ความหมายและความสำคัญของเทคโนโลยีดิจิทัล

ความหมายและความสำคัญของเทคโนโลยีดิจทิ ลั

นำเสนอ
ผศ.(พิเศษ) นเรศร์ บญุ เลิศ

ผจู้ ดั ทำ
สามเณรจักรกฤษณ์ จนั ทรต์ ิ๊บ

6428501008
วทิ ยาลัยสงฆ์เชียงราย - มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลยั

Digital literacy คอื อะไร

• ทกั ษะความเขา้ ใจและใช้เทคโนโลยดี ิจทิ ัล หรอื Digital literacy หมายถึง ทักษะในการนำ
เคร่ืองมือ อปุ กรณ์ และเทคโนโลยดี จิ ิทลั ทม่ี ีอยใู่ นปัจจบุ ัน อาทิ คอมพิวเตอร์ โทรศพั ท์ แทป
เลต โปรแกรมคอมพิวเตอร์ และสอ่ื ออนไลน์ มาใชใ้ ห้เกดิ ประโยชน์สูงสุด ในการสอ่ื สาร
การปฏบิ ตั งิ าน และการทำงานร่วมกัน หรอื ใช้เพอ่ื พัฒนากระบวนการทำงาน หรือ
ระบบงานในองค์กรให้มคี วามทันสมยั และมปี ระสทิ ธภิ าพ

ทกั ษะดงั กล่าวครอบคลมุ ความสามารถ 4 มติ ิ

• การใช้ (Use)
• เข้าใจ (Understand)
• การสรา้ ง (create)
• เขา้ ถึง (Access) เทคโนโลยีดจิ ิทลั ได้อย่างมีประสิทธภิ าพ

ทกั ษะความเขา้ ใจและใช้เทคโนโลยดี ิจทิ ลั 9 ดา้ น

ความสำคัญของทักษะดิจทิ ัล
• ในยคุ โควดิ 19 ทำใหต้ ้องปรับการใช้ชวี ติ หลายอยา่ ง ทั้งการดแู ลตนเอง การใช้ดจิ ทิ ัล
ออนไลน์ เพอื่ การทำกจิ กรรมต่าง ๆ การเรียนรูท้ ักษะทีจ่ ำเปน็ ตอ่ การปรบั ตวั ในกิจกรรม
ออนไลน์ เชน่ การทำงานท่ีบา้ น การเรียนท่ีบ้าน การส่ังของออนไลน์ การใช้เงินแบบดจิ ิทลั
จึงอาจกลา่ วได้วา่ นอกจากทักษะพืน้ ฐานท่จี ำเป็นทท่ี ุกคนไดศ้ กึ ษาเลา่ เรียนมาคือ 3Rs =
การอ่าน-Read การเขียน-Write และการคิดเลข-Arithematics แล้ว ยงั ตอ้ งมองหาทักษะ
ใหมท่ ่ีจำเป็นสำหรบั อนาคต ทห่ี ลายคนต้องหาทกั ษะการดำเนนิ ชวี ิตด้วยการใช้ดจิ ทิ ัล
• อยา่ งไรก็ดคี นรนุ่ ใหม่ หรือ พวกชาวพนื้ เมอื งดิจิทัล (Digital native) สามารถเขา้ ถงึ อา่ น
เขียนดิจิทลั สารสนเทศไดม้ ากและเร็ว ใชอ้ อนไลน์ ใชส้ มาร์ทโฟน เพ่ือการรบั รู้ขา่ วสาร
ชาวพ้ืนเมืองดิจทิ ัลจึงแตกต่างกบั คนรุ่นเก่าที่อาจเรยี กไดว้ ่าเป็น ผอู้ พยพดิจทิ ัล (Digital
immigrant) รูปแบบการเขยี นการอา่ นจึงเปลี่ยนไปจากเดมิ มาก คนรนุ่ ใหมร่ ับรู้และเรยี นรู้
ได้เร็ว

