หน่วยที่ 1 ความเป็นมาของมหาวิทยาลัย

ความเปน็ สวนดสุ ิต
หน่วยท่ี 1
ความเป็นมาของสวนดุสิต

ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ปฤณตั นจั นฤตย์
รองศาสตราจาร พเิ ชษฐ สุนทรโชติ

ความหมายตราของมหาวทิ ยาลัยสวนดสุ ิต

เป็นวงรีรูปไข่ 2 วงซ้อนกัน วงรีด้านนอกใช้สีทอง
หมายถึง ความรุ่งเรือง ด้านบนมีข้อความว่า “มหาวิทยาลัยสวน
ดสุ ิต” สว่ นด้านล่างมีข้อความว่า “SUANDUSIT UNIVERSITY”
ใช้แบบรูปแบบอักษร SP Suan Dusit แทนค่าความรู้สึกในการ
ส่ือสารร่วมสมัย คั่นด้วยดอกเฟื่องฟ้าและดอกขจรเป็นสัญลักษณ์
ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต แสดงถึง การเฟ่ืองฟูของศิลป
วิทยาการอันโดดเด่นขจรไกล ส่วนเครื่องหมาย “มสด” และ
“SDU” ท่ีมีลักษณะเกาะเก่ียวกัน หมายถึง ความผูกพันเป็นหนึ่ง
เดียวกัน และสีฟ้านํ้าทะเลในวงรีด้านใน เป็นสีประจํา
มหาวิทยาลัย

ภาพรวมความเปน็ มาของมหาวิทยาลัย

1) โรงเรียน วสิ ามญั การเรียน (พ.ศ.2477 ถึง 2480)
2) โรงเรียนการเรือนวงั จนั ทรเกษม(พศ2480 ถึง 2484)
3) โรงเรียนการเรยี นพระนคร(พ.ศ 2484 ถึง 2504)
4) วทิ ยาลัยครสู วนดุสิต (พ.ศ 2504 ถึง 2518)
5) วิทยาลัยครสู วนดุสติ (พ. ศ. 2518 ถงึ 2535,สหศึกษา)
6) สถาบันราชภฏั สวนดุสติ (พ.ศ 2535 ถงึ 2547)
7) มหาวิทยาลยั ราชภฏั สวนดุสติ (พ.ศ 2547 ถงึ 2558)
8) มหาวทิ ยาลัยสวนดุสิต(พ.ศ 2558 ถงึ ปัจจบุ ัน)

มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
จัดต้ังขึ้นเพ่ือเป็นโรงเรียนการเรือน
แห่งแรกของประเทศไทย ชื่อ
“โรงเรียนมัธยมวิสามัญการเรือน”
สังกัดกองอาชีวศึกษา กรมวิชาการ
กระทรวงธรรมการ
( ก ร ะ ท ร ว ง ศึ ก ษ า ธิ ก า ร ) เ ปิ ด
ดําเนินการเม่ือวันท่ี 17 พฤษภาคม
พ.ศ.2477 ท่ีวังกรมหลวงชุมพรเขต
อุดมศักดิ์ (ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของ
มหาวิทยาลัย-เทคโนโลยีราชมงคล
วทิ ยาเขตพาณชิ ยการพระนคร)

เรือนหมอพร วังนางเลิ้ง

ตอ่ มาในปี พ.ศ.2480
ไดย้ า้ ยมาอย่ทู ่วี ังจันทรเกษม
(กระทรวงศกึ ษาธกิ ารในปจั จุบนั ) และ
เปล่ียนชอ่ื จากโรงเรยี นมธั ยมวสิ ามญั การ
เรือนมาเป็น “โรงเรียนการเรอื นวงั จนั ทร
เกษม” สงั กดั กองและกรมเดมิ โดยเปดิ
สอนหลกั สตู รมธั ยมการเรอื น (หลกั สูตร
3 ปี) และหลกั สูตรการเรือนชนั้ สงู
(หลักสตู ร 3 ป)ี เพิ่มเตมิ

