สำนวนจีน

เอกสารประกอบการเรียนรู้
รายวิชา ศิลปวัฒนธรรมจีน

สำนวนจีน
熟语

นางสาวนภัสสร คำโสภา
นางสาวพรรษา สุทธี

熟语รายงานอิเล็กทรอนิกส์ (E-Book)
เรื่อง สํานวนจีน ( )












นางสาวนภัสสร คำโสภา เลขที่20
นางสาวพรรษา สุทธี เลขที่ 24

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/10







เสนอ
ครูณรงค์ชัย จันทร์ปัญญา













รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาวิชา ศิลปวัฒนธรรมจีน(จ33202)
โรงเรียนศรีกระนวนวิทยาคม
ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565

คํานํา
สํานวน คือถ้อยคําที่เรียบเรียงด้วยความคมคายสละสลวย ใช้พูดสื่อสารกันมีความ
หมายเป็นนัย กินความลึกซึ้ง มักเป็นคําเปรียบเทียบ
รายงานฉบับนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาสำนวนจีนโดยมีเนื้อหาประกอบด้วยสำนวนไทย ความ
หมายของสำนวนไทย สุภาษิต คำพังเพย และความหมาย สำนวนจีน ความหมายของ
สำนวนจีน และได้ศึกษาอย่างเข้าใจเพื่อเป็นประโยชน์กับการเรียน
คณะผู้จัดทำหวังว่า รายงานเล่มนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่าน หรือนักเรียน นักศึกษา
ที่กำลังหาข้อมูลเรื่องนี้อยู่ หากมีข้อแนะนำหรือข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทำขอน้อมรับไว้
และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย



คณะผู้จัดทํา

นภัสสร คำโสภา
พรรษา สุทธี

สารบัญ
บทที่ 1 สํานวนไทย......................................................................................................………..1
สํานวนไทย............................................................................................................................ 1
สุภาษิตไทย............................................................................................................................ 1
คําพังเพยไทย.........................................................................................................…..............1
บทที่ 2 สํานวนจีน...................................................................................................................2
สํานวนสําเร็จรูป..............................................................................................................…......3
สํานวนเคยชิน.........................................................................................................................…5
สํานวนพักท้าย..................................................................................................................……….6
บทสรุปสํานวนในทรรศนะผู้จัดทํา...............................................................................................7
อ้างอิง...................................................................................................................... ..................8
ประวัติผู้จัดทํา...........................................................................................................……..........9

บทที่ 1 สํานวนไทย

1. สํานวนไทย
1.1 ความหมายของสำนวนไทย

สํานวน หมายถึง ถ้อยคําที่เรียบเรียงด้วยความคมคายสละสลวย ใช้พูดสื่อสารกันมี ความ
หมายเป็นนัย กินความลึกซึ้ง มักเป็นคําเปรียบเทียบ
เช่น ขวานผ่าซาก : การพูดตรงมากจนเกินไป โดยไม่ดูกาลเทศะ ไม่ได้คิดว่าจะสร้างความ
พอใจให้แก่ผู้อื่นหรือไม่
ความรู้ท่วมหัว เอาตัวไม่รอด : มีความรู้มาก แต่รู้เพียงทฤษฎี ไม่สามารถนำมาปรับใช้ให้
เกิดประโยชน์ต่อตัวเอง
ลิงหลอกเจ้า : ทำตัวเรียบร้อยเฉพาะเมื่ออยู่ต่อหน้าผู้ใหญ่ แต่พอลับหลังก็ทำตัวอีกแบบ
ม้าดีดกะโหลก : กิริยาที่กระโดดโลดเต้น วางตัวไม่สุภาพเรียบร้อย

1.2 ความหมายของสุภาษิตไทย
สุภาษิต หมายถึง ถ้อยคําที่กล่าวเป็นทํานองให้ข้อคิด คติ สั่งสอน เพื่อให้กระทํา ความด
เช่น กงเกวียนกำเกวียน : ทำอะไรกับใครไว้ ย่อมได้รับผลกรรมนั้น
กำขี้ดีกว่ากำตด : ได้มาบ้างดีกว่าไม่ได้อะไรเลย
เกี่ยวแฝกมุงป่า : ทำอะไรเกินกำลังความสามารถของตัว
ขิงก็รา ข่าก็แรง : ต่างคนต่างอารมณ์ร้อนพอกัน ต่างคนต่างไม่ยอมกัน

1.3 ความหมายของคําพังเพยไทย
คําพังเพย หมายถึง ถ้อยคําที่แสดงความจริง ไม่ได้สอนโดยตรง
เช่น กระต่ายขาเดียว : ยืนกรานไม่ยอมรับ
กระต่ายหมายจันทร์ : ผู้ชายหมายปองผู้หญิงที่มีฐานะดีกว่า
กาคาบพริก : ลักษณะคนผิวดำแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าแดง
ชักน้ำเข้าลึกชักศึกเข้าบ้าน : นำศัตรูเข้าบ้าน