• การอ่านออกเขียนได้ทางดจิ ทิ ัลสำหรบั คนรุ่นใหม่จงึ เปน็ ทักษะอย่างหนงึ่ ทจ่ี ะไปใชช้ วี ิตใน
อนาคต กรอบทกั ษะพนื้ ฐานท่ีใหค้ นในยคุ วถิ ใี หมต่ ้องมี คอื อ่านออกเขียนได้ทางดจิ ิทลั ซ่ึง

เป็นพ้ืนฐานการสร้างทักษะดิจทิ ัล เพ่อื วา่ ในอนาคต การก้าวสู่เศรษฐกจิ ดิจทิ ัลของประเทศ
ไทย จะเกยี่ วกับการใช้ดจิ ิทลั อยูม่ าก
• กรอบความรภู้ ายใตท้ ักษะการใชด้ จิ ิทัลประกอบดว้ ย
การรูแ้ ละใชส้ ือ่ (Media literacy) คือทกั ษะในการรเู้ ทา่ ทันส่ือ สามารถสร้างสรรค์ สร้าง
ส่ือ ใชส้ ่อื เพ่อื การส่อื สาร เพื่อการเรยี นรู้ และสรา้ งคุณค่าให้กับตัวเอง สงั คม แยกแยะสื่อ
ทเี่ ปน็ ความจรงิ (Fact) และความเหน็ (Opinion) ออกจากกนั ได้ รผู้ ลกระทบ และ ผลท่ี
ติดตามมาจากการใชส้ ่ือ

ทกั ษะการใชด้ จิ ิทัลมคี วามสำคญั
• ทักษะในการใชเ้ ทคโนโลยเี พอ่ื การติดตอ่ สอ่ื สาร เพือ่ การทำงานร่วมกัน
(Communications and collaboration) เปน็ ทกั ษะเพอื่ กิจการสงั คม สื่อสารสังคม ใช้

งานระบบออนไลน์ เพม่ิ ประสิทธิภาพการสือ่ สาร และเทา่ ทันการรับรูข้ า่ วสาร ร้ผู ลกระทบ
การใหข้ า่ วสารที่ผดิ ท้งั เร่ืองศลี ธรรม จรรยาธรรม

• ทักษะความสามารถในการใช้ดิจิทลั เสรมิ กบั อาชีพแห่งตน จดั การดูแลอัตลักษณ์ความเป็น
ตวั ตนในโลกไซเบอร์ (Career & Identity management) สร้างสรรค์ประโยชนจ์ ากการ
ใชง้ านขอ้ มูล ดูแลและจดั การดูแลตนเองอย่างปลอดภยั รู้จกั บริหารจัดการดแู ลเอกลักษณ์
แห่งตวั ตน เชน่ รหสั ผ่าน ลายนวิ้ มอื เลขบตั รประชาชน มคี วามรู้เรื่องพ้ืนฐานความม่นั คง
ปลอดภัย และปอ้ งกันความเสย่ี ง

• ทักษะการใช้เทคโนโลยดี ิจทิ ลั (Digital literacy) รูจ้ กั เขา้ ใจ เรื่องเทคโนโลยีดจิ ิทลั พนื้ ฐาน
ใชอ้ ุปกรณท์ างด้านดจิ ทิ ลั ได้ ใช้บรกิ ารจากทใ่ี ห้บริการตา่ ง ๆ ใช้อยา่ งรู้คุณคา่ มีคณุ ธรรม
จรยิ ธรรมกับการใช้งาน ใช้อยา่ งรับผิดชอบ

• ทกั ษะการใชด้ ิจิทัลเพอื่ การเรียนรู้ (Learning skills) เรยี นรไู้ ด้เรว็ มีการแสวงหาความรู้
แยกแยะข้อมูลข่าวสาร สร้างคณุ ค่า สร้างสรรค์งานจากการเรียนรู้ และสามารถนำความรู้
มาช่วยการดำเนินงาน และสรา้ งประโยชน์

