ชุดการสอนการบันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไป (PA).docx

ชดุ การสอน

เร่อื ง การบันทกึ บญั ชใี นสมุดรายวนั ทัว่ ไป
รายวิชาการบญั ชีเบือ้ งตน้

จดั ทาโดย
นางสาวทัศนวรรณ นามสงิ ห์

ตาแหนง่ ครู
วทิ ยาลัยการอาชพี ดอนตาล
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา

กระทรวงศึกษาธิการ

คาแนะนาในการเรียน

1. ผเู้ รียนตอ้ งศึกษาวัตถุประสงค์ของการเรียนรู้ เน้ือหาของชุดการสอน เป้าหมายของชดุ การสอนให้
เขา้ ใจ

2. กอ่ นการเรียนในชดุ การสอนและการฝกึ ทากิจกรรม ใหผ้ ้เู รียนทาแบบทดสอบก่อนเรยี น เพ่ือทดสอบ
ตนเองว่ามีความรู้เก่ียวกับเนื้อหาเร่อื งท่ีศึกษามากน้อยเพียงใดลงใน google form

3. ผู้เรียนศึกษาเนื้อหาในชดุ การสอนอย่างละเอยี ดให้ข้าใจโดยเรียงตามลาดับเน้ือหา และไม่ควรรบี ร้อน
เกนิ ไป

4. ผเู้ รยี นศกึ ษาเน้ือหาจากใบความรแู้ ละฝกึ หัดทากิจกรรมตามท่ีกาหนดไวใ้ นแต่ละขั้นตอน
5. เมือ่ อา่ นและฝึกปฏิบัติเข้าใจแล้ว ใหท้ ากจิ กรรมใบงาน อ่านคาส่งั การทากิจกรรมให้เขา้ ใจและ

ตรวจทานใหเ้ รยี บร้อย
6. ผเู้ รียนต้องศึกษาและทากจิ กรรมเองทุกข้ันตอนในชุดการสอน
7. ทาแบบทดสอบหลงั เรยี นจากชดุ การสอนผ่าน liveworksheet เพอ่ื วัดความรคู้ วามเข้าใจผ้เู รยี นอีก

คร้งั
8. ข้อสาคัญผู้เรียนตอ้ งซื่อสตั ยต์ ่อตนเอง และหา้ มลอกคาตอบเพ่ือนเพราะผูเ้ รยี นจะไมป่ ระสบผลสาเรจ็

ในการเรียนตามชดุ การสอนเล่มน้ี
9. สง่ แบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลังเรยี นทุกครงั้ หลังทาการทดสอบ
10. เกณฑ์การผา่ นหน่วยการเรยี นรู้ผู้เรียนควรได้คะแนนหลังเรียนไมต่ ่ากว่ารอ้ ยละ 60 หากผู้เรยี นได้

คะแนนหลงั เรียนต่ากว่าร้อยละ 60 ผ้เู รียนควรกลบั ไปอ่านทบทวน ทากจิ กรรมใหม่ตั้งแต่ข้นั ตอนแรก
ถึงข้ันตอนสุดทา้ ยอีกคร้งั
11. ผูเ้ รียนสามารถทบทวนความรไู้ ดใ้ นเวลาทวี่ ่าง เพ่ือใหเ้ กดิ ความชานาญในการบนั ทึกรายการคา้ ในสมดุ
รายวันทว่ั ไป

แผนผังการจัดกจิ กรรมการเรียนการสอนสาหรับชดุ การสอน

ขัน้ ท่ี 1 พบครู พบครูเพื่อศกึ ษาเนื้อหา
ทดสอบกอ่ นเรยี น

ขน้ั ท่ี 2 ศึกษาเนอ้ื หาจาก มีปัญหาปรกึ ษาครูผูส้ อน
ชุดการสอน

ขั้นที่ 3 พบครู ไมผ่ ่านเกณฑ์
ทดสอบหลังเรียน

ผา่ นเกณฑ์

ครอู ธิบายเพม่ิ เตมิ

วตั ถปุ ระสงค์ของการสร้างชุดการสอน

1. เพื่อสร้างและพัฒนาชดุ การสอนในการเรยี นการสอน รายวิชา การบัญชเี บอื้ งต้น เรื่อง การบนั ทึก
รายการคา้ ในสมุดรายวันท่ัวไป ระดับประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ

2. เพอ่ื ให้นักเรยี นมีชุดการสอนไว้ศึกษาคน้ หาความรู้ด้วยตนเอง
3. เพอื่ ใช้ชุดการสอนในการสอนซ่อมเสริมนกั เรยี นท่ขี าดเรียนหรอื เรียนไม่ทนั เพ่ือน
4. เพ่ือพัฒนาการเรียนการสอนรายวชิ า การบญั ชีเบ้ืองตน้ เรื่อง การบนั ทึกรายการคา้ ในสมดุ รายวัน