ตอ่ มาในปี พ.ศ.2480 ไดย้ า้ ยมาอยู่ทวี่ งั
จันทรเกษม(กระทรวงศกึ ษาธกิ ารในปจั จบุ ัน) และเปลยี่ นชื่อ
จากโรงเรียนมัธยมวิสามัญการเรอื นมาเป็น “โรงเรยี นการ
เรอื นวังจนั ทรเกษม” สังกดั กองและกรมเดมิ โดยเปดิ สอน
หลักสูตรมธั ยมการเรอื น (หลักสตู ร 3 ป)ี และหลักสตู รการ
เรือนชัน้ สงู (หลักสูตร 3 ป)ี เพม่ิ เติม

ตอ่ มาในปี พ.ศ.2480 ไดย้ า้ ย
มาอยู่ที่วังจนั ทรเกษม(กระทรวงศกึ ษาธกิ ารใน
ปจั จบุ นั ) และเปลีย่ นชอื่ จากโรงเรียนมัธยม
วิสามัญการเรอื นมาเปน็ “โรงเรยี นการเรือนวงั
จันทรเกษม” สงั กดั กองและกรมเดิม โดยเปดิ
สอนหลักสตู รมัธยมการเรอื น (หลกั สตู ร 3 ป)ี
และหลกั สตู รการเรือนชน้ั สูง (หลักสตู ร 3 ป)ี
เพ่มิ เติม



ต่อมาในปี พ.ศ.2480
ไ ด้ ย้ า ย ม า อ ยู่ ที่ วั ง จั น ท ร เ ก ษ ม
(กระทรวงศึกษาธิการในปัจจุบัน) และ
เปล่ียนช่ือจากโรงเรียนมัธยมวิสามัญ
การเรอื นมาเป็น “โรงเรียนการเรือนวัง
จันทรเกษม” สังกัดกองและกรมเดิม
โดยเปิดสอนหลักสูตรมัธยมการเรือน
(หลักสตู ร 3 ปี) และหลักสตู รการเรือน
ช้ันสงู (หลกั สูตร 3 ป)ี เพ่ิมเตมิ

ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ปฤณตั นจั นฤตย์
รองศาสตราจาร พเิ ชษฐ สุนทรโชติ

ในปี พ.ศ.
2484 ไดย้ ้ายจากวัง
จันทรเกษมมาตั้งอยใู่ น
บริเวณสวนสนุ นั ทา บน
พ้ืนทีป่ ระมาณ 37 ไร่
ซง่ึ เปน็ บริเวณท่ีตั้ง
มหาวทิ ยาลยั ในปจั จบุ นั
และเปล่ียนชอ่ื เป็น
“โรงเรยี นการเรอื นพระ
นคร” ย้ายสงั กดั จาก
กองอาชีวศึกษาไป
สังกัดกองฝึกหดั ครกู รม

สามญั ศกึ ษา

ตาํ หนักสมเดจ็ พระปติ ุจฉาเจา้ สขุ มุ าลมารศรี พระอคั รราชเทวี









ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ปฤณตั นจั นฤตย์
รองศาสตราจาร พเิ ชษฐ สุนทรโชติ

พระตําหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอัปภันตรีปชา
และพระเจา้ บรมวงศ์เธอ พระองค์เจา้ ทิพยาลังกา
(ตึกเขียว หรืออาคารสวนดุสิตโพล มหาวิทยาลัยราชภัฏ
สวนดุสติ )

ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ปฤณตั นจั นฤตย์
รองศาสตราจาร พเิ ชษฐ สุนทรโชติ





ในขณะเดยี วกันกระทรวงศกึ ษาธกิ ารกไ็ ด้จดั ตัง้ “โรงเรยี นอนบุ าลละอออทุ ศิ ” ขนึ้ ในบริเวณพื้นที่เดยี วกนั
กับโรงเรยี นการเรอื นพระนคร สังกัดกองฝกึ หดั ครู กรมสามัญศึกษา แตแ่ ยกสว่ นการบรหิ ารจัดการออกจากกนั