• ทกั ษะการใชข้ ้อมูลข่าวสารเพอ่ื ประโยชน์เชิงวชิ าการ (Digital scholarship) รจู้ ักแหล่ง
เรียนรู้ คลังความรู้ สอื่ สาระ ฐานข้อมลู วิชาการ การอ้างอิง มคี วามเปน็ ผูเ้ รียนรู้ หาส่ิงใหม่
เสริมความเป็นผู้เชย่ี วชาญ เรียนรู้จากการใหบ้ รกิ ารทางการศึกษาทีม่ ใี นระบบดจิ ิทัล สื่อ
สาระออนไลน์ การจดั การเรียนรจู้ ากสื่อสาระ การเรียนออนไลน์ การทำวจิ ัยสร้างสรรค์
ผลงานจากดจิ ทิ ัล

• ทักษะการใชข้ ้อมลู ขา่ วสาร (Information literacy) รู้เทคนคิ การคน้ หา แปลความ
ประเมิน การจัดการ ข่าวสาร การแบง่ ปนั การสง่ กระจาย การมองเหน็ การใชป้ ระโยชน์
การศึกษาของคนไทยตอ้ งเตรยี มรบั ในเร่ืองทักษะเหลา่ น้ี ทีจ่ ะสรา้ งคนไทยในชาติใหร้ องรับ
การก้าวสู่เศรษฐกจิ ดจิ ทิ ัล และสรา้ งสรรคก์ ำลังพลของชาติ สิ่งทส่ี ำคญั คือ ตอ้ งใหค้ นไทย
อยู่กับโลกยคุ ใหม่ท่ใี ช้ดจิ ิทัลไดอ้ ย่างมีความสุข

ทำไมต้องพัฒนาทกั ษะความเขา้ ใจและการใชเ้ ทคโนโลยีดิจทิ ลั

• ในปจั จบุ ันโลกมีการเปล่ียนแปลงอย่างรวดเรว็ จากยคุ Analog ไปสู่ยุค Digital และยคุ
Robotic จึงทำให้เทคโนโลยดี จิ ทิ ัลมอี ิทธพิ ลต่อการดำรงชีวิตและการทำงาน ข้าราชการซง่ึ
เป็นแกนหลกั ของการพัฒนาประเทศ จงึ ต้องปรบั ตวั ให้สอดคลอ้ งกบั บริบทของการ
เปลย่ี นแปลง เพือ่ ป้องกันไม่ใหเ้ กดิ

• culture shock เน่อื งจากการเปลี่ยนผา่ นเทคโนโลยี และเพอ่ื ป้องกนั ความเส่ียงทอ่ี าจเกิด
จากการใช้เทคโนโลยที ี่ไมเ่ หมาะสม เชน่ การสูญเสียการเป็นส่วนตัว ความปลอดภยั ในชวี ิต
และทรพั ย์สนิ การโจรกรรมข้อมลู การโจมตที างไซเบอร์ เป็นต้น

• Digital literacy หรือทักษะความเข้าใจและใชเ้ ทคโนโลยดี ิจทิ ัล เปน็ ทกั ษะดา้ นดิจิทลั
พ้นื ฐานท่จี ะเป็นตวั ช่วยสำคัญ สำหรบั ในการปฏบิ ัติงาน การสื่อสาร และการทำงาน
ร่วมกันกับผู้อนื่ ในลกั ษณะ “ทำน้อย

ไดม้ าก” หรอื “Work less but get more impact” และชว่ ยส่วนสรา้ งคณุ ค่า (Value
Co-creation) และความคุม้ คา่ ในการดำเนินงาน (Economy of Scale) เพอื่ การกา้ วไปสู่
การเปน็ ประเทศไทย 4.0 อกี ทง้ั ยงั เปน็ เครอื่ งมือชว่ ยให้บคุ คล สามารถเรียนรแู้ ละพัฒนา
ตนเองเพือ่ ให้
ได้รบั โอกาสการทำงานท่ีดแี ละเติบโตกา้ วหน้าในอาชพี (Learn and Growth) ดว้ ย

