1.กฎหมาย กฎ ระเบียบ และหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ในด้านการบริหารงบประมาณ

ส ำนักงบประมำณ






กฎหมาย กฎ ระเบียบ และหลักเกณฑ์ต่าง ๆ







ในด้านการบริหารงบประมาณ










นำยยุทธนำ สำโยชนกร

ผู้เชี่ยวชำญด้ำนกฎหมำยงบประมำณ


กองกฎหมำยและระเบียบ ส ำนักงบประมำณ







DOWNLOAD FILE :

หัวข้อการบรรยาย









๑. หลักกฎหมายทั่วไปทางการงบประมาณ



๒. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐



๓. หลักงบประมาณแผ่นดิน ของ ดร.ป๋วย อึ้งภากรณ์



๔. กระบวนการงบประมาณ




๕. พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๐๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม



๖. ร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. ....




๗. กฎหมาย ระเบียบ ที่เกี่ยวข้องกับการงบประมาณ



๘. การบริหารงบประมาณ และระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แก้ไขเพิ่มเติม



๙. ระเบียบการก่อหนี้ผูกพันข้ามปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๔ และที่แก้ไขเพิ่มเติม




๑๐. หลักการจ าแนกประเภทรายจ่ายตามงบประมาณ

หลักกฎหมายทั่วไปทางการงบประมาณ













1. หลักความยินยอมหรืออ านาจในการอนุมัติงบประมาณ (Authoritativeness)







2. หลักระยะเวลาหนึ่งปีของงบประมาณ (Annual Basis)








3. หลักรายได้ต้องมีลักษณะทั่วไป (Universality)








4. หลักความเป็นเอกภาพของงบประมาณ (Unity)







5. หลักรายจ่ายต้องมีลักษณะเฉพาะเจาะจง (Specificity)

หลักกฎหมายทั่วไปทางการงบประมาณ (ต่อ)








6. หลักดุลยภาพของงบประมาณ (Balance)








7. หลักการตรวจสอบได้ (Accountability)








8. หลักความโปร่งใส (Transparency)








9. หลักเสถียรภาพ (Stability or Predictability)








10. หลักประสิทธิภาพ (Performance or Efficiency, Economy and Effectiveness)



หลักการส าคัญของการงบประมาณตามรัฐธรรมนูญฯ










ิ
• การใช้จ่ายเงินแผ่นดนต้องทาในรูปพระราชบัญญัต ิ
้
• ก าหนดให้ใช้กฎหมายว่าดวยงบประมาณรายจ่ายในปีงบประมาณปก่อนนั้นไปพลางก่อน
ี
ั
ิ

• ก าหนดสาระส าคญในการเสนอร่างพระราชบัญญัตงบประมาณรายจ่ายประจาป ี
้
• ก าหนดให้มีกฎหมายว่าดวยวินัยการเงินการคลังของรัฐ




• ก าหนดหลักเกณฑ์ในการเสนอ การพิจารณา กรอบระยะเวลาในการตราพระราชบัญญต ิ
ั
งบประมาณรายจ่ายประจ าป ี


• ก าหนดให้มีการจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอขององค์กรตามรัฐธรรมนูญ








• ก าหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการแปรญัตต ิ


• การตั้งงบประมาณรายจ่ายชดใช้เงินคงคลัง

• การมีส่วนได้เสียในการใช้จ่ายงบประมาณรายจ่าย


• ความรับผิดชอบและโทษที่จะได้รับ

หลักการส าคัญของการงบประมาณตามรัฐธรรมนูญฯ (ต่อ)









หมวด ๕ หน้าที่ของรัฐ มาตรา ๖๒





“รัฐต้องรักษาวินัยการเงินการคลังอย่างเคร่งครัดเพื่อให้ฐานะทางการเงินการคลังของรัฐ


มีเสถียรภาพและมั่นคงอย่างยั่งยืนตามกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังของรัฐ และจัดระบบภาษี


ให้เกิดความเป็นธรรมแก่สังคม



กฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังของรัฐอย่างน้อยต้องมีบทบัญญัติเกี่ยวกับ


กรอบการด าเนินการทางการคลังและงบประมาณของรัฐ การก าหนดวินัยทางการคลังด้านรายได้



และรายจ่ายทั้งเงินงบประมาณและเงินนอกงบประมาณ การบริหารทรัพย์สินของรัฐและเงินคงคลัง


และการบริหารหนี้สาธารณะ”

หลักการส าคัญของการงบประมาณตามรัฐธรรมนูญฯ (ต่อ)








หมวด ๑๖ การปฏิรูปประเทศ มาตรา ๒๕๘




ให้ด าเนินการปฏิรูปประเทศอย่างน้อยในด้านต่าง ๆ ให้เกิดผล ดังต่อไปนี้




ข. ด้านการบริหารราชการแผ่นดิน



(๕) ให้มีการปรับปรุงระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐให้มีความคล่องตัว เปิดเผย ตรวจสอบได้และมีกลไก


