บทที่ 7 การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุนองค์กรยุคดิจิทัล
o o การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศกับระบบงานภายใน องค์กร 2
o การจัดจ้าง การผลิต การขาย การบัญชี และการบริหารบุคคล เข้าด้วยกันเป็น ระบบที่สัมพันธ์กันและสามารถเชื่อมโยงกัน อย่าง real time o ช่วยให้ท าการปิดบัญชี ค านวณ ต้นทุนและ ก าไรขาดทุนของบริษัทเป็นรายวัน ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning) 3
องค์กรต่างๆ สามารถน าระบบ ERP มา ใช้พัฒนางานในองค์กรต่อได้ผ่าน ERP Software ในการบริหารจัดการธุรกิจ ท าได้ 2 วิธีคือ 1) การใช้ Software ของผู้ผลิตซอฟต์แวร์ เพียงรายเดียว ซึ่งมีข้อดีคือส่วนต่างๆ ของ Software สามารถท างานร่วมกันได้อย่าง ราบรื่น แต่มีข้อด้อยที่ Software จะขาด ความยืดหยุ่น 4 ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
2) การใช้ซอฟต์แวร์แต่ละส่วนจากแต่ละบริษัทผู้ผลิตซอฟต์แวร์ โดยมีการรวมซอฟต์แวร์ ในแต่ละส่วนให้สามารถท างานร่วมกันและสื่อสารข้อมูลถึงกันได้ วิธีนี้มีข้อดีคือองค์กร สามารถเลือกใช้ซอฟต์แวร์ที่เหมาะสมกับแต่ละหน่วยงานได้ มีความยืดหยุ่นในการ ปรับแต่งซอฟต์แวร์ แต่มีข้อด้อยคือการรวมซอฟต์แวร์ จากบริษัทต่างๆ ให้เป็นระบบเดียวกัน เป็นเรื่องที่ซับซ้อน ซึ่งต้องมีที่ปรึกษา ที่ดี และมีประสบการณ์ 5 ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
เทคโนโลยี Cloud computing ช่วยให้การท างานขององค์กร ง่ายมากขึ้น ระบบ Software ERP ขององค์กร ไม่ต้อง ถูกจ ากัดเฉพาะในบริษัทเท่านั้น สามารถ เข้าถึงได้จากทุกที่บนโลก ด้วยความเร็วสูง เปรียบเสมือนท างานอยู่ที่องค์กรเอง ที่ เรียกว่า Cloud ERP 6 ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
ซอฟต์แวร์ ERP ระบบคลาวด์มีลักษณะ และท างานเหมือนกับ ERP ดั้งเดิม เปลี่ยนจาก โฮสต์เซิร์ฟเวอร์และซอฟต์แวร์จัดเก็บข้อมูลใน บริษัทของคุณเอง มาเป็นผู้ให้บริการ ERP จะ โฮสต์ให้แทน ในการเข้าถึงระบบ ERP ผู้ใช้งาน เพียงแค่ลงชื่อเข้าใช้เว็บไซต์ที่โฮสต์ออนไลน์ (ในระบบคลาวด์) ระบบคลาวด์มีการรักษา ความปลอดภัยระดับองค์กร 7 ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
ลดต้นทุนในการเป็นเจ้าของ การใช้งาน ง่าย และความยืดหยุ่นในการก าหนดค่า ผู้ใช้งานเข้าถึงข้อมูลและทัศนวิสัยทางธุรกิจ แบบเรียลไทม์ผ่านโทรศัพท์มือถือหรืออุปกรณ์ เคลื่อนที่อื่น ๆ ไม่ว่าจะอยู่มุมไหนของโลก 8 ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
ตัวอย่าง Software ERP o SAP (เหมาะส าหรับธุรกิจขนาดใหญ่ มีราคาสูง) o Oracle (เหมาะส าหรับธุรกิจขนาดใหญ่ มีราคาสูง) o Infor (เหมาะกับธุรกิจขนาดเล็ก ราคาปานกลาง) o Microsoft Dynamics NAV (เหมาะส าหรับ ธุรกิจ ขนาดเล็ก กลาง ใหญ่ ใช้ง่าย ราคาย่อมเยาว์) 9 ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