ประโยชน์สำหรับองค์กร

• ทำงานได้รวดเรว็ ลดขอ้ ผิดพลาดและมีความม่นั ใจในการทำงานมากข้นึ
มีความภาคภูมิใจในผลงานท่สี ามารถสรา้ งสรรค์ได้เอง
สามารถแกไ้ ขปญั หาทเ่ี กดิ ขึ้นในการทำงานได้มีประสิทธภิ าพมากขึ้น
สามารถระบุทางเลือกและตัดสินใจไดอ้ ย่างมีประสทิ ธภิ าพมากขนึ้
สามารถบริหารจดั การงานและเวลาไดด้ มี ากขนึ้ และช่วยสรา้ งสมดุลในชวี ิตและการ
ทำงาน
มเี ครื่องมือชว่ ยในการเรยี นร้แู ละเติบโตอย่างเหมาะสม
หน่วยงานได้รับการยอมรับว่ามคี วามทนั สมัย เปิดกว้าง และเป็นท่ยี อมรับ ซึ่งจะชว่ ยดงึ ดดู
และรกั ษาคนรุ่นใหม่ที่มศี กั ยภาพสงู มาทำงานกบั องค์กรด้วย
หนว่ ยงานไดร้ ับความเชื่อมั่นและไว้วางใจจากประชาชนและผู้รับบริการมากข้นึ
คนในองค์กรสามารถใช้ศกั ยภาพในการทำงานทม่ี มี ูลค่าสงู (High Value Job) มากข้ึน
กระบวนการทำงานและการส่อื สารของงองค์กร กระชบั ขน้ึ คลอ่ งตัวมากขึน้ และมี
ประสทิ ธิภาพมากขนึ้
หนว่ ยงานสามารถประหยัดทรัพยากร (งบประมาณและกำลงั คน) ในการดำเนินงานได้มาก
ข้นึ

ระบบดจิ ิทัลประวตั ิศาสตร์

• แมว้ า่ สญั ญาณดิจิทลั ท่วั ไปมักจะเกย่ี วข้องกับระบบเลขฐานสองท่ใี ช้ในอุปกรณ์
อเิ ล็กทรอนิกส์ และคอมพิวเตอร์ทท่ี ันสมัย ระบบดจิ ิทลั จรงิ ๆโบราณมากและไม่
จำเป็นต้องเป็นเลขฐานสองหรอื อิเล็กทรอนกิ ส์

• ขอ้ ความที่ถูกเขียน (เนอื่ งจากชดุ อักขระท่ีจำกัดและการใชส้ ญั ลกั ษณ์เป็นตัวๆ - ตัวอักษร
ในกรณีส่วนใหญ่)

• ลูกคิด ทถี่ ูกสรา้ งขึ้นในชว่ งระหว่างปี 1000 ถงึ ปี 500 กอ่ นคริศตกาล มันต่อมากลายเปน็
รูปแบบของความถ่ีในการคำนวณ ปจั จุบนั มันสามารถถกู ใชเ้ ป็นเครื่องคิดเลขพ้ืนฐานดิจิทลั
ที่ทนั สมัยมาก ท่ใี ชล้ ูกปดั ในแถวทจี่ ะแสดงเปน็ ตวั เลข ลูกปัดเพียงแตม่ คี วามหมายในเปน็
ตวั ๆทีม่ สี ถานะขึ้นหรือลงเทา่ น้ัน ไมไ่ ด้อยู่ในสถานะแบบแอนะล็อกท่ีอยูร่ ะหวา่ งกลางนัน้

