1-บทที่ 1 ความหมายของสถิติศาสตร์และข้อมูล

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 1

เอกสารประกอบการเรียนการสอนคณิตศาสตรพ์ ื้นฐาน

รายวชิ าคณิตศาสตร์ 5 รหสั วชิ า ค33101

ภาคเรยี นท่ี 1 ปกี ารศกึ ษา 2564

(หลกั สูตรปรับปรุง 2560)

ประชากร ตัวอย่าง

1 2 34 38
5 6 78 9 12

9 10 11 12

บทท่ี 1
ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละข้อมูล
(Definition of statistics and data)

กล่มุ สาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์
โรงเรียนปากเกรด็ จงั หวดั นนทบุรี

ชอ่ื นามสกุล……………………………………………………………..…..……………….……………….. ……………………...……………………..…………….........................……..………………………………………..

ช้ัน ม. 6/ เลขท่ี เลขประจำตัว โทร.…........……
………….…….. ………………………………… ………………..…….……………………………..………………………..

ครผู ูส้ อน ………………………………………..……………….………………...............................................................…………………...………………………….........................……..………………………………………..

บทที่ 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 2

สาระการเรยี นรู้และตวั ช้ีวดั

รายวชิ าคณติ ศาสตร์ 5 (รหสั วชิ า ค33101)

ระดบั ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี 6

บทท่ี 1 ความหมายของสถิติศาสตร์และข้อมูล
(Definition of statistics and data)

สาระการเรียนรู้ :

1.1 สถติ ศิ าสตร์ ( Statistics )
1.2 คำสำคญั ในสถิตศิ าสตร์ (Keyword of Statistics)
1.3 ประเภทของข้อมูล (Type Information)

1.3.1 การแบ่งประเภทของข้อมูลตามแหลง่ ทม่ี าของขอ้ มลู
1.3.2 การแบ่งประเภทของขอ้ มูลตามระยะเวลาท่จี ดั เก็บ
1.3.3 การแบง่ ประเภทของขอ้ มลู ตามลักษณะของขอ้ มลู
1.4 สถติ ศิ าสตรเ์ ชิงพรรณนา (descriptive statistics) และสถิติศาสตรเ์ ชงิ อนุมาน (inferential statistics)

ตวั ชี้วัด :

1. เขา้ ใจและใช้ความรทู้ างสถติ ิในการนำเสนอขอ้ มูลและแปลความหมายของค่าสถิตเิ พอื่ ประกอบการตดั สนิ ใจ

ความรพู้ น้ื ฐานของนกั เรียน (ที่ตอ้ งเรียนมาแลว้ )

 สถิติศาสตรใ์ นระดบั ชั้นมธั ยมศึกษาตอนตน้

จดุ มงุ่ หมาย : นักเรยี นสามารถ

1. บอกความหมายและประโยชน์ของสถติ ศิ าสตร์ พร้อมทงั้ สามารถอธิบายไดว้ า่ การนำเสนอข้อมูลทพี่ บเหน็
ในชีวิตประจำวนั มคี วามน่าเชอื่ ถอื มากน้อยเพยี งใด ก่อใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจคลาดเคลอ่ื นหรือไม่

2. ระบุประชากร ตัวอยา่ ง ตัวแปร ขอ้ มูล พารามเิ ตอร์ และคา่ สถิตจิ ากสถานการณท์ ่กี ำหนด
3. จำแนกประเภทของข้อมลู ตามแหล่งท่มี าของขอ้ มูลระยะเวลาทีจ่ ดั เก็บหรือลักษณะของข้อมลู
4. ระบไุ ด้วา่ สถานการณท์ ่กี ำหนดใชว้ ิธีการของสถติ ศิ าสตรเ์ ชิงพรรณนาหรือสถติ ศิ าสตร์เชิงอนุมาน

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 3

บทที่ 1 ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมลู
(Definition of statistics and data)

สาระการเรยี นรู้ :
1. สถิตศิ าสตร์
2. คำสำคัญในสถติ ิศาสตร์
3. ประเภทของข้อมลู
3.1 การแบง่ ประเภทข้อมูลตามแหล่งท่ีมาของข้อมลู
3.2 การแบง่ ประเภทของข้อมลู ตามลกั ษณะของข้อมลู
4. สถิตศิ าสตรเ์ ชงิ พรรณนาและสถติ ศิ าสตรเ์ ชิงอนุมาน

จดุ มุ่งหมาย :
1. บอกความหมายและประโยชนข์ องสถติ ศิ าสตร์ พร้อมทง้ั สามารถอธิบายไดว้ ่าการนำเสนอขอ้ มูลท่ีพบเห็น
ในชวี ิตประจำวนั มคี วามนา่ เชื่อถือมากน้อยเพยี งใด กอ่ ใหเ้ กดิ ความเขา้ ในคลาดเคล่ือนหรือไม่
2. ระบุประชากร ตวั อย่าง ตวั แปร ขอ้ มูล พารามเิ ตอร์ และคา่ สถิติจากสถานการณ์ทีก่ ำหนด
3. จำแนกประเภทของข้อมูลตามแหล่งทม่ี าของข้อมลู ระยะเวลาทจ่ี ัดเกบ็ หรือลกั ษณะของขอ้ มลู
4. ระบไุ ด้วา่ สถานการณท์ ่กี ำหนดใช้วธิ กี ารของสถติ ศิ าสตร์เชงิ พรรณนาหรอื สถิติศาสตร์เชงิ อนุมาน

บทนำ : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละข้อมูล

ข้อมูลที่เกิดขึ้นในปัจจุบันมีหลายรูปแบบและสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในด้านต่าง ๆ เช่นอในการดำเนนิ
ธรุ กจิ ผปู้ ระกอบการอาจมคี วามตอ้ งการทจ่ี ะปรับปรงุ คณุ ภาพของสนิ ค้าทีผ่ ลิตขึน้ หรือหาแนวทางใหม่ ๆ ในการให้บริการ
แก่ลูกค้า ดังนั้นผู้ประกอบการจึงต้องมีการเก็บข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับธุรกิจของตนไม่ว่าจะเป็นการผลิตสินค้าการเก็ บ
รักษาสินค้าและการขนส่งสินค้าการจ้างบุคลากรในส่วนต่าง ๆ รายรับและรายจ่ายในแต่ละประเภทและอื่น ๆ หาก
พิจารณาการประกอบกิจการธุรกจิ รา้ นขายเคร่ืองดื่มและขนมหวานผู้ประกอบการจะต้องเกบ็ ข้อมูลปริมาณวัตถุดิบท่ีต้อง
ใช้ในการผลิต เช่น เมล็ดกาแฟ นมน้ำตาล แป้งสาลี เนย ผลไม้หรือธัญพืชท่ีใช้ในการทำขนม ราคาและเวลาที่ใช้ในการ
สั่งซื้อวัตถุดิบแตล่ ะชนิด แรงงานหรือทรพั ยากรอืน่ ๆ ที่ต้องใช้ในการผลิต เครื่องดื่มและขนมแตล่ ะชนิ ดปริมาณลูกคา้ ที่
เข้ามาใช้บริการในแต่ละช่วงเวลาของวันสัปดาห์ เดอื นหรือชว่ งเทศกาลตา่ ง ๆ รวมท้ังระยะเวลาทลี่ ูกคา้ เขา้ มาใช้บริการใน
ร้าน นอกจากนี้ผู้ประกอบการอาจสอบถามความพึงพอใจของลูกคา้ โดยเกบ็ ข้อมูลเก่ียวกับ เพศ อายุ เครอ่ื งด่ืมหรือขนมที่
ลูกค้านิยม ระดับความพงึ พอใจตอ่ การใหบ้ รกิ ารของพนกั งานรวมท้ังความเห็นอ่ืน ๆ เกีย่ วกบั ร้านแล้วนำข้อมูลเหล่าน้ีมา
วิเคราะห์และใช้ประกอบการพิจารณาเพื่อออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ให้ตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้มากขึน้ หรือ
ปรบั ปรงุ การให้บริการการตัดสินใจทางธรุ กจิ บนพื้นฐานของการวิเคราะห์ขอ้ มูลดังตัวอย่างข้างตน้ เป็นปัจจัยสำคัญท่ีส่งผล
ต่อความสำเร็จของธุรกิจต่าง ๆ ในปัจจุบัน และความรู้ที่อยู่เบื้องหลังการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวก็คือความรู้ทางด้าน
สถิติศาสตร์

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 4

∎ 1.1 สถิติศาสตร์ (statistics)

1. สถิติศาสตร์(statistics) หมายถึง วิชาที่ว่าด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และสรุปผลจากข้อมูลท่ี
เก่ยี วข้องเพอ่ื นำมาตอบคำถาม อธบิ ายปรากฏการณ์หรือประเด็นทส่ี นใจ

2. องค์ประกอบที่สำคัญของสถิติศาสตร์ ได้แก่ การเก็บรวบรวมข้อมูล (collection data) การนำเสนอข้อมูล
(presentation data) การวเิ คราะหข์ ้อมลู (analysis data) และการตคี วามหมายข้อมูล (interpretation data) การสรุปผลจาก
ข้อมลู ท่ีเกยี่ วขอ้ ง

3. ประโยชน์ของสถิติศาสตร์ในด้านตา่ ง ๆ เชน่

1) ดา้ นการศึกษา 2) ดา้ นการเกษตร

3) ด้านการผลิต 4) ดา้ นการควบคมุ คุณภาพสินคา้

5) ดา้ นผบู้ ริโภค 6) ด้านการพยากรณ์

7) ดา้ นชวี ติ ประจำวนั

ดา้ น ตวั อยา่ งการนำไปใช้ประโยชน์
การศกึ ษา
รัฐบาลสามารถนำข้อมูลเกี่ยวกับประชากรก่อนวัยเรียนและวัยเรียน บุคลากรทางการศึกษา
การเกษตร ปรมิ าณการผลติ และพฒั นาครใู นแต่ละสาขาวชิ า จำนวนสถานศึกษา และค่าใช้จา่ ยในแต่ละระดับ
การศึกษา มาวิเคราะห์เพือ่ กำหนดนโยบายและวางแผนพัฒนาการศึกษาและการกระจายโอกาส
การผลิต ทางการศึกษาให้กบั เด็กและเยาวชนในระดับการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน

การควบคมุ คณุ ภาพ รัฐบาลสามารถนำข้อมูลเกี่ยวกับครัวเรือนที่ทำการเกษตร พื้นที่การเพาะปลูก ผลิตผลทาง
สินคา้ การเกษตร ราคาสินค้าเกษตรกรรม เครื่องมือเครื่องใชท้ างการเกษตร แหล่งน้ำและชลประทาน
และความต้องการสินค้าทางการเกษตรของผู้บริโภค มาวิเคราะห์เพื่อให้คำแนะนำในการวาง
แผนการเพาะปลกู กับเกษตรกรในฤดูกาลถัดไปได้