ในการป้องกันการทุจริตทุกขั้นตอน






ฉ. ด้านเศรษฐกิจ




(๓) ปรับปรุงระบบภาษีอากรให้มีความเป็นธรรม ลดความเหลื่อมล้ า เพิ่มพูนรายได้ของรัฐด้านต่างๆ

อย่างมีประสิทธิภาพ และปรับปรุงระบบการจัดท าและการใช้จ่ายงบประมาณให้มีประสิทธิภาพ


และสัมฤทธิผล

หลักงบประมาณแผ่นดิน ของ ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์








• หน่วยราชการใดจะต้องท างานใดและต้องใช้เงินเพื่อการนั้นๆ

เท่าใดปีใด ต้องคิดและคาดคะเนไว้ล่วงหน้า
1. หลักคาดการณ์ รายได้ก็ต้องคาดคะเนไว้ล่วงหน้าเช่นเดียวกัน
ไกล (Foresight) • จะใช้จ่ายอย่างไรจึงจะเป็นประโยชน์จริงๆแก่ประเทศ


4.หลัก โดยจะต้องมีรายจ่ายลงทุนให้มากพอและเป็นสัดส่วน
สารัตถประโยชน์ ที่เหมาะสมกับรายจ่ายประจ า
• เงินได้ของรัฐบาลเกิดจากเงินของราษฎร สมควรที่จะต้องรู้ (Utility)

และเห็นชอบทั้งรายได้และรายจ่าย จึงต้องได้รับอนุมัติ
2.หลักประชาธิปไตย จากรัฐสภาก่อน
(Democracy)

• ศีลธรรมและความชอบธรรมทั้งรายจ่ายและรายได้
5.หลักยุติธรรม
(Equity)
• บางปีรายได้น้อยกว่าเงินจ่าย (ขาดดุล) บางปีเงินจ่ายน้อยกว่า


3.หลักดุลยภาพ รายได้ (เกินดุล) เพื่อเป็นการป้องกันมิให้เกิดหนี้สินล้นพ้นตัว
(Balance) • จะต้องมีการควบคุมงบประมาณทั้งรายได้และรายจ่าย
โดยกระทรวงการคลังและส านักงบประมาณมีหน้าที่
6.หลักสมรรถภาพ และส่งเสริมให้เกิดสมรรถภาพขึ้น

(Efficiency)

กระบวนการงบประมาณ






- หลักความเป็นเอกภาพ

- หลักรายจ่ายต้องมีลักษณะ

- หลักการตรวจสอบได้ การจัดท างบประมาณ เฉพาะเจาะจง

- หลักความโปร่งใส - หลักดุลยภาพของงบประมาณ
(ฝ่ายบริหาร) - หลักรายได้ต้องมีลักษณะทั่วไป



- หลักเสถียรภาพ







การควบคุมงบประมาณ ภายในระยะเวลา การอนุมัติงบประมาณ
1 ปีงบประมาณ
(ส านักงานตรวจเงินแผ่นดิน,รัฐสภา) (ฝ่ายนิติบัญญัติ)







-หลักความยินยอม

- หลักความเป็นเอกภาพ
การบริหารงบประมาณ
- หลักประสิทธิภาพ - หลักรายได้ต้องมีลักษณะทั่วไป
- หลักการตรวจสอบได้ (ฝ่ายบริหาร) - หลักดุลยภาพของงบประมาณ

- หลักรายจ่ายต้องมีลักษณะเฉพาะเจาะจง - หลักรายจ่ายต้องมีลักษณะเฉพาะเจาะจง

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม









มาตรา ๔








“งบประมาณรายจ่าย” “จ านวนเงินอย่างสูงที่อนุญาตให้จ่ายหรือก่อหนี้ผูกพันได้ตามวัตถุประสงค์



และภายในระยะเวลาที่ก าหนด”














“ปีงบประมาณ” “ระยะเวลาตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม ของปีหนึ่ง ถึงวันที่ 30 กันยายน




ของปีถัดไป และให้ใช้ปี พ.ศ. ที่ถัดไปนั้นเป็นชื่อส าหรับปีงบประมาณนั้น”

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)









มาตรา ๑๘





• ห้ามมิให้ท าการโอนงบประมาณของหน่วยรับงบประมาณ

ั
หลก หนึ่งที่ได้รับอนุมัติไว้แล้ว ไปให้เป็นงบประมาณของหน่วย



รับงบประมาณอื่น












• 1. กฎหมายเกี่ยวกับการโอนงบประมาณ

ขอยกเวน • 2. พระราชกฤษฎีการวมหรือโอนส่วนราชการ
้
้



เข้าด้วยกัน

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)









มาตรา ๑๙










รายจ่ายที่ก าหนดไว้ในรายการใด ส าหรับส่วนราชการฯ ตามพระราชบัญญัติ



งบประมาณรายจ่ายประจ าปี พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม


หลักการ พระราชบัญญัติโอนเงินงบประมาณรายจ่าย หรือพระราชกฤษฎีการวมหรือ




)
โอนส่วนราชการเข้าด้วยกัน ตามมาตรา 1 8 (2 แล้วแต่กรณี เป็นการ


ก าหนดรายการงบประมาณรายจ่ายของแต่ละหน่วยงานไว้ทั้งหมด ซึ่งได้รับ


ความยินยอมจากรัฐสภาแล้ว ดังนั้น จึงห้ามเปลี่ยนแปลงงบประมาณโดยการ



โอนงบประมาณจากรายการหนึ่งไปยังอีกรายการหนึ่ง

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)









