พัฒนาการทางศิลปะ

พฒั นาการทางศิลปะ

ผศ.ดร.ปฤณัต นจั นฤตย์

แปลและเรียบเรียง

ที่มา Craig RolaLnOd G199O0, 2006 www.artjunction.org

2

วิคเตอร์ โลเวนเฟลด์

(Viktor Lowenfeld:1987)

The closer the child

approaches adolescence,

the more he loses the

strong subjective

relationship to the world of

symbols.

- Viktor Lowenfeld

3

http://3.bp.blogspot.com/-L4vxjnFQHE8/T1tciWdOlzI/AAAAAAAAABo/vOfgLOrsi64/s1600/Cizek-
with-class-blog.jpg

4

http://www.mslewisartstars.com/viktor-lowenfelds-stages-of-artistic-development.html

5

วิคเตอร์ โลเวนเฟลด์(Viktor Lowenfeld:1987)

เสนอแนวคิดการแสดงออกของเด็กในชว่ ง2-9 ปี ไว้ดงั นี้

1.ขนั้ ขีดเขี่ย(The Scribbling Stage)

อายรุ ะหว่าง 2-4 ปี

2.ข้นั เริ่มสญั ลกั ษณ์ (Pre Symbolic Stage)

อายรุ ะหวา่ ง 4-7 ปี

3.ขน้ั สญั ลักษณ์ (The Symbolic Stage)

อายรุ ะหว่าง 7-9 ปี

6

1.ขั้นขีดเขี่ย(The Scribbling Stage) อายรุ ะหวา่ ง 2-4 ปี

การควบคุมกลา้ มเนื้อจากใหญ(่ Gross motor)ไปสูย่ อ่ ย
(Fine motor adaptive)

1.1 การขีดเขี่ยอยา่ งไรก้ ารควบคมุ (Disorder Scribbling)
ประมาณ 2 ปี

เส้นจะมีความยุ่งเหยิงบ้างสัน้ บางยาวบ้างพาดบ้าง บางครั้ง
วาดออกไปนอกกระดาษ เด็กจะพึงพอใจทีจ่ ะเคลื่อนไหวมากกว่า
ตัง้ ใจวาดเป็นภาพ

7

8

9

10

1.ขั้นขีดเขี่ย(The Scribbling Stage) อายรุ ะหวา่ ง 2-4 ปี

การควบคุมกล้ามเนื้อจากใหญ(่ Gross motor)ไปสู่ยอ่ ย
(Fine motor adaptive)

1.2 ขัน้ การควบคุมการขีดเขี่ย(Control Scribbling)
ประมาณ 3 ปี

จบั ดินสอแทง่ สีใกล้เคียงผูใ้ หญ่ พัฒนาการวาดด้านการ
เคลือ่ นไหวข้อมือซํา้ ๆ ภาพวาดเริม่ มีขนาดเล็กลง เริม่ มีการโคง้ และ
วนไปมา ควบคุมการวาดในทิศทางกระดาษได้มากขึน้

11

12

13

1.ขั้นขีดเขี่ย(The Scribbling Stage) อายรุ ะหว่าง 2-4 ปี

การควบคมุ กลา้ มเนือ้ จากใหญ่(Gross motor)ไปสยู่ อ่ ย
(Fine motor adaptive)

1.3 ขนั้ ตงั้ ชือ่ รอยขีดเขี่ย(Naming Scribbling) ประมาณ 4
ปี

เดก็ เริม่ เชือ่ มโยงสิง่ รอบตัว กาํ หนดการต้ังชื่อสิ่งที่วาด ภาพ
มีความหลากหลายมากขึน้ เช่นวงกลม เสน้ สัน้ เสน้ ยาว เส้นวน
รวมถึงรูปเหลีย่ มๆงา่ ยๆ ไม่รจู้ กั การจาํ แนกสี สีไม่สมั พันธ์กบั ความ
เปน็ จริง

14

2.ขนั้ เริ่มสญั ลักษณ์ (Pre Symbolic Stage) อายุ 4-7 ปี

การหยิบจับบังคบั อุปกรณว์ าดและการบงั คับทิศทางการ
ขีดเขียน เด็กสนใจสิ่งแวดลอ้ มรอบๆ ตัว สนใจภาพคนเป็นพิเศษ
มีลักษณะเปน็ เส้นร่างรปู เรขาคณิต เฉพาะวงกลม เสน้ ตรง สียังไม่
เหมือนธรรมชาติ โดยจะเลือกใช้สีที่สะดดุ ตาหรือตามความชอบ