การวางแผนผลิตสินค้าออกจำหน่ายควรเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ว่าสินค้านั้นเป็นที่ต้องการของ
ตลาดหรือไม่ ผูผ้ ลิตมกี ำลังการผลติ เทา่ ใด ควรจำหนา่ ยสนิ ค้าทใ่ี ดและทำอย่างไรผลผลิตจะมีอย่าง
ตอ่ เนอ่ื ง และไดส้ นิ ค้าท่มี ีคุณภาพ

การควบคมุ คณุ ภาพสินค้าทผี่ ลิตให้มีมาตรฐานทีก่ ำหนด โดยเฉพาะอยา่ งยิ่งในยุคที่มีการแข่งขันสูง
การรักษามาตรฐานสินค้ายิ่งมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบคุณภาพของ
สินค้าที่ผลิตทุกช้ินก่อนส่งออกจำหน่าย นับเป็นภาระทีม่ ากเกินกว่าที่จะกระทำได้ในการควบคมุ
คณุ ภาพสินค้าท่ีผลติ ให้เปน็ ไปตามมาตรฐานทก่ี ำหนดโดยไม่ตอ้ งตรวจสอบคณุ ภาพสินค้าที่ผลิตทุก
ชิ้นเป็นสิ่งที่สามารถกระทำได้ โดยกำหนดวิธีการตามขั้นตอนของกระบวนการทางสถิติศาสตร์
กล่าวคอื ในการเกบ็ รวบรวมข้อมูล สถิตศิ าสตรจ์ ะกำหนดวิธีการเก็บรวบรวมขอ้ มูลท่ีเหมาะสมว่า
ควรเป็นการเลอื กตัวอยา่ งโดยการสุ่มตัวอยา่ งสินค้าจำนวนหนึง่ จากจำนวนสินค้าท้ังหมดท่ีผลิตใน
แต่ละรุ่น โดยสามารถกำหนดขนาดตัวอย่างที่จะเลือกและสามารถใช้วิธีการวิเคราะห์ซึ่งสร้าง
เกณฑ์การพจิ ารณาวา่ หากมีสินค้าทีช่ ำรุดในสินค้าตัวอย่างทั้งหมดที่เลือกมาจำนวนไม่เกินเท่าใด
แล้วจะถอื ว่าสินค้ารนุ่ นนั้ ไดม้ าตรฐานตามทก่ี ำหนด

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 5

ด้าน ตวั อย่างการนำไปใช้ประโยชน์
ผูบ้ ริโภค
การตัดสินใจเลือกสินค้าสามารถนำสถิติศาสตร์มาใช้ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าที่
การพยากรณ์ ตอ้ งการ แลว้ นำขอ้ มูลท่ีได้ไปวิเคราะหห์ รอื เปรียบเทียบขอ้ มลู จากร้านคา้ ต่างๆ ที่สำรวจเพ่ือนำมา
ตดั สนิ ใจวา่ จะซื้อสินค้าน้ันหรือไม่

การพยากรณ์เก่ียวกับฝนโดยอาศัยข้อมูลจากรมอุตุนิยมวิทยา ซึ่งใช้ข้อมูลทัง้ ในอดีตและปัจจบุ นั
ตลอดจนวิธีวเิ คราะห์ทางสถิตศิ าสตรเ์ ขา้ มาช่วย ทำให้สามารถคาดเดาสถานการณ์ล่วงหนา้ ได้ว่าฝน
จะตกหนักหรอื ไม่

4. บทบาทของสถติ ใิ นชีวิตประจำวัน

∎ วิเคราะหส์ งิ่ ทไี่ ดจ้ ากข้อมูล

∎ วเิ คราะห์สง่ิ ท่ไี ดจ้ ากข้อมูล

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 6

∎ วิเคราะหส์ ง่ิ ท่ไี ด้จากขอ้ มูล

∎ วิเคราะห์สิ่งที่ได้จากขอ้ มลู

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 7

∎ วิเคราะหส์ ง่ิ ท่ไี ด้จากขอ้ มูล

∎ วิเคราะห์สิ่งที่ได้จากข้อมลู

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 8

∎ วเิ คราะหส์ ิ่งทไ่ี ด้จากขอ้ มลู

จะเห็นว่าสถติ ิศาสตรม์ คี วามสำคัญอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปัจจุบันซ่ึงมขี ้อมูลข่าวสารมากมายอยูร่ อบตัวเรา ผู้
วเิ คราะหข์ อ้ มลู จำเปน็ ตอ้ งมีความรคู้ วามเข้าใจเก่ียวกับเคร่อื งมือและกระบวนการทางสถิตศิ าสตร์ทีเ่ หมาะสมกับสถานการณ์ตา่ ง ๆ
และสามารถแปลความหมายโดยไม่ก่อใหเ้ กิดความเสยี หายหรือความเขา้ ใจคลาดเคล่ือนในภายหลัง นอกจากน้ี ผใู้ ชข้ อ้ มลู ยังต้องมี
ความรูท้ างสถิติศาสตร์ท่ีจำเป็น เพ่อื ใหส้ ามารถสงั เกตเหน็ ข้อมูลทเ่ี ป็นเทจ็ หรือทำให้เขา้ ใจผอด และตระหนักถึงข้อมลู ที่บิดเบือนไป
จากความจริง รวมทงั้ สามารถวิเคราะหไ์ ดว้ า่ คา่ สถิติ แผนภูมิ กราฟ หรอื การนำเสนอขอ้ มูลต่าง ๆ มีความน่าเชื่อถอื มากนอ้ ยเพียงใด
ก่อให้เกดิ ความเขา้ ใจคลาดเคลอ่ื นหรือไม่ ตวั อย่าง เชน่

1) ผลสำรวจความคิดเห็นของนักเรยี นท่ีมตี ่อการไปโรงเรยี น

ผลสำรวจความคดิ เหน็ ของนักเรยี นทม่ี ตี ่อการไปโรงเรียน

รอ้ ยละ

รู้สกึ ดี 62.7

รู้สึกเฉย ๆ 29.8

รู้สกึ ไมด่ ี 3.5

∎ วเิ คราะหส์ ่ิงทีไ่ ดจ้ ากข้อมลู
เมื่อพิจารณาอย่างผิวเผิน ผลการสำรวจดังกล่าวอาจดูปกติ แต่ถ้าพิจารณา ให้รอบคอบจะพบว่า ข้อมูลดังกล่าวไม่ได้บอก
รายละเอียดในการสำรวจ เช่น จำนวนนักเรียนทั้งหมดที่สำรวจ และเมื่อนำร้อยละของความคดิ เห็นทั้งหมดมารวมกนั ก็ไม่
เท่ากับ 100 ดงั นน้ั จึงไม่สามารถสรปุ ได้วา่ ข้อมูลดงั กลา่ วน่าเชื่อถือหรอื ไม่

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 9

2) เงินเดอื นของพนกั งานทง้ั หมดในบรษิ ทั A เรียงลำดับจากนอ้ ยไปมาก

เงนิ เดอื น (บาท) จำนวนพนกั งาน (คน)

15,000 5

20,000 4

22,000 4

25,000 3

40,000 1

91,000 2

120,000 1

180,000 1

∎ วิเคราะหส์ ่ิงทไ่ี ด้จากขอ้ มลู

3) รายได้ของบริษทั A ใน พ.ศ. 2560 และ 2561 การนำเสนอขอ้ มูล แบบที่ 2
การนำเสนอขอ้ มูล แบบที่ 1

∎ วเิ คราะหส์ ่ิงที่ไดจ้ ากข้อมูล

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 10

4) ยอดขายของบรษิ ัท A ในปี พ.ศ. 2561 (ล้านบาท) การนำเสนอข้อมูล แบบท่ี 2
การนำเสนอขอ้ มูล แบบที่ 1

∎ วเิ คราะหส์ ิ่งท่ไี ด้จากขอ้ มลู

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 11

กิจกรรมระหวา่ งเรียน 1 : แบบฝึกหดั 1.1 ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละขอ้ มลู
(Definition of statistics and data)

1. จงยกตัวอย่างประโยชนข์ องสถิติศาสตรท์ ี่เกย่ี วข้องกบั ชวี ิตประจำวนั ของนกั เรียนมาอย่างนอ้ ย 3 ตัวอย่าง
∎ ตอบ ประโยชนข์ องสถติ ิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกบั ชีวิตประจำวัน มดี ังนี้

1)

2)

3)

2. โรงเรียนแห่งหนึ่งเปิดสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ถ้าโรงเรียนแห่งนี้ได้สอบถา มความสูงของ
นกั เรียนท้ังหมดในโรงเรียน พบวา่ ความสูงเฉล่ียของนกั เรยี นทั้งหมด คอื 140 เซนตเิ มตร จงึ สรปุ ว่านกั เรียนส่วนใหญ่ของโรงเรียน
แห่งน้ีสงู ประมาณ 140 เซนตเิ มตร จงพิจารณาว่าขอ้ สรุปดังกล่าวเหมาะสมหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด
∎ ตอบ

3. ห้างสรรพสินค้าแห่งหนึ่งมีกำหนดเปิดให้บริการในอีก 4 เดือนข้างหน้า จึงได้ทำเอกสารเชิญชวนผูส้ นใจให้เข้ามาเช่าพื้นที่ใน
ห้างสรรพสินค้า โดยเนือ้ หาตอนหนงึ่ ในเอกสารระบุว่า “ชมุ ชนบรเิ วณใกล้เคียงห้างสรรพสนิ ค้ากำลังขยายตวั อยา่ งรวดเร็ว โดยคาด
ว่าจะมีจำนวนหลังคาเรือนในปนี ี้เป็น 2 เท่าของปีท่ีแล้ว” เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจเนื้อหาดงั กล่าวไดด้ ียิ่งข้ึนในเอกสารมีภาพประกอบ
โดยทำรูปทางด้านขวาใหม้ ีความกว้างและความยาวเป็นสองเท่าของรูปทางด้านซ้าย เพ่อื ส่อื วา่ จำนวนหลังคาเรือนในปีนี้จะเป็น 2
เทา่ ของปีทแ่ี ลว้ ดังน้ี

จงพจิ ารณาว่าการนำเสนอข้อมลู ดว้ ยภาพดังกลา่ วกอ่ ใหเ้ กิดความเขา้ ใจคลาดเคลอื่ นหรอื ไม่เพราะเหตุใด
∎ ตอบ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 12

4. การสอบวัดผลวิชาคณติ ศาสตรร์ ะดบั ประเทศที่จัดสอบโดยสถาบันแหง่ หนง่ึ มีคะแนนเตม็ 100 คะแนน โดยคะแนนสอบ