มาตรา ๑๙









1. ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจสามารถโอนเปลี่ยนแปลงงบประมาณ



ระหว่างรายการภายในส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจเดียวกันได้



โดยขออนุญาตต่อผู้อ านวยการส านักงบประมาณ


ข้อยกเว้น


2. ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจจะโอนเปลี่ยนแปลงงบประมาณภายใน



ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจเดียวกันที่เป็นผลให้เพิ่มรายจ่ายประเภท



เงินราชการลับ หรือเป็นงาน หรือโครงการใหม่ จะต้องขออนุมัติ


ต่อคณะรัฐมนตรี

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)









มาตรา ๑๙






3 การโอนงบประมาณรายจ่ายงบกลางระหว่างรายการภายใน
.


งบประมาณรายจ่ายงบกลางเดียวกัน เช่น โอนจากรายการค่าใช้จ่าย



การปรับเงินค่าตอบแทนบุคลากรภาครัฐ ไปสมทบกับรายการค่าใช้จ่าย



ข้อยกเว้น ในการรักษาพยาบาลข้าราชการ ลูกจ้าง และพนักงานของรัฐ เป็นต้น


เนื่องจากงบประมาณรายจ่ายงบกลางที่ตั้งไว้ในรายการข้างต้น



ไม่พอจ่าย จึงจ าเป็นต้องโอนงบประมาณรายจ่ายงบกลางรายการอื่น



มาเพิ่ม ทั้งนี้ จะต้องเป็นกรณีที่มีความจ าเป็นและโอนโดยอ านาจ



ผู้อ านวยการส านักงบประมาณโดยอนุมัตินายกรัฐมนตรีด้วย

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)










มาตรา ๒๓ วรรคหนึ่ง






“ยกเว้นกรณีที่บัญญัติไว้ในมาตรา 23 ตรี ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจจะจ่ายเงินหรือ


ก่อหนี้ผูกพันได้แต่เฉพาะตามที่ได้ก าหนดไว้ในพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจ าปี



หรือพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม หรือตามอ านาจที่มีอยู่ตามกฎหมายอื่น


และห้ามมิให้จ่ายเงินหรือก่อหนี้ผูกพันตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจ าปี



หรือพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม จนกว่าจะได้รับอนุมัติเงินประจ างวดแล้ว”








“ลงนามในสัญญา



ก่อนได้งวดไม่ได้”

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)








มาตรา ๒๓ วรรคสาม







“เมื่อพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจ าปี หรือพระราชบัญญัติงบประมาณ



รายจ่ายเพิ่มเติมแล้วแต่กรณี ใช้บังคับแล้ว ให้ส านักงบประมาณรวบรวมรายการงบประมาณ


รายจ่ายซึ่งจะต้องก่อหนี้ผูกพันและวงเงินที่คาดว่าจะต้องก่อหนี้ผูกพันงบประมาณรายจ่าย


ประจ าปีต่อๆ ไป พร้อมทั้งจ านวนเงินเผื่อเหลือเผื่อขาด เสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติ



การก่อหนี้ผูกพันภายในหกสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัติดังกล่าวใช้บังคับ


และเมื่อคณะรัฐมนตรีอนุมัติแล้ว ให้ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจด าเนินการตามระเบียบ



ที่ผู้อ านวยการก าหนด ด้วยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี”

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)









มาตรา ๒๓ วรรคสี่








“ในกรณีที่มีความจ าเป็นและเร่งด่วนและมิใช่กรณีตามวรรคสองหรือ



วรรคสาม คณะรัฐมนตรีมีอ านาจอนุมัติให้ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจจ่ายเงินหรือ


ก่อหนี้ผูกพันตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจ าปีหรือพระราชบัญญัติ



งบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติมก่อนได้รับเงินประจ างวด หรืออนุมัติให้ส่วนราชการหรือ



รัฐวิสาหกิจก่อหนี้ผูกพันเกินกว่าหรือนอกเหนือไปจากที่ก าหนดไว้ในพระราชบัญญัติ



งบประมาณรายจ่ายประจ าปีหรือพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติมได้”

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)










มาตรา ๒๔ วรรคหนึ่ง






“บรรดาเงินที่ส่วนราชการได้รับเป็นกรรมสิทธิ์ไม่ว่าจะได้รับตามกฎหมายหรือ


ระเบียบข้อบังคับ หรือได้รับช าระตามอ านาจหน้าที่หรือสัญญา หรือได้รับจากการ



ให้ใช้ทรัพย์สิน หรือเก็บดอกผลจากทรัพย์สินของราชการ ให้ส่วนราชการที่ได้รับเงินนั้น



