนรวมให กับขาราชการ, จัดทําระบบฐานขอมูลเยาวชนคนรุนใหมของ จังหวัดตรัง และจัดสรรงบประมาณดานสงเสริมกิจกรรมเด็ก และเยาวชน และกลยุทธที่สอง คือ กลยุทธการพัฒนาจาก ภายนอกสวนราชการของจังหวัดตรัง (Outside-in Approach) ไดแก การสนับสนุนและการสรางโอกาสใหเยาวชนคนรุนใหม ไดเขามามีสวนรวมในการพัฒนาจังหวัด การพัฒนาความรู เพิ่มขีดความสามารถใหกับกลุมเยาวชนคนรุนใหม โดยการเพิ่ม พื้นที่สรางสรรคและกิจกรรมในจังหวัด สรางความรวมมือ ระหวางเยาวชน ภาคเอกชน และสวนราชการ และเพิ่มโอกาส และบทบาทของสภาเด็กและเยาวชนจังหวัดตรัง ภายหลังจากการออกแบบและเสนอกลยุทธ การพัฒนาเพื่อสงเสริมการมีสวนรวมของเยาวชน จังหวัดตรังแลว กลุมนักศึกษาไดมีการนําผลการศึกษาเสนอ ตอผูวาราชการ จังหวัดทั้งในรูปแบบการบรรยายสรุป และเอกสาร เพื่อใหหนวยงานภาคสวนตาง ๆ นําขอเสนอของ กลุมนักศึกษาไปขยายผล โดยกลุมนักศึกษาจะมีการติดตามผล ตอไป ขอเสนอแนะเชิงปฏิบัติการ แบงออกเปน 3 ระยะ ไดแก ระยะสั้น ซึ่งเปนการใหทุกภาคสวนเปดใจและสื่อสารกับเยาวชน โดยการเพิ่มรูปแบบการสื่อสารเพื่อสรางการรับรูระหวางกัน เปนตน รวมทั้งการใหความสําคัญตอการรับฟงความคิดเห็น ของเยาวชนโดยการตั้งเวทีสาธารณะมากขึ้น ทั้งนี้ กลุมนักศึกษา ไดเสนอการพัฒนาแพลตฟอรมออนไลน ในชื่อวา “Trang Connect” เพื่อใชเปนชองทางในการรับฟงความคิดเห็นและ สงเสริมการมีสวนรวมของเยาวชนในการพัฒนาจังหวัดตรังดวย ระยะกลาง คือ การสงเสริมใหเยาวชนมีโอกาสในการเขารวม กิจกรรมของจังหวัดหลาย ๆ ดาน ระยะยาว คือ การแตงตั้ง ตัวแทนสภาเด็กและเยาวชนจังหวัดตรัง ใหเปนหนึ่งในคณะ ที่ปรึกษาภาคประชาชน และคณะกรรมการชุดตาง ๆ ของ จังหวัด เพื่อใหมีสวนรวมในการออกแบบการพัฒนาจังหวัด ขอเสนอแนะเชิงนโยบาย ไดแก การพัฒนาศักยภาพเยาวชน ใหมุงสูการเปนพลเมืองที่ตื่นรู และการมีจิตสาธารณะรวมหมู สงเสริมการลงทุนทางสังคม โดยการจัดสรรงบประมาณเพื่อ พัฒนาพื้นที่สรางสรรคและสงเสริมกิจกรรมของเยาวชน รวมไปถึงการเสริมสรางอาชีพใหม ๆ ที่สอดคลองกับ ความตองการของเยาวชน มีแผนการพัฒนาจังหวัดโดยยึดหลัก ไมทิ้งใครไวขางหลัง สงเสริมการจัดตั้งสภาเมืองคนรุนใหม จังหวัดตรัง และการสงเสริมวาระของเยาวชน ใหเปนวาระ สําคัญระดับจังหวัด ไดแก วาระดานการศึกษา วาระดาน การทองเที่ยว และวาระดานการพัฒนาพื้นที่เมือง การสงเสร�มการมีสวนรวมของเยาวชนจังหวัดตรัง ถือเปนจ�ดเร��มตนที่ดีในการขยายผลไปสูพ�้นที่อื่น ๆ ถือเปนการเร��มปลูกฝง จ�ตสํานึกของเยาวชนใหตระหนักถึงความสําคัญของการมีสวนรวม การตระหนักถึงความเปนเจาของและเปนผูมีสวนไดเสียในการบร�หาร จัดการทรัพยากรของชุมชน ความตระหนักรูดังกลาวยังนําไปสูการเปนพลเมืองรวมพัฒนาประเทศ เปนพลเมืองที่รวมกันสรางสรรคประเทศ ชาติใหเกิดความมั่นคงและยั่งยืนในทุกดานตอไป 4
ออกแบบปกโดย รินริรดา วงษ์ศรีเรีผือก