ท่วั ไปเพอื่ ให้นักเรยี นมีผลสัมฤทธทิ์ างการเรียนผ่านเกณฑ์ทกี่ าหนด
5. เพื่อพฒั นาคุณลักษณะอนั พงึ ประสงคด์ า้ นความรบั ผดิ ชอบ ซ่ือสตั ย์ มวี นิ ยั ใฝ่เรียนรู้ และมงุ่ มั่นใน
การทางาน

คาอธิบายรายวิชา

หลกั สูตรรายวิชา
ชื่อวิชา การบัญชีเบื้องต้น รหัสวชิ า 20200-1002

ทฤษฎี 2 ปฏบิ ัติ 2 หน่วยกติ 3

 หลกั สูตรประกาศนียบตั รวชิ าชพี
ประเภทวิชา พาณิชยกรรม สาขาวชิ า การบัญชี สาขางาน การบญั ชี

จุดประสงคร์ ายวชิ า เพื่อให้
1. มีความเข้าใจหลักการวิธีการและขั้นตอนการจัดทำบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภท
ธุรกจิ บรกิ าร
2. มีทักษะปฏิบัติงานบัญชีตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภท
ธรุ กจิ บริการ
3. มีกจิ นิสยั มรี ะเบยี บ ละเอยี ด รอบคอบ ซอื่ สตั ย์ มวี นิ ัยตรงตอ่ เวลาและมีเจตคตทิ ดี่ ตี อ่ วชิ าชีพบญั ชี

สมรรถนะรายวิชา
1. แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการวิธีการและขั้นตอนการจัดบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียว
ประเภท ธรุ กิจบรกิ าร
2. ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรอง
ท่ัวไป

คำอธบิ ายรายวชิ า
ศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับความหมายวัตถุประสงค์และประโยชน์ของการบัญชี ข้อสมมติทางบัญชี

ความหมายของสนิ ทรัพยห์ นีส้ นิ และส่วนของเจา้ ของตามกรอบแนวคดิ สำหรับการรายงานทางการเงนิ สมการ
บัญชี การวิเคราะห์รายการค้าการบันทึกรายการค้าตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปของธุรกิจบริการเจ้าของ
คนเดียวในสมุดรายวันทั่วไปสมุดเงินสด 2 ช่องผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภท งบทดลอง กระดาษทำการ
ชนดิ 6 ช่อง งบการเงินปรับปรงุ ปดิ บัญชี และสรุปวงจรบัญชี

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

3.1 ด้านความรู้
1. บอกความหมาย และประโยชน์ของสมุดรายวนั ท่วั ไปได้
2. บอกรปู แบบของสมดุ รายวันทั่วไป
3. บอกหลกั การบันทกึ บัญชีตามหลกั บัญชีคู่ได้

3.2 ดา้ นทักษะ
1. บันทกึ รายการเปดิ บัญชใี นสมดุ รายวันทั่วไปได้
2. บันทกึ รายการค้าในสมดุ รายวันทัว่ ไปได้

3.3 คุณลกั ษณะที่พงึ ประสงค์
1. ความรับผดิ ชอบ : มคี วามพรอ้ มในการเรียนและการปฏิบตั งิ านทีไ่ ด้รบั มอบหมาย
2. ความซื่อสัตย์สุจรติ : ปฏิบัติงานดว้ ยตนเองทกุ ครัง้
3. ความมีวินยั : ปฏบิ ัตเิ ปน็ ข้ันตอนอย่างมรี ะเบยี บแบบแผน
4. ความใฝ่เรียนรู้ : มคี วามตัง้ ใจกระตือรอื รน้ ในการทำงานและใฝ่หาความรูเ้ พิ่มเตมิ
5. มงุ่ ม่ันในการทำงาน : ปฏิบัติงานท่ไี ด้รับมอบหมายได้สำเร็จตามเวลาท่กี ำหนด

สาระการเรียนรู้

1. ความหมาย และประเภทของสมุดรายวนั ข้นั ตน้
2. รูปแบบของสมดุ รายวนั ท่ัวไป
3. หลักการบันทกึ รายการค้าในสมุดรายวันท่ัวไป
4. รายการเปิดบญั ชีและบันทึกรายการคา้ ในสมุดรายวันท่ัวไป

คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์

1. ความรับผิดชอบ
2. ความซ่ือสัตย์สจุ รติ
3. มวี นิ ยั
4. ใฝเ่ รยี นรู้
5. ความพอเพยี ง

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่อื ง การบนั ทกึ บัญชีในสมดุ รายวนั ท่วั ไป

Scan QR Code เพื่อทำแบบทดสอบ

เรอื่ งท่ี 1 ความหมาย และประเภทของสมุดรายวันขัน้ ต้น

1.1 ความหมาย ความสำคัญและประเภทของสมดุ บนั ทกึ รายการขน้ั ต้น
สมุดบันทึกรายการขั้นต้น (Book of original Entry) คือ สมุดที่รวบรวมรายการค้าเข้าไว้