อายุ 4-5 ปี ไมแ่ สดงสว่ นประกอบของใบหนา้ ชดั เจน
อายุ 6-7 ปี เดก็ เริ่มทีจ่ ะแสดงสว่ นประกอบที่ชดั เจนขึ้น

15

16

17

18

19

20

3.ขันสัญลักษณ์ (The Symbolic Stage) อายุ 7-9 ปี

ธรรมชาตไิ ม่ชอบหยุดนิง ชอบกจิ กรรมทรี วดเร็ว วาดภาพ
คล้ายจริงและสนใจวาดสงิ เดมิ ซาํ ๆ

เส้นฐาน(เส้นสมมตทิ รี องรับทุกอยา่ งในภาพ) เดก็ เข้าใจวาด
ทุกสงิ อยา่ งไม่ลอยในอากาศ หนึงภาพอาจมเี ส้นฐานหลายเส้นและ
เส้นฐานไม่จาํ เป็ นตอ้ งหมายถงึ พนื เสมอไป อาจจะเป็ นขอบตะ๊ ทคี น
นังรอมกัน การจดั วางภาพเป็ นลักษณะพบั กลาง (Folding Over) เส้น
รอยพบั เป็ นเส้นกนั กลางหรือเส้นฐาน วัตถุดา้ นบนเป็ นหวั ตงั ดา้ น
ใตเ้ ป็ นหวั กลับ ยังเป็ นภาพเอ๊กซเนย์ (X-ray Picture)

21

22

23

24

25

3.ข้นั สัญลักษณ์ (The Symbolic Stage) อายุ 7-9 ปี

ธรรมชาติไมช่ อบหยดุ นิ่ง ชอบกิจกรรมที่รวดเร็ว วาดภาพ
คล้ายจริงและสนใจวาดสงิ่ เดิมซา้ํ ๆ

ภาพเอก๊ ซเนย์ (X-ray Picture) เชน่ ภาพบา้ นเหน็ หอ้ งหรือ
คนอยดู่ ้านใน ดว้ ยความพยายามแสดงออกเปน็ สามมิติ

ภาพคนส่วนประกอบใบหนา้ ชดั เจน วาดภาพใบหน้า และ
เสื้อผ้า การใชส้ ีเริม่ สมั พันธ์กับความเป็นจริง

26

27

28

29

30

31

4.ข้นั เข้าใกลค้ วามเหมือน(The Crisis of Realism)

อายุ 9-12 ปี

1.เป็นวัยเกาะกลมุ่ เด็กเริม่ ทาํ ส่งตา่ งๆโดยใส่ใจหรือให้
ความสนใจกบั ผอู้ ื่นมากขึ้น มีการทาํ ตามเพือ่ นหรือพูตามเพื่อน

2.เริม่ พิถีพิถนั กบั งานวาดหรือป้นั ของตนมากขึ้น เริม่ มี
ความสามารถในการวิเคราะหผ์ ลงาน วา่ สวยหรือไม่สวย

3.เริ่มใส่ใจกับสว่ นประกอบต่างๆทีต่ นสรา้ งสรรค์ แต่ยังไม่
เข้าใจเรือ่ งแสงเงา แตเ่ ริ่มแสดงทศั นียวิทยาโดยการเขียนทับ ซอ้ น
กนั วตั ถุทีป่ รากฏในภาพเริม่ มีความสมั พันธด์ า้ นขนาดสัดส่วน เชน่
สิ่งที่อยใู่ กลใ้ หญ่และไกลเล็ก

32

33

34

35

36

4.ข้ันเขา้ ใกลค้ วามเหมือน(The Crisis of Realism)

อายุ 9-12 ปี
4.รปู วาดคนจะมีลกั ษณะแข็งทือ่ เริม่ วาดอยา่ งระมัดระวงั

เส้นไมเ่ ฉียบขาดเชื่อมน่ั เหมือนเคย
5.สามารถเข้าใจมโนทัศนใ์ นลกั ษณะที่เปน็ รปู ธรรมเป็นสว่ น

ใหญ่

37