เฉลย่ี ของนกั เรยี นในตำบลหนง่ึ เทียบกับคะแนนสอบเฉลี่ยของนักเรยี นท่ัวประเทศ ใน พ.ศ. 2557 - 2561 แสดงได้ด้วย

แผนภมู แิ ท่ง ดงั น้ี

4.1) สามารถสรปุ ได้หรือไม่วา่ คะแนนสอบเฉลย่ี ของนกั เรยี นในตำบลน้ี พ.ศ. 2558 เป็นสองเทา่ ของคะแนนสอบเฉลย่ี ใน
พ.ศ. 2557
∎ ตอบ

4.2) จงสรา้ งแผนภมู แิ ทง่ โดยใหร้ ะยะบนแกนตงั้ เรมิ่ จาก 0
∎ ตอบ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตร์และขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 13

4.3) เมอ่ื เปรยี บเทยี บแผนภมู ิแทง่ ท่ีได้ในขอ้ 4.2) กับแผนภูมแิ ท่งท่โี จทย์กำหนด จงพิจารณาว่าแผนภูมิแท่งท่ีโจทย์
กำหนดกอ่ ใหเ้ กิดความเขา้ ใจคลาดเคลื่อนหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด
∎ ตอบ

5. จงพิจารณาว่าการนำเสนอข้อมลู ตอ่ ไปน้ีก่อใหเ้ กิดความเข้าใจคลาดเคลอ่ื นหรอื ไม่ เพราะเหตุใด
5.1) แผนภูมิรูปภาพแสดงจำนวนทรพั ยากรสารสนเทศในห้องสมดุ ทงั้ หมด จำนวน 12,062 เลม่

319

5,313

3,255 342
1,862
971

หนังสือสารคดี ตำรา เรื่องส้นั หนงั สืออ้างอิง หนงั สอื เยาวชน วารสาร/นิตยสาร
∎ ตอบ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 14

5.2) ) แผนภมู ิกราฟเสน้ แสดงรายไดจ้ ากธุรกิจส่งพสั ดุของไปรษณีย์ (มีหนว่ ยเปน็ ล้านบาท) ของไปรษณีย์ A , C , D และ

E ตามลดบั ในชว่ งปี 2557-2564

ธุรกจิ ส่งพสั ดุ

30, 000 21, 382 27, 897

ไปรษณีย์ A

10, 000

ไปรษณีย์ B

6, 673 ไปรษณีย์ C
ไปรษณีย์ D

1, 000 ไปรษณีย์ E

892

651
537 513

386

0 2558 0.15 48 พ.ศ.
2557 2559
2560
∎ ตอบ

6. ใหน้ กั เรยี นคน้ หาและเลือกข้อมลู ข่าวสารที่สนใจจากส่อื ส่งิ พมิ พ์หรือสื่ออเิ ล็กทรอนิกส์ เชน่ ผลสำรวจความคิดเห็น สถิติจำนวน
ประชากร มลู คา่ การสง่ ออกสนิ คา้ แลว้ อธิบายเก่ยี วกบั ประโยชน์และความรทู้ ่ไี ดร้ บั จากขอ้ มลู ดงั กลา่ ว
∎ ตอบ

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 15

7. ใหน้ กั เรียนค้นหาและเลือกข้อมูลข่าวสารทก่ี ่อใหเ้ กิดความเข้าใจคลาดเคลอ่ื น พรอ้ มทงั้ อธบิ ายว่าข้อมลู ขา่ วสารดังกล่าว
ก่อให้เกิดความเขา้ ใจคลาดเคลอื่ นอยา่ งไร
∎ ตอบ

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 16

∎ 1.2 คำสำคญั ในสถิตศิ าสตร์ (statistics)

1. ประชากร (population) หมายถงึ กลมุ่ ของหนว่ ยทง้ั หมดในเรือ่ งที่สนใจศึกษา หน่วยในทน่ี ้อี าจเปน็ คน สตั วห์ รือส่ิงของ
ประชากรสามารถแบง่ ได้เป็น 2 ประเภท โดยพิจารณาจากขนาดของประชากร ดังนี้

1.1) ประชากรท่ีมีจำนวนจำกัด หมายถงึ ประชากรทส่ี ามารถระบุได้ว่ามีจำนวนประชากรทงั้ หมดเท่าใด ตัวอย่างเช่น
นกั เรียนช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ 6 ในโรงเรยี นแห่งหน่ึง รถยนต์ทผี่ ลิตโดยบรษิ ทั แหง่ หน่งึ

1.2) ประชากรที่มีจำนวนไม่จำกัด หมายถึง ประชากรที่ไม่สามารถระบุได้ว่ามีจำนวนประชากรทั้งหมดเท่าใด หรือ
ประชากรมีจำนวนไม่แน่นอน มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา หรือมีจำนวนอนันต์ ตัวอย่าง เช่น ประชากรทั้งหมดในโลก
แบคทเี รยี ที่อยใู่ นร่างกายผู้ปว่ ยคนหนงึ่

2. ตัวอย่าง (sample) หมายถึง กลุ่มย่อยของประชากรที่ถูกเลือกมาเป็นตัวแทนของประชากร โดยทั่วไป
มีวัตถุประสงค์เพอ่ื ใช้ตัวอยา่ งในการสรุปผลเกีย่ วกับลกั ษณะของประชากรที่สนใจ

3. ตัวแปร (variable) หมายถงึ ลักษณะบางประการของประชากรหรอื ตัวอย่างทส่ี นใจศกึ ษา

4. ขอ้ มลู (data) หมายถงึ ข้อความจรงิ เกีย่ วกบั เรื่องใดเร่ืองหนงึ่ ทีส่ ามารถใชใ้ นการสรุปผลในเร่อื งที่สนใจศึกษา อาจเป็นได้
ทง้ั ตวั เลขหรอื ไม่ใช่ตัวเลข หรอื อาจหมายถึงคา่ ของตวั แปรท่สี นใจศกึ ษา

ขอ้ มูลทผ่ี ่านการวิเคราะหแ์ ล้วเรยี กวา่ สารสนเทศ หรือ ข่าวสาร (information)

5. พารามิเตอร์ (parameter) หมายถึง ค่าวัดที่แสดงลักษณะของประชากร ซึ่งเป็นค่าคงตัวที่คำนวณหรือประมวลจาก
ข้อมูลท้งั หมดของประชากร เชน่ ค่าเฉลี่ย ( ) สว่ นเบ่ียงเบนมาตรฐาน (σ) ความแปรปรวน ( 2)

6. ค่าสถติ ิ (statistics) เปน็ ค่าคงตวั ที่พจิ ารณาจากขอ้ มลู ของตวั อยา่ ง โดยมีวัตถุประสงคเ์ พือ่ อธบิ ายลักษณะของตัวอยา่ งน้ัน
หรือเพื่อประมาณค่า (estimation) ของพารามิเตอร์แล้วนำไปใช้ในการอธิบายลักษณะของประชากร เช่น ค่าเฉลี่ย ( ̅)
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ( ) ความแปรปรวน ( 2)

หมายเหตุ การประมาณค่า (estimation) ในที่นี้หมายถึง การกะประมาณคา่ เท่าท่ีควรจะเป็นหรอื การกำหนดค่าไว้อยา่ ง
คร่าว ๆ ซึ่งมีความหมายแตกต่างจากคำว่า การประมาณค่า (approximation) ที่หมายถึงการกะหรือคะเนให้ใกล้เคียงค่าที่
แท้จริง โดยให้มคี วามละเอียดเพยี งพอท่จี ะนำไปใช้

∎ ตวั อยา่ งท่ี 1 จากการเลือกตัวอยา่ งนักเรยี นระดับมธั ยมศึกษาตอนปลายของโรงเรยี นแห่งหนง่ึ จำนวน 50 คนเพือ่ พจิ ารณาดัชนี
มวลกาย (body mass index : BMI) ซึ่งใชเ้ ปน็ มาตรฐานในการประเมินสภาวะของร่างกายว่าอยูใ่ นเกณฑ์ท่ีเหมาะสมหรือไม่ โดย
ไดส้ ำรวจขอ้ มลู ตา่ ง ๆ ที่เก่ยี วขอ้ ง ปรากฏผลดังตาราง

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 17

ลำดบั ท่ี เลขประจำตัว เพศ อาย(ุ ปี) นำ้ หนกั สว่ นสูง
นกั เรยี น (กิโลกรมั ) (เซนติเมตร)
1 หญิง 17
2 45146 ชาย 16 70 170
3 48607 หญิง 18 45 155
⋮ 50143 ⋮⋮ 50 168
50 หญงิ 16 ⋮ ⋮
⋮ 55 159
46804

จงระบุว่าประชากร ตวั อยา่ ง ตวั แปร และข้อมูลของการสำรวจน้คี อื อะไร
∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตวั อยา่ ง (sample) :

3) ตวั แปร (variable) :

4) ข้อมลู (data) :

∎ ตวั อยา่ งที่ 2 จากการสำรวจเกยี่ วกับอาชพี ในฝนั ของนกั เรยี นในยุคดจิ ทิ ัลของจงั หวัดหน่ึง โดยสำรวจจากนกั เรียนที่มีอายุ 15-18

ปี ทีเ่ ลอื กมาจากทุกโรงเรียนในจงั หวัด รวมทง้ั สนิ้ 300 คน พบว่า อาชีพในฝนั ของนกั เรียนในยคุ ดจิ ทิ ัล 5 อันดับแรก ไดแ้ ก่

อันดบั ที่ 1 อาชพี ธรุ กจิ ส่วนตวั ร้อยละ 35

อนั ดบั ที่ 2 อาชีพครู รอ้ ยละ 22

อันดบั ที่ 3 อาชีพรบั ราชการ ร้อยละ 17

อันดบั ที่ 4 อาชีพแพทย์ รอ้ ยละ 12 และ

อนั ดับที่ 5 อาชพี วศิ วกร รอ้ ยละ 7

จงระบุว่าประชากร ตัวอย่าง ตวั แปร ขอ้ มลู และค่าสถิติของการสำรวจน้ีคอื อะไร

∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตัวอยา่ ง (sample) :

3) ตัวแปร (variable) :

4) ข้อมลู (data) :

5) ค่าสถติ ิ (statistics) :

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 18

∎ ตัวอย่างที่ 3 จากการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ.2560 สำนักงานสถิติแห่งชาติได้เก็บรวบรวมขอ้ มูล
ในช่วง 6 เดอื นแรกของ พ.ศ.2560 จากครวั เรือนตัวอยา่ งในทุกจงั หวัดทว่ั ประเทศทง้ั ในเขตเทศบาลและนอกเขตเทศบาลประมาณ
26,000 ครัวเรือน เพื่อศึกษารายได้เฉล่ียต่อเดือนของครัวเรือนทั่วประเทศ โดยจากข้อมูลตัวอย่างได้ข้อสรุปว่าค่าประมาณของ
รายได้เฉลี่ยต่อเดือนของครัวเรือนทัว่ ประเทศ คือ 26,973 บาท จงระบุว่าประชากร ตัวอย่าง พารามิเตอร์ ตัวแปร ข้อมูล และ
ค่าสถติ ขิ องการสำรวจนี้ คืออะไร
∎ ตอบ