ด้วยกัน โดยการบันทึกเรียงตามลำดับวันที่ที่เกิดรายการค้า ทำให้การค้นหารายการค้าหรือการแก้ไข
ข้อผิดพลาดเป็นไปอยา่ งสะดวกรวดเร็ว และประหยัดเวลาเพราะกิจการไม่ต้องจัดทำงบแสดงฐานะการเงินขนึ้
ทุกครั้ง ที่มีรายการค้าเกิดขึ้น สำหรับขั้นตอนต่างๆ ในการจัดการเกี่ยวกับรายการค้าจนกระทั่งจัดทำงบแสดง
ฐานะการเงินจะกล่าวในลำดบั ต่อไป

รายการค้า

งบแสดงฐานะการเงนิ สมุดบันทกึ รายการขั้นต้น

จากแผนภูมิจะเห็นได้ว่า (วนทางด้านซ้าย) เมื่อมีรายการค้าเกิดขึ้นจะจัดทำงบแสดงฐานะ
การเงินขึ้นทันที ข้อดีคือไม่ต้องผ่านกระบวนการในการจัดทำบัญชีแต่จะทราบฐานะการเงินทันทีข้อเสียคือ
เสียเวลาในการจัดทำ โดยเฉพาะกิจการที่มีรายการค้ามากๆ และเมื่อมีข้อผิดพลาดจะทำให้การค้นหาเป็นไป
ด้วยความลำบากและหากต้องแก้ไขจะต้องใช้เวลามาก

กรณีการจัดทำบัญชีผ่านสมุดบันทึกรายการข้ันต้น (วนทางด้านขวา) จะทำให้มีการบันทกึ
รายการค้าเรียงตามลำดับวันที่ที่เกิดรายการค้า เมื่อต้องการจัดทำงบแสดงฐานะการเงินสามารถหายอด
คงเหลือของบญั ชีที่เกี่ยวข้องและจัดทำงบแสดงฐานะการเงินไดท้ ันทเี มือ่ มขี ้อผิดพลาดจะคน้ หาไดง้ ่าย

สมุดบนั ทกึ รายการข้ันต้น แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คอื

1. สมุดรายวันเฉพาะ (Special Journals) เป็นสมุดบันทึกรายการขั้นต้นที่ใช้สำหรับบันทึกรายการค้า

เฉพาะเรื่องใดเรื่องหนึ่งเหมาะสำหรับธุรกิจประเภทพาณิชยกรรมหรือกิจการซื้อมาขายไปขนาดใหญ่ โดยมี

รายละเอยี ดดงั น้ี

ลำดบั ชอื่ ภาษาไทย ชือ่ ภาษาอังกฤษ ลักษณะของรายการค้า

1 สมดุ รายวนั ซอื้ สนิ คา้ Purchases Journal รายการซอ้ื สนิ ค้าเปน็ เงนิ เช่ือ

2 สมดุ รายวนั ขายสินคา้ Sales Journal รายการขายสนิ ค้าเปน็ เงินเชอ่ื

3 สมุดรายวนั ส่งคืนสนิ คา้ และ Purchases return & รายการสง่ คืนสินคา้ ทีซ่ ้ือเป็นเงนิ
เชื่อ
จำนวนท่ไี ด้ลด allowances journal

4 สมดุ รายวันรับคืนสินคา้ และ Sales return & รายการรบั คนื สนิ ค้าท่ีขายเปน็ เงิน
เชื่อ
จำนวนทีย่ อมลดให้ allowances journal

5 สมุดรายวนั รบั เงนิ Cash receipts journal รายการรบั เงินทุกรายการทงั้ เงนิ สด
และเงินฝากธนาคาร

6 สมุดรายวนั จ่ายเงนิ Cash disbursement รายการจ่ายเงินทุกรายการทงั้ เงิน
journal or Cash สดและเงินฝากธนาคาร
payment journal

2. สมุดรายวันทั่วไป (General Journal) เป็นสมุดบันทึกรายการขั้นต้นที่ใช้บันทึกรายการค้า ที่ไม่
สามารถบันทึกในสมุดรายวันเฉพาะได้ เช่น รายการเปิดบญั ชี รายการปรบั ปรงุ รายการ ปิดบัญชี เป็นตน้ หรือ
เป็นสมุดบันทึกรายการค้าทุกรายการในกรณีที่กิจการใช้สมุดบันทึกรายการขั้นต้นเพียงเล่มเดียว ส่วนใหญ่จะ
เป็นกิจการขนาดเล็กที่มีรายการค้าไม่มาก สำหรับในวิชานี้จะกล่าวถึงเฉพาะธุรกิจให้บริการ (Service
business) ซ่ึงโดยทวั่ ไปมักจะมรี ายการค้าไม่มากนัก ดังน้ันจะใช้สมุดรายวนั ทว่ั ไปเพยี งเลม่ เดียวเทา่ นั้น

1.2 รปู แบบของสมดุ รายวนั ท่ัวไป
รูปแบบสมุดรายวันทั่วไปจะมีหลายรูปแบบ ซึ่งกิจการจะเลือกใช้ตามความเหมาะสมท้ังนี้ขึ้นอยู่กับ