บทที่ 2 สำนวนจีน

熟语1. ความหมายของสํานวนจีน

สํานวนจีน ( ) หมายถึงเป็นคำกล่าวที่รู้จักกันโดยทั่วไป หรือเป็นสุภาษิตที่พูดถึงเรื่อง
ราวที่โด่งดังของจีนและเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ สำนวนจีนไม่ได้เป็นแค่หัวใจสำคัญของ
การเรียนภาษาจีนเท่านั้น แต่ยังเป็นการทำให้เข้าใจในวัฒนธรรมจีนที่ไม่สามารถประเมินค่า
ได้ สำนวนจีนนั้นมีรากลึกในมรดกและวัฒนธรรมดั้งเดิม ทำให้ภาษาจีนมีความสวยงามและ
น่าหลงใหล สำนวนจีนในแต่ประโยคนั้นมีความหมายลึกซึ้งและการที่รู้วิธีใช้จะช่วยให้คุณพูด
ได้เหมือนคนจีนจริงๆ
2. สํานวนสําเร็จรูป

成语2.1 ความหมายของสํานวนสําเร็จรูป

สํานวนสําเร็จรูป ( ) หมายถึง เป็นวลีเฉพาะเจาะจง มีโครงสร้างแน่นอน กะทัดรัด
คล้องจอง ความหมายชัดเจนและใช้บ่อยในสังคม มาจากประวัติศาสตร์ คำสอนโบราณ เรื่อง
เล่า วรรณกรรม

拔苗助长2.2 เรื่องเล่าสํานวนสําเร็จรูป
(bá miáo zhù zhǎng) หรือ “ดึงต้นกล้าให้โต”
กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีชาวนาผู้ใจร้อนอยู่คนหนึ่ง หลังจากที่ปลูกต้นกล้าลงนาแล้ว เขาก็
ไปที่ทุ่งนาทุกวันเพื่อเฝ้ารอ หวังว่าจะเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เร็วๆ ดังนั้นหลังจากที่เขาพบว่าต้น
กล้าเติบโตช้า เขาก็อดทนรอไม่ไหว จึงพยายามคิดหาวิธีที่จะช่วยให้ต้นกล้าได้โตเร็วขึ้น

สุดท้ายเขาจึงคิดออกได้วิธีหนึ่ง นั่นคือการใช้มือดึงให้ต้นกล้าโผล่พ้นดินขึ้นมามากขึ้น
เมื่อทำเช่นนี้ก็จะคล้ายว่าต้นกล้าได้โตเร็วขึ้น หลังจากทำตามวิธีที่คิดได้มาทั้งวัน เขาก็รู้สึกพึง
พอใจเป็นอย่างมาก เมื่อกลับถึงบ้าน เขาจึงเล่าให้คนในครอบครัวฟังด้วยความดีใจ เมื่อ
ลูกชายของเขาได้ฟังก็รีบวิ่งไปที่ทุ่งนาเพื่อดู แต่กลับพบว่าต้นกล้านั้นได้เหี่ยวเฉาตายหมด

拔苗助长แล้ว
มีความหมายเปรียบเทียบการพยายามฝืนกฎเกณฑ์ธรรมชาติ หรือการรีบ
ร้อนเร่งให้งานใดๆ สำเร็จโดยใช้วิธีที่ผิด จนก่อให้เกิดผลเสียหายตามมา

狐假虎威 (hú jiǎ hǔ wēi) หรือ “จิ้งจอกอ้างบารมีเสือ”

กาลครั้งหนึ่ง ณ ชายป่าห่างไกล มีสุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่งอาศัยอยู่ วันหนึ่งมันเจอ
เข้ากับเสือที่หิวโหยเข้า มันรู้ว่าตนยากที่จะรอดไปได้ จึงออกอุบายและพูดกับ
เสือว่า “ข้าได้รับคำสั่งจากสวรรค์ให้มาดูแลควบคุมสัตว์ต่างๆบนโลกนี้ ถ้าแกกิน

ข้าก็เท่ากับขัดคำสั่งสวรรค์ ต้องโดนสวรรค์ทำโทษแน่นอน”
เมื่อเสือได้ยินดังนั้นก็เชื่อครึ่งไม่เชื่อครึ่ง จิ้งจอกจึงรีบพูดต่อว่า “ถ้าเจ้าไม่เชื่อ ก็
ลองเดินตามหลังข้า แล้วคอยดูว่าเมื่อสัตว์ต่างๆพบข้าแล้ว ต่างก็กลัวจนหัวหด

