แนวท กกาารรยยกกเเ โดยการปรับรัล เพื่อพื่สรา้งสมดลุระห
สารบัญหนา1. ขอมูลทั่วไป [1]1.1 สภาพปญหา [1]1.2 พัฒนาการของการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ของประเทศไทย [1]1.3 การตรวจลงตรา (VISA) ของประเทศไทย [2]1.4 นโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ของประเทศไทย [8]1.5 มติคณะรัฐมนตรี เรื่อง การทบทวนมาตรการยกเวนการตรวจลงตราและการใหสิทธิการตรวจลงตราตาง ๆ ของไทย เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2569[10]2. กฎหมายที่เกี่ยวของ [13]2.1. กฎหมายสำคัญที่เกี่ยวของกับการเขาเมือง [13]2.2 กฎหมายสำคัญเกี่ยวกับการทำงานของตางดาว [14]3. งานวิจัยที่เกี่ยวของ [18]3.1 นโยบายตางประเทศของไทย บทบาทและผลกระทบของนโยบายฟรีวีซาตอความมั่นคงของไทย โดย ณภัทร ชีวาภิสัณหคณะรัฐศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย[18]3.2 The effect of visa types on international tourism โดย Jaume Rosselló & María Santana - Gallego[18]3.3 Analysis of Foreign Citizens in the Analysis of Visit Visa-Free Policy on the Tourism Sector โดย H. Khotimah (Gema Ekonomi) และอางอิงกรอบคิดจาก Andry Indrady (Neorealist Perspective on Indonesian Free Visa)[20]3.4 The US Visa Waiver Program: Facilitating Travel and Enhancing Security Ruth โดย Ellen Wasem (Chatham House / บรรณสารวิชาการสหรัฐฯ)[20]บทสรุป [22]บรรณานุกรม [24]
สาคร ศรีมุข *แสงจันทร มานอย **1. ขอมูลทั่วไป1.1 สภาพปญหาการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ใหชาวตางชาติจาก 93 ประเทศหรือดินแดน โดยใหอยูในไทยไดไมเกิน 60 วัน เพื่อการทองเที่ยว การติดตอธุรกิจ ตั้งแตวันที่ 15 กรกฎาคม 2567 เปนนโยบายสำคัญที่รัฐบาลนำมาใชเพื่อสนับสนุนภาคการทองเที่ยวและภาคธุรกิจของไทยภายหลังวิกฤติการระบาดของโรคโควิด 19 แตเมื่อประกาศใชนโยบายดังกลาวมาระยะหนึ่ง กลับมีผลกระทบเชิงลบที่เปดโอกาสใหชาวตางชาติบางกลุมใชชองโหวของกฎหมายเพื่อเขามาทำธุรกิจที่ผิดกฎหมาย เชน การลงทุนที่ผิดกฎหมายหรือผานตัวแทนในธุรกิจที่เกี่ยวของกับการทองเที่ยวในไทย หรือการทำธุรกิจที่กระทบกับคนไทย โดยเฉพาะธุรกิจโรงแรมและที่พัก แกงคอลเซ็นเตอร การประกอบอาชีพที่สงวนไวสำหรับคนไทย การถือครองที่ดินหรือการลงทุนในอสังหาริมทรัพยผานตัวแทน เปนตน ซึ่งสรางความไมเปนระเบียบและกระทบตอความมั่นคงและเศรษฐกิจของประเทศ1.2 พัฒนาการของการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ของประเทศไทยในชวงป พ.ศ. 2538 – 2567 ประเทศไทยมีการปรับปรุงรายชื่อประเทศที่ไดรับการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ครั้งสำคัญใน 5 รัฐบาล01 เพื่อสงเสริมการทองเที่ยวอยางตอเนื่อง ดังนี้1) รัฐบาลนายบรรหาร ศิลปอาชา มีผลบังคับใชป พ.ศ. 2539 จำนวน 56 ประเทศ/ดินแดน* วิทยากรชำนาญการ กลุมงานวิจัยและขอมูล สำนักวิชาการ** วิทยากรชำนาญการ กลุมงานวิจัยและขอมูล สำนักวิชาการ1 ไทยพีบีเอส (Thai PBS), วีซาฟรี กระตุนการทองเที่ยวไดแคไหน [Online], 2568. แหลงที่มาhttps://policywatch.thaipbs.or.th/article/investment-17#title-1 [19 พฤษภาคม 2569]แนวทางที่เหมาะสมในการปรับปรุงนโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) โดยการปรับลดระยะเวลาพำนักและเพิ่มประสิทธิภาพการคัดกรองเพื่อสรางสมดุลระหวางการกระตุนการทองเที่ยวและการรักษาความมั่นคงภายในประเทศ
22) รัฐบาล พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร มีผลบังคับใชป พ.ศ. 2545 จำนวน 39 ประเทศ/ดินแดน โดยรายชื่อเดิมจากป พ.ศ. 2539 ไดรับการยกเวนฯตอ 35 ประเทศ/ดินแดน อีก 19 ประเทศ/ดินแดนไมไดรับตอ จากนั้นจนถึงป พ.ศ. 2557 มีการประกาศใหเพิ่มเติมและทำความตกลง จึงมีประเทศที่ไดรับการยกเวนฯ รวม 51 ประเทศ เปนประเทศที่ไมไดรับในรัฐบาลนายบรรหาร ศิลปอาชา 11 ประเทศ/ดินแดน3) รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ประกาศเพิ่มเติมและทำความตกลงรวมอีก 7 ประเทศ/ดินแดน4) รัฐบาล พล.อ. ประยุทธ จันทรโอชา ทำความตกลงกับเมียนมากอนจะประกาศรายชื่อปรับปรุงที่บังคับใชป พ.ศ. 2562 จำนวน 56 ประเทศ/ดินแดน และมีเพิ่มเติมภายหลัง รวมเปน 59 ประเทศเปนประเทศที่ไมไดรับในรัฐบาล พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร และรัฐบาลนายอภิสิทธิ์เวชชาชีวะจำนวน 7 ประเทศ/ดินแดน5) รัฐบาล นายเศรษฐา ทวีสิน มีผลบังคับใชป พ.ศ. 2567 จำนวน 90 ประเทศ/ดินแดนและที่มีบันทึกความตกลงอยูแลวอีก 3 ประเทศ/ดินแดน รวมเปน 93 ประเทศ/ดินแดนที่ไดรับการยกเวนในปจจุบัน และเปนประเทศที่ไมไดรับในรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ จันทรโอชา 35 ประเทศ/ดินแดน โดยการประกาศเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2567 มีประเทศ/ดินแดนใหมที่ไมเคยไดรับการยกเวนฯ จากไทยมากอนเลยในชวง 30 ปที่ผานมา จำนวน 26 ประเทศ/ดินแดน และพบวา 35 ประเทศ/ดินแดน ไดรับการยกเวนมาโดยตลอด ขณะที่ 10 ประเทศ/ดินแดนไมไดรับการยกเวนอีกเลยหลังการปรับปรุงในรัฐบาล พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งบางประเทศที่ถูกยกเลิกไปในครั้งนั้นใชเวลาถึง 20 ปจึงไดรับการยกเวนฯ อีกครั้งในปพ.ศ. 2567 อีกทั้งจุดเปลี่ยนที่สำคัญ คือ การเปลี่ยนจำนวนวันในการอยูอาศัยจากไมเกิน 30 วัน เปน 60 วัน ซึ่งกำลังเปนประเด็นที่สังคมกำลังถกเถียงถึงผลกระทบที่เกิดจากประกาศดังกลาวขางตน1.3 การตรวจลงตรา (VISA) ของประเทศไทย121.3.1. คนตางชาติที่ประสงคจะเดินทางเขาประเทศไทยจะตองขอรับการตรวจลงตราหรือขอวีซาจากสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญของไทยซึ่งตั้งอยูในประเทศที่ตนมีถิ่นพำนัก หรือจากสถานเอกอัครราชทูตไทยที่ไดรับมอบหมายใหดูแลประเทศที่คนตางชาติดังกลาวมีถิ่นพำนัก 1.3.2. คนตางชาติบางสัญชาติสามารถเดินทางเขาประเทศไทยไดโดยไมตองมีวีซา หากเปนไปตามเงื่อนไขที่กำหนดไว ดังนี้2 สำนักงานตรวจคนเขาเมือง, การตรวจลงตรา [Online], 2568. แหลงที่มา https://www.immigration.go.th/?page_id=2763 [19 พฤษภาคม 2569]
3(1) รายชื่อประเทศและดินแดนที่สามารถขอรับการตรวจลงตรา ณ ชองทางอนุญาตของดานตรวจคนเขาเมือง (Visa on Arrival: VOA)33 กรมการกงสุล, รายชื่อประเทศและดินแดนที่สามารถขอรับการตรวจลงตรา ณ ชองทางอนุญาตดานตรวจคนเขาเมือง(Visa on Arrival: VOA) [Online], 2567. แหลงที่มา https://image.mfa.go.th/mfa/0/zE6021nSnu/0303/VOA.pdf[19 พฤษภาคม 2569]