ขนาดและลักษณะของการดำเนินธุรกิจของกิจการนั้นๆ แต่รูปแบบที่ง่ายและถือเป็นแบบมาตรฐาน
( Standard Form )จะเป็นแบบ 2 คอลมั น์ (Two-column Journal) ซึง่ มรี ปู แบบดังน้ี

1.3 หลักการบันทกึ รายการค้าในสมุดรายวันท่ัวไป

หลกั การบันทกึ บญั ชี
การบันทึกบัญชีจะมี 2 ระบบ คือ ระบบบัญชีเดี่ยว (Single Entry System) และระบบบัญชีคู่
(Double Entry System) ระบบบญั ชเี ดี่ยวมักจะเกิดขึน้ ในกิจการเจ้าของคนเดียว และมกี ารบันทึกบัญชีโดยผู้
ที่ไม่มีความรู้ทางด้านบัญชี ซึ่งอาจจะเป็นเจ้าของกิจการเป็นผู้บันทึกเอง การบันทึกบัญชี เป็นไปอย่างง่ายๆ
และไม่มีการวิเคราะห์รายการค้า เช่น ขายสินค้าเป็นเงินสด 500 บาท อาจจะบันทึกไว้ในสมุดสั้นๆว่า ขาย
สินค้า 500 บาท เป็นต้น เมื่อกิจการต้องการทราบผลการดำเนินงานและฐานะการเงินก็จะนำแนวคิดของ
ระบบบัญชีคู่ไปปรับส่วนระบบบัญชีคู่นั้นเป็นการบันทึกบัญชีอย่างมีหลักเกณฑ์ โดยนำผลจากการวิเคราะห์
รายการค้าไปบันทึกบัญชี ระบบบัญชีคู่เป็นระบบบัญชีที่เป็นที่ยอมรับและนิยมใช้โดยทั่วไปเพราะสามารถ
ตรวจสอบและหาขอ้ ผดิ พลาด ไดง้ ่าย การบนั ทกึ บัญชีจะบนั ทกึ รายการ 2 ดา้ นเสมอไปในจำนวนเงนิ ที่เท่ากัน

การบันทึกบัญชีจะกระทำหลังจากการวิเคราะห์รายการค้า และใน
การวิเคราะห์รายการค้านั้น โดยยึดหลักสมการบัญชีที่ว่า สินทรัพย์ =
หนี้สิน + ส่วนของเจ้าของจากสมการบัญชีจะเห็นได้ว่า สินทรัพย์จะอยู่ด้าน
ซ้ายมือ ส่วนหนี้สินและส่วนของเจ้าของจะอยู่ด้านขวามือ จากแนวคิดนี้ อาจ
กล่าวได้ว่าด้านปกตขิ องสินทรพั ย์จะอยู่ด้านซ้ายมือ ดังนั้นถ้าสนิ ทรพั ย์เพิม่ ขึน้
ควรจะอยู่ด้านซ้ายมือ ถ้าลดลงควรจะอยู่ด้านตรงกันข้ามคือขวามือ ส่วนด้าน
ปกติของหนี้สินและส่วนของเจ้าของจะอยู่ด้านขวามือ ดังนั้นถ้าหนี้สินและ
ส่วนของเจ้าของเพิ่มข้นึ ควรจะอยู่ดา้ นขวามือ ถา้ ลดลงกค็ วรจะอยู่ด้านตรงกัน
ข้ามคือด้านซ้ายมือ

หากนำสินทรัพย์ หนี้สินและส่วนของเจ้าของ มาแยกเป็นประเภทๆ ในแบบฟอร์มซึ่งมี
รูปแบบคล้ายตัว T หรือเรียกว่า T Account ซึ่งเป็นแบบฟอร์มย่อๆ ของบัญชีแยกประเภททั่วไป จะพิจารณา
ได้งา่ ยขึ้น บญั ชีแยก ประเภทดังกล่าวจะแบ่งออกเปน็ 3 สว่ นคือ สว่ นที่ (1) ชือ่ บัญชี (Title) สว่ นท่ี (2) คอื สว่ น
ที่ใช้บันทึกรายการเมื่อ บัญชีนั้นเพิ่มขึ้น (Section for increases) ส่วนที่ (3) คือส่วนที่ใช้บันทึกรายการเมื่อ
บญั ชนี ั้นลดลง (Section for decreases)

ลักษณะของการบันทึกรายการบัญชีจะแบ่งออกเป็น 2 ด้าน คือ ด้านซ้ายมือเรียกว่า ด้านเดบิต
(Debitหรือ Dr.) ส่วนด้านขวามือเรียกว่าด้านเครดิต (Credit หรือ Cr.) คำว่า เดบิตและเครดิตน้ัน
เป็นทั้งคำนามและคำกริยา คำนาม หมายถึง ด้านซ้ายมือ และด้านขวามือส่วนคำกริยา หมายถึง
การบนั ทกึ บัญชีดา้ นซ้ายมือและด้านขวามือ

