พระราชกรณียกิจ (4)

ประวัติศาสตร์ ขอเสนอ

พระราชกรณียกิจ
ของพระมหากษัติร์ไทย

จัดโดย นางสาวชมสิริ นงค์ทอง

พระบาทสมเด็จ
พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ประวัติ สมัยรัตนโกสินทร์

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว(ร.5)แห่งราชวงศ์จักรี
มีพระนามเดิมว่า " เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ "

(ประสูติ พ.ศ. 2396 ขึ้นครองราชย์ พ.ศ. 2411 - พ.ศ. 2453)





พระราชกรณียกิจ

การสาธารณูปโภค

ทรงเปิดทางรถไฟกรุงเทพฯ-พระนครศรีอยุธยา
เป็นทางรถไฟสายแรกแห่งประเทศไทย
และได้เสด็จพระราชดำเนินขุดดินก่อพระฤกษ์เพื่อประเดิม
การสร้างทางรถไฟไปนครราชสีมาอีกทั้งยังทรงโปรดเกล้าฯ
ให้คณะเสนาบดีและกรมโยธาธิการสำรวจเส้นทาง
เพื่อวางรากฐานการสร้างทางรถไฟจากกรุงเทพฯ - เชียงใหม่
มีการวางแผนให้ทางรถไฟสายนี้ตัดเข้าเมืองใหญ่ๆ
ในบริเวณภาคกลางแล้วแยกเป็นชุมสายตัดเข้าสู่จังหวัดใหญ่
ทางแถบภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
เพราะเป็นหัวลำโพงเมืองเป็นศูนย์กลางธุรกิจการค้า

พระราชกรณียกิจ

การสาธารณูปโภค

ได้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างถนนและสะพานเช่น
ถนนราชดำเนินกลาง ถนนเยาวราช ถนนดินสอ
ถนนบูรพาและยังโปรดให้ขุดคลองต่างๆใช้เป็นทางคมนาคม
ส่งเสริมการเพาะปลูก

สาธารณสุข

ได้ทรงสร้างโรงพยาบาลด้วยวิธีการแพทย์แผนใหม่เนื่องจากแบบเดิมไม่สามารถช่วยชีวิตประชาชน
ได้ทันจึงสร้างโรงพยาบาลขึ้นบริเวณริมคลองบางกอกน้อยเป็นที่ตั้งของพระราชวังบวรสถานพิมุข
หรือวังหลังและได้ใช้ทรัพย์สินส่วนพระองค์จำนวน ๑๖,๐๐๐ บาท ในการสร้างโรงพยาบาลใช้ชื่อว่า
โรงพยาบาลวังหลัง ปิดทำการรักษาเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ ๒๖ เมษายน พ.ศ. ๒๔๓๑ ต่อมาได้เปลี่ยน
เป็นชื่อโรงพยาบาลศิริราช

ทรงเล็งเห็นว่าไฟฟ้าเป็นพลังงานที่สำคัญและมีประโยชน์อย่างมาก
จึงทรงมอบหมายให้กรมหมื่นไวยวรนารถเป็นผู้ริเริ่มในการจ่ายกระแส
ไฟฟ้าขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๓๓ ซึ่งเป็นการเปิดใช้ไฟฟ้าครั้งแรกของไทย

พระราชกรณียกิจ

การสาธารณูปโภค

ฟ้า ได้ก่อตั้งโรงไฟฟ้าที่วัดเลียบ หรือวัดราชบูรณะจนถึง
การก่อตั้งโรงไฟ พ.ศ. ๒๔๓๖ ต่อมาเพื่อให้กิจการไฟฟ้าก้าวหน้ายิ่งขึ้น
รัฐบาลได้โอนกิจการให้ผู้ชำนาญด้านนี้ได้แก่ บริษัท
อเมริกันชื่อแบงค็อค อิเลคตริกซิตี้ ซิดิแคทมาดำเนิน
งานต่อจนในปี พ.ศ. ๒๔๓๗ บริษัทเดนมาร์กได้เข้ามา
ตั้งโรงงานผลิตพลังงานไฟฟ้าเพื่อใช้ในการเดินรถ
รางที่บริษัทได้รับสัมปทานการเดินรถในเขตพระนคร
และบริษัทต่างชาติทั้ง ๒ บริษัทได้ร่วมกันรับช่วงงาน
จากกรมหมื่นไวยวรนาถ และก่อตั้งเป็นบริษัทไฟฟ้า
สยามขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๔๔ เป็นการบุกเบิกไฟฟ้าครั้ง
สำคัญของประวัติศาสตร์ไทยในการเริ่มมีไฟฟ้าใช้
เป็นครั้งแรก

