Орындаған: Әбдікәрім Арайлым ОҒЫЗ МЕМЛЕКЕТІ НЕМЕСЕ ОҒЫЗ ЖАБҒУ МЕМЛЕКЕТІ ІХ Ғ. СОҢЫ - ХІ Ғ. БАСЫ Қазақстанның ортағасыр тарихы
Оғыз мемлекеті Қазақстанның кең байтақ жерін Ырғыз, Орал, Ембі,Ойыл бойында, Арал өңірінде, Сырдария алқабында, Қаратау бөктерінде, Шу алқабында алып жатыр. Олар Арал өңірінде, Солтүстік Каспий өңірінде және Сырдарияның төменгі ағысында өмір сүрген.
«Оғыз» деген терминнің этимологиясы әлі де анықталмаған.Бірақ бірнеше пікірлер бар екінші ғалымдар "садақтың оғы" деген сөзден пайда болған дейді. Кейбір ғалымдар "уыз" сөзінен шықты дейді үшінші бір ғалымдар "өгіз" деген тотемдік сөзден пайда болды дейді
жоғарғы билік иесі Оғыз мемлекетіндегі лауазымдар “жабғу” Әскерді басқаратын адам “сюбашы” билеуші мұрагері «инал» жабғуларының орынбасарлары «Күл-еркін »
Оғыздар деген кімдер?
Оғыз мемлекетіндегі лауазымдар Иналды яғни мұрагерді тәрбиелеу үшін арнайы қамқоршылар «атабектер» тағайындалды. «Атабектер» Билеушілердің әйелдері «хатун» атағын алып, сарай өмірінде маңызды рөл атқарды «Хатун »
“Оғызнама” дерегіне қарағанда, жабғу өзінің жерін 12 аймаққа бөліп басқарған 12 аймақ
«Диуани лұғат – ат түрікте» Махмуд Қашқари «Табаий әл-Хайвани» (Хайуандар табиғаты) Әл Марвази «Джами ат– Тауарих» Рашид ад-Дин «Еділ бойына саяхат жазбасы» «Жазба» Ибн Фадлан Оғыздар туралы деректер
IX ғасырдың соңы мен XI ғасырдың басында оғыз тайпалары Сырдарияның төменгі ағысынан Еділдің төменгі бойына дейінгі орасан зор территорияны мекендейді. Оғыздар туралы алғашқы деректер IX-X ғасырлардың басанда араб деректерінде (мысалы, әл-Якубидің (IX ғасыр) еңбегінде) айтылады. Китаб ал-Булдан араб тарихшысы Аль-Якуби еңбегі
КӨНЕ ҒҰЗИЯ-АЛҒАШҚЫ АСТАНАСЫ ЖАНКЕНТ (ЯНГИКЕНТ –ЖАҢА ҒҰЗИЯ)
Құл саудасы дамыды. Оғыздар мал шаруашылығым ен айналысты Оғыз мемлекетінде Тәңіршілдік дінін ұстанды.Шаманизмге сенді.Кейін Ислам дінін ұстанды
ХІ ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДА ОҒЫЗ МЕМЛЕКЕТІНДЕ ТҰРАҚТЫ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІ ЕНГІЗІЛДІ
ШАРУАШЫЛЫҒЫ Жартылай көшпелі, жартылай отырықшы мал шаруашылығы Егін шаруашылығы Кәсіпшілік пен қолөнер
Этникалық және тайпалық құрамы Оғыздар құрамына Сырдария алқабы мен Арал-Каспий далаларының үнді-еуропа, финн-угор тектес ежелгі компоненттері және Жетісу мен Сібірдің халаджылар, жағарлар, чаруктер, қарлұқтар, имурлер, байандұрлар тайпалар кірді. Оғыздардың этникалық қауымдастығының құрылуы ұзақ процесс болды.
Оғыздар 2 экзогамды фрактриядан құрылған. Бұлар -боз оқ және үш оқ (учук). Ұлы Құрылтайда қаған өзі нің ұлдарын боз оқ деп оң жағына,үш оқ деп сол жағына отырғызған
Ибн Фадлан «бай оғыз он мың бас жылқысы бар оғыз»,- деп көрсетеді. Деректерде мұндай бай топтар бай, бек, әмірлер деп аталады. Кедей топ М.Қашғаридің «Диуани лұғат –ат түрікінде» ерлер деп аталған. Олар малға қарау, киім тігу, тамақ даярлау сияқты үй жұмыстарымен айналысқан. Махмұд Қашғари «Оғыз кедейлері ятуктер соғыстарға қатыстырылмаған», - деп жазады. Кедей ауырып қалған жағдайда, оларды құлдар сияқты қараусыз далада қалдырған. М. Қашғари оларды йоксул, джиған деп атайды.
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ [email protected] 87776502141 Сұрақтар бойынша