จากหลักเกณฑ์ข้างตน้ จะเห็นไดว้ ่า
- ถา้ สนิ ทรพั ย์เพิ่มข้ึน จะบนั ทกึ รายการทางดา้ นเดบติ
- ถา้ สนิ ทรัพย์ลดลง จะบันทึกรายการทางด้านเครดิต
- ถ้าหน้สี นิ เพมิ่ ขึ้น จะบันทึกรายการทางด้านเครดติ
- ถ้าหนีส้ ินลดลง จะบันทึกรายการทางด้านเดบติ
- ถ้าสว่ นของเจา้ ของเพิ่มข้นึ จะบนั ทึกรายการทางดา้ นเครดติ
- ถ้าส่วนของเจ้าของลดลง จะบนั ทึกรายการทางด้านเดบิต

การบันทึกบัญชีในที่นี้จะเป็นการบัญชีของกิจการเจ้าของคนเดียวและเป็นธุรกิจให้บริการดังนั้นการ
บันทึกบัญชีเกี่ยวกับส่วนของเจ้าของนั้น จะมีบัญชีเพียง 3 บัญชีเท่านั้นคือบัญชีทุน บัญชีถอนใช้ส่วนตัว/เงิน
ถอน และบัญชีสรุปผลกำไรขาดทุน สำหรับบัญชีรายได้และบัญชีค่าใช้จ่ายจะแยกไปเป็นหมวด 4 และ 5
ตามลำดับ แต่หลักเกณฑ์ในการ บันทึกบัญชีจะยึดถือหลักเกณฑ์การบันทึกบัญชีหมวดส่วนของเจ้าของ โดยมี
รายละเอียดดงั นี้

ตัวอย่างที่ 1 ให้วิเคราะห์รายการคา้ ต่อไปนี้ โดยให้ A แทนสินทรัพย์ L แทนหนี้สิน และ OE แทนส่วนของ
เจา้ ของ และใหร้ ะบวุ ่าจะเดบิตและเครดิตบญั ชีหมวดใด (สนิ ทรพั ย์ หนส้ี นิ และส่วนของเจา้ ของ)

ลำดบั รายการค้า ผลการวเิ คราะห์ เดบิต เครดิต
1 เจ้าของกิจการนำเงินสดมาลงทุน A+OE+ สนิ ทรพั ย์ สว่ นของเจ้าของ
2 ซอ่ื เครอื่ งตกแตง่ เป็นเงินสด A+A- สนิ ทรัพย์ สินทรพั ย์
3 รบั เงนิ สดเป็นคา่ บริการ A+OE+ สนิ ทรพั ย์ ส่วนของเจ้าของ
4 จ่ายคา่ แรงให้ลกู จา้ ง A-OE- ส่วนของเจ้าของ สนิ ทรพั ย์
5 เจ้าของกิจการถอนเงนิ ไปใช้ส่วนตัว A-OE- สว่ นของเจ้าของ สินทรพั ย์
6 สง่ บิลเรยี กเกบ็ เงินคา่ บรกิ ารจากลกู จา้ ง A+OE+ สนิ ทรัพย์ สว่ นของเจ้าของ
7 ซือ้ วัสดุสำนกั งานเปน็ เงินเชอ่ื A+L+ สินทรพั ย์ หนส้ี ิน
8 รบั ชำระหน้ีจากลูกหนี้ A+A- สินทรพั ย์ สนิ ทรัพย์
9 จา่ ยชำระหน้ใี หเ้ จา้ หนี้ A-L- หนส้ี ิน สินทรัพย์
10 กู้เงินจากธนาคาร A+L+ สนิ ทรัพย์ หนี้สิน

ตวั อย่างท่ี 2 ตอ่ ไปนเี้ ป็นรายการค้าของร้าน KT Shop บริการรับฝาก ซึ่งเปน็ ของนางสาวแคนด้ีดำเนินธุรกิจ
รับฝากสินคา้ ใหว้ ิเคราะห์รายการคา้ และระบุว่าจะเดบติ หรือเครดติ บัญชีใด

ลำดบั รายการคา้ ผลการวิเคราะห์ เดบติ เครดติ
1 เจา้ ของกิจการนำเงินสดมาลงทนุ
2 ซอ่ื รถบรรทกุ เปน็ เงินสด A+OE+ เงินสด ทุน-น.ส.แคนด้ี
3 รบั เงินสดเป็นคา่ บรกิ าร
4 จา่ ยคา่ แรงใหค้ นงาน A+A- รถบรรทุก เงินสด
5 นำเงินสดไปฝากธนาคาร
6 เจา้ ของกจิ การถอนเงนิ ไปใช้ส่วนตวั A+OE+ เงนิ สด รายได้คา่ บรกิ าร
7 ซอ้ื รถยกเป็นเงินเชอื่
8 ส่งบลิ เรียกเก็บเงนิ ค่าบริการจากลูกคา้ A-OE- ค่าแรง เงินสด
9 รบั ชำระหนจี้ ากลูกหน้ี
10 จา่ ยเงนิ สดชำระหนี้ใหเ้ จา้ หนี้ A+A- เงนิ ฝากธนาคาร เงินสด