ทรงเห็นการสื่อสารเป็นเรื่องสำคัญและจำเป็น ทรงให้
กระทรวงกลาโหมก่อสร้างวางสายโทรเลขสายแรกของ
ประเทศเริ่มในปี พ.ศ.๒๔๑๘ จากกรุงเทพฯ -
สมุทรปราการ ระยะทาง ๔๕ กิโลเมตรและได้วางสายใต้
น้ำยาวออกไปจนถึงประภาคารที่ปากแม่น้ำเจ้าพระยา
สำหรับบอกข่าวเรือเข้า - ออกต่อมาได้วางสายโทรเลข
ขึ้นอีกสายหนึ่งจากกรุงเทพฯ - บางปะอินและขยายไป
ทั่วถึงปัจจุบัน

พระราชกรณียกิจ

การสาธารณูปโภค

ทรงจัดตั้งการไปรษณีย์ขึ้นครั้งแรกในวันที่ ๒ กรกฎาคม
พ.ศ.๒๔๒๔ มีที่ทำการเรียกว่าไปรษณียาคาร ตั้งอยู่ริมแม่น้ำ
เจ้าพระยา และเปิดดำเนินการอย่างเป็นทางการครั้งแรกใน
วันที่ ๔ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๒๖ หลังจากนั้นจึงโปรดเกล้าฯ ให้กรม
โทรเลขรวมเข้ากับกรมไปรษณีย์ชื่อว่า กรมไปรษณีย์โทรเลข

พระราชกรณียกิจ

การศึกษา

01

ทรงเห็นความสำคัญของการศึกษาจึงโปรดให้สร้าง
โรงเรียนหลวงขึ้นในพระบรมมหาราชวังคือ โรงเรียนนาย
ทหารมหาดเล็กก่อนจะเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนพระ
ตำหนักสวนกุหลาบ ต่อมาโปรดให้ตั้งโรงเรียนหลวง
สำหรับราษฎรขึ้นเป็นแห่งแรกคือโรงเรียนวัดมหรรณพา
รามและในที่สุดได้โปรดให้จัดตั้งกระทรวงธรรมการขึ้น
เมื่อปี พ.ศ.๒๔๓๕ (ปัจจุบันคือกระทรวงศึกษาธิการ) เพื่อ
ดูแลเรื่องการศึกษาและการศาสนา

พระราชกรณียกิจ

การสาธารณูปโภค

ทรงจัดตั้งการไปรษณีย์ขึ้นครั้งแรกในวันที่ ๒ กรกฎาคม
พ.ศ.๒๔๒๔ มีที่ทำการเรียกว่าไปรษณียาคาร ตั้งอยู่ริมแม่น้ำ
เจ้าพระยา และเปิดดำเนินการอย่างเป็นทางการครั้งแรกใน
วันที่ ๔ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๒๖ หลังจากนั้นจึงโปรดเกล้าฯ ให้กรม
โทรเลขรวมเข้ากับกรมไปรษณีย์ชื่อว่า กรมไปรษณีย์โทรเลข

พระราชกรณียกิจ

การศึกษา

01

ทรงเห็นความสำคัญของการศึกษาจึงโปรดให้สร้าง
โรงเรียนหลวงขึ้นในพระบรมมหาราชวังคือ โรงเรียนนาย
ทหารมหาดเล็กก่อนจะเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนพระ
ตำหนักสวนกุหลาบ ต่อมาโปรดให้ตั้งโรงเรียนหลวง
สำหรับราษฎรขึ้นเป็นแห่งแรกคือโรงเรียนวัดมหรรณพา
รามและในที่สุดได้โปรดให้จัดตั้งกระทรวงธรรมการขึ้น
เมื่อปี พ.ศ.๒๔๓๕ (ปัจจุบันคือกระทรวงศึกษาธิการ) เพื่อ
ดูแลเรื่องการศึกษาและการศาสนา

