ชีทสรุปวรรณคดีสมัยสุโขทัย

ชีทสรปุ
เรอื ง

วรรณคดีสมยั
สโุ ขทัย

๑. ศิลาจารึกพ่อขุนรามคาํ แหง
๒. สุภาษิตพระร่วง
๓. ไตรภูมิพระร่วง
๔. นางนพมาศ

ศลิ าจารกึ
พอ่ ขนุ รามคาํ แหง

ผ้แู ตง่ พอ่ ขนุ รามคาํ แหงมหาราช เปนกษัตรย์องค์ที ๓ แหง่ ราชวงศ์
พระร่วง กรุงสุโขทยั เปนพระราชโอรสของนางเสืองและพอ่ ขนุ ศรอนิ
ทราทิตย์ มีพระเชษฐา ๒ องค์ และพระขนษิ ฐา ๒ องค์

ลักษณะคาํ ประพันธ ์ ร้อยแก้ว

เนอื หา แบง่ เปน ๓ ตอน                        
ตอนที ๑ บรรทดั ที ๑-๑๘ ดา้ นที ๑ เปนเรองเกยี วกับประวตั ขิ อง
พอ่ ขุนรามคําแหงสรรรพนาแทนตวั วา่ “ก”ู                          
ตอนที ๒ บรรทัดที ๑๘ ด้าน ด้านที ๑-๔ เปนเรองเกียวกบั
เหตกุ ารณ์บ้านเมืองในสมยั นันและขนบธรรมเนยี มในสโุ ขทัย การ
ประดิษฐ์ลายสอื ไทย มกี ารเรยกพระนามพ่อขุน
รามคําแหง                       
ตอนที ๓ บรรทดั ที ๑๒ ของด้านที ๔ เปนเรองเกียวกบั การกล่าว
สรรเสรญพระเกยี รติของพอ่ ขนุ รามคําแหง อาณาเขตและภมู ิศาสตร์
ของกรุงสโุ ขทัย

ขอ้ สันนิษฐาน มีผู้แตง่ มากกวา่ ๑ คน

คณุ คา่ เปนวรรณคดเี รองแรกของไทยทมี กี ารจารกเปนลายลักษณ์
อกั ษร ทาํ ใหเ้ ห็นววฒั นาการทางภาษา เห็นสภาความเปนอยู่ด้าน
เกษตรกรรม วฒั นธรรม การปกครองในสมัยนัน ดา้ นความเชือ เชน่
การนับถือผีบรรพบรุ ุษ พระพทุ ธศาสนา

สุภาษติ พระร่วง

ผูแ้ ตง่  พอ่ ขุนรามคําแหงมหาราช

ลกั ษณะคาํ ประพนั ธ์ ร่ายสภุ าพจบด้วยโคลงสองสภุ าพ ต่อดว้ ยโคลง
สสี ุภาพกระทู้ ๑ บท

เนือหา กลา่ วถงึ พระร่วงเจา้ (ไมแ่ น่ชดั วา่ คือใคร) แนวทางการปฏบิ ัติ
ตนให้เหมาะสม การแสวงหาความรู้ในดา้ นต่าง ๆ เช่น การคา้ ขาย
การวางตวั ตอ่ ผ้ใู หญ่ เปนต้น

ข้อสันนิษฐาน ไม่มขี ้อยุตแิ นช่ ดั วา่ ใครแต่งและแต่งในสมัยใด

คุณค่า อิทธพิ ลต่อคาํ สอนและคตธิ รรมถงึ คนไทยในปจจุบนั ใชภ้ าษา
กะทัดรัด มสี ัมผสั เข้าใจงา่ ยเหน็ ชีวตการเปนอยแู่ ละการปกครองใน
อดตี

ไตรภมู พิ ระรว่ ง

ผแู้ ตง่  พระมหาธรรมราชาที ๑ (พระยาลไิ ท) เปนกษัตรยอ์ งค์ที ๖
แหง่ อาณาจกั รสโุ ขทยั ไดข้ นึ ครองราชยเ์ พราะไปยกทัพแยง่ ชงิ ราช
สมบัตมิ า เปนคนทเี ลอื มใสในพระพทุ ธศาสนามาก มคี วามรู้แตกฉาน
ในพระไตรปฎก สวรรคตป พ.ศ. ๑๙๑๑

ลักษณะการประพนั ธ ์ ร้อยแกว้

เนือหา เรมด้วยคาถานมัสการเปนภาษาบาลี มีการบอกชือผ้แู ต่ง
วนั เดือนปทแี ต่ง บอกชอื คัมภีร์ กลา่ วเกียวกบั ภูมิทัง ๓ ไดแ้ ก่        
 กามภมู ิ นันคอื นรกภมู ิ ดริ ัจฉานภูมิ เปตภูมิ อสุรกายภูมิ
มนุสสภมู ิ ฉกามพจร          
   รูปภูมิ แบง่ เปน ๑๖ ชัน           
  อรูปภูมิ แบง่ เปน ๔ ชัน

ข้อสันนษิ ฐาน ไม่ปรากฏต้นฉบบั วา่ มาจากทีใด มีสันนษิ ฐานวา่ แต่ง
โดยพระยาลิไท

คุณคา่  ปรัชญาเล่มแรกของไทย ภาษาโบราณเยอะ ได้รู้ซงึ ถึงการ
ทําบุญบาป เปนวตั ถุดิบในการแต่งใหก้ วสมัยหลงั หยบิ ยกมาแต่ง
มากมาย

นางนพมาศ

ผแู้ ต่ง เรวดนี พมาศ ลกู ของพระศรมโหสถและนางเรวดี ได้รับการ
อบรมด้านความรู้ตา่ ง ๆ มากมาย

ลกั ษณะการประพันธ์ ร้อยแกว้ มีร้อยกรองแทรกบางตอน

เนือหา สภาพความเปนอยู่ของกรุงสุโขทยั ข้อควรปฏิบตั ิของกุลสตร
ประเพณตี ่าง ๆ ของกรุงสุโขทยั เช่น เดือน ๑๒ มพี ระราชพิธีจอง
เปรยง เดือนอ้ายมพี ระราชพธิ ีตรยัมปวาย เปนต้น

ข้อสนั นษิ ฐาน มีปญหาในเรองของยุคทีแตง่

คุณคา่  สาํ นวนถ้อยคาํ อา่ นเข้าใจงา่ ย มีกการแนะนําวธกี ารปฏิบัตติ น
ของกลุ สตร ส่งผลใหเ้ กิดวรรณคดีเรองอืน ๆ ประเพณที ปี ฏบิ ตั กิ าร
มานาน เชน่ ขนั หมาก การจัดพานพระ เปนต้น