A-OE- ถอนใช้สว่ นตัว-น.ส.แคนด้ี เงนิ สด

A+L+ รถยก เจ้าหนี้

A+OE+ เงินสด รายได้คา่ บรกิ าร

A+A- เงนิ สด ลูกหนี้การค้า

A+L- เจ้าหน้ีการค้า เงินสด

เรามาเลน่ เกมทดสอบ
ความรู้กนั

Scan เลย เกม
วเิ คราะห์รายการคา้

https://www.liveworksheets.com/c?a=s&t=im1zj8p
rumc&sr=n&ms=uz&af=sy&l=dz&i=tuzuost&r=ap
&db=0&f=dzddzsdt&cd=pov7gq6hsxvklngzxgxjpz
dh2ngnngpnzpixg

ทบทวนหมวดหมู่บัญชีกนั

หมวดบญั ชี
หมวดบัญชี หมายถึง การจัดหมวดหมูบ่ ัญชีโดยแยกประเภทออกเป็น 5 หมวดบัญชี ดังนี้
หมวดท่ี 1 สินทรพั ย์
หมวดท่ี 2 หน้สี ิน
หมวดท่ี 3 ส่วนของเจา้ ของหรือทนุ
หมวดท่ี 4 รายได้
หมวดที่ 5 คา่ ใชจ้ ่าย

หลักการจำ นวิ้ 5 นว้ิ จำให้ดี มีหมวดบญั ชี อยู่ 5 หมวด

หนสี้ ิน ทุน รายได้

- เพม่ิ เครดติ - เพม่ิ เครดติ - เพ่ิม เครดติ
- ลด เดบติ - ลด เดบิต - ลด เดบิต

สนิ ทรพั ย์ คา่ ใช้จา่ ย

- เพม่ิ เดบิต - เพิ่ม เดบิต
- ลด เครดติ - ลด เครดิต

หลงั จากท่ีวิเคราะห์รายการค้าและพจิ ารณาได้ว่าจะเดบิตและเครดติ บญั ชีใด ให้นำรายการไปบนั ทึก
ในสมดุ รายวนั ทวั่ ไป ลักษณะของรายการที่จะนำไปบันทกึ ในสมดุ รายวนั ท่วั ไปแบ่งออกเป็นหลายประเภท เชน่

1. รายการเปดิ บญั ชี
2. รายการค้า
3. รายการปรบั ปรุงและแก้ไขข้อผดิ พลาด
4. รายการปิดบญั ชี
5. รายการกลับรายการ

การบนั ทกึ รายการเปิดบญั ชี
รายการเปดิ บัญชี (Opening Entries) หมายถึง รายการแรกของงวดบญั ชีท่ถี ูกบนั ทึกในสมดุ รายวนั

ทว่ั ไป ซ่งึ แยกออกเป็น 2 กรณี คอื
1. เมื่อลงทุนครั้งแรก
2. เม่ือเรม่ิ งวดบัญชีใหม่
- การบันทกึ รายการเปดิ บญั ชีเมอ่ื ลงทุนครงั้ แรก จะแยกเป็น 3 กรณี ดงั น้ี
กรณที ี่ 1 เจา้ ของกิจการนำเงนิ สดเพยี งอยา่ งเดียวมาลงทนุ

ตวั อย่างที่ 1 เมื่อวนั ที่ 1 มกราคม 25x1 นายทองดีนำเงนิ สด 30,000 บาท มาลงทนุ การบันทึก
รายการเปดิ บญั ชีในสมุดรายวันทัว่ ไปเป็นดังน้ี

พ.ศ. 25x1 รายการ สมดุ รายวนั ท่วั ไป เดบติ หน้า 1
เดือน วนั ที่ 30,000 - เครดติ
ม.ค. 1 เงนิ สด เลขท่ี
ทนุ -นายทองดี บญั ชี 30,000 -

นายทองดีนำเงินสดมาลงทุน 101
301

กรณที ่ี 2 เจ้าของกิจการนำเงนิ สดและสนิ ทรพั ย์อน่ื มาลงทนุ

ตวั อยา่ งที่ 2 เมื่อวันที่ 1 มกราคม 25x1 นายทองดีนำเงนิ สด 30,000 บาทและเครือ่ งมือซ่อมรถยนต์
มลู ค่า 20,000 บาท มาลงทุน การบันทึกรายการเปดิ บญั ชีในสมดุ รายวนั ทัว่ ไปเปน็ ดังน้ี

สมุดรายวันทัว่ ไป หน้า 1
เครดติ
พ.ศ. 25x1 รายการ เลขที่ เดบิต
เดือน วนั ท่ี บญั ชี 50,000 -
30,000 -
ม.ค. 1 เงนิ สด 101 20,000 -