1) ประชากร (Population) :

2) ตัวอยา่ ง (sample) :

3) ตัวแปร (variable) :

4) ข้อมลู (data) :

5) พารามเิ ตอร์ (parameter) :

6) คา่ สถิติ (statistics) :

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตรแ์ ละข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 19

กิจกรรมระหวา่ งเรยี น 2 : แบบฝึกหัด 1.2 คำสำคญั ในสถติ ศิ าสตร์ (statistics)

1. ในการศึกษาเก่ียวกบั ความร้เู รื่องโรคเบาหวานและพฤตกิ รรมการดุแลตนเองของผู้ปว่ ยโรคเบาหวานของโรงพยาบาลแห่งหน่งึ ผู้
ศกึ ษาได้เกบ็ รวบรวมข้อมลู เก่ียวกับเพศ อายุ นำ้ หนัก ประวัติการเปน็ โรคเบาหวานของคนในครอบครัว ความรู้เร่ืองโรคเบาหวาน
และพฤตกิ รรมการดูแลตนเอง โดยสมุ่ ตัวอย่างผ้ปู ่วยโรคเบาหวานจำนวน 120 คน จากโรงพยาบาลแห่งน้ีและใช้แบบสอบถามเป็น
เครื่องมอื ในการเก็บรวบรวมขอ้ มลู

1.1) จงระบวุ ่าประชากรและตัวอยา่ งของการศึกษาน้คี อื อะไร
∎ ตอบ

1. ประชากร (population) :
2. ตัวอยา่ ง (sample) :

1.2) จงยกตัวอย่างตัวแปรของการศึกษาน้มี าอย่างนอ้ ย 3 ตัวแปร
∎ ตอบ

ตัวแปรที่ 1) คือ

ตวั แปรที่ 2) คือ

ตวั แปรที่ 3) คือ

2. สวนดุสิตโพล มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ได้สำรวจความคิดเห็นของประชาชนที่พักอาศัยอยู่ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

จำนวนท้ังสนิ้ 1,353 คน ระหวา่ งวนั ที่ 30 มกราคม – 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2562 เกย่ี วกบั สถานการณืฝนุ่ ละออง ซ่งึ ในแบบสำรวจได้

กำหนดตัวเลอื ก 5 ตวั และผู้ตอบแบบสำรวจสามารถเลือกไดม้ ากกวา่ 1 ตัว ได้ผลสำรวจดงั นี้

อันดับท่ี 1 เขา้ ขั้นวิกฤต เกินมาตรฐาน รา้ ยแรงมากข้นึ เรอ่ื ย ๆ ยังแก้ไขไมไ่ ด้ 38.98%

อันดบั ท่ี 2 คณุ ภาพชีวิตแย่ อนั ตรายตอ่ สุขภาพ ระบบทางเดินหายใจ 37.01%

อันดบั ท่ี 3 ภาครัฐควรเร่งแก้ปัญหา มีมาตรการณเ์ ร่งดว่ น ทำอยา่ งจริงจงั 30.02%

อันดับท่ี 4 ประขาขนต้องดูแลตัวเอง สวมหน้ากากไม่ทำกิจกรรมกลางแจ้ง 18.50%

อนั ดบั ที่ 5 ควบคมุ ยาก ทุกคนต้องชว่ ยกนั แกป้ ัญหาระยะยาว 15.71%

จงระบวุ ่าประชากร ตวั อย่าง ตวั แปร และข้อมูล ของการสำรวจนี้ คอื อะไร
∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตวั อย่าง (sample) :

3) ตวั แปร (variable) :

4) ขอ้ มลู (data) :

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 20

3. จากการสำรวจเก่ียวกับเงินออมในแต่ละเดือนของนกั เรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดหนงึ่ โดยสมุ่ ตัวอย่างนักเรียน
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดนี้มาจำนวน 3,000 ตน พบว่า นักเรียนระดับมัธยมศกึ ษาตอนปลายในจังหวัดนี้มีเงินออม
เฉลย่ี เดือนละ 700 บาท จงระบวุ า่ ประชากร ตัวอยา่ ง ตัวแปร ขอ้ มลู พารามเิ ตอร์ และคา่ สถิติของการสำรวจนค้ี ืออะไร
∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตวั อยา่ ง (sample) :

3) ตวั แปร (variable) :

4) ข้อมลู (data) :

5) ค่าสถิติ (statistics) :

5) พารามเิ ตอร์ (parameter) :

4. บรษิ ทั ผลิตตัวเก็บประจุไฟฟ้าแหง่ หน่งึ ต้องการตรวจสอบคณุ ภาพสินค้า โดยบริษัทได้ผลติ ตัวเก็บประจุไฟฟ้า ล็อตละ 500 ชิ้น
แล้วสุ่มตัวอย่างตัวเก็บประจุไฟฟ้าจำนวน 50 ชิ้น จากแต่ละล็อตมาตรวจสอบคุณภาพสินค้า ถ้าพบว่ามีตัวเก็บประจุไฟฟ้าชำรุด
อย่างน้อย 1 ชิ้น จะไมจ่ ำหน่ายสินคา้ ล็อตนั้น จงระบวุ ่าประชากร ตวั อย่าง ตัวแปร และขอ้ มูล ของการสำรวจในแตล่ ะล็อตคอื อะไร
∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตัวอยา่ ง (sample) :

3) ตัวแปร (variable) :

4) ขอ้ มลู (data) :

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 21

∎ 1.3 ประเภทของข้อมลู

ขอ้ มลู ที่จะนำมาใชศ้ กึ ษาสามารถแบง่ ไดห้ ลายประเภททสี่ ำคญั มดี ังน้ี

1.3.1 การแบ่งประเภทของขอ้ มลู ตามแหลง่ ท่มี าของขอ้ มลู แบ่งเป็น 2 ประเภท ดงั น้ี
1) ข้อมูลปฐมภมู ิ (primary data) คือ ข้อมูลที่ผู้ใชด้ ำเนินการเก็บรวบรวมจากเจ้าของข้อมูลหรือต้นกำเนดิ ของขอ้ มลู

โดยตรง ซึง่ ไดจ้ าก การสังเกต การทดลอง การสมั ภาษณ์ การวดั การนับ การสำมะโน (census) และการสำรวจจากกลุ่มตัวอย่าง
(sample survey)

2) ข้อมูลทุติยภูมิ (secondary data) คือ ขอ้ มลู ท่ีผใู้ ชไ้ ม่ได้ดำเนินการเก็บรวบรวมจากเจ้าของขอ้ มูลหรือต้นกำเนิดของ
ข้อมลู โดยตรง แตใ่ ชข้ อ้ มลู ท่บี ุคคลหรอื หนว่ ยงานอ่ืนเกบ็ รวบรวมมา ซงึ่ สว่ นใหญผ่ ู้ใช้มกั จะใชข้ ้อมลู ที่เกบ็ รวบรวมโดยภาครัฐซ่ึงเป็น
การเก็บรวบรวมข้อมูลตามภาระกิจของหนว่ ยงาน โดยจัดเกบ็ ไวใ้ นรปู ของ รายงาน บทความจากหนงั สอื วารสาร

จงพิจารณาวา่ ข้อมูลตอ่ ไปนเี้ ป็นขอ้ มูล ปฐมภูมิหรอื ข้อมลู ทตุ ิยภมู ิ
1) ข้อมูลความพึงพอใจในสินคา้ ที่เจ้าของสินคา้ เก็บรวบรวมจากผใู้ ช้สนิ ค้าหรอื ผู้บริโภค
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2) รายงานข้อมลู ทะเบียนประวัติของนกั เรียนทเ่ี ขตพ้ืนท่กี ารศึกษาไดร้ ับจากโรงเรยี นในสังกัด
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3) ข้อมูลผลการทดสอบระดบั ชาติ (O-NET) ทีโ่ รงเรียนนำมาใชป้ รับปรงุ พฒั นาการจัดการเรยี นการสอน
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

1.3.2 การแบ่งประเภทของข้อมูลตามระยะเวลาท่จี ัดเก็บ
1) ข้อมูลอนุกรมเวลา (time series data) คอื ชุดข้อมูลท่ีเกดิ ขึ้นและจัดเกบ็ ตามลำดับเวลาต่อเน่ืองกันไปตลอดช่วง ๆ

หนงึ่ (เวลาในการจดั เก็บเปน็ ชว่ ง)
2) ข้อมลู ตดั ขวาง (cross-sectional data) คือ ขอ้ มูลทบ่ี อกสถานะหรอื สภาพของสิ่งท่สี นใจ ณ จดุ หนึง่ ของเวลา (เวลา

ในการจดั เก็บเป็นจุด)
จงพจิ ารณาวา่ ข้อมลู ตอ่ ไปน้เี ป็นข้อมูลอนกุ รมเวลาหรอื ขอ้ มลู ตดั ขวาง

1) ยอดขายสนิ ค้ารายเดอื นต้ังแต่เดอื นมกราคม พ.ศ. 2558 ถึงเดอื นธนั วาคม พ.ศ. 2561
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2) รายงานผลการศึกษาของนกั เรียนเมื่อส้ินปกี ารศึกษา 2563
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3) จำนวนผูป้ ่วยด้วยโรคไวรสั โคโรนา 2019 รายใหม่ของประเทศไทย ณ วันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2564
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

1.3.3 การแบ่งประเภทของขอ้ มูลตามลักษณะของข้อมลู
1) ข้อมูลเชงิ ปริมาณ (quantitative data) คือ ขอ้ มูลท่ีไดจ้ ากการวดั หรือการนับคา่ โดยแสดงเปน็ ตวั เลขหรอื ปริมาณที่

สามารถนำไปบวก ลบ คูณ หรือหาร และเปรยี บเทยี บกันได้
ข้อมูลเชงิ ปริมาณแบง่ ไดเ้ ป็น 2 ประเภท ตามลักษณะของคา่ ท่เี ปน็ ไปได้ ดงั นี้
1.1) ข้อมูลไมต่ ่อเน่ือง (discrete data) คือข้อมูลที่มคี ่าทีเ่ ป็นไปได้ทั้งหมดอยู่ในเซตท่ีสามารถนับจำนวนสมาชิกได้

หรือค่าทเี่ ปน็ ไปได้ท้ังหมดสามารถเขยี นเรียงลำดับจากนอ้ ยไปมากได้ ตวั อยา่ งเช่น จำนวนนักเรียนทใ่ี ช้บรกิ ารห้องสมุดของโรงเรียน
ในแตล่ ะวัน ยอดขายรถยนตร์ ายเดอื น