4(2) รายชื่อประเทศและดินแดนที่ไดรับยกเวนการตรวจลงตราเพื่อการทองเที่ยวทำงาน หรือติดตอธุรกิจระยะสั้นไมเกิน 60 วัน (ผ.60)34ที่มา กรมการกงสุล, กระทรวงการตางประเทศ4 กระทรวงการตางประเทศ, กรมการกงสุล, รายชื่อประเทศที่ไดรับการยกเวนการขอวีซาเขาประเทศ [Online],2567. แหลงที่มา https://consular.mfa.go.th/th/publicservice/voa [14 พฤษภาคม, 2569]
5(3) รายชื่อประเทศและดินแดนที่มีความตกลงยกเวนการตรวจลงตราหนังสือเดินทางธรรมดากับประเทศไทย455 กระทรวงการตางประเทศ, กรมการกงสุล, รายชื่อประเทศและดินแดนที่มีความตกลงยกเวนการตรวจลงตราหนังสือเดินทางธรรมดากับประเทศไทย [Online], 2568. แหลงที่มา https://qr.senate.go.th/sh/f/?k=SWL5O [14 พฤษภาคม 2569]
6(4) รายชื่อประเทศและดินแดนที่มีความตกลงยกเวนการตรวจลงตราหนังสือเดินทางทูต/ราชการกับประเทศไทย566 กระทรวงการตางประเทศ, กรมการกงสุล, รายชื่อประเทศและดินแดนที่มีความตกลงยกเวนการตรวจลงตราหนังสือเดินทางทูต/ราชการกับประเทศไทย [Online], 2569. แหลงที่มา https://qr.senate.go.th/sh/f/?k=BCMQ5 [14 พฤษภาคม 2569]
71.3.3 คนตางดาวที่เดินทางมาจากประเทศเขตติดโรคไขเหลืองจะตองแสดง “เอกสารระหวางประเทศรับรองการฉีดวัคซีนปองกันไขเหลือง” (International Health Certificate on Yellow Fever Vaccination) ในการยื่นคำรองขอรับการตรวจลงตรา ณ สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ รวมทั้งจะตองแสดงเอกสารดังกลาวตอพนักงานเจาหนาที่ตรวจคนเขาเมืองเมื่อเดินทางถึงประเทศไทย จึงจะไดรับอนุญาตใหเขาประเทศได671.3.4 คุณสมบัติโดยทั่วไปของผูที่จะยื่นขอวีซาเขาไทยไดมีดังนี้(1) ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทางที่ถูกตองสมบูรณ และมีอายุการใชงานไมนอยกวา 6 เดือน(2) มีหลักฐานแสดงวาจะเดินทางออกจากประเทศไทยหลังจากสิ้นสุดการพำนักในไทย เชน ตั๋วเครื่องบิน และมีวีซาหรือหลักฐานวาสามารถเดินทางกลับประเทศที่มีถิ่นพำนัก หรือเดินทางตอไปยังประเทศอื่นได (ในกรณีขอเดินทางผาน)(3) ไมเปนบุคคลตองหามเขาราชอาณาจักร ตาม พ.ร.บ.คนเขาเมือง พ.ศ. 2522เชน เคยไดรับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาของศาลไทยหรือคำพิพากษาของศาลตางประเทศ มีพฤติการณเปนที่นาเชื่อวาเปนบุคคลที่เปนภัยตอสังคม หรือจะกอเหตุรายใหเกิดอันตรายตอความสงบสุขหรือความปลอดภัยของประชาชน หรือเปนบุคคลซึ่งเจาหนาที่รัฐบาลตางประเทศไดออกหมายจับ มีเงินคาใชจายเพียงพอในขณะพำนักในไทยตามระเบียบกำหนดคืออยางนอยคนละ 20,000 บาท เปนตน1.3.5 ในการขอวีซานั้น คนตางชาติจะตองขอรับการตรวจลงตราใหตรงกับวัตถุประสงคของการเขามาในประเทศไทย ทั้งนี้ การอนุมัติวีซาอยูในดุลพินิจของสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญและในการตรวจลงตราใหแกคนตางชาติบางสัญชาติ ไดมีการกำหนดระเบียบและหลักเกณฑการพิจารณาเปนพิเศษ สอบถามขอมูลเพิ่มเติมไดจากสถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญทุกแหง1.3.6คนตางชาติที่เดินทางเขาประเทศไทยดวยวีซาประเภทใด ๆ ก็ตาม ไมไดรับอนุญาตใหทำงานจนกวาจะไดรับใบอนุญาตทำงาน ดังนั้น คนตางชาติที่ประสงคจะเขามาทำงานในประเทศไทยจะตองขอรับการตรวจลงตราประเภทที่ถูกตองคือ Non-Immigrant Visa “B” เพื่อที่จะสามารถยื่นขอรับใบอนุญาตทำงานได รายละเอียดเกี่ยวกับการขอรับใบอนุญาตทำงานดูไดที่เว็บไซตของกรมการจัดหางานกระทรวงแรงงาน 1.3.7 สถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญของไทยมีอำนาจหนาที่ในการใหวีซาแกคนตางชาติเพื่ออนุญาตใหเดินทางมาประเทศไทยได อยางไรก็ดี การอนุญาตใหเขาประเทศไทย รวมทั้งการกำหนดระยะเวลาที่จะอนุญาตใหพำนักในประเทศไทย เปนอำนาจหนาที่ของเจาหนาที่ตรวจคนเขาเมือง ดังนั้น คนตางชาติที่ไดรับวีซาแลวบางรายอาจจะไมไดรับอนุญาตใหเขาประเทศได 7 กระทรวงการตางประเทศ, กรมการกงสุล, หลักเกณฑการตรวจลงตราแกคนตางดาวที่เดินทางมาจากประเทศที่เปนเขตติดโรคไขเหลือง [Online], 2569. แหลงที่มา https://qr.senate.go.th/sh/f/?k=AYOLE [14 พฤษภาคม, 2569]
8หากเจาหนาที่ตรวจคนเขาเมืองพิจารณาแลวเห็นวาบุคคลดังกลาวมีลักษณะหรือพฤติการณเปนบุคคลตองหามเขาราชอาณาจักรตาม พ.ร.บ.คนเขาเมือง พ.ศ. 25221.4 นโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ของประเทศไทยนโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ของประเทศไทย สรุปจากการศึกษาของ ณภัทร ชีวาภิสัณหเรื่อง นโยบายตางประเทศของไทย บทบาทและผลกระทบของนโยบายฟรีวีซาตอความมั่นคงของไทย สามารถแบงออกเปน 2 ชวงสำคัญ78 ดังนี้1.4.1 นโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) เพื่อตอนรับนักทองเที่ยว สงเสริมเศรษฐกิจของประเทศ การยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ของประเทศไทย เริ่มขึ้นตั้งแตโครงการ \"Amazing Thailand\" ในชวงวิกฤติตมยำกุง ป พ.ศ. 2540 เมื่อเศรษฐกิจไทยประสบปญหารัฐบาลจึงไดจัดโครงการ \"Amazing Thailand\" ขึ้นในป พ.ศ. 2541 โดยการทองเที่ยวแหงประเทศไทย (ททท.) เพื่อสงเสริมการทองเที่ยวและดึงดูดนักทองเที่ยวตางชาติ ทำใหประเทศไทยไดรับรายไดจากการทองเที่ยวเพิ่มขึ้น โดยนโยบายนี้เปดโอกาสใหนักทองเที่ยวเขาประเทศไดมากขึ้น รัฐบาลในขณะนั้นจึงสนับสนุนการยกเวนการตรวจลงตรา และเพิ่มจำนวนประเทศที่ไดรับยกเวนการตรวจลงตราเพื่ออำนวยความสะดวกและสงเสริมเศรษฐกิจการทองเที่ยวตอมาในแผนพัฒนา เศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 11 ถึง 13 รวมถึง ยุทธศาสตรชาติ 20 ป (พ.ศ. 2561–2580) เนนสงเสริม Soft Power โดยใชการทองเที่ยวเปนเครื่องมือภายใตแนวคิด Thailand as a Tourism Hub9 ในชวงป พ.ศ. 2566 โดยคณะรัฐมนตรีนายเศรษฐา ทวีสินไดประกาศนโยบายกระตุนเศรษฐกิจการทองเที่ยวและการสงเสริมหนังสือเดินทางไทยใหเดินทางไดทั่วโลก อีกทั้งไดพยายามผลักดันโครงการ “One Visa, Free your Destination” รวมกับประเทศอาเซียนเพื่ออำนวยความสะดวกในการเดินทางภายในภูมิภาค910 ซึ่งถือเปนการสนับสนุนนโยบายการการยกเวนการลงตรา (Free Visa) เพื่อพัฒนาการทองเที่ยวของประเทศไทยใหขยายตัวมากยิ่งขึ้น8 ณภัทร ชีวาภิสัณห, นโยบายตางประเทศของไทย : บทบาทและผลกระทบของนโยบายฟรีวีซาตอความมั่นคงของไทย. [Online], 2567. แหลงที่มา https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=75991&context=chulaetd [14 พฤษภาคม 2569] 9 สำนักนายกรัฐมนตรี สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ, แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570) (ราชกิจจานุเบกษา, 2565). 10ฐานเศรษฐกิจ มัลติมีเดีย, เศรษฐา แจงสื่อทั่วโลก บูมเที่ยวไทย ดันฟรีวีซาเชงเกน One Visa อาเซียน [Online],2567. แหลงที่มา: https://www.thansettakij.com.business/tourism/590334.