หรือไม่” เสือได้ฟังก็คิดว่าวิธีนี้ไม่เลว จึงเดินตามจิ้งจอกไป
ดังนั้นเมื่อสัตว์ทั้งหลายเห็นจิ้งจอกและเสือเดินมาต่างก็ตกใจหนีกันไปจนหมด
เสือเห็นดังนั้นก็เริ่มเกรงจิ้งจอกขึ้นมา โดยไม่รู้เลยว่าสัตว์ต่างๆ ไม่ได้กลัวจิ้งจอก

狐假虎威 แต่วิ่งหนีตนต่างหาก
มีความหมายเปรียบเทียบคนที่ใช้อำนาจของผู้อื่น หรือใช้
ตำแหน่งหน้าที่มากดขี่ข่มเหง หรือเอารัดเอาเปรียบผู้อื่น

亡羊补牢 (wáng yáng bǔ láo) “แกะหายล้อมคอก” หรือ ที่รู้จัก

กันในภาษาไทยว่า “วัวหายล้อมคอก”
นานมาแล้ว มีคนเลี้ยงสัตว์คนหนึ่งได้เลี้ยงแกะไว้ประมาณสิบกว่าตัว ในช่วง
เช้าเขามักจะออกไปปล่อยแกะ และพอตกเย็นก็จะไปไล่แกะมาเข้าคอก มีอยู่
วันหนึ่ง ขณะที่เขาไปปล่อยแกะเหมือนปกตินั้น ก็พบว่าแกะได้หายไปแล้วตัว

หนึ่ง
แท้ที่จริงแล้วเพราะคอกแกะของเขามีรูโหว่ ทำให้ตอนกลางคืนมีหมาป่าเข้า
มาคาบแกะไป เพื่อนบ้านเมื่อรู้ข่าวเข้าจึงเตือนเขาให้รีบอุดรูนั้น แต่เขากลับ

ตอบไปว่า “ในเมื่อแกะหายไปแล้ว จะยังซ่อมคอกแกะไปอีกทำไม”
พอถึงวันต่อมา เขาก็พบว่าหมาป่าได้มุดเข้าไปในคอกและคาบแกะไปอีกครั้ง
เขารู้สึกเสียใจมากกับเรื่องที่เกิดขึ้น จึงรีบซ่อมแซมคอกแกะให้เสร็จ จากนั้นก็

亡羊补牢 ไม่มีแกะหายไปจากคอกอีกเลย
มีความหมายเปรียบเทียบว่าเมื่อเกิดปัญหา หรือข้อผิดพลาด
แล้ว ควรรีบหาทางปรับปรุงแก้ไขทันที เพื่อที่จะได้ลดความเสียหายและความ

ผิดพลายในอนาคต

惯用语3.สํานวนเคยชิน ) หมายถึงเป็นวลีที่มีความเจาะจง มีความหมายแฝงเป็นภาษพูดที่นิยมใช้กันอย่าง
สํานวนเคยชิน (

แพร่หลาย

ลักษณะพิเศษ

1.คนทั่วไปคุ้นเคยและนิยม

2.กระชับ สั้น เรียบง่าย

3.สำนวนเป็นภาษาพูดทำให้ดูเป็นธรรมชาติ

4.สำนวนสร้างขึ้นจากวิถีชีวิตของชาวบ้าน

5.แม้จะเป็นวิลีที่ตายตัวแต่ก็สามารถเปลี่ยนแปลงคำหรือสลับตำแหน่งได้

半瓶醋ตัวอย่างเช่น

1. (bàn píng cù )

ความหมาย มือใหม่ มือสมัครเล่น ไม่มีทักษะ อ่อนหัด คนที่ทำอะไรเล่นๆไม่จริงจัง

背黑锅ครึ่งๆกลางๆ

2. (bēi hēi guō)

炒鱿鱼ความหมาย แบกรับความผิดแทนผู้อื่น แบกรับโทษที่ตัวเองมิได้ก่อ

3. (chao yóu yú)

吃错药ความหมาย ถูกไล่ออก โดนไล่ออก

4. (chī cuò yào)

穿小鞋ความหมาย ผิดปกติ กินยาผิด

5. (chuān Xaio xié)

ความหมาย ใส่ร้าย ให้ร้าย เล่นลับหลัง ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อนหรือลำบาก

歇后语4. สํานวนพักท้าย) หมายถึง คำคม หรือสำนวน สุภาษิต ที่มีสองสำนวนพูดต่อ

สํานวนพักท้าย (

กัน แต่เวลาพูดจะพูดเฉพาะประโยคแรก ละประโยคที่สองไว้ในฐานที่เข้าใจ ชาวจีนถือว่า

คำพักท้ายเป็นศิลปะทางภาษาที่งดงาม มีชีวิตชีวา คมคายลึกซึ้ง ใช้ในทางว่ากล่าว แต่สื่อ

ไปในทางที่ผู้พูดมีมารยาทในการกล่าวตำหนิ โดยมักแฝงด้วยอารมณ์ขัน หรือพูดเป็นนัย

ซึ่งผู้ถูกว่ากล่าวก็รับได้ จึงไม่เกิดปัญหา

八仙过海各显神通ตัวอย่างเช่น (bā xiān guò hai gè xian shén tóng )

1.