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 22

1.2) ข้อมูลต่อเนื่อง (continuous data) คือข้อมูลที่มีค่าที่เป็นไปได้ทั้งหมดอยู่ในช่วงที่เป็นสับเซตของ ข้อมูล
ต่อเนื่องมกั เป็นค่าท่ีไดจ้ ากการวัด ตัวอยา่ งเชน่ ระยะเวลา(นาที) ทนี่ ักเรยี นแต่ละคนใชใ้ นการทำข้อสอบวชิ าคณิตศาสตร์ โดยอาจ
ไดว้ า่ ค่าที่เป็นไปได้อยใู่ นชว่ ง [30 , 60]

2) ข้อมูลเชิงคุณภาพ (qualitative data) คือ ข้อมูลที่แสดงลักษณะ ประเภท สมบัติในเชิงคุณภาพและอื่น ๆ ที่ไม่
สามารถวดั คา่ เป็นตัวเลขท่ีนำมาบวก ลบ คณู หรอื หารกันได้ เชน่ อาชีพ เลขบัตรประชาชน เพศ เบอรร์ องเทา้ ทะเบียนรถ ความ
คดิ เหน็ ความพงึ พอใจ

จงพิจารณาว่าขอ้ มูลตอ่ ไปนเ้ี ปน็ ข้อมูลเชิงปรมิ าณหรือขอ้ มลู เชงิ คณุ ภาพ
1) ความสงู ของนักกฬี าวอลเลยบ์ อลของสโมสรแหง่ หน่งึ

∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2) ความพงึ พอใจของผู้ใชบ้ รกิ ารแผนกทันตกรรมของโรงพยาบาลแหง่ หนง่ึ

∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3) ปริมาณผงชูรสที่ใสใ่ นสม้ ตำปูปลาร้าของร้านขายสม้ ตำในจังหวัดนนทบรุ ี

∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4) เดือนเกดิ ของนักเรยี นชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 6 หอ้ งหนึง่

∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
∎ ชวนคดิ นกั เรียนคิดว่า ผลการเรียนหรอื เกรด (4 , 3.5 , 3 , 2.5 , 2 , 1.5 , 1 , 0) ของนกั เรยี นเปน็ ขอ้ มลู เชิงปริมาณ

หรอื ข้อมลู เชงิ คุณภาพ เพราะเหตใุ ด
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

1.3.4 การแบ่งประเภทของข้อมูลตามมาตรา (scale)
เปน็ การแบ่งประเภทของขอ้ มูลโดยจำแนกตามระดับการวดั คา่ ของข้อมูล โดย
ก. แบง่ ประเภทของขอ้ มูลเชิงคณุ ภาพออก เปน็ 2 ประเภท ไดแ้ ก่
1) ข้อมูลนามบัญญัติ (nominal data) คือขอ้ มูลเชงิ คณุ ภาพท่ีบอกลกั ษณะหรือประเภท เช่น สี (แดง เขียว

น้ำเงิน ดำ ขาว) เพศ (หญิง ชาย) รหัสไปรษณีย์ (10400, 11000, 96000) การดำเนินการทางคณิตศาสตร์เกี่ยวกับข้อมูลนาม
บญั ญตั สิ ามารถทำไดโ้ ดยการเปรียบเทียบความเหมือน/เทา่ กัน และความไมเ่ หมือน/ไมเ่ ทา่ กนั เท่าน้ัน

2) ขอ้ มลู อันดับ (ordinal data) คือข้อมูลเชงิ คุณภาพทบ่ี อกลักษณะเชิงเปรียบเทียบตามอันดับ เช่น เกรด
วิชาคณิตศาสตร์ (4 , 3.5 , 3 , 2.5 , 2 , 1.5 , 1 , 0 หรอื A , B , C , D , F) ระดับความพึงพอใจของผบู้ ริโภคทม่ี ีตอ่ ร้านอาหารแหง่
หนงึ่ (พอใจมากที่สดุ พอใจมาก พอใจปานกลาง พอใจน้อย พอใจน้อยทส่ี ุด หรือ 5 , 4 , 3 , 2 , 1) การดำเนินการทางคณติ ศาสตร์
เกย่ี วกับข้อมลู อันดับสามารถทำได้โดยการเปรียบเทยี บความเทา่ กนั หรือเปรยี บเทียบมากน้อยเทา่ กัน และ

ข. แบง่ ประเภทของข้อมูลเชงิ ปรมิ าณ ออกเปน็ 2 ประเภท ไดแ้ ก่
1) ขอ้ มลู ชว่ ง(interval data) คือข้อมูลตอ่ เนื่องที่ไม่แสดงสถานะของค่าศูนย์ท่ีแท้จริง เช่น อุณหภูมิ(องศา

เซลเซียส) ค่าศูนยไ์ มไ่ ด้แสดงว่าไม่มีอุณหภูมิ และ 80 องศาเซลเซียส ไมไ่ ดร้ ้อนเป็นสองเท่าของ 40 องศาเซลเซียส เนื่องจากเมื่อ
แปลงมาตราวัดเปน็ องศาฟาเรนไฮต์แล้ว 0 องศาเซลเซียส เทา่ กบั 32 องศาฟาเรนไฮต์ และ 80 องศาเซลเซียส เทา่ กับ 176 องศา
ฟาเรนไฮต์ ซงึ่ เป็น 1.69 เทา่ ของ 104 องศาฟาเรนไฮต์ ซึง่ เทา่ กบั 40 องศาเซลเซียส การดำเนินการทางคณิตศาสตร์เกีย่ วกับข้อมูล
ช่วงสามารถทำไดท้ งั้ การเปรยี บเทยี บความเท่ากนั การเปรียบเทยี บมากน้อย หรือการบวกหรอื ลบ รวมท้งั หาค่าเฉล่ยี ได้

2) ข้อมลู อัตราสว่ น (ratio data) คอื ข้อมลู ตอ่ เน่ืองทม่ี คี ่าศูนย์แสดงสถานะว่าไม่มี เช่น น้ำหนัก (กโิ ลกรัม) จะเห็นว่า
น้ำหนัก 0 กโิ ลกรมั แสดงวา่ ไม่มีนำ้ หนกั ข้อมูลอัตราส่วนสามารถสามารถนำมาเปรยี บเทยี บ หรือบวก ลบ คูณ หรือหารกนั ได้อยา่ ง
มคี วามหมาย เชน่ นำ้ หนกั 80 กิโลกรมั หนักเปน็ สองเทา่ ของ 40 กิโลกรมั การดำเนินการทางคณิตศาสตร์เก่ียวกับข้อมูลอตั ราส่วน
สามารถทำไดท้ ัง้ การเปรียบเทยี บความเทา่ กัน การเปรียบเทยี บมากน้อย หรือการบวก ลบ คูณ หรือหาร

บทที่ 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 23

กิจกรรมระหวา่ งเรียน 3 : แบบฝึกหดั 1.3 ประเภทของข้อมูล

1. ในการวิจัยเก่ียวกบั พฤติกรรมและปัจจัยทำนายพฤตกิ รรมการปอ้ งกันโรคความดันเลอื ดสงู ในกลุ่มประชาชนที่มีภาวะก่อนเป็น
โรคความดันเลือดสูง ตัวอย่างที่ใช้ศึกษาคือประชาชนจำนวน 250 คน ที่มีค่าความดันเลือดอยู่ระหว่าง 120 - 139 / 80 - 89
มิลลิเมตรปรอท เคร่อื งมอื ท่ใี ชใ้ นการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมลู ส่วนบุคคลแบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับ
โรคความดันเลือดสูง และแบบสอบถามเจตคตติ ่อโรคและพฤตกิ รรมการป้องกันโรคความดันเลอื ดสูง จงพจิ ารณาว่าข้อมูลที่ได้จาก
การวิจยั ขา้ งตน้ เป็นข้อมลู ปฐมภมู ิหรือขอ้ มลู ทตุ ยิ ภมู ิ
∎ ตอบ
ข้อมลู ข้างตน้ เปน็  ขอ้ มูล
เนอ่ื งจาก

2. โรงงานผลติ อาหารสำเรจ็ รปู แหง่ หนง่ึ ใช้ข้อมลู จากสำนกั งานสถติ ิแห่งชาตดิ งั ตารางด้านลา่ งในการวางแผนการผลิตอาหารว่าจะ
ปรงุ ดว้ ยวธิ ใี ด เพ่ือนำไปจำหนา่ ยในร้านสะดวกซือ้

วิธปี รุงอาหาร กลมุ่ อายุ

ท่ีรบั ประทานเปน็ ประจำ รวม 6 – 14 ปี 15 – 24 ปี 25 – 59 ปี 60 ปี ขน้ึ ไป

ตม้ /ลวกสุก 50.4 32.6 37.3 51.1 71.1

ตุ๋น/นึ่ง/อบ 4.3 2.5 2.7 4.4 6.5

ผัด 27.4 25.5 34.8 29.8 14.7

ทอด 12.5 36.2 19.1 8.6 3.9

ลวกแบบสุก ๆ ดิบ ๆ 0.6 0.1 0.5 0.8 0.2

ปง้ิ /ย่าง 4.1 2.9 5.0 4.5 2.9

อน่ื ๆ 0.7 0.2 0.6 0.8 0.7

จากสถานการณข์ า้ งตน้ จงพจิ ารณาวา่ ขอ้ มลู ท่ีโรงงานผลติ อาหารสำเร็จรปู นำมาใช้เปน็ ข้อมลู ปฐมภูมิหรือข้อมลู ทุตยิ ภมู ิ
∎ ตอบ
ขอ้ มลู ข้างต้นเปน็  ขอ้ มลู
เนื่องจาก

3. จงพิจารณาว่าหากตอ้ งการเกบ็ ขอ้ มูลต่อไปนี้ ควรใช้ข้อมลู อนุกรมเวลาหรือข้อมูลตัดขวาง
3.1) ว่าท่ีนายกรัฐมนตรใี นดวงใจของคนไทย พ.ศ. 2566
3.2) ความหนาแน่นของประชากรต่อพ้นื ทีใ่ นภาคเหนือ พ.ศ. 2562
3.3) ราคาทองคำในตลาดโลกระหว่าง พ.ศ. 2550 - 2562
3.4) ความสูงของนักเรยี นช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 6 ห้องหนึง่ เมื่อเปดิ ภาคเรียนที่ 1

3.5) คณะยอดนิยมทเ่ี ด็กไทยเลือกเข้าศึกษาต่อในระดับอดุ มศึกษาในช่วง 3 ปี
ทีผ่ า่ นมา