91.4.2 นโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) เพื่อการแขงขันทางเศรษฐกิจภายหลังโควิด 19หลังการระบาดของโควิด 19 ที่สงผลกระทบรุนแรงตอเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะภาคการทองเที่ยว หลายประเทศจึงเรงฟนฟูเศรษฐกิจผานมาตรการเปดประเทศตาง ๆ ซึ่งนโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) เพื่ออำนวยความสะดวกใหนักทองเที่ยว ลดขั้นตอนการขอวีซา และกระตุนการเดินทางระยะสั้น ถือเปนมาตรการสำคัญสำหรับประเทศไทยที่ตองพึ่งพารายไดจากการทองเที่ยว ซึ่งนโยบายดังกลาวไมเพียงสรางรายไดโดยตรงจากนักทองเที่ยว แตยังสงผลตอภาคบริการการขนสง และการจางงานในทองถิ่น ดังจะเห็นไดจากขอมูลสถิติจำนวนนักทองเที่ยวตางชาติที่เพิ่มสูงขึ้นตามภาพขางลางนี้ สถิติจำนวนนักทองเที่ยวตางชาติและการสรางรายไดที่มา กระทรวงการทองเที่ยวและกีฬา อางถึงใน Policy Watch จับตานโยบายสาธารณะ online, 256911ดังนั้น นโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) จึงมิไดเปนเพียงมาตรการดานการตางประเทศหรือการอำนวยความสะดวก แตเปนเครื่องมือทางเศรษฐกิจระหวางประเทศที่นำมาใชเพื่อเสริมสรางความสามารถในการแขงขันของประเทศ ภายใตขอจำกัดดานงบประมาณและความจำเปนในการฟนตัวทางเศรษฐกิจอยางเรงดวน และเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศในภูมิภาค พบวา ประเทศที่พึ่งพารายไดจากการทองเที่ยวตางใชแนวทางคลายกัน อาทิ ญี่ปุน เวียดนาม อินโดนีเซียตางใชนโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) หรือผอนปรนการเดินทาง เพื่อดึงดูดนักทองเที่ยว11 ไทยพีบีเอส (Thai PBS), วีซาฟรี กระตุนการทองเที่ยวไดแคไหน [Online], 2568. แหลงที่มาhttps://policywatch.thaipbs.or.th/article/investment-17#title-1 [19 พฤษภาคม 2569]
10เชนเดียวกัน นโยบายการยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) จึงถือเปนเครื่องมือทางเศรษฐกิจระหวางประเทศ มากกวาการเปนเพียงมาตรการสงเสริมการทองเที่ยวแตเพียงอยางเดียว ในขณะที่กรอบแนวคิดเศรษฐกิจการเมืองระหวางประเทศ การยกเวนวีซาถูกใชเปนตัวชวยในเชิงความสัมพันธระหวางประเทศภายใตบริบทของโลกที่แขงขันกันดานเศรษฐกิจอีกดวย 1.5 มติคณะรัฐมนตรี เรื่อง การทบทวนมาตรการยกเวนการตรวจลงตราและการใหสิทธิการตรวจลงตราตาง ๆ ของไทย เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 25691112คณะรัฐมนตรี ชุดนายกรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล เมื่อคราวประชุม ในวันที่ 19 พฤษภาคม 2569 เรื่อง การทบทวนมาตรการยกเวนการตรวจลงตราและการใหสิทธิการตรวจลงตราตาง ๆ ของไทย สืบเนื่องจากกระทรวงการตางประเทศมีขอสังเกตเกี่ยวกับผลกระทบตอความมั่นคงและภาพลักษณของประเทศ ภายหลังการบังคับใชมาตรการยกเวนการตรวจลงตราเพื่อการทองเที่ยว ทำงาน หรือติดตอธุรกิจระยะสั้นไมเกิน 60 วัน (ผ.60) และการขอรับการตรวจลงตรา ณ ชองทางอนุญาตของดานตรวจคนเขาเมือง (Visa on Arrival: VOA) ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2567 ชาวตางชาติบางสวนใชการยกเวนมาตรการดังกลาว โดยเฉพาะมาตรการยกเวนการตรวจลงตราฯ (ผ.60)ผิดวัตถุประสงค โดยแฝงเขามาลักลอบทำงานหรือกระทำผิดกฎหมายในประเทศไทยและในประเทศเพื่อนบาน ซึ่งคณะรัฐมนตรีไดรับทราบขอมูลดังกลาวแลวเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ 2569 กระทรวงการตางประเทศ โดยคณะกรรมการนโยบายการตรวจลงตราพิจารณาแลว จึงไดทบทวนมาตรการยกเวนการตรวจลงตราและการใหสิทธิการตรวจลงตรา เพื่อแกไขปญหาที่เกิดขึ้น ตลอดจนเพื่อใหประเทศไทยสามารถดูแลนักทองเที่ยวชาวตางชาติไดอยางรัดกุมยิ่งขึ้น ดังนี้1. ใหหนึ่งประเทศ/ดินแดน ไดรับหนึ่งสิทธิในการยกเวนการตรวจลงตรา (1 ประเทศ/ดินแดน 1 สิทธิ) เพื่อไมใหเกิดความซ้ำซอนและลดความสับสนในการใชสิทธิของคนตางชาติ (เดิม 1 ประเทศ/ดินแดน สามารถไดสิทธิการยกเวนการตรวจลงตราหลายสิทธิที่ซ้ำซอนกัน)2. ยกเลิกสิทธิยกเวนการตรวจลงตราเพื่อการทองเที่ยว ทำงานหรือติดตอธุรกิจระยะสั้น ไมเกิน 60 วัน (ผ.60) จำนวน 93 ประเทศ/ดินแดน3. ปรับปรุงรายชื่อประเทศ/ดินแดน ที่ไดรับสิทธิยกเวนการตรวจลงตราเพื่อการทองเที่ยว ไมเกิน 30 วัน (ผ.30) โดยใหสิทธิแก 54 ประเทศ/ดินแดน ไดแก ออสเตรเลีย ออสเตรีย บาหเรน เบลเยียม ภูฏาน บรูไนดารุสซาลาม แคนาดา เช็ก เดนมารก เอสโตเนีย ฟจี ฟนแลนด 12 รัฐบาลไทย, สรุปขาวการประชุมคณะรัฐมนตรี 19 พฤษภาคม 2569. [Online], 2569. แหลงที่มาhttps://www.thaigov.go.th/th/news/164248 [20 พฤษภาคม 2569]
11ฝรั่งเศส จอรเจีย เยอรมนี กรีซฮังการี ไอซแลนด อินโดนีเซีย ไอรแลนดอิสราเอล อิตาลี ญี่ปุน จอรแดน คูเวต คีรกีซสถาน ลัตเวีย ลิกเตนสไตน ลิทัวเนีย ลักเซมเบิรก มาเลเซีย เนเธอรแลนด นิวซีแลนด นอรเวย โอมาน ฟลิปปนส โปแลนด โปรตุเกส กาตารโรมาเนีย ซาอุดีอาระเบีย สิงคโปร สโลวัก สโลวีเนีย แอฟริกาใต สเปน สวีเดน สวิตเซอรแลนด ตุรกี ไตหวัน ยูเครน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา ทั้งนี้ กำหนดเงื่อนไขการยกเวนการตรวจลงตราฯ ใหคนตางดาวสามารถ (1) เดินทางเขาประเทศไทยทางชองทางบก (เต็มสิทธิ) ไดไมเกิน 2 ครั้ง ตอปปฏิทิน ยกเวนคนสัญชาติมาเลเซียบรูไนดารุสซาลาม อินโดนีเซีย และสิงคโปร หรือสัญชาติอื่นที่รัฐมนตรีกำหนด และ (2) ขยายระยะเวลาพำนักในราชอาณาจักรได 1 ครั้ง จำนวนไมเกิน 30 วัน4. จัดทำสิทธิยกเวนการตรวจลงตราเพื่อการทองเที่ยว ไมเกิน 15 วัน (ผ.15) โดยใหสิทธิแก 3 ประเทศ/ดินแดน ไดแก มัลดีฟส มอริเชียส และเซเชลส ทั้งนี้ กำหนดเงื่อนไขการยกเวนการตรวจลงตราฯ ใหคนตางดาวสามารถ (1) เดินทางเขาไทยทางชองทางบก (เต็มสิทธิ) ไดไมเกิน 2 ครั้ง ตอปปฏิทิน ยกเวนคนสัญชาติที่รัฐมนตรีกำหนด และ (2) ขยายระยะเวลาพำนักในราชอาณาจักรได 1 ครั้ง จำนวนไมเกิน 15 วัน (เดิม ไมมี)5. ปรับปรุงรายชื่อประเทศ/ดินแดน ที่ไดรับสิทธิการตรวจลงตรา ณ ชองทางอนุญาตของดานตรวจคนเขาเมือง (Visa on Arrival: VoA) โดยใหสิทธิแก 4 ประเทศ/ดินแดน ไดแก อาเซอรไบจาน เบลารุส อินเดีย และเซอรเบีย (เดิม สิทธิ VoA มีทั้งหมด 31 ประเทศ)ทั้งนี้กระทรวงการตางประเทศคาดการณรายไดที่จะไดรับจากการปรับปรุงมาตรการในครั้งนี้1) กรณีการยกเลิกมาตรการยกเวนการตรวจลงตรา (ผ.60) และเปลี่ยนมาเปนการกำหนดมาตรการยกเวนการตรวจลงตรา (ผ.30) คาดวา จะมีนักทองเที่ยวขอรับการตรวจลงตราเพิ่มขึ้นประมาณ 14,000,000 คน ซึ่งจะทำใหภาครัฐมีรายไดเพิ่มขึ้นประมาณ 14,000 ลานบาท และ 2) กรณีการปรับปรุงรายชื่อประเทศ/ดินแดน ที่ไดสิทธิการขอรับการตรวจลงตรา ณ ชองทางอนุญาตของดานตรวจคนเขาเมือง (Visa on Arrival: VOA) จะสงผลใหมีนักทองเที่ยวขอรับการตรวจลงตรา VoA เพิ่มขึ้น ประมาณ 2,400,000 คน ซึ่งจะทำใหภาครัฐมีรายไดจากคาธรรมเนียม VoA เพิ่มขึ้นประมาณ 4,800 ลานบาท และมีรายไดจากการขอรับการตรวจลงตราเพื่อการทองเที่ยวในระบบ e-Visa เพิ่มขึ้น
