แบบฝึกหัดที2

คำนำ

หนังสือส่งเสริมการเรียนรู้ เรื่อง วัดอรุณราชวราราม
ราชวรมหาวิหาร ในระดับชั้นประถมศึกษาปี ที่ 3 จัดทำ
ขึ้นเพื่อเป็นสื่อในการพัฒนาผู้เรียนส่งเสริมด้านการอ่าน
ในการเรียนรู้และเข้าใจในเนื้อหาของบทเรียนมากขึ้น

ภายในเอกสารจะประกอบไปด้วยเนื้อหาเรื่อง วัด
ความสำคัญ สถานที่ต่างๆในวัดเเละแบบทดสอบหลัง
เรียนพร้อมเฉลย ซึ่งผู้จัดทำได้จัดทำในรูปแบบที่อ่านง่าย
และมีรูปภาพประกอบเพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจใน
เนื้อหาได้ง่ายขึ้น

ผู้จัดทำหวังว่าหนังสือส่งเสริมการเรียนรู้ฉบับนี้จะ
สามารถช่วยพัฒนาส่งเสริมทักษะทางด้านการอ่านและ
การเรียนรู้ของผู้ที่ศึกษา ให้มีความรู้และความเข้าใจมาก
ขึ้นและสามารถนำความรู้ที่ได้ไปใช้

ธนภัทร ทองจันทร์
ผู้จัดทำ

สารบัญ

หน้า เรื่อง

ประวัติวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร 1
จุดท่องเที่ยวที่น่าสนใจในวัดอรุณฯ 3
-พระอุโบสถ

-พระปรางค์ใหญ่วัดอรุณฯ 4
-ซุ้มประตูทางเข้าพระอุโบสถ 5
-หอสมุดสมเด็จพระพุ ฒาจารย์ 6
-พระอุโบสถน้อย-พระวิหารจุฬามณี 7
-พระวิหารหลวง 8
ความรู้เพิ่มเติม 9
เเบบฝึกหัดกิจกรรมพัฒนาการเรียนรู้ 10
เฉลยเเบบฝึกหัดกิจกรรมพัฒนาเรียนรู้ 11
บรรณานุกรม 15

ประวัติ 1

วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร

วัดอรุณราชวราราม หรือที่นิยมเรียกกันในภาษาพูดว่า วัดแจ้ง หรือที่
เรียกสั้น ๆ ว่า วัดอรุณ เป็นวัดโบราณ สร้างในสมัยอยุธยา ที่ชื่อวัดแจ้ง
เพราะ พระเจ้าตากฯ ทำศึกเสร็จ แล้วยกทัพกลับมาเป็นเวลาเช้าพอดี ว่า
กันว่าเดิมเรียกว่า วัดมะกอก และกลายเป็นวัดมะกอกนอกในเวลาต่อมา
เพราะได้มีการสร้างวัดขึ้นอีกวัดหนึ่งในตำบลเดียวกัน แต่อยู่ในคลอง
บางกอกใหญ่ ชาวบ้านเรียกวัดที่สร้างใหม่ว่า วัดมะกอกใน(วัดนวลนรดิศ)
แล้วจึงเรียกวัดมะกอกซึ่งอยู่ปากคลองบางกอกใหญ่ว่า วัดมะกอกนอก
ส่วนเหตุที่มีการเปลี่ยนชื่อเป็นวัดแจ้งนั้น เชื่อกันว่า เมื่อสมเด็จ-
พระเจ้าตากสินมหาราชทรงตั้งราชธานีที่กรุงธนบุรีใน พ.ศ. 2310 ได้เสด็จ
มาถึงหน้าวัดนี้ตอนรุ่งแจ้ง จึงพระราชทานชื่อใหม่ว่าวัดแจ้ง แต่ความเชื่อ
นี้ไม่ถูกต้อง เพราะเพลงยาวหม่อมภิมเสน วรรณกรรมสมัยอยุธยาที่
บรรยายการเดินทางจากอยุธยาไปยังเพชรบุรี ได้ระบุชื่อวัดนี้ไว้ว่าชื่อวัด
แจ้งตั้งแต่เวลานั้นแล้ว

