เครื่องมือทางภูมิศาสตร์

ทางภูมิศาสตร์ เครื่องมือ จั ด ทำ โ ด ย ด . ญ . กั น ย า วี ร์ เ ก ล็ ด จี น ม . 3 / 1 เ ล ข ที่ 3

เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ คือ วัสดุ อุปกรณ์ ในรูปแบบต่างๆ ที่นำ มาใช้เป็นสื่อเพื่อการ ศึกษาการสำ รวจ การเก็บรวบรวม การบันทึก การวิเคราะห์ ข้อมูล ตลอดจนใช้เป็นสื่อในการเผยแพร่ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ สามารถจำ เเนกลักษณะการใช้งานได้ 2 ปะเภท 1.เครื่องที่ทำ หน้าที่เป็นสื่อเรียนรู้ ตำ ราเรียนภูมิศาสตร์ เว็บไซต์ที่เผยแพร่ความรู้ทางภูมิศาสตร์ แผนที่ประเภทต่างๆ ลูกโลกจำ ลอง ภูมิประเทศจำ ลอง รูปถ่ายทางอากาศ ภาพจากจานดาวเทียม เป็นต้น ทำ หน้าที่เผยแพร่ให้ความรู้ สำ หรับการศึกษาเรียนรู้ทาง ภูมิศาสตร์ อาจอยู่ในรูปของตัวหนังสือ รูปภาพ แผนภูมิ แบบ จำ ลอง สื่อดิจิทัล เสียง และภาพเคลื่อนไหวต่างๆ ตัวอย่าง เครื่องมือเหล่านี้ เช่น 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ 2.เครื่องมือที่ทำ หน้าที่เก็บรวบรวม สมุดจดบันทึก เข็มทิศ เทปวัดระยะทาง กล้องสามมิติ (Stereoscope) เทอร์โมมิเตอร์ (Thermometer) ระบบกำ หนดตำ แหน่งบนพื้นโลก / จีพีเอส (Global Positioning System GPS) ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ / จีไอเอส (Geographic Information System GIS) ข้อมูลจากการรับรู้ระยะไกล (Remote Sensing RS) เป็นต้น ทำ หน้าที่เพื่อสำ รวจ ตรวจวัด บันทึก เก็บรวบรวม และ วิเคราะห์ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ ตัวอย่างเครื่องมือเหล่านี้ เช่น 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

เเผนท่ี่ เป็นเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ชนิดหนึ่ง ถูกประดิษฐ์ขึ้นเพื่อ เเสดงลักษณะพื้นผิวโลกหรือสิ่งที่ปรากฏทั้งสิ่งเกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติเเละมนุษย์สร้างขึ้น เเละเเผนที่เเบ่งออกเป็น 2 ประเภทดังนี้ 1.แผนที่ภูมิประเทศ 2.เเผนที่เฉพาะเรื่อง องค์ประกอบของเเผนที่ ชื่อเเผนที่ ขอบระวาง ทิศทาง สัญลักษณ์ มาตราส่วน เส้นโครง แผนทีี่ พิกัดทางภูมิศาสตร์ แผนที่แสดงข้อมูลรายละเอียดของผิวโลกที่เกี่ยวกับภูมิลักษณ์ แบบต่างๆ ทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เช่น ภูเขา ที่ราบสูง ที่ราบ แม่น้ำ ทะเล ทะเลสาบ เป็นต้น และสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น เมือง หมู่บ้าน เป็นต้น เป็นแผนที่ที่จัดทำ ขึ้นเพื่อแสดงข้อมูลหลักเฉพาะเรื่องใด เรื่องหนึ่ง เช่น แผนที่ประชากร แผนที่อากาศ เป็นต้น