12ประมาณ 50 ลานบาท โดยที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบตามที่กระทรวงการตางประเทศเสนอ ดังนี้1. เห็นชอบการดำเนินการทบทวนมาตรการยกเวนการตรวจลงตราและการใหสิทธิตาง ๆ ของไทย โดยกระทรวงตางประเทศและหนวยงานที่เกี่ยวของดำเนินการในสวนที่เกี่ยวของเพื่อใหเกิดผลเปนรูปธรรมตอไป2. เห็นชอบในหลักการรางประกาศกระทรวงมหาดไทย รวม 3 ฉบับ และใหสงคณะกรรมการตรวจสอบรางกฎหมายและรางอนุบัญญัติที่เสนอคณะคณะรัฐมนตรี (คกอ.) ตรวจพิจารณาตอไป ดังนี้(1) รางประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดรายชื่อประเทศและดินแดนที่ผูถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทางซึ่งเขามาในราชอาณาจักรเปนการชั่วคราวเพื่อการทองเที่ยวไดรับการยกเวนการตรวจลงตราและใหอยูในราชอาณาจักรไดไมเกินสามสิบวัน เปนกรณีพิเศษ (2) รางประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดรายชื่อประเทศและดินแดนที่ผูถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทางซึ่งเขามาในราชอาณาจักรเปนการชั่วคราวเพื่อการทองเที่ยวไดรับการยกเวนการตรวจลงตรา และใหอยูในราชอาณาจักรไดไมเกินสิบหาวัน เปนกรณีพิเศษ (3) รางประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดรายชื่อประเทศและดินแดนที่ผูถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทางซึ่งเขามาในราชอาณาจักรเปนการชั่วคราวจะขอรับการตรวจลงตรา ณ ชองทางอนุญาตของดานตรวจคนเขาเมือง3. มอบหมายใหกระทรวงมหาดไทย (มท.) รวมกับหนวยงานที่เกี่ยวของดำเนินการออกประกาศกระทรวงมหาดไทยตามขอ 2 ใหเปนไปตามที่กฎหมายกำหนด4. มอบหมายใหหนวยงานที่เกี่ยวของ เชน สำนักงานตรวจคนเขาเมืองและกระทรวงแรงงานดำเนินการปรับปรุงกฎระเบียบภายในที่เกี่ยวของใหสอดคลองกับประกาศกระทรวงมหาดไทย ตามขอ 3 ทั้ง 3 ฉบับ
132. กฎหมายที่เกี่ยวของ2.1 กฎหมายสำคัญที่เกี่ยวของกับการเขาเมือง2.1.1 พระราชบัญญัติคนเขาเมือง พ.ศ. 25221213พระราชบัญญัติคนเขาเมือง พ.ศ. 2522 มีสาระสำคัญวาดวยการควบคุมดูแลการเดินทางเขา - ออกประเทศของคนตางดาว และกำกับดูแลการอยูอาศัยในราชอาณาจักร เพื่อรักษาความมั่นคงปลอดภัยและความสงบเรียบรอยของสังคม โดยมีสาระสำคัญครอบคลุม ดังนี้1) การเดินทางเขาและออกราชอาณาจักรตองผานชองทางที่กำหนด คนทุกคนตองเดินทางเขาหรือออกผานชองทาง ดานตรวจคนเขาเมือง ทาเรือ หรือทองที่ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดการขออนุญาต: ตองมีหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทางที่ไดรับการตรวจลงตรา (Visa) อยางถูกตอง และตองแสดงตนตอพนักงานเจาหนาที่2) บุคคลตองหาม (มาตรา 12) กฎหมายกำหนดลักษณะของคนตางดาวที่หามเขามาในราชอาณาจักร เชน ไมมีหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทางที่ถูกตอง ไมมีปจจัยยังชีพเพียงพอตามที่กำหนด มีพฤติการณเปนภัยตอสังคม เปนบุคคลที่ทางการตองการตัว หรือเปนภัยตอความมั่นคง เปนโรคติดตอตามที่กำหนด หรือติดยาเสพติดใหโทษ3) การควบคุมคนตางดาวในประเทศ การแจงที่พักอาศัยของคนตางดาวที่ไดรับอนุญาตใหอยูในราชอาณาจักร และกำหนดการทำงาน โดยคนตางดาวสามารถทำงานในประเทศไทยไดก็ตอเมื่อไดรับอนุญาตตามกฎหมายวาดวยการทำงานของคนตางดาว4) อำนาจหนาที่ของเจาหนาที่และบทลงโทษ โดยกำหนดอำนาจของพนักงานเจาหนาที่ในการตรวจคน ตรวจสอบ หามเขาเมือง หรือสั่งเนรเทศคนตางดาวที่กระทำความผิดหรือฝาฝนเงื่อนไขการอนุญาตใหอยูในราชอาณาจักร และกำหนดบทลงโทษผูที่ลักลอบเขาเมือง หลบหนีเขาเมือง หรือผูที่ชวยเหลือ ซอนเรน ใหที่พักพิงแกคนตางดาวที่เขาเมืองโดยผิดกฎหมาย 13 สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, พระราชบัญญัติคนเขาเมือง พ.ศ. 2522 [Online], ม.ป.ป., แหลงที่มา: https://www.royalthaipolice.go.th/downloads/laws/laws_07.pdf [19 พฤษภาคม 2569]
142.1.2 ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดรายชื่อประเทศและดินแดนที่ผูถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทาง ซึ่งเขามาในราชอาณาจักรเปนการชั่วคราวเพื่อการทองเที่ยว ทำงานหรือการติดตอธุรกิจระยะสั้น ไดรับการยกเวนการตรวจลงตรา และใหอยูในราชอาณาจักรไดไมเกินหกสิบวัน เปนกรณีพิเศษ14โดยที่ประเทศไทยไดรับผลกระทบจากการระบาดของโรคโควิด - 19 สงผลกระทบตอสภาวะเศรษฐกิจของประเทศ ทำใหการสงเสริมกิจกรรมทางเศรษฐกิจของนักธุรกิจและภาคการทองเที่ยวถดถอย เมื่อภาคการทองเที่ยว รวมทั้งการคาการลงทุนเปนกลไกหนึ่งที่จะสามารถกระตุนเศรษฐกิจในภาพรวมของไทย จึงมีความจำเปนที่จะตองดึงดูดนักทองเที่ยวชาวตางชาติ และสงเสริมใหนักธุรกิจจากตางประเทศซึ่งมีศักยภาพดานเศรษฐกิจในประเทศไทยสูงไดรับความสะดวกยิ่งขึ้น ในการเดินทางเขาราชอาณาจักรเพื่อการทองเที่ยว ทำงาน หรือการติดตอธุรกิจระยะสั้น จึงอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง แหงพระราชบัญญัติคนเขาเมือง พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแกไขเพิ่มเติมโดยประกาศคณะรักษาความสงบแหงชาติ ฉบับที่ ๘๗/๒๕๕๗ เรื่อง การแกไขเพิ่มเติม ผูรักษาการตามกฎหมายที่เกี่ยวของกับอำนาจหนาที่ของเจาพนักงานตำรวจ ลงวันที่ พุทธศักราช ๒๕๕๗ และมาตรา ๑๗ แหงพระราชบัญญัติคนเขาเมือง พ.ศ. ๒๕๒๒ นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีวาการกระทรวงมหาดไทย โดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๒๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ออกประกาศกำหนดรายชื่อรายชื่อประเทศและดินแดนที่ผูถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทาง ซึ่งเขามาในราชอาณาจักรเปนการชั่วคราวเพื่อการทองเที่ยว ไดรับการยกเวนการตรวจลงตรา และใหอยูในราชอาณาจักรไดไมเกินหกสิบวัน จำนวน 90 ประเทศ ประกาศ ณ วันที่ 15 กรกฎาคม 25672.2 กฎหมายสำคัญเกี่ยวกับการทำงานของตางดาว2.2.1 พระราชบัญญัติการทำงานของคนตางดาว พ.