น าส่งคลังตามระเบียบหรือข้อบังคับที่รัฐมนตรีก าหนด เว้นแต่จะมีกฎหมายก าหนด



เป็นอย่างอื่น”







“เงินอะไรก็ตามที่ได้รับ จะเก็บไว้ไม่ได้”

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)









มาตรา ๒๔ วรรคสอง





“ส่วนราชการใดได้รับเงินที่มีผู้มอบให้โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ส่วนราชการนั้นใช้จ่ายในกิจการของ


ส่วนราชการนั้นก็ดี หรือได้รับเงินที่เกิดจากทรัพย์สินซึ่งมีผู้มอบให้เพื่อหาดอกผลใช้จ่ายในกิจการของส่วนราชการนั้นก็ดี


ให้ส่วนราชการนั้นจ่ายเงินหรือก่อหนี้ผูกพันภายในวงเงินที่ได้รับนั้นได้ และไม่ต้องน าส่งคลัง”







มาตรา ๒๔ วรรคสาม





“ในกรณีส่วนราชการได้รับเงินตามโครงการช่วยเหลือหรือร่วมมือกับรัฐบาลต่างประเทศ


องค์การสหประชาชาติ ทบวงการช านัญพิเศษแห่งสหประชาชาติ องค์การระหว่างประเทศอื่นใด หรือบุคคลใดไม่ว่า

จะเป็นเงินให้กู้หรือให้เปล่า รวมทั้งเงินที่ส่วนราชการได้รับสืบเนื่องจากโครงการช่วยเหลือหรือร่วมมือเช่นว่านั้น


รัฐมนตรีจะก าหนดเป็นอย่างอื่นโดยไม่ต้องน าส่งคลังก็ได้”

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)









มาตรา ๒๖







o ข้าราชการฯของส่วนราชการก่อหนี้ผูกพันหรือจ่ายเงิน หรือโดยรู้อยู่แล้วยินยอมอนุญาต



ให้กระท าการฝ่าฝืนกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ นอกจากความผิดอาญาแล้ว ต้องรับผิด



ชดใช้เงินฯ รวมถึงค่าสินไหมทดแทนด้วย


o บุคคลภายนอกผู้ได้รับประโยชน์จากการกระท าที่ฝ่าฝืนดังกล่าว ต้องร่วมรับผิดด้วย



เว้นแต่ จะแสดงได้ว่ากระท าโดยสุจริต ไม่รู้เท่าถึงการฝ่าฝืนกฎหมายดังกล่าว



o ข้าราชการฯ ไม่ต้องรับผิดหากได้ทักท้วงค าสั่งของผู้บังคับบัญชาเป็นหนังสือ



ว่า การที่จะปฏิบัติตามค าสั่งไม่ชอบด้วยกฎหมายฯ

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)










มาตรา ๒๗ วรรคหนึ่ง





หลักปีงบประมาณ + ข้อยกเว้น




“การขอเบิกเงินจากคลังตามงบประมาณรายจ่ายประจ าปีงบประมาณใด ให้กระท าได้


แต่เฉพาะภายในปีงบประมาณนั้น เว้นแต่




(1) เป็นงบประมาณรายจ่ายข้ามปี หรือ




(2) เป็นงบประมาณรายจ่ายที่ได้ก่อหนี้ผูกพันไว้ก่อนสิ้นปีงบประมาณ หรือที่ได้รับ



อนุมัติจากรัฐมนตรีให้เบิกเหลื่อมปี และได้มีการกันเงินไว้ตามระเบียบหรือข้อบังคับเกี่ยวกับการ


เบิกจ่ายเงินจากคลัง”

พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)










มาตรา ๒๗ วรรคสอง










“ในกรณี (2) ให้ขยายเวลาขอเบิกเงินจากคลังต่อไปได้อีกไม่เกินหกเดือนปฏิทิน


ของปีงบประมาณถัดไป เว้นแต่มีความจ าเป็นต้องขอเบิกเงินจากคลังภายหลังเวลา



ดังกล่าว ก็ให้ขอท าความตกลงกับกระทรวงการคลังเป็นกรณี ๆ ไป”

ร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . .













หลักการและเหตุผลของการจัดท าร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้






1. แนวทางการปฏิรูประบบงบประมาณของส านักงบประมาณ



เพื่อให้ระบบงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานตามยุทธศาสตร์เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อน



นโยบายของรัฐบาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดผลสัมฤทธิ์ในทางปฏิบัต ิ








2. ข้อสั่งการของนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 26 มกราคม 2559



ให้ปรับปรุงกฎหมายงบประมาณเพื่อให้มีลักษณะเป็นการบูรณาการงบประมาณระหว่างหน่วยงาน


ที่สอดคล้องกับภารกิจหลักของหน่วยงาน และภารกิจที่เป็นการด าเนินการตามนโยบายของรัฐบาล

หลักการและสาระส าคัญ
หลักการและสาระส าคัญ

ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . .
ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. ....