เม่อื กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศตง้ั กรมการฝกึ หดั ครขู ึ้นตามพระราชบญั ญตั ปิ รบั ปรงุ กระทรวง ทบวง
กรม ฉบบั พ.ศ. 2497 เพือ่ รวมการฝกึ หัดครทู จี่ ัดขึ้นในกรมตา่ งๆ เขา้ ดว้ ยกัน เพือ่ เปน็ การประหยัดและเพมิ่ พนู
ประสิทธิภาพในการปรบั ปรุงการผลติ ครูทั้งดา้ นปรมิ าณและคุณภาพ โรงเรียนการเรอื นพระนครจงึ ยา้ ยมาสงั กดั กรมการ
ฝึกหดั ครู ในปี พ.ศ. 2498 และไดโ้ อนแผนกฝึกหดั ครอู นุบาลจากโรงเรียนอนบุ าลละอออทุ ิศ มาสงั กัด โรงเรียนการเรอื น
พระนคร

กระทรวงศึกษาธิการได้รับเงินบริจาคของนางสาวลออ
หลิมเซ่งไถ่ จํานวนแปดหมื่นบาท จึงได้นําเงินจํานวน
ดังกล่าวสร้างตึกอนุบาลข้ึนในบริเวณโรงเรียนการเรือน
พระนคร (มหาวิทยาลัยสวนดุสิตในปัจจุบัน) ให้ช่ือตึก
หลังน้ีว่า “ตึกละอออุทิศ" (เดิมใช้ละอออุทิส) ใช้ตึก
หลังน้ีเปน็ โรงเรยี นอนุบาล ชื่อว่า โรงเรียนอนุบาลละออ
อุทิศ สังกัดกองฝึกหัดครูกรมสามัญศึกษา ซึ่งถือว่าเป็น
โรงเรียนอนุบาลแห่งแรกของกระทรวงศึกษาธิการ และ
เปิดทําการสอนครั้งแรก เมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ.
2483 โดยมีนางจิตรา ทองแถม ณ อยุธยา (คุณหญิง
จติ รา ทองแถม ณ อยธุ ยา) เปน็ ครูใหญ่คนแรก



ในปี พ.ศ. 2504
หลงั จากทก่ี ระทรวงศกึ ษาธกิ ารประกาศยกฐานะโรงเรียนการเรือนพระนครเปน็ วทิ ยาลัยครู ชอื่ “วทิ ยาลัย
ครูสวนดสุ ิต” สังกดั กองการฝึกหัดครู กรมการฝกึ หัดครู กรมการฝึกหดั ครูจึงได้รวมโรงเรียนชายและ
โรงเรียนหญงิ เปน็ โรงเรียนฝกึ หดั ครูประเภทสหศึกษา
จนถงึ พ.ศ. 2514 โรงเรยี นต่าง ๆ ถูกรวมเป็นสหศึกษาหมด มีแต่วิทยาลยั ครู สวนดุสิตเพยี งแหง่ เดียว
เทา่ น้นั ทีย่ ังคงเป็นวทิ ยาลยั ครสู ําหรบั สตรี

ปี พ.ศ. 2518 พระราชบญั ญตั วิ ทิ ยาลยั ครู (ฉบับท่ี 1) พ.ศ. 2518 ได้มี ผลบงั คบั ใช้

ทางกรมการฝึกหัดครไู ดป้ รบั ปรงุ หลักสตู รขน้ึ ใหม่ เพือ่ ใหส้ อดคลอ้ ง กบั แผนพฒั นา

เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ เป็นหลักสตู รการฝกึ หัดครขู องสภา การฝกึ หดั ครู พ.ศ.
2519 ทําใหว้ ิทยาลยั ครสู ามารถเปดิ สอนได้ถึงระดบั ปรญิ ญาตรี

เม่อื มี พระราชบญั ญตั ิวทิ ยาลัยครู (ฉบับท่ี 2) พ.ศ. 2528 จงึ มีการจดั การศกึ ษาสาย

วิชาการอนื่ เพม่ิ ขน้ึ และเปลยี่ นชอื่ เรยี กโครงการใหมว่ า่ โครงการจดั การศกึ ษา

สําหรบั บคุ ลากรประจาํ การ จดั การศกึ ษาในตอนเยน็ และวนั หยดุ พฒั นามา
จากการจดั การศกึ ษาระบบทวภิ าคหรอื ภาคสมทบ และอเร่ิมมนี กั ศกึ ษาชายเข้ามาเรยี น