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 24

4. จงพจิ ารณาวา่ ข้อมูลตอ่ ไปนเ้ี ป้นข้อมูลเชงิ ปริมาณหรือขอ้ มูลเชิงคณุ ภาพ
4.1) คะแนนสอบวชิ าภาอังกฤษของนักเรียนห้องหนง่ึ
โดยมกี ารแบง่ ระดับคะแนนเปน็ สูง กลาง และต่ำ
4.2) จำนวนผู้โดยสารท่ใี ช้รถประจำทางในแตล่ ะวัน
4.3) หมายเลขทะเบียนรถยนต์นง่ั สว่ นบคุ คล
4.4) รหัสไปรษณียใ์ นกรุงเทพมหานคร
4.5) ราคาขา้ วสารตอ่ กิโลกรมั
4.6) เลขประจำตัวประชาชนของพนกั งานในบริษัทแห่งหนงึ่
4.7) บา้ นเลขที่ของนักเรียนในโรงเรียนแห่งหนึง่
4.8) รายได้ของสมาชิกในครอบครวั หนง่ึ
4.9) สถานะการปว่ ยเป็นโรคหวั ใจของคนไทย
4.10) ความพึงพอใจของผูบ้ รโิ ภคท่มี ตี อ่ ร้านค้าแห่งหนงึ่

5. ใหน้ ักเรยี นค้นหาและเลอื กข้อมลู ทส่ี นใจมา 5 รายการ พรอ้ มท้งั ระบปุ ระเภทของขอ้ มูล ประเภทของขอ้ มูล
(ขอ้ มูลอนกุ รมเวลา/ข้อมูลตดั ขวาง และขอ้ มูลเชงิ ปริมาณ/ข้อมูลเชงิ คุณภาพ

∎ ตอบ

ข้อมูลท่นี กั เรยี นสนใจ
1.)

2.)

3.)

4.)

5.)

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 25

∎ 1.4 สถติ ิศาสตรเ์ ชิงพรรณนาและสถติ ศิ าสตร์เชงิ อนุมาน

1) สถิตศิ าสตร์เชิงพรรณนา (descriptive statistics) เปน็ การวเิ คราะห์ขอ้ มลู ที่สรุปสาระสำคญั ของข้อมลู ชดุ หนึ่ง ซ่ึง
เป็นข้อมูลเชิงคุณภาพหรือข้อมูลเชิงปริมาณ เพื่ออธิบายลักษณะหรือสภาพของข้อมูลชุดนั้นว่าเป็นอย่างไร โดยทั่วไปข้อมูลเชงิ
คุณภาพจะใช้การนำเสนอด้วยตารางความถี่ แผนภูมแิ ท่ง ฐานนยิ ม และอืน่ ๆ สว่ นขอ้ มลู เชิงปริมาณจะใช้การนำเสนอด้วยฮิสโทร
แกรม แผนภาพกล่อง ค่าตำ่ สดุ คา่ สงู สดุ คา่ เฉลยี่ และอืน่ ๆ

2) สถิติศาสตร์เชิงอนุมาน ( inferential statistics) เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลที่ใช้ทฤษฎีที่เกี่ยวกับ
ความน่าจะเปน็ ในการหาข้อสรปุ เกย่ี วกบั ลักษณะของประชากรโดยใชข้ ้อมูลจากตวั อยา่ งท่ีได้มาจากประชากรน้นั เชน่

ในการสำรวจพฤตกิ รรมการเดินทางท่องเที่ยวของคนไทยทีม่ อี ายุ 15 ปีข้ึนไป ใน พ.ศ.2559 ซ่งึ จัดทำโดยสำนักงานสถิติ
แห่งชาตริ ่วมกับการท่องเท่ยี วแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้มีการเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู ในเดือนมกราคม - กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2560 จาก
คนไทยท่ีมีอายุ 15 ปขี นึ้ ไปทัว่ ประเทศ ทเ่ี ลือกเป็นตวั อยา่ งจำนวน 63,060 คน และไดข้ อ้ สรปุ ดังรูป

รอ้ ยละของคนไทยท่ีมีอายุ 15 ปีขึ้นไป ทีเ่ ดินทางทอ่ งเทย่ี วจำแนกตามวัตถปุ ระสงค์หลัก
ในการเดินทางทอ่ งเทีย่ ว 5 อันดบั แรก ในรอบปี 2559

ข้อสรุปท่ีได้จากวิธกี ารของสถติ ศิ าสตร์เชิงอนุมานใช้อธบิ ายลกั ษณะของประชากร โดยคา่ ที่แสดงลักษณะของประชากร
หรือพารามิเตอร์จะไม่สามารถหาได้จากวิธีการของสถิติศาสตร์เชิงอนุมาน แต่วิธีการของสถิติศาสตร์เชิงอนุมานสามารถใช้หา
ค่าประมาณของพารามิเตอรไ์ ด้ ซึง่ ค่าประมาณดังกล่าวเปน็ ค่าสถิติ เน่อื งจากเปน็ ค่าทีพ่ จิ ารณาจากขอ้ มลู ของตวั อยา่ ง

บทที่ 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 26

กิจกรรมระหวา่ งเรยี น 4 : แบบฝกึ หดั 1.4 สถิติศาสตรเ์ ชงิ พรรณนาและสถิตศิ าสตรเ์ ชงิ อนมุ าน

จงพิจารณาว่าตัวอย่างต่อไปนี้ใช้วิธีการของสถิติศาสตร์เชิงพรรณนาหรือสถิติศาสตร์เชิงอนุมาน พร้อมทั้งให้เหตุผล
ประกอบ

1. สำนกั โพลแห่งหนงึ่ ไดส้ ำรวจเกี่ยวกบั อาชีพในฝนั ของเยาวชนไทยใน พ.ศ. 2562 โดยสำรวจจากเยาวชนไทยท่ีมอี ายุ 12 ปขี ึ้นไป

กระจายทกุ ภูมภิ าค ระดับการศกึ ษา และอาชีพรวมทัง้ ส้ิน 15,000 คน ซึ่งสรุปผลได้วา่ อาชพี ในฝันของเยาวชนไทยทั้งประเทศ 5

อนั ดบั แรก ไดแ้ ก่

อันดบั ท่ี 1 อาชีพธุรกจิ สว่ นตวั รอ้ ยละ 16.40

อันดบั ที่ 2 อาชีพครู ร้อยละ 13.65

อันดบั ที่ 3 อาชพี รับราชการ รอ้ ยละ 13.36

อันดบั ที่ 4 อาชพี แพทย์ ร้อยละ 10.80

อันดับท่ี 5 อาชีพวิศวกร รอ้ ยละ 7.53

∎ ตอบ

ขอ้ มลู ขา้ งตน้ เปน็ สถิติ  เชิง

เนื่องจาก

2. จากการจัดทำสำมะโนประชากรและเคหะของสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่าใน พ.ศ. 2553 จังหวัดที่มีความหนาแน่นของ
ประชากรโดยเฉลี่ยสูงสุด คือ กรุงเทพมหานคร รองลงมา คือ จังหวัดนนทบุรี สมุทรปราการ สมุทรสาคร ภูเก็ ต ปทุมธานี
สมุทรสงคราม นครปฐม ชลบรุ ี และพระนครศรีอยุธยา ตามลำดับ
∎ ตอบ
ขอ้ มูลขา้ งตน้ เปน็ สถิติ  เชิง
เน่ืองจาก

3. หา้ งสรรพสนิ คา้ แห่งหน่งึ ได้สำรวจความพึงพอใจของลกู คา้ ในดา้ นกจิ กรรมส่งเสรมิ การตลาดเพ่อื เป็นแนวทางในการวางแผนกล
ยุทธ์ทางการตลาด โดยสำรวจจากลูกค้าทีม่ าใช้บรกิ ารที่ห้างสรรพสินค้าในเดือนมกราคม พ.ศ. 2562 ที่เลือกเป็นตัวอยา่ งจำนวน
142 คน สรุปผลไดว้ า่ รอ้ ยละ 50 ของลูกค้าทกุ คนที่มาใช้บรกิ ารห้างสรรพสินค้าแห่งนี้มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด
∎ ตอบ
ข้อมลู ขา้ งต้นเป็นสถติ ิ  เชิง
เนื่องจาก

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 27

4. จากรายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพ้ืนฐาน (O-NET) วิชาภาษาอังกฤษชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา
2560 สามารถแสดงคะแนนเฉลย่ี รายภูมภิ าค (จากคะแนนเต็ม 100 คะแนน) ได้ดังตาราง

ภูมิภาค คะแนนเฉลีย่
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 24.36
26.49
ภาคใต้ 26.84
ภาคตะวันตก 28.84
ภาคเหนอื 28.85
ภาคกลาง 29.46
ภาคตะวันออก 39.65
กรงุ เทพมหานคร

∎ ตอบ
ขอ้ มูลข้างต้นเปน็ สถติ ิ  เชงิ
เนือ่ งจาก

5. สำนักโพลแหง่ หน่ึงได้สำรวจเก่ียวกับนโยบายท่ีสำคญั และเร่งด่วนที่สดุ ท่ีประชาชนไทยต้องการจากรัฐบาลชดุ ใหม่ โดยสำรวจ
จากประชาชนไทยที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป กระจายทุกภูมิภาค ระดับการศึกษา และอาชีพ รวมทั้งสิ้น 10,000 คน ซึ่งสรุป ผลได้วา่
ประชาชนสว่ นใหญข่ องท้ังประเทศต้องการใหร้ ฐั บาลชุดใหม่

แก้ปญั หาปากทอ้ งและหนี้สนิ ของประชาชน รอ้ ยละ 55.75
รองลงมาต้องการใหส้ ่งเสรมิ ราคาสินค้าและพืชผลทางการเกษตร รอ้ ยละ 28.23
สง่ เสรมิ โครงการเรยี นฟรถี ึงระดับปริญญาตรี รอ้ ยละ 5.76
แกไ้ ขปญั หาการทจุ ริตคอร์รปั ชนั ร้อยละ 3.54
แกป้ ัญหาหน้นี อกระบบ ร้อยละ 1.75
แก้ไขปญั หาด้านการคมนาคม รอ้ ยละ 1.68
และอ่ืน ๆ ร้อยละ 3.2
∎ ตอบ
ขอ้ มลู ข้างตน้ เป็นสถิติ  เชงิ
เน่อื งจาก

6. สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ได้รายงานอัตราการคลอดบุตรในวัยรุ่น อายุ 10 - 14 ปี ต่อ

ประชากรหญิงอายุ 10 - 14 ปี จำนวน 1,000 คน ดังตาราง

พ.ศ. หญิงคลอดอายุ 10-14 ปี (คน) หญิงอายุ 10-14 ปีทัง้ หมด (คน) อัตรา : 1,000

2546 1,791 2,388,624 0.7

2547 2,469 2,382,623 1.0

2548 2,586 2,369,156 1.0

2549 2,545 2,384,031 1.1

2550 2,654 2,395,156 1.1

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตรแ์ ละขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 28