2

ในสมัยรัตนโกสินทร์ รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
มหาราช สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร ได้เสด็จมา
ประทับที่พระราชวังเดิม และได้ทรงปฏิสังขรณ์วัดแจ้งใหม่ทั้งวัด แต่ยังไม่ทัน
สำเร็จก็สิ้นรัชกาลที่ 1 สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทรได้เสด็จขึ้นครอง
ราชสมบัติเป็นพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระองค์ได้ทรงบูรณ
ปฏิสังขรณ์วัดแจ้งต่อมา และพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดอรุณราชธาราม”
ต่อมามีพระราชดำริที่จะเสริมสร้างพระปรางค์หน้าวัดให้สูงขึ้น แต่สิ้นรัชกาล
เสียก่อน จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้
เสริมพระปรางค์ขึ้นและให้ยืมมงกุฎที่หล่อสำหรับพระพุ ทธรูปทรงเครื่องที่จะ
เป็นพระประธานวัดนางนองมาติดต่อบนยอดนภศูล ในรัชสมัยพระบาท
สมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้บูรณปฏิสังขรณ์วัดอรุณราช
ธารามหลายรายการ และให้อัญเชิญพระบรมอัฐิของพระบาทสมเด็จพระพุทธ
เลิศหล้านภาลัยมาบรรจุไว้ที่พระพุ ทธอาสน์ของพระประธานในพระอุโบสถด้วย
เมื่อการปฏิสังขรณ์เสร็จสิ้นลง พระราชทานนามวัดใหม่ว่า
“วัดอรุณราชวราราม” วัดอรุณฯ เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราช-
วรมหาวิหาร หมายถึงพระอารามที่พระมหากษัตริย์ สมเด็จพระราชินี สมเด็จ
พระยุพราช ทรงสร้างหรือปฏิสังขรณ์เป็นการส่วนพระองค์ ตั้งอยู่แขวงวัด
อรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพฯ

3

จุดท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
ในวัดอรุณฯ

1.พระอุโบสถ

พระอุโบสถ ประดิษฐานพระประธานชื่อว่า "พระพุทธธรรมมิศรราช
โลกธาตุดิลก" เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์
ประดิษฐานเหนือแท่นไพทีบนฐานชุกชี กล่าวกันว่ารัชกาลที่ 2 ทรงปั้ นวง
พระพั กตร์พระพุ ทธรูปองค์นี้ด้วยพระองค์เอง

4

พระปรางค์ใหญ่วัดอรุณฯ

พระปรางค์ใหญ่วัดอรุณฯ ถือได้ว่าเป็นศิลปกรรมที่สง่า
และโดดเด่นที่สุด ก่อสร้างโดยช่างฝีมือที่มีความเชี่ยวชาญ บนพระ
ปรางค์ประดับด้วยเครื่องกระเบื้องเคลือบและเครื่องถ้วยชาม
เบญจรงค์ที่นำเข้ามาจากจีน ซึ่งมีลวดลายงดงามเป็นของเก่าแก่
และหายาก โดยได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์เรื่อยมาจนถึงสมัย
รัชกาลที่ 5 บริเวณโดยรอบพระปรางค์ใหญ่วัดอรุณฯ ประกอบ
ด้วยพระปรางค์เล็ก 4 องค์ รอบ 4 ทิศ ภายในมีรูปพระอินทร์ทรง
ช้างเอราวัณ กำแพงแก้วกั้น มีฐานทักษิณ 3 ชั้น มีรูปปั้ นมารและ
กระบี่แบกฐานสลับกัน นอกจากนั้นมีซุ้ม 4 ซุ้ม มีพระนารายณ์
อวตาร เหนือขึ้นไปเป็นยอดปรางค์ มีเทพพนมนรสิงห์เพื่อปรายักษ์