ประกอบด้วย ๘ หมวด 52 มาตรา และบทเฉพาะกาล (มาตรา ๕๓ – มาตรา ๕๙)


เพื่อรองรับการปฏิรูประบบงบประมาณและการจัดท างบประมาณที่มีการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน




1. การจัดท า มาตรา 6 การจัดท างบประมาณ การบริหารงบประมาณรายจ่าย การควบคุมงบประมาณ


งบประมาณ และการประเมินผลและการรายงาน ต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ และสอดคล้องกับกฎหมายว่าด้วยวินัย



การเงินการคลังของรัฐ


มาตรา ๒๓ การจัดท างบประมาณต้องค านึงถึง


 ประมาณการรายรับและฐานะทางการคลังของประเทศ

 ความจ าเป็นในการพัฒนาประเทศตามยุทธศาสตร์ชาติ


 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ


 เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ

 ความเป็นธรรมทางสังคม


 นโยบายรัฐบาล

 ภารกิจของหน่วยรับงบประมาณ

หลักการและสาระส าคัญ




ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . . (ต่อ)




1. การจัดท างบประมาณ มาตรา 1๙ ให้ผู้อ านวยการมีหน้าที่และอ านาจจัดท างบประมาณกับปฏิบัติการอย่างอื่นตามที่


(ต่อ) บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอ านาจหน้าที่เกี่ยวกับการงบประมาณ





มาตรา 1๔ งบประมาณรายจ่ายที่ก าหนดในพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจ าปี


หรือพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม อาจจ าแนกได้ดังต่อไปนี้


(๑) งบประมาณรายจ่ายงบกลาง



(๒) งบประมาณรายจ่ายของหน่วยรับงบประมาณ


(๓) งบประมาณรายจ่ายบูรณาการ


(๔) งบประมาณรายจ่ายบุคลากร


(๕) งบประมาณรายจ่ายส าหรับทุนหมุนเวียน


(๖) งบประมาณรายจ่ายเพื่อการช าระหนี้ภาครัฐ



(๗) งบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง


(๘) งบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินทุนส ารองจ่าย

หลักการและสาระส าคัญ




ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . . (ต่อ)






1. การจัดท า มาตรา ๒๔ ให้ส านักงบประมาณร่วมกับกระทรวงการคลัง ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจ

งบประมาณ (ต่อ)

(การก าหนด และสังคมแห่งชาติ และธนาคารแห่งประเทศไทย ด าเนินการ ดังนี้

นโยบายและกรอบ (1) ก าหนดนโยบายงบประมาณประจ าปี ประมาณการรายได้ วงเงินงบประมาณรายจ่าย

วงเงินงบประมาณ และวิธีการเพื่อชดเชยการขาดดุลงบประมาณหรือการจัดการในกรณีที่ประมาณการรายได้สูงกว่าวงเงินงบประมาณ

ประจ าป) ี
(๒) ก าหนดสัดส่วนงบประมาณรายจ่ายเพื่อการลงทุนและงบประมาณรายจ่ายเพื่อการ


ช าระหนี้ภาครัฐ ต่อกรอบวงเงินงบประมาณรายจ่ายประจ าปี


(๓) ก าหนดกรอบประมาณการรายจ่าย ประมาณการรายรับและฐานะการคลังของรัฐบาลล่วงหน้า


ไม่น้อยกว่าสามปี


เมื่อได้ด าเนินการตาม (1) แล้ว ให้ผู้อ านวยการเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณา



ให้ความเห็นชอบ

หลักการและสาระส าคัญ



ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . . (ต่อ)





2. อ านาจหน้าที่ของ มาตรา 1๙ ให้ผู้อ านวยการมีหน้าที่และอ านาจจัดท างบประมาณกับปฏิบัติการอย่างอื่นตามที่บัญญัติไว้


ผู้อ านวยการ ในพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอ านาจหน้าที่เกี่ยวกับการงบประมาณ ดังต่อไปนี้ด้วย


)
(๑ ก าหนดยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจ าปี โดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี

เพื่อให้หน่วยรับงบประมาณใช้เป็นแนวทางในการจัดท าค าขอตั้งงบประมาณรายจ่ายประจ าปี


(๒) ก าหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจัดท ากรอบประมาณการรายจ่าย เพื่อให้การจัดท างบประมาณสอดคล้อง


กับหลักการตามมาตรา ๒๓


...


มาตรา ๒ ๐ ให้ผู้อ านวยการเสนองบประมาณประจ าปีต่อนายกรัฐมนตรีเพื่อคณะรัฐมนตรีเสนอต่อรัฐสภา


เป็นเวลาอย่างน้อยสามเดือนก่อนวันเริ่มปีงบประมาณนั้น

มาตรา ๒๑ เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ผู้อ านวยการมีอ านาจเรียกให้หน่วยรับงบประมาณชี้แจง


ข้อเท็จจริงตามที่เห็นสมควร และให้ผู้อ านวยการหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ผู้อ านวยการมอบหมายมีอ านาจ