ศ. 25511415ดวยการเคลื่อนยายแรงงานในระบบเศรษฐกิจโลกในปจจุบัน และโดยที่แรงงานตางดาวเปนปจจัยสำคัญประการหนึ่งที่ชวยขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจของประเทศ จึงมีความจำเปนตองปรับปรุงระบบการทำงานของคนตางดาวใหเหมาะสมกับสถานการณที่เปลี่ยนแปลงไป จึงจำเปนตองตราพระราชบัญญัติการทำงานของคนตางดาว พ.ศ. 2551 โดยมีสาระสำคัญ คือ การจัดระเบียบการทำงานของคนตางดาว เพื่อไมใหกระทบตอโอกาสการประกอบอาชีพของคนไทยและความมั่นคงของประเทศ โดยหามคนตางดาวทำงานโดยไมมีใบอนุญาต ทำงานนอกเหนือสิทธิ 14 “ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดรายชื่อประเทศและดินแดนที่ผูถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทาง ซึ่งเขามาในราชอาณาจักรเปนการชั่วคราวเพื่อการทองเที่ยว ทำงานหรือการติดตอธุรกิจระยะสั้น ไดรับการยกเวนการตรวจลงตรา และใหอยูในราชอาณาจักรไดไมเกินหกสิบวัน เปนกรณีพิเศษ,” ราชกิจจานุเบกษา 141 (15 กรกฎาคม 2567): 2 – 6 15 “พระราชบัญญัติการทำงานของคนตางดาว พ.ศ. ๒๕๕๑,” ราชกิจจานุเบกษา 125 (22 กุมภาพันธ 2551): 24-42
15หรือทำงานในอาชีพสงวน และกำหนดบทลงโทษผูฝาฝนอยางชัดเจน โดยสาระสำคัญและหลักการหลักของกฎหมายฉบับนี้ ไดแก หมวด 1 วาดวยการทำงานของคนตางดาว การขออนุญาตทำงาน/การออกใบอนุญาต/การตอใบอนุญาต การกำหนดเขตทองที่ การจายเงินเขากองทุนเพื่อสงกลับออกไปนอกราชอาณาจักร หมวด 2 กองทุนเพื่อการสงคนตางดาวกลับออกนอกราชอาณาจักร หมวด 3 คณะกรรมการพิจารณาการทำงานของคนตางดาว หมวด 4 คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณการทำงานของคนตางดาว หมวด 5 การกำกับดูแล และหมวด 6 บทกำหนดโทษ โดยพระราชบัญญัติไดใหอำนาจรัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวง เพื่อกำหนดงานที่คนตางดาวทำไดเฉพาะทองที่หรือตามระยะเวลาที่กำหนด และ 4) บทกำหนดโทษ2.2.2 ประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง กำหนดงานที่หามคนตางดาวทำ1516อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง แหงพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนตางดาว พ.ศ. 2560 ซึ่งแกไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนตางดาว (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561 รัฐมนตรีวาการกระทรวงแรงงานโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการนโยบายการบริหารจัดการการทำงานของคนตางดาว เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2563 ไดออกประกาศงานที่หามคนตางดาวทำโดยเด็ดขาดในทุกทองที่ในราชอาณาจักร หรือสามารถทำไดตามเงื่อนไขที่กำหนดไว โดยระบุงานที่หามหรือเงื่อนไขไวในบัญชีแนบทายประกาศ 4 บัญชี ดังนี้บัญชีทายประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง กำหนดงานที่หามที่หางตางดาวทำงานที่หามคนตางดาวทำโดยเด็ดขาดบัญชีหนึ่ง(1) งานแกะสลักไม(2) งานขับขี่ยานยนตหรืองานขับขี่ยานพาหนะที่ไมใชเครื่องจักรหรือเครื่องกลในประเทศ ยกเวนงานขับขี่เครื่องบินระหวางประเทศ หรืองานขับรถยก (Forklift)(3) งานขายทอดตลาด(4) งานเจียระไนหรือขัดเพชรหรือพลอย(5) งานตัดผม งานดัดผม หรืองานเสริมสวย(6) งานทอผาดวยมือ(7) งานทอเสื่อ หรืองานทำเครื่องใชดวยกก หวาย ปอ ฟาง ไมไผ เยื่อไมไผ พืชหญา ขนไก กานทางมะพราว เสนใย ลวด หรือวัสดุอื่น(8) งานทำกระดาษสาดวยมือ(9) งานทำเครื่องเขิน16“ประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง กำหนดงานที่หามคนตางดาวทำ,” ราชกิจจานุเบกษา 137 (14 เมษายน 2563): 14
16(10) งานทำเครื่องดนตรีไทย(11) งานทำเครื่องถม(12) งานทำเครื่องทอง เครื่องเงิน หรือเครื่องนาก(13) งานทำเครื่องลงหิน(14) งานทำตุกตาไทย(15) งานทำบาตร(16) งานทำผลิตภัณฑจากผาไหมดวยมือ(17) งานทำพระพุทธรูป(18) งานทำรมกระดาษหรือผา(19) งานนายหนา หรืองานตัวแทน ยกเวนงานนายหนาหรืองานตัวแทนในธุรกิจการคาหรือการลงทุนระหวางประเทศ(20) งานนวดไทย(21) งานมวนบุหรี่ดวยมือ(22) งานมัคคุเทศกหรืองานจัดนำเที่ยว(23) งานเรขายสินคา(24) งานเรียงตัวพิมพอักษรไทยดวยมือ(25) งานสาวหรือบิดเกลียวไหมดวยมือ(26) งานเสมียนพนักงานหรือเลขานุการ(27) งานใหบริการทางกฎหมายหรืออรรถคดี ยกเวนงานดังตอไปนี้(ก) งานปฏิบัติหนาที่อนุญาโตตุลาการ(ข) งานใหความชวยเหลือหรือทำการแทนในการดำเนินกระบวนพิจารณาชั้นอนุญาโตตุลาการในกรณีที่กฎหมายซึ่งใชบังคับแกขอพิพาทที่พิจารณาโดยอนุญาโตตุลาการนั้นมิใชกฎหมายไทยบัญชีสองงานที่หามคนตางดาวทำโดยมีเงื่อนไขใหคนตางดาวทำงานไดตามขอตกลงระหวางประเทศหรือพันธกรณีที่ประเทศไทยมีความผูกพันภายใตบทบัญญัติของกฎหมาย(1) งานควบคุม ตรวจสอบ ปฏิบัติงาน หรือใหบริการทางบัญชี ยกเวนงานดังตอไปนี้(ก) งานตรวจสอบภายในเปนครั้งคราว(ข) งานตามขอตกลงระหวางประเทศหรือพันธกรณีที่ประเทศไทยมีความผูกพัน โดยที่สภาวิชาชีพเปนผูใหการรับรองคุณสมบัติ
17(2) งานในวิชาชีพวิศวกรรม สาขาวิศวกรรมโยธาที่เกี่ยวกับงานใหคำปรึกษา งานวางโครงการงานออกแบบและคำนวณ งานควบคุมการกอสราง หรือการผลิต งานพิจารณาตรวจสอบ งานอำนวยการใชจัดระบบ วิจัย ทดสอบ ยกเวนเปนผูประกอบวิชาชีพวิศวกรรมและวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมตามขอตกลงยอมรับรวมคุณสมบัตินักวิชาชีพของอาเซียน (MRA) รวมทั้งขอตกลงระหวางประเทศอื่นที่เกี่ยวกับการใหบริการวิศวกรรมขามแดน หรือผูไดรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม สาขาวิศวกรรมโยธา ตามกฎหมายวาดวยวิศวกร(3) งานในวิชาชีพสถาปตยกรรมที่เกี่ยวของกับงานศึกษาโครงการ งานออกแบบ งานบริหารและอำนวยการกอสราง งานตรวจสอบ หรืองานใหคำปรึกษา ยกเวนเปนผูประกอบวิชาชีพสถาปตยกรรมและวิชาชีพสถาปตยกรรมควบคุมตามขอตกลงยอมรับรวมคุณสมบัตินักวิชาชีพของอาเซียนดานบริการสถาปตยกรรม (MRA) รวมทั้งขอตกลงระหวางประเทศอื่นที่เกี่ยวกับการใหบริการสถาปนิกขามแดนจากสภาสถาปนิก หรือผูไดรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพสถาปตยกรรมควบคุมคุมตามกฎหมายวาดวยสถาปนิกบัญชีสามงานที่หามคนตางดาวทำโดยมีเงื่อนไขใหคนตางดาวทำงานฝมือหรือกึ่งฝมือนั้นไดก็แตเฉพาะงานที่มีนายจาง(1) งานกสิกรรม งานเลี้ยงสัตว งานปาไม หรืองานประมง(2) งานชางกออิฐ งานชางไม หรืองานชางกอสรางอาคาร(3) งานทำที่นอนหรือผาหมนวม(4) งานทำมีด(5) งานทำรองเทา(6) งานทำหมวก(7) งานประดิษฐเครื่องแตงกาย(8) งานปนหรือทำเครื่องปนดินเผาบัญชีสี่งานที่หามคนตางดาวทำโดยมีเงื่อนไขใหคนตางดาวทำงานนั้นไดก็แตเฉพาะงานที่มีนายจางและไดรับอนุญาตใหเขามาในราชอามาจักรตามกฎหมายวาดวยคนเขาเมืองภายใตบันทึกความตกลงหรือบันทึกความเขาใจที่รัฐบาลไทยทำไวกับรัฐบาลตางประเทศ(1) งานกรรมกร(2) งานขายของหนาราน