พ.ศ. หญงิ คลอดอายุ 10-14 ปี (คน) หญงิ อายุ 10-14 ปีทั้งหมด (คน) อัตรา : 1,000
2551 2,745 2,384,707 1.2
2552 2,928 2,339,177 1.3
2553 3,074 2,272,507 1.4
2554 3,417 2,196,350 1.6
2555 3,710 2,096,028 1.8
2556 3,415 2,024,332 1.7
2557 3,213 1,991,041 1.6
2558 2,988 1,963,728 1.5
2559 2,746 1,941,436 1.4
∎ ตอบ
ข้อมูลขา้ งตน้ เปน็ สถติ ิ  เชงิ
เน่ืองจาก

7. สำนักงานสถิติแห่งชาติได้จัดทำโครงการ “สำรวจพฤติกรรมการออมและการเขา้ ถงึ บริการทางการเงินภาคครวั เรือน” โดยได้
ดำเนนิ การสำรวจไปพร้อมกับการสำรวจภาวะเศรษฐกจิ และสงั คมของครัวเรือนจากครวั เรือนตัวอย่างในทกุ จงั หวัดทว่ั ประเทศท้ังใน
เขตเทศบาลและนอกเขตเทสบาล จำนวน 13,000 ครวั เรอื น โดยเก็บรวบรวมข้อมลู ระหวา่ งเดอื นกรกฎาคม - กันยายน พ.ศ. 2561
ซงึ่ สรุปผลไดว้ า่ ครัวเรอื นทัว่ ประเทศสว่ นใหญม่ วี ัตถุประสงค์หลกั ของการเกบ็ ออม

เพอ่ื ใช้จ่ายในยามชราหรอื เกษยี ณอายุ ร้อยละ 42.1
เพอ่ื ใชจ้ า่ ยยามเจ็บป่วย/ฉกุ เฉนิ ร้อยละ 32.0
เพอื่ ใชจ้ ่ายเมือ่ เวน้ ว่างจากฤดกุ าลเก็บเกย่ี ว/ทำการเกษตร/ทำธรุ กิจ ร้อยละ 9.7
เพอ่ื ใช้ในการศึกษา รอ้ ยละ 7.9
เพอ่ื จัดหาเครอื่ งอำนวยความสะดวกและยานพาหนะ รอ้ ยละ 4.2
เพื่อมีบ้านเปน็ ของตวั เอง รอ้ ยละ 3.7
และอนื่ ๆ รอ้ ยละ 0.4 เชน่ คำ้ ประกนั เงินกู้ มรดก ทอ่ งเที่ยว
∎ ตอบ
ขอ้ มลู ข้างตน้ เปน็ สถติ ิ  เชิง
เนื่องจาก

8. โรงงานผลิตผลไมก้ ระปอ๋ งผลิตเงาะกระป๋องล็อตละ 5,000 กระป๋อง ถา้ โรงงานเลอื กตวั อย่างเงาะกระป๋องมาตรวจสอบจำนวน
100 กระปอ๋ ง แล้วพบวา่ เงาะกระปอ๋ งท่ีเลือกมาได้มาตรฐานตามขอ้ กำหนด โรงงานแห่งนีจ้ งึ สรปุ วา่ เงาะกระปอ๋ งทุกกระป๋องในลอ็ ต
นีไ้ ด้มาตรฐานในการวิจัยเกยี่ วกับพฤติกรรมและปัจจยั ทำนายพฤติกรรมการป้องกนั โรคความดันเลือด
∎ ตอบ
ขอ้ มูลขา้ งตน้ เป็นสถติ ิ  เชงิ
เนอ่ื งจาก

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 29

กจิ กรรม 1 : เรียงรอ้ ยความหมาย

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 30

∎ ตอบ เมื่อจดั กระดาษทั้ง 16 ชิ้น แล้วมาเรียงตอ่ กนั ใหม่ โดยให้สว่ นที่ตอ่ กันมคี วามหมายตรงกัน
โดยเรมิ่ ทจ่ี ุดเริ่มตน้ และจบท่จี ุดสิน้ สุด จะไดล้ ำดบั หมายเลขของกระดาษทเ่ี รียงตอ่ กนั ดงั นี้

เริม่ ต้นใบที่ 1 ใบที่ 2 ใบท่ี 3 ใบท่ี 4

ใบที่ 5 ใบท่ี 6 ใบที่ 7 ใบที่ 8

ใบที่ 9 ใบท่ี 10 ใบที่ 11 ใบที่ 12

ใบท่ี 13 ใบท่ี 14 ใบท่ี 15 ใบท่ี 16
จุดสิ้นสดุ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 31

กจิ กรรม 2 : การอนุญาตใหน้ ักเรยี นใสช่ ุดลำลองมาโรงเรยี นได้

∎ ตอบ
ข้อ 1. ประชากร (population) :

ข้อ 2. ตวั แปร (variable) :

ข้อ 3. การออกแบบสอบถามสำหรับการสำรวจ :

ข้อ 4. ขอ้ มูลที่ได้จากการสำรวจเปน็ ขอ้ มลู :

ขอ้ 5. พารามเิ ตอร์ (parameter) ของการสำรวจ :

ข้อ 6. ประชากร (population) :

ข้อ 7. สถานการณืทก่ี ำหนดใช้วธิ กี ารของสถิติศาสตร์ :
เนอื่ งจาก :

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 32

จากแบบสอบถามข้างต้น ใหน้ ักเรียนตอบคำถามตอ่ ไปน้ี
1. จงระบุว่าประชากรและตวั อยา่ งของการสำรวจนี้คอื อะไร (ถา้ มี)
∎ ตอบ

1. ประชาการ (population) :

2. ตวั อย่าง (sample) :

2. จงระบวุ ่าตัวแปรของการสำรวจนี้คอื อะไร

3. จากขอ้ 2. ขอ้ มูลท่ไี ดจ้ ากตัวแปรใดบ้างเปน็ ขอ้ มูลเชงิ ปรมิ าณ และขอ้ มลู ที่ไดจ้ ากตวั แปรใดบ้างเป็นข้อมลู เชงิ คุณภาพ

∎ ตอบ ตัวแปร (variable) ขอ้ มูลเชิงปริมาณ/เชงิ คณุ ภาพ

ตัวแปร : 1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 33

4. จงระบุประเภทของขอ้ มลู ตาม
4.1 แหล่งทมี่ าของขอ้ มูล

∎ ตอบ

4.2 ระยะเวลาทีจ่ ัดเกบ็ ขอ้ มลู
∎ ตอบ

5. จงอธิบายประโยชนท์ ี่ได้จากการเก็บขอ้ มูลข้างต้นนี้
∎ ตอบ

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตรแ์ ละขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 34

กิจกรรมระหวา่ งเรียน 5 : แบบฝึกหัดทา้ ยบท
บทท่ี 1 ความหมายของสถติ ิศาสตร์และข้อมลู (Definition of statistics and data)

1. หนังสือพิมพ์ท้องถิ่นฉบับหนึ่งรายงานว่า 29 % ของ 200 คน ที่สุ่มตัวอย่างมาในจังหวัดหนึ่งที่ไ ด้รับการ
สอบถาม ระบุว่า “พวกเขาชอบไปห้างสรรพสินค้าวันเสาร์” จงระบุว่าประชากรและตัวอย่างของ
การสำรวจนค้ี ืออะไร

∎ ตอบ
1. ประชากร (population) :

2. ตัวอย่าง (sample) :

2. หน่วยงานของรัฐแห่งหนึ่งต้องการประมาณสัดส่วนของเยาวชนไทยที่เชื่อว่ าระบบประกันสังคมจะส่งผลดี
ต่อชีวิตของพวกเขาในอนาคตเมื่อพวกเขาเข้าสู่วัยชรา หน่วยงานแห่งนี้จึงได้สำรวจเยาวชนไทยจำนวน
1,500 คน และพบว่า 36% ของกลุ่มที่สำรวจมีความเชื่อดังกล่าว จงระบุว่าประชากร ตัวอย่าง และค่าสถิ ติ
ของการสำรวจนี้คอื อะไร

∎ ตอบ
1. ประชากร (population) :

2. ตัวอยา่ ง (sample) :

3. คา่ สถิติ (statistics) :

3. ในวันหนึ่งห้างสรรพสินค้าแห่งหนึ่งได้สอบถามความคิดเห็นของลูกค้ าที่สุ่มตัวอย่างมาจำนวน 300 คน

เกี่ยวกับความพึงพอใจต่อการให้บริการของห้างสรรพสินค้า จงระบุว่ าประชากร ตัวอย่าง ตัวแปร และ

ข้อมูลของการสำรวจนี้คืออะไร พร้อมทั้งพิจารณาว่าข้อมูลที่ห้างสรรพสินค้าจัดเก็บเป็นข้อมูลอนุกรมเวล า

หรือขอ้ มูลตดั ขวาง

∎ ตอบ ข้อมลู อนุกรมเวลา/ข้อมลู ตัดขวาง

1. ประชากร (population) :

2. ตัวอย่าง (sample) :

3. ตวั แปร (variable) :

4. ขอ้ มลู ของการสำรวจ (data) :

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตร์และขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 35

4. จงพจิ ารณาว่าข้อมูลจากสถารการณ์ตอ่ ไปน้ีเป็นขอ้ มลู ปฐมภมู ิหรือข้อมูลทตุ ยิ ภมู ิ

4.1) ชูใจดาวนโ์ หลดข้อมลู ความคดิ เหน็ เก่ียวกับการใชบ้ ริการ e-Banking
ของผ้ทู เี่ ข้ามาตอบแบบสอบถามออนไลนท์ ี่ตนสร้าง

4.2) ปติ ดิ าวนโ์ หลดข้อมลู ราคาหุ้นจากเวบ็ ไซต์ www.set.or.th
4.3) มานโี ทรศัพท์สอบถามความคิดเหน็ ของเพือ่ น ๆ เกี่ยวกับการจดั

กจิ กรรมกีฬาสขี องโรงเรยี น

5. จงพิจารณาวา่ ข้อมลู ต่อไปน้ีเปน็ ขอ้ มูลประเภทใด
(ข้อมลู อนุกรมเวลา/ขอ้ มลู ตัดขวางและข้อมูลเชิงปรมิ าณ/ขอ้ มูลเชิงคณุ ภาพ)

5.1) ปริมาณกรดไขมันโอเมกา-3 ต่อเนื้อปลาทะเลไทย 100 กรมั
จากปลาทง้ั หมด 300 ตัว ทเ่ี ก็บมา