• สัญญาณไฟ อาจจะเป็นสัญญาณดจิ ิทัลท่ไี ม่ใช่อเิ ลก็ ทรอนิกสท์ ี่ง่ายทสี่ ดุ ซึ่งมเี พียงสอง
สถานะ (เปิดและปิด) โดยเฉพาะอย่างย่งิ สญั ญาณควนั เปน็ หน่ึงในตัวอยา่ งทเี่ ก่าแกท่ ่สี ดุ
ของสญั ญาณดจิ ทิ ัล ท่ี"ตวั ขนส่ง"แอนะลอ็ ก(ควันไฟ) จะถูกมอดูเลทดว้ ยผา้ ห่มเพอ่ื สร้าง
สญั ญาณดจิ ทิ ลั ท่บี ่งบอกถึงข้อมลู

• รหัสมอรส์ ใชส้ ถานะหกตวั เลข ได้แก่ จุด, ประ, ชอ่ งวา่ งระหวา่ งตัวอักษร (ระหวา่ งแตล่ ะ
จดุ หรอื เสน้ ประ), ชอ่ งว่างสนั้ (ระหวา่ งแต่ละตัวอักษร), ชอ่ งวา่ งขนาดกลาง(ระหว่างคำ)
และ ช่องว่างยาว(ระหว่างประโยค) ในการสง่ ขอ้ ความผ่านทางความหลากหลายของตัว
ขนส่งท่ีมีศักยภาพ เช่นไฟฟา้ หรอื แสง ตัวอย่างเชน่ การใช้โทรเลขไฟฟา้ หรือไฟกระพรบิ

• ระบบอกั ษรเบรลล์ เป็นรูปแบบเลขฐานสองครงั้ แรกสำหรบั การเขา้ รหัสอักขระ โดยการใช้
รหสั หกบิตแสดงผลเป็นรูปแบบของจดุ

• ธงสัญญาณ ใชแ้ ท่งหรือธงทีจ่ ัดขึน้ ในตำแหนง่ เฉพาะต่างๆในการส่งข้อความไปยังผู้รับที่
เฝ้าดพู วกมันอยู่ห่างออกไป

• ธงสัญญาณการเดนิ เรอื ระหว่างประเทศ ทมี่ ีเคร่ืองหมายที่โดดเดน่ ทแี่ สดงถึงตวั อกั ษรต่างๆ
ของตัวอกั ษร ทีจ่ ะอนุญาตให้เรอื ท้ังหลายสามารถสง่ ขอ้ ความไปมาหากัน

• ที่ถูกคิดคน้ ขนึ้ เร็วๆนค้ี อื โมเด็ม ใช้มอดเู ลทสัญญาณ"ตัวขนส่ง"แอนะล็อก(เช่นเสียง) เพ่ือ
เขา้ รหัสขอ้ มูลดจิ ิทลั ไฟฟา้ ไบนารีให้เปน็ เป็นชดุ ของพัลส์เสยี งดจิ ิทัลไบนารี version ของ

แนวคิดเดยี วกนั ท่ีนา่ เชื่อถอื อยา่ งน่าประหลาดใจในรุ่นก่อนหน้าน้ีเล็กน้อย คอื การรวบเขา้
ดว้ ยกันของลำดบั "สญั ญาณ"ดิจทิ ลั ออดิโอ และ"ไม่มสี ญั ญาณ"ข้อมูล (เช่น"เสยี ง" และ
"เงยี บ") บนเทปแม่เหลก็ สำหรบั ใชก้ บั เคร่ืองคอมพิวเตอรท์ บ่ี า้ นยุคตน้

บรรณานุกรม

• ดจิ ทิ ลั
https://th.wikipedia.org/wiki/ดจิ ิทลั

• Digital Literacy คืออะไร | สำนักงาน ก.พ. (OCSC)
https://www.ocsc.go.th/DLProject/

• ทกั ษะดจิ ทิ ัลกบั ชีวติ วิถีใหม่
https://learningdq-dc.ku.ac.th

• เทคโนโลยดี ิจทิ ลั คอื อะไร
https://sftc.rtaf.mi.th/index.php