ที่จะเข้าตรวจสรรพสมุด บัญชี เอกสาร และหลักฐานต่าง ๆ ของหน่วยรับงบประมาณได้


มาตรา ๒๒ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ผู้อ านวยการมอบหมายตามมาตรา ๒๑เป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา

หลักการและสาระส าคัญ




ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . . (ต่อ)






๓. หน่วยรับงบประมาณ มาตรา 4 “หน่วยรับงบประมาณ” หมายความว่า หน่วยงานของรัฐที่ขอรับหรือได้รับจัดสรร


งบประมาณรายจ่าย และให้หมายความรวมถึงสภากาชาดไทยด้วย


“หน่วยงานของรัฐ” หมายความว่า


(๑) ส่วนราชการ



(๒) รัฐวิสาหกิจ


(๓) หน่วยงานของรัฐสภา ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ องค์กรอิสระ


ตามรัฐธรรมนูญ และองค์กรอัยการ


(๔) องค์การมหาชน


(๕) ทุนหมุนเวียนที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล



(๖) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น


(๗) หน่วยงานอื่นของรัฐตามที่กฎหมายก าหนด

หลักการและสาระส าคัญ



ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . . (ต่อ)






๔. ความครอบคลุม มาตรา 2 หน่วยรับงบประมาณจะต้องต้องแสดงวัตถุประสงค์ แผนการปฏิบัติงาน
๕

ของงบประมาณ
และแผนการใช้จ่ายงบประมาณ และให้จัดส่งรายงานเกี่ยวกับเงินนอกงบประมาณ




มาตรา ๓๐ กรณีที่หน่วยรับงบประมาณใดไม่จัดส่งรายงานเกี่ยวกับเงินนอกงบประมาณ ผอ.



สงป. มีอ านาจพิจารณาการตั้งงบประมาณรายจ่ายประจ าปีตามที่เห็นสมควร




๕. งบประมาณบูรณาการ มาตรา ๓๑ เพื่อประโยชน์ในการจัดท างบประมาณรายจ่ายบูรณาการให้มีการจัดท าแผนงานบูรณาการซึ่ง



ประกอบด้วยเป้าหมาย วัตถุประสงค์ งบประมาณรายจ่ายที่ต้องใช้ในการด าเนินการ ระยะเวลา


การด าเนินการ รวมทั้งภารกิจของหน่วยรับงบประมาณที่เป็นเจ้าภาพหลักและหน่วยรับงบประมาณ


ที่เกี่ยวข้อง เพื่อเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติ





มาตรา ๓ ๒ เมื่อคณะรัฐมนตรีอนุมัติแผนงานบูรณาการแล้ว การจัดท างบประมาณรายจ่าย


ตามแผนงานบูรณาการ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ผู้อ านวยการก าหนด

หลักการและสาระส าคัญ



ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . . (ต่อ)





๖. การบริหาร มาตรา 3๓ เว้นแต่จะมีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น การบริหารงบประมาณรายจ่ายตามกฎหมายว่าด้วยงบประมาณ

งบประมาณ
รายจ่าย ให้เป็นไปตามระเบียบที่ผู้อ านวยการก าหนด






มาตรา ๓ ๕ โอนข้ามหน่วยงานได้ ในกรณีที่เป็นการโอนงบประมาณรายจ่ายบูรณาการภายใต้แผนงาน


บูรณาการเดียวกันและการโอนงบประมาณรายจ่ายบุคลากรภายใต้แผนงานบุคลากรภาครัฐ


๗. การติดตาม มาตรา 4๖ 4๗ และ 4๘

ประเมินผล  ก าหนดให้ผู้อ านวยการส านักงบประมาณจัดวางระบบการติดตามและประเมินผลการด าเนินงานตามแผนการปฏิบัติงานและ



แผนการใช้จ่ายงบประมาณของหน่วยรับงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณ เพื่อการวัดผลสัมฤทธิ์หรือประโยชน์ที่จะ

ได้รับจากการใช้งบประมาณ


 ก าหนดหน่วยรับงบประมาณจัดให้มีระบบการติดตามและประเมินผลการด าเนินงานตามแผนการปฏิบัติงานและแผนการใช้จ่าย

งบประมาณภายในหน่วยรับงบประมาณ


 หากการประเมินผลสัมฤทธิ์ของการใช้จ่ายงบประมาณของหน่วยรับงบประมาณใดไม่ได้ตามเป้าหมายหรือตัวชี้วัดที่ก าหนดและ


หน่วยรับงบประมาณไม่ได้ด าเนินการแก้ไข ให้ผู้อ านวยการส านักงบประมาณรายงานต่อคณะรัฐมนตรี

เพื่อสั่งการตามที่เห็นสมควร

หลักการและสาระส าคัญ




ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . . (ต่อ)






๘. การรายงาน มาตรา ๕๑ ให้ผู้อ านวยการรายงานการโอนงบประมาณรายจ่ายงบกลางระหว่างรายการที่ก าหนดไว้ใน


งบประมาณรายจ่ายงบกลาง หรือการโอนงบประมาณรายจ่ายบูรณาการและงบประมาณรายจ่าย


บุคลากรระหว่างหน่วยรับงบประมาณเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อรายงานต่อรัฐสภาภายในสามสิบวันนับ