183. งานวิจัยที่เกี่ยวของ3.1 นโยบายตางประเทศของไทย บทบาทและผลกระทบของนโยบายฟรีวีซาตอความมั่นคงของไทย โดย ณภัทร ชีวาภิสัณหคณะรัฐศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย วิจัยแลวเสร็จ พ.ศ. 2567ในประเด็นเชิงขอเสนอ ผูวิจัยเห็นวาไทยควรศึกษาและประยุกตใชระบบคัดกรองลวงหนาในลักษณะเดียวกับที่ประเทศตาง ๆ ใช เชน ESTA ของสหรัฐอเมริกา ซึ่งเปนระบบที่สามารถใชเทคโนโลยีและขอมูลเพื่อประเมินความเสี่ยงกอนการเดินทาง แตอาจจะปรับมาอยูในบริบทของไทยได โดยอาจเก็บคาธรรมเนียมเปนรายไดของรัฐดวย อีกทั้งยังสามารถเชื่อมโยงกับการอนุญาตเขาประเทศแบบ Multiple - Entry สำหรับกลุมนักเดินทางที่มีศักยภาพทางเศรษฐกิจแตมีความเสี่ยงต่ำ ซึ่งเปนกลไกหนึ่งที่อาจชวยใหรัฐไมจำเปนตองเลือกระหวางเศรษฐกิจกับความมั่นคง แตสามารถออกแบบนโยบายที่เก็บเกี่ยวผลประโยชนทั้งสองดานไดอยางพรอมกันนโยบายฟรีวีซาไมใชสิ่งที่ผิด แตหากขาดความเขาใจในความเสี่ยงระยะยาว อาจกลายเปนตนตอของปญหาที่บอนทำลายอธิปไตยของรัฐอยางถาวร ทั้งในมิติภูมิรัฐศาสตร เศรษฐกิจ และความมั่นคง หากรัฐไทยยังคงใชนโยบายเชิงเรงดวนเพื่อเปาหมายระยะสั้น โดยไมจัดวางระบบควบคุมระยะยาวที่มั่นคงและยืดหยุน ความเสี่ยงดานความมั่นคงอาจไมใชเพียงผลขางเคียงของนโยบายฟรีวีซาอีกตอไป แตจะคอย ๆ พัฒนาเปนความเปราะบางเชิงโครงสรางที่กัดกรอนอำนาจอธิปไตยของรัฐไทยอยางไมอาจยอนกลับไดในระยะยาว สุดทายนี้นโยบายฟรีวีซาคือเครื่องมือไมใชเปาหมาย หากรัฐไทยไมเรงปรับระบบควบคุมและบริหารจัดการความเสี่ยงใหสอดรับกับการเปดประเทศ การเดินหนาดวยนโยบายนี้อาจไมไดนำพาประเทศสูการฟนตัวทางเศรษฐกิจอยางยั่งยืน แตอาจกลายเปนจุดเริ่มตนของความเปราะบางเชิงโครงสรางที่ยากจะเยียวยาในอนาคต173.2 The effect of visa types on international tourism โดย Jaume Rosselló & María Santana - Gallego ตีพิมพในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Economic Modelling (Vol. 137) เมื่อป พ.ศ. 2567งานวิจัยชิ้นนี้ใชแบบจำลองความนาดึงดูดเชิงโครงสราง (Structural Gravity Model)มาวิเคราะหการเคลื่อนยายของนักทองเที่ยวทั่วโลก ครอบคลุมประเทศตนทาง 194 ประเทศ และจุดหมายปลายทาง 163 ประเทศ โดยเก็บขอมูลเชิงลึกตั้งแตป ค.ศ. 2016 ถึง 2021 เพื่อแยกแยะผลกระทบของวีซาแตละประเภทที่มีตออุตสาหกรรมการทองเที่ยว17 ณภัทร ชีวาภิสัณห, นโยบายตางประเทศของไทย: บทบาทและผลกระทบของนโยบายฟรีวีซาตอความมั่นคงของไทย, [Online]. 2567. แหลงที่มา: https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=75991&context=chulaetd [14 พฤษภาคม 2569]
19ขอคนพบหลักและขอเสนอแนะเชิงนโยบาย มีสาระสำคัญ ดังนี้1) ประเภทของวีซาสงผลตางกันอยางมีนัยสำคัญ การบังคับใชขอกำหนดวีซาแบบดั้งเดิม (ที่ตองยื่นเอกสารผานสถานทูต) สงผลเชิงลบและลดจำนวนนักทองเที่ยวตางชาติอยางรุนแรงโดยเฉพาะเมื่อเดินทางเขาสูกลุมประเทศพัฒนาแลว2) คาธรรมเนียมไมใชปญหาหลัก ซึ่งผลการวิจัยพบวา นักทองเที่ยวมีความยืดหยุนตอราคาคาธรรมเนียมวีซาต่ำมาก หมายความวา การเพิ่มหรือลดราคาคาบริการวีซา ไมไดสงผลตอการตัดสินใจเดินทางของนักทองเที่ยวมากนัก แตสิ่งที่เปนอุปสรรคที่แทจริงคือความยุงยาก ความลาชา และตนทุนดานเวลา (Time and Administrative Burden) ในกระบวนการขอวีซา3) ผูวิจัยไดใหขอเสนอแนะแกรัฐบาลและผูกำหนดนโยบาย เพื่อสรางความสมดุลและลดผลกระทบเชิงลบตอภาคการทองเที่ยวไว 3 ประเด็นหลัก คือ(1) มุงเนนการปฏิรูปกระบวนการ มากกวาการลดราคา เนื่องจากนักทองเที่ยวไวตอความสะดวกมากกวาราคา รัฐบาลไมจำเปนตองแขงขันกันลดคาธรรมเนียมวีซาจนสูญเสียรายไดเขารัฐ แตควรนำงบประมาณสวนนั้นไปลงทุนยกระดับระบบอำนวยความสะดวก เพื่อลดความยุงยากในขั้นตอนการยื่นเอกสารและการรอคอย(2) การเปลี่ยนผานสูวีซาอิเล็กทรอนิกส (E-Visa) และการกรองลวงหนาหากประเทศปลายทางยังมีความจำเปนตองคงมาตรการคัดกรองเพื่อความมั่นคงภายใน และไมสามารถใหสิทธิยกเวนวีซาได ผูวิจัยเสนอใหเปลี่ยนมาใชระบบ E-Visa หรือระบบอนุมัติการเดินทางอิเล็กทรอนิกสลวงหนา เชน ETA แทนวีซาแบบเดิม กลไกนี้จะชวยลดอุปสรรคทางจิตวิทยาของนักทองเที่ยวเพราะทำไดงายจากที่บาน ในขณะที่หนวยงานความมั่นคงยังคงไดรับขอมูลชุดเดียวกันในการคัดกรองความเสี่ยงกอนผูเดินทางจะมาถึงชายแดน(3) การใชนโยบายวีซาแบบจำแนกกลุม (Differentiated Visa Policies) แทนที่จะใชมาตรการแบบเหมารวม (One-size-fits-all) รัฐบาลควรออกแบบประเภทวีซาที่สอดคลองกับพฤติกรรมและระยะเวลาพำนักของกลุมเปาหมาย เชน การออกวีซาระยะสั้นสำหรับกลุมทองเที่ยว/นิทรรศการ (Short-stay/MICE) ที่มีขั้นตอนอนุมัติรวดเร็วเปนพิเศษ ควบคูไปกับการควบคุมและติดตามกลุมเสี่ยงอยางจำเพาะเจาะจง171818Rosselló, J. & Santana-Gallego, M. The effect of visa types on international tourism.Economic Modelling. 2567, 137. แหลงที่มา: https://ideas.repec.org/a/eee/ecmode/v137y2024ics0264999324001135.html [19 พฤษภาคม 2569]
203.3 Analysis of Foreign Citizens in the Analysis of Visit Visa-Free Policy on the Tourism Sector โดย H. Khotimah (Gema Ekonomi) และอางอิงกรอบคิดจาก Andry Indrady (Neorealist Perspective on Indonesian Free Visa) วิจัยแลวเสร็จ พ.