ตัวอย่าง Software ERP o ERP ที่พัฒนาโดยบริษัทของคนไทย เช่น Epicor ERP, Terebinth Cloud ERP, Double M ERP, Prosoft ERP, Q-ERP, ECOUNT ERP, Avalant OneWeb ERP, PlanetOne ERP, Xcellence ERP, Mango ERP, Odoo, Jasmine ERP, TodayERP, ERPNext 10 ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
ERP ที่น ามาปรับใช้บางบริษัทอาจใช้เวลา 1-2 ปี หรือ บางบริษัทท าครึ่งๆ กลางๆ ต้องหาที่ปรึกษา ใหม่ ERP ไม่ตอบสนองความต้องการในการท างาน ขององค์กร ถ้าอยากให้องค์กรมีประสิทธิภาพที่ สูงสุด จะขึ้นอยู่กับการวางแผน การเตรียมพร้อม ภายในองค์กรด้วย และควรเลือกบริษัทที่วางระบบ หรือบริษัทที่ปรึกษาดี โดยรวมระบบ ERP นี้ช่วยให้ การด าเนินงานในแต่ละวันขององค์กรมีประสิทธิภาพ และมีศักยภาพมากขึ้น 11 ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการท างานในส านักงาน โดย มีการรวมซอฟต์แวร์ต่าง ๆ เข้าไว้ด้วยกัน โดยมีรูปแบบ การใช้งานแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ 1) โปรแกรมส าเร็จรูปส านักงานติดตั้งบนเครื่อง 2) โปรแกรมส าเร็จรูปส านักงานออนไลน์ ตัวอย่างชุด ซอฟต์แวร์ส านักงาน เช่น ไมโครซอฟท์ ออฟฟิศ (MS Office) โอเพนออฟฟิศดอทอ็อก (OpenOffice.org) ซึ่งน ามาเพิ่มเติมภาษาไทย เป็น ปลาดาวออฟฟิศ และ ออฟฟิศทะเล 12 โปรแกรมส านักงาน (Office Suite)
o สามารถรองรับทั้งระบบปฏิบัติการ วินโดวส์และแอปเปิล o Office ที่มีจ าหน่ายในประเทศไทย ใช้ งานฟรีไม่ต้องซื้อ ได้แก่ Office 365 (ส าหรับการศึกษาเท่านั้น ครูและ นักเรียน ต้องเป็นสถานศึกษาที่ Microsoft อนุญาติ) และ Office Online (ใช้ได้ฟรีส าหรับบุคลทั่วไป) 13 ไมโครซอฟต์ออฟฟิศ (MS Office)
o ปัจจุบัน MS Office ที่ใช้กันในส านักงานคือ MS Office 2019 ที่รันได้เฉพาะบน Windows 10 และ Windows Server เท่านั้น 14 ไมโครซอฟต์ออฟฟิศ (MS Office)
o โปรแกรมไมโครซอฟต์ออฟฟิศ ประกอบด้วย โปรแกรมหลักดังต่อไปนี้ o ไมโครซอฟท์ เวิร์ด (Microsoft Word) o ไมโครซอฟท์ เอ็กเซล (Microsoft Excel) o ไมโครซอฟท์ แอคเซส (Microsoft Access) o ไมโครซอฟท์ พาวเวอร์พอยต์ (Microsoft PowerPoint) o โปรแกรมจัดการสื่อสารและการท างาน Microsoft Outlook รวมถึง Exchange, SharePoint และ Skype of Business 15 ไมโครซอฟต์ออฟฟิศ (MS Office)
o ชุดโปรแกรมส านักงานที่มีความสามารถ และการใช้งานคล้ายคลึงกับ Microsoft Office สามารถท างานได้ใน Windows, Linux, Mac OS ฯลฯ มีต้นก าเนิดจาก StarOffice รองรับภาษาไทย o ถูกซื้อโดย Sun Microsystems, Inc. พัฒนาในรูปแบบของโครงการโอเพนซอร์ส 16 OpenOffice.Org
o Writer โปรแกรมประมวลผลค า o Calc สเปรดชีต o Impress โปรแกรมน าเสนอ o Draw โปรแกรมวาดภาพแบบเวกเตอร์ o Base โปรแกรมฐานข้อมูล 17 OpenOffice.Org