เครอ่ื งมือซ่อมรถยนต์ 104

ทุน-นายทองดี 301

นายทองดนี ำเงนิ สดและเครอ่ื งมอื มาลงทนุ

กรณีท่ี 3 เจา้ ของกิจการนำเงินสด สินทรพั ย์อน่ื และหนส้ี นิ มาลงทนุ

ตัวอยา่ งที่ 3 เมื่อวนั ที่ 1 มกราคม 25x1 นายทองดีนำเงินสด 30,000 บาท เครื่องมอื ซ่อมรถยนต์มลู คา่

20,000 บาท และเจา้ หนี้ร้านเซียงกงค้าเครื่องจำนวน 10,000 บาท มาลงทนุ การบนั ทึกรายการเปดิ บัญชีใน

สมดุ รายวันทวั่ ไปเปน็ ดังน้ี

สมดุ รายวันทว่ั ไป หนา้ 1

พ.ศ. 25x1 รายการ เลขที่ เดบติ เครดิต
เดอื น วนั ที่ บัญชี

ม.ค. 1 เงินสด 101 30,000 -

เครอ่ื งมือซ่อมรถยนต์ 104 20,000 -

เจ้าหน-้ี รา้ นเซียงกงคา้ เครื่อง 201 10,000 -
-
ทนุ -นายทองดี 301 40,000

นายทองดนี ำเงินสด หนส้ี ิน และเคร่อื งมอื มาลงทุน

การบันทึกรายการเปิดบัญชีในสมุดรายวันทั่วไปจากตัวอย่างที่ 2 และ
3 เป็นการบันทึกรายการแบบรวม (Compound Entry) คือการบันทึก
รายการที่มดี ้านดบิตหรอื เครดิตมากกว่า 1 รายการหรือการบันทึกรายการ
- การบนั ทึกรายกาทรงั้ เป2ดิ ดบา้ ญั นชทีเีม่มีม่อื าเรกม่ิกงวว่าด1บญัราชยีใกหามร่

การบันทึกรายการเปิดบัญชเี ม่ือเร่ิมงวดบญั ชีใหม่ หมายถงึ การบนั ทกึ รายการยอดคงเหลือยกมาจาก

งวดบัญชีก่อน ยอดคงเหลือดังกล่าวจะประกอบด้วยบัญชีหมวดสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของ (บัญชี

ทุน-เจ้าของกจิ การ) เท่านนั้

ตวั อย่างที่ 4 ยอดคงเหลอื ยกมาของร้านเสนาบรกิ ารซ่อมแอร์ เมื่อวันที่ 1 มกราคม 25X6 ดงั นี้

เงนิ สด 15,000 บาท

ลกู หนีก้ ารค้า 5,000 บาท

วสั ดุซอ่ มเคร่ืองปรบั อากาศ 12,000 บาท

เคร่อื งมอื ซอ่ มปรบั อากาศ 28,000 บาท

อุปกรณส์ ำนักงาน 65,000 บาท

รถจักรยานยนต์ 35,000 บาท

เจ้าหน้กี ารค้า 55,000 บาท

การบันทกึ รายการเปดิ บัญชีในสมดุ รายวนั ท่ัวไปเปน็ ดังนี้

สมุดรายวันท่ัวไป หนา้ 1

พ.ศ. 25x6 รายการ เลขที่ เดบิต เครดติ
เดอื น วนั ท่ี บัญชี

ม.ค. 1 เงินสด 101 15,000 -

ลกู หนีก้ ารค้า 102 5,000 -
วสั ดซุ ่อมเครื่องปรับอากาศ 103 12,000 -
เคร่ืองมือซ่อมปรับอากาศ 104 28,000 -
อปุ กรณ์สำนักงาน 105 65,000 -
รถจักรยานยนต์ 106 35,000

เจ้าหน้กี ารคา้ 201 55,000 -
-
ทุน - นายเสนา 301 105,000

บันทึกรายการเปดิ บัญชี

ใบงานท่ี 1
เรื่อง รายการเปดิ บัญชี

https://www.liveworksheets.com/5-tq318668ki

ใบงานท่ี 2
เรื่อง รายการเปดิ บัญชี

https://www.liveworksheets.com/5-tb318681rq

การบันทกึ รายการค้า

การบันทกึ รายการค้าจะทำตอ่ จากการบนั ทึกรายการเปิดบญั ชี โดยบันทกึ รายการเรียงตาม ลำดับวันท่ี

ทเี่ กิดรายการค้าน้ันๆ

ตวั อย่าง ต่อไปน้ีเปน็ รายการค้าระหว่างเดือน สงิ หาคม 25X6 ของนายนภาช่างศลิ ป์ ซึง่ ดำเนินธรุ กิจรับวาด

รปู

25X6

ส.ค. 1 นายนภานำเงินสด 12,000 บาทและอุปกรณว์ าดรปู 8,000 บาท มาลงทนุ

6 ซือ้ วัสดใุ นการวาดรูปเป็นเงินสด 1,000 บาท

10 รบั เงินคา่ วาดรูป 2,500 บาท

15 ซอ้ื เครื่องคอมพวิ เตอร์และเครื่องพิมพส์ ำหรับเกบ็ ข้อลกู ค้าละออกใบเสรจ็ รับเงินเปน็ เงนิ เชอ่ื