5

ซุ้มประตูทางเข้าพระอุโบสถ

ซุ้มประตูทางเข้าพระอุโบสถ จะมียักษ์วัดแจ้งที่มีชื่อเสียงยืนเฝ้า
อยู่ ยักษ์กายสีขาว มีชื่อว่า "สหัสเดชะ" ยักษ์กายสีเขียว มีชื่อว่า
"ทศกัณฐ์" เป็นยักษ์ศิลปะแบบจีน ปูนปั้ นประดับด้วยกระเบื้อง
เคลือบสี มือถือตะบองใหญ่เป็นอาวุธ ตรงบริเวณหน้าซุ้มทาง
เข้าพระอุโบสถ แฝงไว้ด้วยคติความเชื่อในการทำหน้าที่เป็นเทพ
พิทักษ์ ปกปักรักษาสถานที่สำคัญทางศาสนา

6

หอสมุดสมเด็จพระพุฒาจารย์

หอสมุดสมเด็จพระพุฒาจารย์ แหล่งรวมหนังสือธรรมะ,
ชีวประวัติพระสงฆ์-เกจิอาจารย์, ประวัติวัดต่าง ๆ, พระไตรปิฎก, คู่มือนัก
ธรรม, คู่มือเปรียญธรรม (บาลี), และวารสารต่าง ๆ และสักการบูชา
พระบรมศาสดาศากยมุนีพุทธเจ้าและพระไภษัชยคุรุพุทธเจ้า แกะสลักจาก
ไม้จันทน์หอม

7

พระอุโบสถน้อย-พระวิหารจุฬามณี

พระอุโบสถน้อย-พระวิหารจุฬามณี เข้าสักการบูชาหลวงพ่อรุ่ง
มงคล พระประธานประจำพระอุโบสถน้อย, สักการบูชารูปหล่อ
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช, ชมพระแท่นวิปัสสนา, ชมพระแท่น
บรรทมของรัชกาลที่ 2, สักการบูชาพระบรมสารีริกธาตุ ในพระ
เจดีย์จุฬามณี และบูชาท้าวจตุโลกบาลทั้ง 4

8

พระวิหารหลวง

พระวิหารหลวง เข้าสักการบูชาพระพุทธชัมภูนุทมหาบุรุษ
ลักขณาอสีตยานุบพิตร พระประธานประจำพระวิหารหลวง
และสักการะพระอรุณ หรือพระแจ้ง พระพุทธศิลป์แห่งลานช้าง

9

ความรู้เพิ่มเติม

-ช่วงเวลาแนะนำสำหรับการมาเที่ยววัดอรุณฯ แนะนำให้มาช่วงเช้าหรือ
ช่วงเย็นของวัน เพราะว่าแดดจะไม่ร้อนมากแถมบรรยากาศกำลังดี

-วัดอรุณฯ เปิดให้นักท่องเที่ยวได้เข้าเยี่ยมชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา
07.30-17.30 น. (คนไทยเข้าชมฟรี นักท่องเที่ยวต่างชาติเสียค่าเข้าคนละ
40 บาท)

-การเดินทางมายังวัดอรุณฯ สามารถเดินทางได้อย่างสะดวกทั้งทาง
เรือและทางรถ

*ทางเรือ สามารถนั่งเรือด่วนเจ้าพระยามาลงที่ท่าเตียน หลังจากนั้น
นั่งเรือข้ามฟากจากฝั่ งพระนครมาลงท่าเรือหน้าวัดอรุณฯ ได้เลย

*ทางรถ จากถนนปิ่ นเกล้า เลี้ยวเข้าถนนอรุณอมรินทร์ ผ่านหน้าโรง
พยาบาลศิริราช ตรงมาเรื่อย ๆ ยังกรมอู่ทหารเรือ จะเห็นทางเข้าวัด
อรุณฯ อยู่ถัดไปไม่ไกล

*เดินทางโดยแท็กซี่จากโรงแรมไอบิสสไตล์กรุงเทพข้าวสาร
เวียงใต้ ไปยังท่าเตียนใช้เวลาโดยประมาณ 15 นาที แล้วสามารถนั่งเรือ
ข้ามฟาก (ค่าบริการ 4 บาท) ต่อไปยังวัดอรุณฯ

10

แบบฝึ กหัด

• วดั ความรู้แหล่งอารยธรรมวัดอรุณวรารามราชวรวิหาร
• คาชีแ้ จง:ให้นักเรียนเลือกตอบคาตอบที่ถกู ทสี่ ุด