o เป็นโปรแกรมชุดส านักงานภาษาไทยที่บริษัทซัน ไมโครซิสเต็มส์ (ประเทศไทย) และศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (National Electronics and Computer Technology Center : NECTEC) ได้ร่วมมือกันใน โครงการพัฒนาโปรแกรมชุดนี้ขึ้น โดยพัฒนาต่อยอดมาจากโปรแกรม StarOffice ของบริษัท Sun Microsystems 18 โปรแกรมปลาดาวออฟฟิศ (Pladao Office)
o Writer โปรแกรมประมวลผลค า (Word Processor) o Calc โปรแกรมตารางค านวณ (Spreadsheet) o Impress โปรแกรมน าเสนองาน (Presentation) o Draw โปรแกรมวาดภาพแบบเวกเตอร์ (Drawing) o Math โปรแกรมพิมพ์สมการคณิตศาสตร์ (Equation) 19 โปรแกรมปลาดาวออฟฟิศ (Pladao Office) ปิดตัวไปแล้ว
o เครื่องมือสร้างเอกสารข้อความ (Documents) o เครื่องมือสร้างกระดาษท าการ (Speardsheet) o เครื่องสร้างเอกสารน าเสนอ (Presentation) o เครื่องสร้างแบบสอบถามต่างๆ (Form) o เครื่องมือสร้างภาพ (Drawing) 20 Google Docs
o Google Docs สามารถตอบสนองคนที่ต้องการใช้งานเอกสารได้อย่างสมบูรณ์แบบ ความสามารถของ Google Docs มีดังนี้ o สร้างเอกสาร สเปรดชีต และงานน าเสนอแบบออนไลน์ o ใช้งานและท างานร่วมกันในแบบเรียลไทม์ o จัดเก็บและจัดระเบียบงานอย่างปลอดภัย o ควบคุมว่าใครสามารถดูเอกสารของผู้ใช้ได้ 21 Google Docs
o เป็นโปรแกรม Microsoft Office ที่สามารถเชื่อมต่อกับระบบ cloud o Office Suite APPS for PC, Mac o Office Online on browsers o Office for tablets o Office for smartphones o Online Conferences (Skype for business) o Cloud Storage (OneDrive 1 TB/user) o Social Network (Yammer) o Email 50 GB/user 22 Office 365
o ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Support System: DSS) o เป็นระบบที่ช่วยสนับสนุนการตัดสินใจ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อเตรียมสารสนเทศที่ เป็นประโยชน์ให้แก่ผู้ใช้ระบบที่เป็นผู้บริหาร โดยสารสนเทศนี้ มักเกี่ยวข้องกับ การตัดสินใจแบบไม่มีโครงสร้าง (Unstructured Decision) หรือแบบกึ่ง โครงสร้าง (Semi-structured Decision) ที่เป็นการตัดสินใจต่อเหตุการณ์ที่ไม่ สามารถคาดการณ์ได้ล่วงหน้าหรือคาดการณ์ได้ยาก การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศกับงานด้านบร ิหาร 23
o ระบบสนับสนุนการท างานแบบกลุ่ม (Group Support System : GSS) o การน าเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการท างานร่วมกัน เป็นกลุ่ม เช่น การประชุมทางไกล การถ่ายโอนข้อมูลจากคอมพิวเตอร์เครื่อง หนึ่งไปยังอีกเครื่องหนึ่ง เป็นต้น เป็นระบบที่มีความส าคัญต่อระบบสนับสนุน การตัดสินใจมาก หรือ อาจเรียก “ระบบการประชุมอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Meeting System)” การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศกับงานด้านบร ิหาร 24
o ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographic Information System : GIS) o ระบบสารสนเทศที่ใช้จัดเก็บ ประมวลผล วิเคราะห์ และแสดงผลข้อมูล ข้อมูลที่ ภาพถ่าย (ภาพถ่ายดาวเทียม ภาพถ่ายทางอากาศ) ข้อมูลสภาพภูมิศาสตร์ พื้นที่ ประชากร และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับภูมิศาสตร์ทั้งหมด o เก็บเป็นเลเยอร์ (Layer) แต่ละเลเยอร์ คือ ข้อมูลแต่ละชนิด เช่น ข้อมูลที่เป็น ภาพถ่าย แผนที่ ข้อมูลพื้นที่ ข้อมูลประชากร ข้อมูลเส้นทาง ข้อมูลยอดขายของ แต่ละพื้นที่ เป็นต้น ทุกเลเยอร์จะมีความสัมพันธ์กัน การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศกับงานด้านบร ิหาร 25
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศกับงานด้านบร ิหาร 26
o ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographic Information System : GIS) o สามารถสร้างแบบจ าลองแบบ 3 มิติ เพื่อจ าลองการเคลื่อนที่ของ พายุเฮริเคนใด้ o เชื่อมโยงฐานข้อมูลแผนที่ให้แสดงบนเว็บไซต์ได้ o เพิ่มความสามารถในงานด้านต่าง ๆ ได้ เช่น งานกระดาษค านวณ (Spreadsheet) งานวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเหมืองข้อมูล (Data Mining) เป็นต้น o เพิ่มเทคโนโลยีไร้สายให้สามารถติดตามการเดินทางของรถบรรทุกได้ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศกับงานด้านบร ิหาร 27
o ศาสตร์แขนงหนึ่งของวิทยาศาสตร์การคอมพิวเตอร์ ที่ต้องการประดิษฐ์เครื่องจักร เช่น คอมพิวเตอร์ หรือหุ่นยนต์ ให้สามารถคิดและมีพฤติกรรมเลียนแบบมนุษย์ในกระบวนการตัดสินใจ แก้ไขปัญหาได้ เกี่ยวข้องกับงานแขนงต่าง ๆ หลายด้าน ได้แก่ หุ่นยนต์(Robotic) ระบบ ผู้เชี่ยวชาญ (Expert System : ES) การประมวลผลภาษาธรรมชาติ (Natural Language Processing : NLP) และเทคโนโลยีเสียง (Voice / Speech Technology) คอมพิวเตอร์โครงข่าย ใยประสาท (Neural Network Computing) ตรรกะคลุมเครือ (Fuzzy Logic) ตัวแทนปัญญา (Intelligent Agent) ระบบช่วยสอนอันชาญฉลาด (Intelligent Tutoring System) ระบบความ เป็นจริงเสมือน (Virtual Reality System) ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) 28
o คอมพิวเตอร์ที่สามารถเลียนแบบการท างานของสมองมนุษย์ได้ ด้วยการประมวลผลข้อมูล สารสนเทศ และองค์ความรู้ไ ด้ในคราวละมาก ๆ สามารถรับและจดจ าสารสนเทศในรูปแบบที่เป็น ประสบการณ์ o เริ่มจากการก าหนดให้แต่ละซอฟต์แวร์ เรียกว่า “โหนด (Node)” เปรียบเสมือนว่าเป็น “เซลล์ ประสาท” และสร้างการเชื่อมต่อให้กับโหนดเหล่านั้นให้เป็นโครงข่าย (Network) แต่ละโครงข่าย จะประกอบไปด้วยโหนดที่ถูกจัดแบ่งเป็นชั้น ๆ เรียกว่า “เลเยอร์” แต่ละเลเยอร์จะมีหน้าที่การ ท างานแตกต่าง คอมพิวเตอร์โครงข่ายใยประสาท (Neural Network Computing) 29