ศ. 2565งานวิจัยใหขอเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อแกไขปญหานี้อยางเปนรูปธรรม 3 ขอหลัก ดังนี้1) เปลี่ยนผานมาตรการจากเชิงปราบปรามเปนเชิงปองกันลวงหนา (Shift from Repressive to Prevention Level) โดยที่ผานมากลไกการตรวจคนเขาเมืองประเทศอินโดนีเซียทำหนาที่ในระดับ “Repressive” หรือไลตามจับและผลักดันออกเมื่อเกิดการกระทำผิดไปแลวหลังเขาเมือง งานวิจัยจึงเสนอใหรัฐบาลปฏิรูปมาตรการใหกลับมาอยูบนฐาน “Prevention” (การปองกันกอนเขาพรมแดน) โดยการนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการคัดกรองขอมูลประวัติลวงหนามาใช เพื่อทดแทนชองวางที่สูญเสียไปจากการยกเวนวีซาแบบเดิม2) การบังคับใชหลักการตางตอบแทนและความรวมมือดานขอมูลขาวกรอง (Reciprocity and Intelligence Sharing) โดยมีขอเสนอ คือ นโยบายวีซาเสรีไมควรใหสิทธิแกประเทศอื่นฝายเดียวอยางไมสมดุล (อินโดนีเซียเคยใหฟรีวีซาถึง 169 ประเทศ แตพาสปอรตอินโดนีเซียไปฟรีวีซาไดนอยกวามาก) รัฐบาลควรใชเงื่อนไขของการแชรขอมูลขาวกรองแบบสองทาง (Two-way InformationSharing) เปนขอแลกเปลี่ยน โดยเฉพาะขอมูลบัญชีดำ (Blacklists) ขอมูลอาชญากร และรายชื่อเฝาระวัง (Watchlists) เพื่อตรวจสอบคัดกรองบุคคลกลุมเสี่ยงตั้งแตตนทาง3) การกระจายอำนาจการตรวจคนเขาเมืองและการตรวจตราภาคสนาม (DecentralizedImmigration Checkpoints & Local Monitoring) โดยมีขอเสนอใหเพิ่มขีดความสามารถและกระจายอำนาจใหดานตรวจคนเขาเมืองในสวนภูมิภาค (เชน บาหลี หรือเมืองทองเที่ยวหลัก) มีกลไกตรวจสอบทางกายภาพและดิจิทัลที่เขมงวดขึ้น รวมถึงสรางระบบเฝาระวังและติดตามรวมกับชุมชนทองถิ่น เพื่อปองกันการแฝงตัวเขามาทำงานผิดกฎหมาย การพำนักเกินกำหนด (Overstay) หรือการละเมิดวัฒนธรรมทองถิ่น ซึ่งสงผลกระทบตอความมั่นคงทางสังคมและเศรษฐกิจฐานราก18193.4 The US Visa Waiver Program: Facilitating Travel and Enhancing Security Ruth โดยEllen Wasem (Chatham House / บรรณสารวิชาการสหรัฐฯ)วิจัยแลวเสร็จ พ.ศ. 2560เปนกรณีศึกษาที่ดีในเรื่อง “การเพิ่มประสิทธิภาพการคัดกรองเพื่อรักษาเสถียรภาพพรมแดน” งานวิจัยอธิบายถึงวิวัฒนาการของระบบ Visa Waiver Program (VWP) ที่เปลี่ยนจาก19Khotimah, H., Hanita, M. & Yoesgiantoro, D. Analysis of Foreign Citizens in the Analysis of Visit Visa-Free Policy on the Tourism Sector. Gema Ekonomi. 2565, 11(4). แหลงที่มา:https://journal.unigres.ac.id/index.php/GemaEkonomi/article/download/2054/1486 [19 พฤษภาคม 2569]
21นโยบายเนนการทูตและการทองเที่ยวในอดีต มาเปน “ระบบคัดกรองความมั่นคงแบบฝงตัว”หลังเหตุการณความมั่นคง โดยบังคับใชระบบคัดกรองประวัติอิเล็กทรอนิกสลวงหนา (ESTA) และพาสปอรตชีวภาพ (Biometric) ซึ่งเปนตัวอยางของการไมยกเลิกวีซาฟรี แตเปลี่ยนไปใชเทคโนโลยีคัดกรองที่รวดเร็วเพื่อไมใหกระทบตอนักทองเที่ยวทั่วไปขอเสนอแนะเชิงนโยบาย และแนวคิดหลักของงานวิจัยชิ้นนี้ ถูกออกแบบมาเพื่อตอบโจทยการรักษาเสถียรภาพความมั่นคงขั้นสูงสุด โดยไมทำลายบรรยากาศการทองเที่ยวและเศรษฐกิจโดยสาระสำคัญและขอเสนอของงานวิจัยชิ้นนี้ สามารถสรุปไดดังนี้1) การเปลี่ยนผานสูระบบ “ประเมินความเสี่ยงลวงหนาแบบดิจิทัล” (Pre-arrival Electronic Screening) งานวิจัยเสนอวา หัวใจสำคัญของการยกเวนวีซา (Visa Waiver) ไมใชการปลอยใหใครก็ไดเดินเขามา แตเปนการยายกระบวนการตรวจลงตราจากสถานทูต ไปไวบนระบบออนไลนลวงหนาขอเสนอ คือ บังคับใชระบบ ESTA (Electronic System for Travel Authorization) อยางเต็มรูปแบบ นักทองเที่ยวจากประเทศที่ไดรับสิทธิวีซาฟรี ตองลงทะเบียนกรอกขอมูลสวนตัว ประวัติการเดินทาง และแผนการเดินทางลวงหนาอยางนอย 72 ชั่วโมงกอนขึ้นเครื่อง ผลลัพธที่ได คือ ชวยใหหนวยงานความมั่นคงมีเวลาตรวจสอบขอมูลเชิงลึก และสามารถปฏิเสธการเดินทาง (Denial of Travel) ได ตั้งแตกอนที่บุคคลกลุมเสี่ยงจะออกจากประเทศตนทาง ลดภาระและการเผชิญหนาที่ดานตรวจคนเขาเมืองหนางาน2) ยกระดับขอกำหนดดานความปลอดภัยของเอกสารเดินทาง (Biometric & Security Standards) ผูวิจัยชี้วา การจะใหสิทธิฟรีวีซาแกประเทศใด ประเทศนั้นตองมีมาตรฐานการจัดการพาสปอรตและการระบุตัวตนที่ปลอดภัยสูงเปนขอแลกเปลี่ยน โดยมีขอเสนอใหประเทศที่อยูในขอตกลงวีซาฟรีทั้งหมด ตองเปลี่ยนมาใช E-Passport (พาสปอรตชีวภาพ) ที่ฝงชิปขอมูลทางกายภาพ (Biometrics) เชน ลายนิ้วมือ หรือภาพถายมานตา ที่ไมสามารถปลอมแปลงไดผลลัพธที่ไดคือ ปองกันปญหาการปลอมแปลงอัตลักษณ (Identity Theft) และการใชพาสปอรตปลอม ซึ่งเปนชองทางของอาชญากรขามชาติ3) การบังคับใชขอตกลงแชรขอมูลความมั่นคงแบบสองทาง (Reciprocal InformationSharing Agreements) ขอเสนอที่เปนรูปธรรมและเขมงวดที่สุดในงานวิจัย คือ นโยบายวีซาฟรีตองอยูบนเงื่อนไขของการแลกเปลี่ยนขอมูลขาวกรองแบบทันที (Real-time) รัฐบาลตองทำขอตกลงใหประเทศภาคีเครือขายวีซาฟรี แชรขอมูล 3 สวนหลัก ไดแก ขอมูลพาสปอรตที่สูญหายหรือถูกขโมย (Interpol’s Stolen and Lost Travel Documents database) ขอมูลประวัติอาชญากรรมรายแรงและขอมูลรายชื่อเฝาระวังหรือผูตองสงสัยที่เกี่ยวของกับการกอการราย (Terrorist Watchlists) ผลลัพธ
22ที่ได คือ ระบบคัดกรองสวนกลางจะสามารถแจงเตือน (Flag) ไดทันทีหากพบวาผูขอเขาเมืองมีประวัติสุมเสี่ยงในประเทศอื่น4) การตรวจสอบและประเมินผลอยางตอเนื่อง (Continuous Compliance Audits)งานวิจัยเสนอวา สิทธิฟรีวีซาไมใชสิ่งที่ใหแลวใหเลยถาวร แตตองมีกลไกตรวจสอบเพื่อถอดถอน หรือ ปรับลดสิทธิ หากพบความเสี่ยงเพิ่มขึ้น โดยมีขอเสนอใหมีการตรวจสอบอัตราการพำนักเกินกำหนด (Overstay Rates) ของแตละประเทศเปนประจำทุกป หากประเทศใดมีอัตราสวนผูลักลอบทำงาน หรืออยูเกินกำหนดเกินกวาเกณฑมาตรฐาน (เชน เกิน 2-3%) จะตองถูกระงับสิทธิวีซาฟรีทันที หรือถูกปรับลดระยะเวลาพำนักลง ผลลัพธที่ไดจะเปนมาตรการกดดันใหรัฐบาลของประเทศตนทาง ชวยคัดกรองและตักเตือนประชากรของตนเองไมใหละเมิดกฎหมายเมืองนอก1920บทสรุปการดำเนินนโยบายยกเวนการตรวจลงตรา (Free Visa) ของประเทศไทยในปจจุบัน ถือเปนเครื่องมือเชิงรุกที่สำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและการลงทุนเพื่อตอบสนองตอแนวทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 13 ทวาการขับเคลื่อนมิติทางเศรษฐกิจดังกลาวกลับนำมาซึ่งสิ่งทาทายรอบดานตอความมั่นคงภายในประเทศอยางหลีกเลี่ยงไมได สอดคลองกับรายงานสถิติและกรอบกฎหมายที่สะทอนใหเห็นถึงแนวโนมความเสี่ยงจากการพำนักเกินกำหนด (Overstay) ของคนตางดาว การลักลอบเขามาประกอบอาชีพที่สงวนไวสำหรับคนไทยตามพระราชบัญญัติการทำงานของคนตางดาว ตลอดจนการแฝงตัวของกลุมทุนสีเทาและอาชญากรรมขามชาติ ซึ่งปญหาเหลานี้สวนหนึ่งเกิดจากขอจำกัดของกลไกการคัดกรองทางกายภาพ ณ ดานตรวจคนเขาเมืองหนางาน ที่ตองรองรับปริมาณผูเดินทางจำนวนมหาศาลจนเกิดภาวะคอขวดและลดทอนประสิทธิภาพการตรวจสอบเชิงลึกขอคนพบจากงานวิจัยระดับนานาชาติของ Rosselló & Santana-Gallego (2024) ไดใหมุมมองทางเศรษฐศาสตรที่สำคัญวา นักทองเที่ยวกลุมคุณภาพมีพฤติกรรมไวตอความยากงายของกระบวนการและตนทุนดานเวลามากกวาเรื่องของราคาคาธรรมเนียม ดังนั้น การปรับลดระยะเวลาอนุญาตใหอยูในราชอาณาจักรใหสั้นลงและสอดคลองกับความเปนจริง หรือการนำมาตรการตรวจสอบที่เขมงวดมาใช จึงไมไดสงผลกระทบตอการตัดสินใจเดินทางของนักทองเที่ยวกลุมนี้ ตราบใดที่ระบบไมสรางภาระทางธุรการจนยุงยากเกินไป ในทางกลับกัน งานวิจัยในบริบทของไทย และอินโดนีเซีย ระบุตรงกันวา การใหสิทธิยกเวนวีซาแบบเปดกวางโดยขาดนโยบายตางตอบแทนและไรระบบคัดกรอง20 Wasem, R. E. The US Visa Waiver Program: Facilitating Travel and Enhancing Security.Chatham House. 2560. แหลงที่มา: https://www.chathamhouse.org/sites/default/files/publications/research/2017-10-25-us-visa-waiver-wasem.pdf [19 พฤษภาคม 2569]