5.2) มลู ค่าการส่งออกอัญมณรี ายเดือนในชว่ ง 3 ปที ผี่ ่านมา
5.3) รายได้ตอ่ วนั ของรา้ นอาหารอ่ิมอรอ่ ยในเดอื นมกราคม พ.ศ. 2562
5.4) ความคิดเห็นของผู้ที่อาศัยอย่ใู นกรงุ เทพมหานครเกย่ี วกับการจดั เกบ็

ภาษกี ารรบั มรดกใน พ.ศ. 2562 วา่ เห็นด้วยมากน้อยเพยี งใด
5.5) ปริมาณการนำเขา้ น้ำมนั ดบิ รายเดือนในชว่ ง 3 ปที ่ีผา่ นมา
5.6) ปรมิ าณผลผลิตขา้ วโพดจากการเก็บเก่ยี วรายปีในจงั หวัดน่านต้ังแต่

พ.ศ. 2555 ถึงปัจจุบนั
5.7) ประเภทของสถานทที่ อ่ งเท่ยี วท่ีคนไทยชน่ื ชอบจากการสำรวจใน

พ.ศ. 2562
5.8) ความจผุ ู้โดยสารของเครื่องบนิ โดยสารแบบตา่ ง ๆ
5.9) จำนวนผูป้ ว่ ยโรคไสต้ ิ่งอักเสบของโรงพยาบาลแหง่ หนง่ึ ใน พ.ศ. 2561
5.10) เช้ือชาตขิ องชาวต่างชาติทีเ่ ดนิ ทางเขา้ ประเทศไทยใน พ.ศ.2558
5.11) สถานภาพสมรสของพนกั งานในบริษัทแหง่ หนง่ึ
5.12) อัตราการเกดิ ของประชากรไทยในแต่ละเดอื นใน พ.ศ. 2562
5.13) อัตราการเกดิ อุบัตเิ หตบุ นทางหลวงรายเดอื นในชว่ ง 30 ปีทผ่ี ่านมา
5.14) ร้อยละของเดก็ ไทยทอี่ า่ นออกเขียนไดใ้ น พ.ศ. 2562
5.15) ยีห่ อ้ โทรศัพทม์ ือถือของนักเรยี นหอ้ งหน่งึ
5.16) ระดบั การศึกษาสูงสุดของอาจารย์ในมหาวทิ ยาลยั แห่งหนงึ่

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 36

6. ข้อมูลนกั กฬี าวอลเลย์บอลหญงิ ทมี ชาตไิ ทยในการแข่งขันกฬี าเอเชยี นเกมส์ ค.ศ. 2014 เปน็ ดังน้ี

เบอรเ์ สอื้ ชอ่ื -นามสกุล ส่วนสงู กระโดดตบสูงสุด กระโดดบลอ็ กสงู สดุ
(เซนตเิ มตร) (เซนตเิ มตร) (เซนติเมตร)
2 ปยิ ะนุช แปน้ น้อย 280 275
3 เอ็มอร พานุสิทธ์ิ 171 297 281
4 ทดั ดาว นกึ แจง้ 179 305 287
5 ปลืม้ จิตร์ ถนิ ขาว 183 298 293
6 อรอมุ า สทิ ธิรักษ์ 180 303 285
9 คัทลีย์ ปน่ิ สวุ รรณ 175 291 271
10 วลิ สวณั ย์ อภญิ ญาพงศ์ 171 294 282
12 ฐาปไพพรรณ ไชยศรี 174 295 276
13 นุศรา ต้อมคำ 168 289 278
15 มลกิ า กนั ทอง 169 310 290
17 แก้วกัลยา กมลุ ทะลา 177 298 281
19 ปริญญา พานแก้ว 179 281 270
170

จากตาราง ขอ้ มูลในหลักใดเป็นข้อมลู เชงิ ปรมิ าณ และข้อมูลในหลักใดเป็นขอ้ มูลเชงิ คณุ ภาพ
∎ ตอบ

1. ข้อมลู เชงิ ปรมิ าณ (quanitative data) :

2. ข้อมลู เชิงคณุ ภาพ (qualitative data) :

7. นักวิจัยคนหนึ่งต้องการศึกษาเกี่ยวกับภาวะเศรษฐกิจของประเทสไทยในปีที่ผ่านมา จึงสืบค้นข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต ซึ่งได้
แผนภูมิเส้นแสดง Real GDP per capita หรือผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศต่อหัวที่คิดเทียบกับอัตราเงินเฟ้อของ พ.ศ.2531
ตัง้ แต่ พ.ศ.2531 ถงึ 2554 ดังนี้

จงพิจารณาวา่ ข้อมูลดงั กล่าวเปน็ ข้อมูลประเภทใด (ข้อมลู ปฐมภมู /ิ ขอ้ มูลทุติยภูมิ ข้อมลู อนกุ รมเวลา/ข้อมลู ตัดขวาง และ
ข้อมลู เชงิ ปรมิ าณ/ข้อมลู เชิงคณุ ภาพ)
∎ ตอบ ขอ้ มูลดังกล่าว : เปน็ ขอ้ มูล

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 37

8. จงพจิ ารณาวา่ ตัวอย่างตอ่ ไปน้ีใช้วิธกี ารของสถิติศาสตร์เชงิ พรรณนา หรือ สถิตศาสตรเ์ ชิงอนุมาน พรอ้ มทงั้ ใหเ้ หตุผลประกอบ
8.1) สำนักโพลแห่งหน่งึ ตอ้ งการทราบความคดิ เห็นของประชาชนไทยท่ีมีอายุ 18 - 70 ปี ทวั่ ประเทศตอ่ ความสำเร็จใน

ชวี ิตของผหู้ ญิงในปจั จุบนั จงึ ไดส้ ำรวจจากประชาชนไทยที่มอี ายุ 18 - 70 ปี กระจายทกุ ภูมิภาคท่วั ประเทศ รวมท้งั ส้นิ 3,000 คน
สรปุ ผลไดว้ า่ ความคิดเห็นต่อความสำเรจ็ ในชีวิตของผหู้ ยงิ ในปัจจบุ ันของประชาชนไทยท่ีมอี ายุ 18 – 70 ปี ทว่ั ประเทศ

สว่ นใหญ่ รอ้ ยละ 32.25 ระบุวา่ มคี วามกา้ วหนา้ ในหน้าท่ีการงาน
รองลงมา รอ้ ยละ 24.13 ระบวุ ่ามคี วามม่นั คงทางดา้ นการเงนิ
รอ้ ยละ 16.77 ระบุวา่ แตง่ งานมีลูก
รอ้ ยละ 12.55 ระบวุ ่าเป็นเจ้าของธรุ กจิ หรือมีกจิ การส่วนตวั
รอ้ ยละ 8.00 ระบวุ ่ามีความอสิ ระ คล่องตัวไม่มีภาระ
ร้อยละ 2.32 ระบุว่ามโี อกาสท่องเทีย่ วเปิดโลกทศั น์ และ
รอ้ ยละ 3.98 ระบุเหตุผลอื่น ๆ
∎ ตอบ ใช้วิธกี ารของสถติ ิศาสตร์ :
เนอ่ื งจาก :

8.2) กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภยั รายงานมูลค่าความเสียหายจากอุทกภยั ใน พ.ศ. 2557 – 2560 ดังตาราง
พ.ศ. มลู ค่าความาสยี หาย (บาท)
2557 323,578,804
2558 162,063,478
2559 271,167,957
2560 1,050,281,997

∎ ตอบ ใช้วิธกี ารของสถิตศิ าสตร์ :
เนือ่ งจาก :

8.3) สำนกั โพลแหง่ หน่ึงตอ้ งการทราบความคิดเห็นของประชาชนไทยทีม่ ีอายุ 18 ปีขึน้ ไป เก่ียวกบั จดุ เด่นของครูไทยใน
พ.ศ. 2562 จึงได้สำรวจจากประชาชนไทยท่มี ีอายุ 18 ปีขนึ้ ไป กระจายทุกภมู ิภาค ระดบั การศึกษา และอาชพี รวมท้งั สน้ิ 10,000
คน สรุปผลไดว้ ่า ประชาชนไทยทม่ี ีอายุ 18 ปีขึน้ ไปมีความคดิ เหน็ ว่า จุดเด่น 5 อนั ดบั แรกของครูไทยใน พ.ศ. 2562 ได้แก่

อันดบั ที่ 1 มีความทนั สมัยและสามารถนำเทคโนโลยมี าใช้ในการจดั การเรียนการสอน รอ้ ยละ 27.13
อันดบั ท่ี 2 ดูแลเอาใจใส่ อบรมสั่งสอนลูกศิษย์ รอ้ ยละ 20.22
อันดบั ที่ 3 เป็นแบบอย่างทด่ี ีใหแ้ กล่ ูกศิษย์ ร้อยละ 16.65
อันดบั ที่ 4 ขยนั อดทน เสยี สละ รอ้ ยละ 9.65 และ
อนั ดับท่ี 5 บคุ ลกิ ภาพ การวางตวั รอ้ ยละ 5.35
∎ ตอบ ใช้วิธีการของสถติ ิศาสตร์ :
เนอื่ งจาก :

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 38

8.4) ศนู ยข์ ้อมูลอบุ ัตเิ หตุ เพอื่ เสริมสรา้ งวัฒนธรรมความปลอดภยั ทางถนนไดจ้ ดั ทำสถิติ 10 จงั หวดั ที่มีจำนวนผู้เสยี ชีวติ

จากอบุ ัติเหตบุ นทอ้ งถนนมากท่สี ดุ ใน พ.ศ. 2560 แสดงดังตาราง

อันดับ จงั หวดั จำนวนผเู้ สยี ชีวิต(คน)

1 กรงุ เทพมหานคร 845

2 ชลบุรี 522

3 นครราชสีมา 515

4 อดุ รธานี 457

5 เชียงใหม่ 434

6 ระยอง 425

7 สมทุ รปราการ 372

8 สระบุรี 366

9 อบุ ลราชธานี 362

10 นครศรธี รรมราช 358

∎ ตอบ ใช้วธิ กี ารของสถิติศาสตร์ :
เนือ่ งจาก :

8.5) บริษัทผลติ รถยนต์แห่งหนึ่งกำลังจะสง่ั ซอื้ ยางรถยนต์ล็อตหน่งึ จากโรงงานผลิตยางรถยนต์ บรษิ ัทผลติ รถยนต์แห่งนี้
จึงขอสุ่มตัวอย่างยางรถยนต์มาตรวจ 1,000 เส้น ถ้าพบว่า ยางรถยนต์มีตำหนิไม่เกิน 10 เส้นจะสั่งซื้อยางรถยนต์ล็อตนี้จาก
โรงงานผลิตยางรถยนต์

∎ ตอบ ใชว้ ธิ กี ารของสถติ ศิ าสตร์ :
เน่ืองจาก :