แต่วันสิ้นปีงบประมาณนั้น














๙. การพัฒนาประสิทธิภาพ มาตรา ๙ ให้มีการมอบหมายผู้บริหารผู้หนึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบประสานงานเกี่ยวกับงบประมาณของ


การปฏิบัติงานดาน หน่วยรับงบประมาณ
้
การงบประมาณ

หลักการและสาระส าคัญ




ของร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. . . . . (ต่อ)






1๐. ปรับเปลี่ยนวิธีปฏิบัติบางประการ มาตรา ๒ ๖ รายการงบประมาณรายจ่ายที่จะต้องก่อหนี้ผูกพันในปีงบประมาณต่อๆ ไป

ให้ทันสมัยสอดคล้องกับสถานการณ์
ที่มีวงเงินตั้งแต่ 1,000 ล้านบาทขึ้นไป ให้หน่วยรับงบประมาณเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาให้


ความเห็นชอบก่อนเสนอขอตั้งงบประมาณรายจ่ายประจ าปี







มาตรา 2๕ ก าหนดให้หน่วยรับงบประมาณจัดท าแผนการปฏิบัติงานและแผนการใช้จ่าย


งบประมาณเพื่อใช้ประกอบการยื่นค าขอตั้งงบประมาณของหน่วยงาน






มาตรา ๔ ๕ เพิ่มจ านวนเงินทุนส ารองจ่าย เพื่อน าไปจ่ายในกรณีที่มีความจ าเป็นเร่งด่วน


เพื่อประโยชน์แก่ราชการแผ่นดิน และงบประมาณรายจ่ายงบกลาง รายการเงินส ารองจ่าย



เพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจ าเป็นไม่เพียงพอ จาก 100 ล้านบาท เป็น ๕0,000 ล้านบาท

้
กฎหมำย ระเบียบ ที่เกี่ยวของกับกำรงบประมำณ
กฎหมาย

่
รัฐธรรมนูญ หลักกำรจ ำแนกประเภทรำยจำย

ว.๓๓ และ ว.๖๘

กฎหมำยวำดวย ว.๓๗
้
่
วิธกำรงบประมำณ ระเบียบ
ี
ระเบียบวำดวยกำร ระเบียบส านักนายกฯ งบกลางฯ
่
้
่
ี
ิ
มาตรการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้จ่าย บรหำรงบประมำณ กำรกอหน้ผูกพัน
ี
้
งบประมาณรายจ่ายประจ าปีงบประมาณ พ.ศ. 2548 ขำมปงบประมำณ เยียวยา พ.ศ. 2559
พ.ศ. ๒๕๖๑ (ว.๔๖๑) พ.ศ. 2534

ี
ั
มติคณะรฐมนตร 12 พฤษภำคม
่
้
ี
้
่
ระเบียบวำดวย
กำรปรบปรุงแนวทำงกำรด ำเนนงำน กำรใชจำยงบประมำณภำยในปงบประมำณ 2558 (งบกลำง) เรอง ซกซอมควำม
ั
ิ
ั
้
ื่
์
ั
่
และเรงรดกำรใชจำยงบประมำณ หลักเกณฑกำรโอน เขำใจเกี่ยวกับแนวทำงกำรเสนอเรอง
่
้
ื่
้
่
้
่
ั
ี
ิ
้
ภำยใตมำตรกำรเพิ่มประสทธภำพ งบประมำณรำยจำย ระเบียบวำดวยกำร งบประมำณตอคณะรฐมนตร (ว.143)
ิ
่
ิ
กำรใชจำยงบประมำณรำยจำย เพอกำรขับเคลอน บรหำรงบประมำณ
่
่
้
ื่
ื่

ั
่
ประจ ำป พ.ศ. ๒๕๖๑ (ว.๖๑) กำรแกไขปญหำ รำยจำยสำหรบ
ี
ั
้
จังหวัดชำยแดน แผนงำนบูรณำกำร บัญชีราคามาตรฐานสิ่งก่อสร้าง
ั
ประกอบ หนงสอซอมควำมเขำใจฯ ภำคใต พ.ศ. 2559 พ.ศ. 2559 (ว.14)
ื
้
้
้
ี
(ว.๔๖) (ว.17) บัญชรำคำมำตรฐำนครุภัณฑ ์

การบริหารงบประมาณ













หลักการ












• “การควบคุมการใช้จ่ายงบประมาณให้เป็นไปตาม



แผนงาน โครงการ/รายการที่ได้รับอนุมัติจากฝ่ายนิติบัญญัติ



เพื่อป้องกันการใช้จ่ายที่ไม่มีความคุ้มค่า ไม่ประหยัด หรือไม่มี



ประสิทธิภาพ โดยการควบคุมการใช้จ่ายและเบิกจ่ายเงิน



การตรวจสอบตามระเบียบที่ก าหนด”

ระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แก้ไขเพิ่มเติม
















หลักการส าคัญ 1. ก าหนดให้ระเบียบมีความสอดคล้องกับระบบและวิธีการจัดการงบประมาณ



ที่มุ่งเน้นผลงานตามยุทธศาสตร์








2. ก าหนดวิธีการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายตามพระราชบัญญัติงบประมาณ



รายจ่ายประจ าปี หรือพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม รวมถึงการ



โอนเปลี่ยนแปลงรายการงบประมาณรายจ่าย เพื่อให้ส่วนราชการ


และรัฐวิสาหกิจใช้จ่ายงบประมาณรายจ่ายได้อย่างรวดเร็ว เกิดประโยชน์สูงสุด



และคุ้มค่า

ระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)

















หลักการส าคัญ 3. ก าหนดการมอบอ านาจและความรับผิดชอบให้กับหัวหน้าส่วน


ราชการและหัวหน้ารัฐวิสาหกิจในการบริหารงบประมาณรายจ่าย



ได้อย่างยืดหยุ่นและคล่องตัวสูง






.
4 ก าหนดให้ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจบริหารงบประมาณ


รายจ่ายให้บรรลุเป้าหมายและผลสัมฤทธิ์ของงานตามแผน



งบประมาณ และแผนงบประมาณในเชิงบูรณาการที่ก าหนดไว้

ระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)














หลักการส าคัญ 5. ก าหนดให้มีเครื่องมือในการบริหารงบประมาณ กล่าวคือ





(1) การจัดท าค่าใช้จ่ายต่อหน่วย



(2) การจัดท าแผนการปฏิบัติงานและแผนการใช้จ่าย


งบประมาณ



(3) การรายงานผล



(4) การจัดท า และรับส่งข้อมูลด้วยระบบ



อิเล็กทรอนิกส์

ระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)
















หลักการส าคัญ





6. ก าหนดให้การบริหารงบประมาณสอดคล้องกับหลักการธรรมาภิบาล



คือ ให้การใช้จ่ายงบประมาณรายจ่ายมีความรวดเร็ว มีประสิทธิภาพ



มีความคุ้มค่า มีความโปร่งใส สามารถตรวจสอบ และเปิดเผย



ต่อสาธารณะได้

ขั้นตอนการบริหารงบประมาณที่ส าคัญ






๑. การจัดท าแผนการปฏิบติงานและแผนการใช้จ่ายงบประมาณให้เหมาะสมกบช่วงเวลาและก าลังเงินที่ได้รับ

ั
ั
ภายใต้ภารกิจของหน่วยงาน


๒. การใช้จ่ายตามแผนฯ ที่ได้รับความเห็นชอบ








๓. การโอนเปลี่ยนแปลงงบประมาณ








๔. การติดตาม ตรวจสอบ เมื่อมีการใช้จ่ายและเบิกจ่ายเงินแล้ว ต้องมีการตรวจสอบวาใช้จ่ายตามแผนฯ และเบิกจ่ายจริงหรือไม่

่

ั

ี่
เป็นวิธีการส าคัญทจะควบคุมและกากบการบริหารงบประมาณให้เป็นไปตามแผนฯ และถูกต้องตามขั้นตอนของระเบียบ
๕. การรายงาน เป็นวิธีการ/ขั้นตอนในการตรวจสอบให้มการรายงานผลการด าเนินงานทผ่านมา ี
ี่
ี
ิ
เพื่อทบทวนผลการปฏิบตตามแผนฯ ที่ก าหนดไว้ว่าเป็นอย่างไร เพื่อใช้ในการจัดท างบประมาณในปต่อไป
ั

ระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)

ระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)

ระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)

กระบวนกำรบรหำรงบประมำณ
ิ


ตำมระเบียบวำดวยกำรบรหำรงบประมำณ พ.ศ. ๒๕๔๘ และที่แกไขเพิ่มเติม
้
ิ
้
่

ระเบียบการก่อหนี้ผูกพันข้ามปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๔ และที่แก้ไขเพิ่มเติม

ระเบียบการก่อหนี้ผูกพันข้ามปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๔ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)

ระเบียบการก่อหนี้ผูกพันข้ามปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๔ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ต่อ)

หลักการจ าแนกประเภทรายจ่ายตามงบประมาณ

การบริหารงบประมาณที่เกี่ยวกับหลักการจ าแนกฯ

ิ
เงนเดอน , ค่าจ้างประจ า , ค่าจ้างชั่วคราว , ค่าตอนแทนพนักงานราชการ
ื




ุ
ค่าตอบแทน , ค่าใช้สอย , ค่าวัสด (ว.๓๗ และ ว.๖๘) , ค่าสาธารณปโภค
ู




ิ
่
ี
้
ค่าครภัณฑ์ ค่าทดนและส่งก่อสราง (ว.๓๗ และ ว.๖๘)
ุ
ิ

ุ
ุ
ิ
ุ
ิ
เงนอดหนนทั่วไป , เงนอดหนนเฉพาะกิจ
ุ

่
ึ
่
ี
รายจ่ายทไม่เข้าลักษณะประเภทงบรายจ่ายใดงบรายจ่ายหนงข้างต้น