23ลวงหนาที่มีประสิทธิภาพ จะสงผลใหรัฐสูญเสียอำนาจในการควบคุมพรมแดนเชิงปองกัน (Preventive Measure) และทำใหหนวยงานบังคับใชกฎหมายตองตกเปนฝายตั้งรับในลักษณะการไลตามปราบปราม (Repressive) หลังจากเกิดความเสียหายในพื้นที่ทองเที่ยวสำคัญไปแลวเพื่อสรางจุดสมดุลที่ยั่งยืนระหวางการกระตุนการทองเที่ยวและการรักษาเสถียรภาพของประเทศ ประเทศไทยจำเปนตองเปลี่ยนผานนโยบายไปสู “ระบบการเปดประเทศที่มีการบริหารจัดการความเสี่ยงอัจฉริยะ” โดยมีขอเสนอแนะใหเรงนำโมเดลระบบคัดกรองสิทธิการเดินทางอิเล็กทรอนิกสลวงหนา (ETA) เชนเดียวกับระบบ ESTA ของสหรัฐอเมริกามาบังคับใช เพื่อยายกระบวนการตรวจสอบประวัติอาชญากรรมและการประเมินความเสี่ยงไปไวบนระบบออนไลน กอนที่นักทองเที่ยวจะเดินทางออกจากประเทศตนทาง ควบคูไปกับการปรับลดและควบคุมระยะเวลาพำนักสูงสุดใหเหมาะสมกับพฤติกรรมการทองเที่ยวจริง พรอมทั้งกำหนดดัชนีชี้วัดสถิติการกระทำผิดกฎหมายหรือการพำนักเกินกำหนด (Overstay Rates) เปนเงื่อนไขในการทบทวนหรือระงับสิทธิฟรีวีซารายปตามกรอบแนวคิดสัจนิยมใหม (Neorealism) นอกจากนี้ จะตองบูรณาการฐานขอมูลความมั่นคงรวมกับองคกรสากลอยางอินเตอรโพล (Interpol) และกระจายอำนาจในการตรวจตราภาคสนามรวมกับภาคประชาสังคมในทองถิ่น เพื่อยกระดับการกวาดลางการแยงอาชีพคนไทยและปองกันภัยคุกคามในทุกมิติ ซึ่งการปฏิรูปเชิงโครงสรางเหลานี้จะชวยสกัดกั้นผูไมหวังดีไดอยางแมนยำ โดยยังคงรักษาบรรยากาศการตอนรับนักทองเที่ยวชาวตางชาติเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศตอไป***********************************
24บรรณานุกรม“ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดรายชื่อประเทศและดินแดนที่ผูถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใชแทนหนังสือเดินทาง ซึ่งเขามาในราชอาณาจักรเปนการชั่วคราวเพื่อการทองเที่ยว ทำงานหรือการติดตอธุรกิจระยะสั้น ไดรับการยกเวนการตรวจลงตรา และใหอยูในราชอาณาจักรไดไมเกินหกสิบวัน เปนกรณีพิเศษ,” ราชกิจจานุเบกษา 141 (15 กรกฎาคม 2567): 2 – 6“ประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง กำหนดงานที่หามคนตางดาวทำ,” ราชกิจจานุเบกษา 137 (14 เมษายน 2563): 14“พระราชบัญญัติการทำงานของคนตางดาว พ.ศ. 2551,” ราชกิจจานุเบกษา125 (22 กุมภาพันธ 2551):24-42กรมการกงสุล. รายชื่อประเทศและดินแดนที่สามารถขอรับการตรวจลงตรา ณ ชองทางอนุญาตดานตรวจคนเขาเมือง (Visa on Arrival: VOA) [Online]. 2567. แหลงที่มา: https://image.mfa.go.th/mfa/0/zE6021nSnu/0303/VOA.pdf [19 พฤษภาคม 2569]กระทรวงการตางประเทศ,กรมการกงสุล. รายชื่อประเทศที่ไดรับการยกเวนการขอวีซาเขาประเทศ[Online]. 2567. แหลงที่มา: https://consular.mfa.go.th/th/publicservice/voa [14 พฤษภาคม, 2569]กระทรวงการตางประเทศ,กรมการกงสุล. รายชื่อประเทศและดินแดนที่มีความตกลงยกเวนการตรวจลงตราหนังสือเดินทางธรรมดากับประเทศไทย [Online]. 2568. แหลงที่มา: https://qr.senate.go.th/sh/f/?k=SWL5O [14 พฤษภาคม 2569]กระทรวงการตางประเทศ,กรมการกงสุล. รายชื่อประเทศและดินแดนที่มีความตกลงยกเวนการตรวจลงตราหนังสือเดินทางทูต/ราชการกับประเทศไทย [Online]. 2569. แหลงที่มา: https://qr.senate.go.th/sh/f/?k=BCMQ5 [14 พฤษภาคม, 2569]กระทรวงการตางประเทศ,กรมการกงสุล. หลักเกณฑการตรวจลงตราแกคนตางดาวที่เดินทางมาจากประเทศที่เปนเขตติดโรคไขเหลือง [Online]. 2569. แหลงที่มา: https://qr.senate.go.th/sh/f/?k=AYOLE [14 พฤษภาคม, 2569]ฐานเศรษฐกิจ. เศรษฐา แจงสื่อทั่วโลก บูมเที่ยวไทย ดันฟรีวีซาเชงเกน One Visa อาเซียน [Online]. 2567. แหลงที่มา: https://www.thansettakij.com.business/tourism/590334.[14 พฤษภาคม 2569]
25ณภัทร ชีวาภิสัณห. นโยบายตางประเทศของไทย: บทบาทและผลกระทบของนโยบายฟรีวีซาตอความมั่นคงของไทย [Online]. 2567. แหลงที่มา: https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=75991&context=chulaetd [14 พฤษภาคม 2569]ไทยพีบีเอส (Thai PBS). วีซาฟรี กระตุนการทองเที่ยวไดแคไหน [Online]. 2568. แหลงที่มา: https://policywatch.thaipbs.or.th/article/investment-17#title-1 [19 พฤษภาคม 2569]รัฐบาลไทย. สรุปขาวการประชุมคณะรัฐมนตรี 19 พฤษภาคม 2569 [Online]. 2569. แหลงที่มา: https://www.thaigov.go.th/th/news/164248 [20 พฤษภาคม 2569]สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. พระราชบัญญัติคนเขาเมือง พ.ศ. 2522. [Online]. แหลงที่มา: https://www.royalthaipolice.go.th/downloads/laws/laws_07.pdf [19 พฤษภาคม 2569]สำนักงานตรวจคนเขาเมือง.การตรวจลงตรา[Online]. 2568. แหลงที่มา: https://www.immigration.go.th/?page_id=2763 [19 พฤษภาคม 2569]สำนักนายกรัฐมนตรี, สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570) (ราชกิจจานุเบกษา. 2565).Khotimah, H., Hanita, M. & Yoesgiantoro, D. Analysis of Foreign Citizens in the Analysis of Visit Visa-Free Policy on the Tourism Sector. Gema Ekonomi. 2565, 11(4). แหลงที่มา: https://journal.unigres.ac.id/index.php/GemaEkonomi/article/download/2054/1486 [19 พฤษภาคม 2569]Rosselló, J. & Santana-Gallego, M. The effect of visa types on international tourism.Economic Modelling. 2567, 137. แหลงที่มา: https://ideas.repec.org/a/eee/ecmode/v137y2024ics0264999324001135.html [19 พฤษภาคม 2569]Wasem, R. E. The US Visa Waiver Program: Facilitating Travel and Enhancing Security. Chatham House. 2560. แหลงที่มา: https://www.chathamhouse.org/sites/default/files/publications/research/2017-10-25-us-visa-waiver-wasem.pdf [19 พฤษภาคม 2569]