ในปี พ.ศ. 2538

วิทยาลัยครไู ดร้ บั

การยกฐานะขน้ึ เปน็

สถาบนั ราชภฏั

พร้อมกันท่วั
ประเทศ

ปี พ.ศ. 2541 – 2546 เปน็ ชว่ งระยะเวลาท่สี ถาบนั ราชภฏั สวนดุสิตไดข้ ยายการจดั

การศึกษาออกไปอยา่ งกวา้ งขวาง ทงั้ การเปดิ สอนในหลกั สตู รใหม่ ๆ เพิม่ เตมิ และการ
ขยายศนู ยก์ ารศกึ ษาออกไปยงั เขตปรมิ ณฑลและต่างจงั หวดั

พ.ศ. 2540 จดั ต้งั บณั ฑิตวิทยาลัยขน้ึ และ
เรมิ่ เปิดสอนระดับปริญญา โท หลักสตู ร
บรหิ ารธุรกิจ (Master of Business
Administration) โดยรว่ มมอื กับ Victoria
University ประเทศแคนาดา
เปิดศนู ยก์ ารศึกษานอกสถาบนั เพิม่ ข้ึนใน
เขตกรงุ เทพมหานคร พัฒนาระบบ
เทคโนโลยสี ารสนเทศเพอื่ ใชใ้ นการเรียน
การสอนและเปน็ ฐานข้อมูลระบบการสอน
ทางไกล (Video Conference)
ระบบห้องสมุดเสมือน (Virtual Library) ท่ี
สมบูรณแ์ บบไดถ้ กู พัฒนาขึ้นมาเปน็ คร้งั แรก
ในสถาบัน อดุ มศึกษาของประเทศไทย

ในปี พ.ศ. 2547 สถาบันราชภฏั ไดร้ บั การยกฐานะข้ึนเปน็ มหาวทิ ยาลัย
ราชภฏั พรอ้ มกันท่วั ประเทศ

ภายหลังจากมหาวิทยาลยั เปลีย่ นสถานะเปน็ มหาวิทยาลัยในกํากบั ของรัฐในช่อื
หาวทิ ยาลยั สวนดุสติ ตาม พ.ร.บ. มหาวทิ ยาลยั สวนดุสติ พ.ศ. 2558



กจิ กรรม ที่ 1
ให้นักศึกษาทําผงั เสน้ เวลา
ความเป็นมาของสวนดุสติ

สวนดุสติ ดงั ดุสิตแดนสวรรค์ * ถงึ คราวเรียน เรากเ็ รียน อยา่ งตังจติ
ทมุ่ ชีวติ มุ่งก้าวลาํ นาํ วถิ ี
สถาบนั การศกึ ษายุคฟ้าใหม่
นามระบอื ลือเกยี รตกิ อ้ งผ่องอาํ ไพ ถงึ คราเล่นเราสนุกทุกนาที
ณ ถนิ นีถนิ ดุสติ ตดิ ตรึงใจ
มุ่งใหไ้ กลไปใหต้ ่างทางสากล
เหล่าเพอื นพอ้ งน้องพมี คี วามสุข ** เมอื คราวจากเราจากไปใจยังรัก
ถนิ พาํ นักรักดุสิตพสิ มัย
นิราศทุกขส์ ามัคคมี กี ุศล
สร้างความดมี คี วามเด่นเป็ นมงคล เลือดชาวฟ้าถนิ เฟื องฟ้าขจรไกล
แม้นตัวไปใจรักมันนิรันดร
ปลืมกมลมโนธรรมนาํ ชีวี
สรอ้ ย *** (สวนดุสิต เลือดชาวฟ้า สวนดุสิต ถนิ เฟื องฟ้า

คาํ รอ้ ง : ดร.ชัยชนะ โพธวิ าระ
ทาํ นอง : ผศ.เสวี เยน็ เปี่ยม , พเิ ชฎฐ ศุขแพทย์
เรียบเรยี งดนตรี : พิเชฏฐ ศุขแพทย์
บนั ทึกเสียง : แฮปป้ีสตดู ิโอ
ขับร้องโดย : เสริมเวช ชว่ งยรรยง , นอ้ งผงึ้ บงึ สามพัน และศลิ ปินรับเชิญ