เเผนท่ี่ ประโยชน์ของเเผนที่ ใช้ในชีวิตประจำ วัน เช่น ใช้แสดงเส้นทางการเดินทาง เป็นต้น ใช้ในการส่งเสริมการท่องเที่ยว มีประโยชน์ในการเดิทาง การวางแผน รวมถึงการตัดสินใจเลือกสถานที่ท่องเที่ยว ใช้ในการรายงานปรากฏการณ์ธรรมชาติ เช่น แผนที่แสดง การเคลื่อนที่ของพายุ ซึ่งทำ ให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น เป็นต้น ใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการวางแผนสร้างระบบ สาธารณูปโภค เช่น วางแผนการตัดถนน วางระบบ โทรคมนาคม เป็นต้น ใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม เช่น แผนที่แสดงความหนาแน่นของประชากร เป็นต้น ใช้ในกิจการทางทหาร โดยนำ ไปเป็นข้อมูลในการวางแผน ทางยุทธศาสตร์ เช่น การเลือกตั้งที่ค่ายทหาร เป็นต้น ใช้ในด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เช่น ใช้เป็นข้อมูลใน การสำ รวจและปักปันเขตแดน เป็นต้น ใช้ศึกษาวิจัยเกี่ยวกับพื้นที่ เช่น ศึกษาชนิด คุณภาพ และ การกระจายดิน ธรณีวิทยา ป่าไม้ เป็นต้น

2.รูปโลกเเสดงส่วนที่เป็นเเผ่นดิน ลูกโลกจำ ลอง เป็นวัตถุที่ประดิษฐ์เพื่อจำ ลองธรรมชาติของโลก เเสดงที่ตั้ง ของพื้นที่ พรมเเดนของประเทศต่างๆสามารใช้เป็นสื่อการสอน เกี่ยวกับโลกได้เเละเเบ่งลูกโลกได้ 2 เเบบดังนี้ 1.รูปโลกเเสดงลักษณะผิวโลก เเบ่งเป็น 2 ส่วนคือพื้นดินพื้นน้ำ อย่างชัดเจนโดยส่วนของพื้นน้ำ จะเเสดงด้วยสีฟ้า เเละพื้นดินได้ เเก่ทวีป/เกาะจะเเสดงลักษณะเเละขนาดต่างกัน เช่น เกาะเล็ก เกาะใหญ่ หนึ่งหรือหลายอย่าง ได้เเก่ เเสดงลักษณะภูมิอากาศ พืชพรรณ ธรรมชาติ เขตประเทศ ชื่อเมืองหลวงหลักบนผิวโลก Note การสร้างลูกโลกจำ ลองต้องเป็นไปตาม สัดส่วนของโลก แต่เนื่องจากเมื่อมีการย่อ ส่วนเป็นลูกโลกจำ ลองแล้ว จะพบว่าค่า ความยาวของเส้นผ่านศูนย์กลางที่ เส้นศูนย์สูตร และจากขั้วโลกเหนือไปยังขั้ว โลกใต้ จะมีค่าไม่ต่างกันมากนัก จึงเห็นได้ว่า รูปโลกจำ ลองมีลักษณะทรงกลม เพราะมี ความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย เมื่อเทียบ กับขนาดจริงของโลก

1.รูปถ่ายทางอากาศแนวดิ่ง รูปถ่าย ทางอากาศ รูปที่ได้จากการถ่ายทางอากาศ โดยผ่านเลนส์กล้องและ ฟิล์ม หรือข้อมูลเชิงเลข ซึ่งถ่ายด้วยกล้องที่นำ ไปใน อากาศยาน ถ่ายรูปในแนวตั้งฉากกับผิวโลกและไม่เห็นแนวขอบฟ้ามี มาตราส่วนในรูปค่อนข้างคงที่ จึงเป็นที่นิยมนำ มาใช้ทำ แผนที่ รูปถ่ายทางอากาศ มี 2 ประเภทตามลักษณะการถ่ายรูปดังนี้ 2.รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียง รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงสูง ลักษณะรูปถ่าย จะเห็นแนวขอบฟ้าเป็นแนวกว้างใหญ่ รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงต่ำ เป็นรูปถ่ายทาง อากาศที่ไม่ปรากฏเส้นขอบฟ้า แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงสูง/แนวเฉียงต่ำ ใช้แสดงภาพรวม ของพื้นที่แต่มีมาตราส่วนบนรูปถ่ายทางอากาศแตกต่างกัน Note