o ระบบที่ช่วยให้ผู้ใช้ระบบเคลื่อนไหวจะมีปฏิกิริยาโต้ตอบกับสภาพแวดล้อมที่ถูกจ าลองขึ้น โดยคอมพิวเตอร์ได้ ต้องผ่านอุปกรณ์พิเศษที่ประดิษฐ์ขึ้นมาโดยเฉพาะ o ความเป็นจริงเสมือน ที่สามารถสัมผัสได้ทั้งภาพและเสียง อุปกรณ์พิเศษเหล่านี้จะมี โปรแกรมบันทึกการเคลื่อนไหว เสียง และการรับรู้ความรู้สึกของผู้ใช้ได้ ระบบความเป็นจร ิงเสมือน (Virtual Reality System) 30
o บริษัท ฟูจิ ซีร็อกซ์(ประเทศไทย) o แบ่งปันและจัดการงานดิจิทัลได้อย่างง่ายดายและปลอดภัยยิ่งขึ้นบนคลาวด์ o พิมพ์และสแกนงานได้ทันทีโดยไม่ต้องเปิดคอมพิวเตอร์ สั่งผ่านอุปกรณ์เคลื่อนที่ต่างๆ o เข้าถึงเอกสารและท างานร่วมกันได้ทุกที่ ทุกเวลา การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุน องค์กรยุคดิจิทัลของภาคเอกชน เทคโนโลยีCloud Service Hub 31
o บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จ ากัด (มหาชน) หรือซีพี เอฟ o CP และ BKP ร้านไก่ย่างห้าดาว ร้าน CHESTER’S GRILL นม MEIJI และร้าน CP Fresh Mart o ด าเนินธุรกิจเกษตรอุตสาหกรรมและอาหารแบบครบวงจร o ให้ความส าคัญกับการด าเนินธุรกิจในยุคดิจิตอล โดยน า เทคโนโลยีต่างๆ มาสนับสนุนในการด าเนินกิจกรรมต่าง ๆ ทั่วทั้งองค์กร การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุน องค์กรยุคดิจิทัลของภาคเอกชน 32
o Business Portal เป็นศูนย์กลางบริการภาครัฐเพื่อภาคธุรกิจ ศูนย์เชื่อมโยงข้อมูลบริการภาครัฐ ออนไลน์ไม่ต้องเดินทางให้เสียเวลา เป็นโครงการร่วมระหว่างส านักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) เรียกโดยย่อว่า “สพร.”(DGA) และกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุน องค์กรยุคดิจิทัลของภาครัฐ 33
o ตู้บริการอเนกประสงค์ภาครัฐ เป็นบริการที่เกิดจากการบูรณาการความร่วมมือจากหลาย หน่วยงานภาครัฐ เช่น กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา เพื่อให้บริการประชาชนเป็นช่องทางเพื่อ การเข้าถึงข้อมูลและบริการภาครัฐแบบครบวงจรในรูปแบบดิจิทัล o บริการตรวจสอบข้อมูล สมัคร ดูข้อมูล จ่าย การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุน องค์กรยุคดิจิทัลของภาครัฐ 34
o ตู้บริการอเนกประสงค์ภาครัฐ เป็นบริการที่เกิดจากการบูรณาการความร่วมมือจากหลาย หน่วยงานภาครัฐ เช่น กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา เพื่อให้บริการประชาชนเป็นช่องทางเพื่อ การเข้าถึงข้อมูลและบริการภาครัฐแบบครบวงจรในรูปแบบดิจิทัล o บริการตรวจสอบข้อมูล สมัคร ดูข้อมูล จ่าย การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุน องค์กรยุคดิจิทัลของภาครัฐ 35
o แอปพลิเคชัน CITIZENinfo เป็นช่องทางให้ประชาชนค้นหาพิกัดจุดให้บริการของภาครัฐ และน าทางไปที่ตั้งหน่วยงาน o ทิศทางที่จะมีการพัฒนา 1.การพัฒนาบริการของภาครัฐให้เป็นดิจิทัล 2.การท าแพลตฟอร์มเก็บข้อมูลส่วนกลาง 3.Open Data การท าข้อมูลภาครัฐมา เปิดเผยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงได้ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุน องค์กรยุคดิจิทัลของภาครัฐ 36