พระราชกรณียกิจ

การเสด็จประพาส




หลังจากเกิดกรณีพิพาทกับฝรั่งเศสได้เสด็จประพาสยุโรป 2
ครั้งในปีพ.ศ.๒๔๔๐และปีพ.ศ.๒๔๕๐ เพื่อ
เชื่อมสัมพันธไมตรีกับประเทศต่างๆในยุโรปและ
ฝรั่งเศสยังได้ทรงเลือกเอาแบบแผนขนบธรรมเนียม
อันดีในดินแดนเหล่านั้นมาปรับปรุงในประเทศให้เจริญขึ้น

ในการเสด็จประพาสครั้งแรกนี้ได้ทรงมีพระราชหัตถเลขาตลอดระยะทางถึงสมเด็จ
พระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรีพระบรมราชินีนาถ(ต่อมาได้รับสถาปนาเป็น
สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชเทวี)ผู้สำเร็จราชการแผ่นดินพระราชหัตถเลขานี้ต่อมา
ได้รวมเป็นหนังสือเล่มชื่อ "พระราชนิพนธ์เรื่องไกลบ้าน" ให้ความรู้อย่างมากมายเกี่ยว
กับสถานที่ต่างๆที่เสด็จฯ

พระราชกรณียกิจ

เปลี่ยนระบบเงินตรา

Reason #7:

ทรงโปรดเกล้าฯให้ทำธนบัตรขึ้นเรียกว่า อัฐ๑ปียกเลิกเพราะประชาชนไม่นิยม ต่อมา
ตั้งกรมธนบัตรขึ้นมาเริ่มใช้ตั๋วสัญญาเมื่อวันที่ ๑๙ กันยายน พ.ศ.๒๔๔๕ เป็นครั้งแรก

เป็นพ.ศ.๒๔๔๑ได้ผลิตธนบัตรรุ่นแรก ๕ ชนิดคือ ๑,๐๐๐ บาท ๑๐๐ บาท
๒๐ บาท ๑๐ บาท ๕ บาท ภายหลังมีธนบัตรใบละ ๑ บาทกำหนดหน่วย
เงินตราให้หน่วยทศนิยมเรียกว่า สตางค์ พร้อมผลิตเหรียญสตางค์ขึ้นมา
ใช้เป็นครั้งแรกเรียกว่าเบี้ยสตางค์ มีอยู่ด้วยกัน ๔ ชนิด คือ ราคา ๒๐
สตางค์ ๑๐ สตางค์ ๔ สตางค์ ๒ สตางค์ครึ่ง

ปี พ.ศ.๒๔๕๑ทรงออกประกาศยกเลิกใช้เงินพดด้วงและให้ใช้แร่ทองคำเป็นมาตรฐานเงินตรา
แทนแร่เงินเพื่อให้เสถียรภาพ

เงินตราของไทยสอดคล้องกับหลักสากล และในปีต่อมาทรงออกประกาศเลิกใช้
เหรียญเฟื้อง และเบี้ยทองแดง

พระราชกรณียกิจ

การเลิกทาส

พระราชกรณียกิจ

พ.ศ. 2411

พ.ศ.2448

การเลิกทาส

ทรงเห็นทาสมักจะถูกนายเงินกดขี่ข่มเหง พระองค์ทรงพระเมตตาต่อมนุษย์ทรงเห็นว่า
ไม่ยุติธรรมยังทรงมีพระราชดำริด้วยว่าการมีทาสเป็นเครื่องถ่วงความเจริญของชาติ
การเลิกทาสพระพุทธเจ้าหลวงทรงเห็นว่าควรลดจํานวนทาสลงจึงทรงตราพระราช
บัญญัติลดทาสเมื่อ พ.ศ. 2411 จนกระทั่ง พ.ศ. 2448 จึงมีพระราชบัญญัติเลิกทาส
ทาสที่ปรากฏในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีอยู่ 7 พวกคือ