ความหมาย แปดเซียนข้ามทะเล : ต่างแสดงอิทธิฤทธิ์/ความสามารถ

司马照之心 路人皆知2. — sī ma zhāo zhī xīn—lù rén jēi zhī

ความหมาย ใจของสุมาเจียว ใครๆก็รู้ : ผู้คนต่างก็รู้ถึงตวามทะเยอทะยาน

芝麻开花 节节高3. — (zhī ma kāi huā—jié jié gāo)

ความหมาย ต้นงาผลิดอก : การเรียน การงานหรือการค้ามีการพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ

对牛弹琴 白费劲4. — (duì niú tán qín—bái fèi jìn)

ความหมาย ดีดพิณให้วัวฟัง : คุยเหตุผลกับคนไม่ฟังเหตุผล พูดโดยไม่ดูคู่สนทนา

铁公鸡 一毛拔5. — (Tie gōng jī—yī máo bá)

ความหมาย ไก่เหล็กไม่ถอนขน : ตระหนี่ถี่เหนียว ขี้เหนียว

สรุปสำนวนคืออะไร

สำนวน คือ ถ้อยคำที่เรียบเรียงเป็นข้อความ หรือคำพูดที่เป็นชั้นเชิง
ไม่ตรงตามรูปแบบภาษา เป็นถ้อยคำหรือ คำพูดที่มีลักษณะเฉพาะตัว
มีความหมายเป็นนัยแฝงอยู่ กินความกว้าง หรือลึกซึ้ง นำมาใช้ให้มี
ความหมายแตกต่างไปจากความหมายเดิมของคำ ๆ นั้น หรืออาจจะมี
ความหมายคล้ายกับความหมายเดิมของคำที่นำมาประสมกัน แต่ก็ไม่
เหมือนกับความหมายเดิมทีเดียว เป็นความหมายใน เชิงอุปมาเปรียบ
เทียบ มักใช้ถ้อยคำที่ไม่ยาวมากแต่กินความมาก ใช้คำที่ไพเราะ
คมคาย สละสลวย ต้องอาศัยการตีความจึงจะเข้าใจ

อัางอิง

ครูพี่นิว.(2565).สำนวนจากนิทานจีนที่พบได้บ่อยในข้อสอบhsk5,17 กันยายน
พ.ศ.2565จาก.https://www.opendurian.com/news/chinese_hsk5_idiom_s
tory/

สุภาณี ปิยพสุนทรา.(2565).สนุกกับสำนวนพักท้าย,17 กันยายน พ.ศ.2565 จาก.
https://www.booktime.co.th/สินค้า/สนุกกับสำนวนจีนพักท้าย

ครูบ้านนอก.(2565).สำนวนไทย,17 กันยายน พ.ศ.2565 จาก.
https://www.kroobannok.com/1569

ประวัติผู้จัดทำ

ชื่อ-สกุล นางสาวนภัสสร คำโสภา
วันที่เกิด 26 กรกฎาคม 2547
ที่อยู่ 19 ม.3 บ.คำเหมือดแก้ว ต.คำเหมือดแก้ว อ.ห้วยเม็ก จ.กาฬสินธุ์
46170
ประวัติการศึกษา
ประถมศึกษาปีที่1-6 โรงเรียนคำเหมือดแก้วบำเพ็ญวิทยา
มัธยมศึกษาปีที่1-3โรงเรียนศรีกระนวนวิทยาคม
มัธยมศึกษาปีที่4-6 แผนการเรียนภาษาอังกฤษ-จีน โรงเรียนศรีกระนวน
วิทยาคม

ชื่อ-สกุล นางสาวพรรษา สุทธี
วันที่เกิด 20 กรกฎาคม 2547
ที่อยู่ 290ม.3 ต.หนองโก อ.กระนวน จ.ขอนแก่น 40170
ประวัติการศึกษา
ประถมศึกษาปีที่1-6 โรงเรียนบ้านคำไฮผักแว่น
มัธยมศึกษาปีที่1-3โรงเรียนศรีกระนวนวิทยาคม
มัธยมศึกษาปีที่4-6 แผนการเรียนภาษาอังกฤษ-จีน โรงเรียนศรี
กระนวนวิทยาคม