2.รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียง รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงสูง รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงต่ำ 1.รูปถ่ายทางอากาศแนวดิ่ง EX. EX. EX. รูปถ่ายทางอากาศ

รูปถ่าย ทางอากาศ ประโยชน์ การสำ รวจและทำ แผนที่ภูมิประเทศ การใช้ในกิจการทหารและความมั่นคงของประเทศ การสำ รวจและติดตามการเปลี่ยนแปลง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การสำ รวจและติดตามการเปลี่ยนแปลงพื้นที่การใช้ที่ดิน การวางผังเมืองและการสำ รวจแหล่งโบราณคดี การสำ รวจและการติดตามด้านยุทธศาสตร์และความ มั่นคงของชาติ ภาพถ่ายจาก ดาวเทียม คือ ภาพจากการบันทึกของดาวเทียมด้วยการใช้คลื่นเเม่ เหล็กไฟฟ้าเป็นสื่อบันทึกลักษณะช่วงคลื่น

ดาวเทียมเเบ่งออกเป็น 6 ชนิดดังนี้ ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา เป็นดาวเทียมที่บันทึกข้อมูล ด้านอุตุนิยมวิทยา ซึ่งจะมีการบันทึกข้อมูลภูมิอากาศ เกือบตลอดเวลา ดาวเทียมสมุทรศาสตร์ เป็นดาวเทียมที่บันทึกข้อมูล สมุทรศาสตร์ จะบันทึกข้อมูลด้านสมุทรศาสตร์ ดาวเทียมสำ รวจแผ่นดิน เป็นดาวเทียมที่บันทึกข้อมูล ของผิวโลก จึงมีการนำ มาใช้ประโยชน์มากมาย ดาวเทียมสื่อสาร เป็นดาวเทียมเพื่อการติดต่อสื่อสาร และโทรคมนาคม เป็นดาวเทียมค้างฟ้าที่อยู่คงที่บนฟ้า ของประเทศใดประเทศหนึ่งตลอดเวลา ดาวเทียมเพื่อกำ หนดตำ แหน่งบนพื้นโลก เป็นดาวเทียม ที่ใช้ในการสำ รวจหาตำ แหน่งของวัตถุบนพื้นโลก เช่น นำ ร่องยานพาหนะจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง เป็นต้น ดาวเทียมเพื่อกิจการทหาร เป็นดาวเทียมที่ใช้ในภารกิจ ของทหาร การถ่ายภาพจากกรรมความลับของข้าศึก เป็นต้น ภาพถ่ายจาก ดาวเทียม

ประโยชน์ ด้านการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เช่น ศึกษา ติดตามการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ป่าไม้ สำ รวจพื้นที่ป่าที่ อุดมสมบูรณ์/ป่าเสื่อมโทรม ศึกษาไฟป่า หาพื้นที่ที่ เหมาะสำ หรับการปลูกสร้างสวนป่า ด้านการทำ แผนที่ นำ มาสร้างเป็นแผนที่เฉพาะเรื่อง เช่น แผนที่ธรณีวิทยา การใช้ประโยชน์ค่อนข้างจำ กัดสำ หรับ การทำ แผนที่เฉพาะเรื่องจึงใช้ในการปรับปรุงแผนที่เดิม ที่มีอยู่แล้ว เช่น การปรับปรุงแผนที่ภูมิประเทศ เป็นต้น ด้านอุตุนิยมวิทยา ป้องกันและเตือนภัยพิบัติ ลดความ สูญเสียที่เกิดจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง เช่น การ เกิดฝนฟ้าคะนอง การเคลื่อนตัวของพายุ การเกิดน้ำ ท่วม เป็นต้น ภาพถ่ายจาก ดาวเทียม EX PICTURE.