ทาสสินไถ่ ทาสที่เลี้ยงไว้เมื่อเกิด ทาสทานให้
ทุพภิกขภัย
ทาสได้มาแต่ ทาสในเรือนเบี้ย
บิดามารดร ทาสเชลย
ทาสที่ช่วยมาจาก
โทษทัณฑ์

สมเด็จพระนารายณ์
มหาราช

ประวัติ สมัยก่อนรัตนโกสินทร์

สมเด็จพระนารายณ์มหาราชพระมหากษัตริย์
แห่งกรุงศรีอยุธยา พระราชโอรสในพระเจ้า
ปราสาท พระราชสมภพเมื่อ
วันจันทร์ที่ 16 กุมภาพันธ์พ.ศ.2175
(พ.ศ. ๒๑๗๕ - พ.ศ. ๒๒๓๑ ครองราชย์
พ.ศ. ๒๑๙๙ - พ.ศ. ๒๒๓๑)

พระราชกรณียกิจ

สมเด็จพระนารายณ์

HISTORY

ทรงขยายพระราชอาณาจักร โดยทำศึกกับพม่าเพื่อชิงเมืองเชียงใหม่ ทำสงครามเพื่อชิงเมือง
ทวาย เมืองเมาะตะมะกลับมาเป็นของกรุงศรีอยุธยา

พระราชกรณียกิจ

สมเด็จพระนารายณ์

ทรงส่งเสริมด้านการค้าขายกับต่าง
ชาติอย่าง จีน อินเดีย ฮอลันดา
อังกฤษ และอิหร่าน จนทำให้กรุง
ศรีอยุธยาเป็นอีกหนึ่งศูนย์กลางแลก
เปลี่ยนการค้าระดับนานาชาติ

พระราชกรณียกิจ

ทรงสร้างพระราชวังเมืองละโว้หรือลพบุรีเมื่อพ.ศ. 2209 เพื่อใช้สำหรับว่าราชการ
ต้อนรับแขกเมืองและทรงประทับอยู่ที่เมืองลพบุรี 8-9 เดือนต่อปี
ทรงสร้างความเจริญรุ่งเรืองทางด้านการทูต โดยส่งคณะราชทูตไปเจริญสัมพันธไมตรี
กับต่างชาติ อาทิอิหร่าน และฝรั่งเศส พร้อมทั้งนำวิทยาการและเทคโนโลยีจากต่างชาติ
มาใช้ให้เกิดประโยชน์แก่อาณาจักร ทั้งการสร้างป้อมปืน ระบบน้ำประปา ดาราศาสตร์
และการแพทย์แบบตะวันตก

บรรณานุกรม

ปางปราบมาร.//(2559).//8 พระราชกรณียกิจสำคัญของรัชกาลที่ 5 พาสยามประเทศ
เจริญ.//ค้นเมื่อ 24 มกราคม 2565,/
จาก/https://www.sanook.com/news/2088350/

สถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา.//(2563).//พระราชประวัติและพระราชกรณียกิจที่สำคัญของ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5
.//ค้นเมื่อ 24 มกราคม 2565,/
จาก/HTTPS://WWW.CDTI.AC.TH/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E
0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%
B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B9%81%E0%
B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3
%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8
%B5%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88%E0%B8%97%E0
%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%84%E0%B8%B1
%E0%B8%8D%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A3%E0%B8
%B1%E0%B8%8A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0
%B8%B5%E0%B9%88-5

กรมศิลปากร..//(2563).//สมเด็จพระนารายณ์มหาราช พระมหากษัตริย์แห่งกรุง
ศรีอยุธยา.//ค้นเมื่อ 24 มกราคม 2565,/

จาก/HTTPS://WWW.FINEARTS.GO.TH/PROMOTION/VIEW/7820-
%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B9%8C%E0%B8%84%E0%B8

%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89---
%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8
%88%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0
%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%A1

%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A-
%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8
%B2%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0
%B8%B4%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88
%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8
%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E

0%B8%98%E0%B8%A2%E0%B8%B2