1.วดั อรุณวรารามราชวรวหิ ารต้งั อยทู่ จี่ งั หวดั ใด
ก. นครนายก
ข. ปทมุ ธานี
ค. กรุงเทพมหานคร
ง. สมทุ รปราการ

2.วดั อรุณวรารามราชวรวหิ ารนิยมเรียกกนั ในภาษาพดู ว่าวดั อะไร
ก. พระปรางคว์ ดั อรุณฯ
ข. วดั แจง้
ค. วดั พระปรางฯ
ง. วดั พระแกว้

3.วดั อรุณวรารามราชวรวิหารมีชื่อเดิมวา่ อะไร
ก. วดั มะเดื่อ
ข. วดั มะปราง
ค. วดั มะกอก
ง. วดั มะเฟือง

11

4.วดั อรุณวรารามราชวรวหิ ารเป็นวดั โบราณท่ีมมี าต้งั แตส่ มยั ใด
ก. สมยั กรุงศรีอยธุ ยา
ข. สมยั กรุงธนบุรี
ค. สมยั กรุงรตั นโกสินทร์
ง. สมยั กรุงสุโขทยั

5.ใครคือผทู้ ่ีพระราชทานนามวดั วา่ "วดั อรุณราชวราราม"
ก. พระบาทสมเดจ็ พระพุทธยอดฟ้าจฬุ าโลก
ข. พระบาทสมเดจ็ พระพุทธเลิศหลา้ นภาลยั
ค. พระบาทสมเดจ็ พระนง่ั เกลา้ เจา้ อยหู่ วั
ง. พระบาทสมเดจ็ พระจอมเกลา้ เจา้ อยหู่ วั

6.ภาพใดเป็นภาพสถานท่ขี องวดั อรุณวรารามราชวรวหิ าร

ก. ข.

ค. ง.

12

7. ซุม้ ประตทู างเขา้ พระอุโบสถจะมีตวั อะไรอยดู่ า้ นหนา้

ก. ยกั ษ์
ข. งู
ค. ชา้ ง
ง. พญานาค

8.ใครแตง่ กายไปวดั ไดอ้ ยา่ งสุภาพเรียบร้อย

ก. จ๋าสวมใส่เส้ือผา้ บางโปร่ง
ข. ฟ้าสวมใส่กางเกงขาส้นั และเส้ือสายเด่ียว
ค. ลนิ สวมชุดรดั รูป
ง. นิวสวมชุดยาวสีขาวอยา่ งเรียบร้อย

9.โดยรอบพระปรางคใ์ หญว่ ดั อรุณฯ ประกอบดว้ ยพระปรางคเ์ ลก็ ก่ีองค์

ก. 1 องค์
ข. 2 องค์
ค. 3 องค์
ง. 4 องค์

10.วดั อรุณวรารามราชวรวหิ ารอยตู่ ดิ กบั แมน่ ้าอะไร

ก. แมน่ ้าปิ ง
ข. แม่น้าเจา้ พระยา
ค. แมน่ ้าตาปี
ง. แม่น้าโขง

13

เฉลย
1.ค. กรุงเทพมหานคร
2.ข.วดั แจง้
3. ค.วดั มะกอก
4.ก. สมยั กรุงศรีอยธุ ยา
5.ข.พระบาทสมเด็จพระพทุ ธเลิศหลา้ นภาลยั

6.ค.
7.ก. ยกั ษ์
8.ง. นิวสวมชุดยาวสีขาวอยา่ งเรียบร้อย
9.ง. 4องค์
10.ข. แม่น้าเจา้ พระยา

14



บรรณานุกรม

สารานุกรมวิกิพีเดีย. (2458). วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร

[ออนไลน์]. สืบค้น 2 ตุลาคม 2564. จาก https://th.
wikipedia.org/wik
i
/วัดอรุณราชราชวรารามราชวรวิหาร
Kapook. (2564). 11 เรื่องน่ารู้วัดอรุณฯศาสนสถานงานศิลป์ชั้นเอก

เเห่งกรุงรัตนโกสินทร์[ออนไลน์]. สืบค้น 2 ตุลาคม 2564.

จาก https://travel.kapook.com/view177489.html