จากห้างหนุ้ สว่ นจำกัด เอวา เป็นเงนิ 21,900 บาท โดยแบ่งชำระเป็น 6 งวด ดอกเบยี้ 0%

16 จา่ ยคา่ เช่าพ้นื ทีใ่ นการประกอบธรุ กิจเปน็ เงนิ 3,500 บาท

21 วาดรูปให้เจา้ ของบ้านเชา่ และครอบครัวเป็นเงิน 10,500 บาท ยังไม่ได้รบั เงิน

22 นายนภาถอนเงินไปใช้สว่ นตัว 2,000 บาท ยังไม่ได้รับเงนิ

25 จ่ายชำระหนค้ี ่าเครอ่ื งคอมพิวเตอร์และเครื่องพมิ พง์ วดที่ 1 เป็นเงนิ 3,650 บาท

28 ซ้ือโทรศพั ทม์ ือถือเป็นเงนิ สดราคา 6,500 บาท

30 รบั ชำระหน้จี ากเจา้ ของบา้ นเช่าเปน็ เงิน 5,000 บาท

31 จ่ายค่าเบี้ยเล้ียงใหน้ ักศึกษาฝกึ งาน 2 คน คนละ 1,500 บาท

บันทกึ รายการเปิดบัญชแี ละรายการค้าระหว่างเดือนสิงหาคม 25X6 ในสมดุ รายวันทัว่ ไป

สมดุ รายวนั ท่วั ไป หนา้ 1

พ.ศ. 25x6 รายการ เลขที่ เดบิต เครดิต
เดือน วันท่ี บญั ชี

ส.ค. 1 เงินสด 101 12,000 -
8,000 -
อุปกรณ์วาดรูป 104

ทุน-นายนภา 301 20,000 -

นายนภานำเงินสด และอุปกรณว์ าดรปู มา

ลงทุนมาลงทนุ

สมุดรายวันท่วั ไป หน้า 2
เครดิต
พ.ศ. 25x6 รายการ เลขที่ เดบติ 1,000 -
เดอื น วันท่ี บัญชี 1,000 - 2,500 -
2,500 - 21,900 -
ส.ค. 6 วสั ดใุ นการวาดรูป 103 21,900 - 3,500 -
3,500 - 10,500 -
เงนิ สด 101 10,500 - 2,000 -
2,000 - 3,650 -
ซ้ือวัสดุในการวาดรปู เปน็ เงนิ สด 3,650 - 6,500 -
6,500 -
10 เงินสด 101

รายได้คา่ บริการ 401

รบั เงนิ สดเปน็ ค่าวาดรูป

15 อุปกรณส์ ำนักงาน 105

เจ้าหน้ีการค้า-หจก.เอวา 201

ซ้ือเครื่องคอมพิวเตอรแ์ ละเคร่ืองพมิ พ์เป็นเงนิ เชอ่ื

16 ค่าเช่าพน้ื ท่ี 501

เงนิ สด 101

จา่ ยคา่ เช่าพืน้ ท่ี

21 ลกู หนี้การค้า-เจา้ ของบา้ นเชา่ 102

รายได้ค่าบริการ 401

ให้บรกิ ารวาดรปู แต่ยงั ไม่ได้รับเงิน

22 ถอนใชส้ ่วนตัว-นายเอวา 302

เงินสด 101

นายเอวาถอนเงนิ สดไปใชส้ ว่ นตัว

25 เจา้ หนีก้ ารคา้ -หจก.เอวา 201

เงินสด 101

จ่ายชำระหนใ้ี ห้เจ้าหนี้

28 อปุ กรณ์สำนักงาน 105

เงนิ สด 101

ซ้ือโทรศัพท์มือถือเป็นเงินสด

สมุดรายวนั ท่วั ไป หน้า
เครดิต
3 5,000 -
3,000 -
พ.ศ. 25x6 รายการ เลขท่ี เดบติ
เดือน วนั ท่ี บญั ชี 5,000 -
101
ส.ค. 30 เงินสด 102 3,000 -

ลูกหนี้การค้า-เจา้ ของบา้ นเชา่ 502
101
รบั ชำระหน้จี ากเจา้ ของบ้านเชา่

31 ค่าเบย้ี เล้ียง

เงนิ สด

จ่ายค่าเบย้ี เลย้ี ง

ใบงานท่ี 3
รายการเปิดบญั ชแี ละรายการคา้ ระหว่างเดอื น

https://www.liveworksheets.com/5-ar325490tm

แบบทดสอบหลังเรยี น

https://www.liveworksheets.com/c?a=s&t=im1zj8prum
c&sr=n&ms=uz&af=sy&l=ju&i=tuzuoss&r=or&db=0&f
=dzddzsdt&cd=pov7gq6hsxvklqxzxgxjppjs2ngnngpnz

pixg

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น
การบันทึกบญั ชใี นสมุดรายวัน

ทวั่ ไป







เฉลยเกมวเิ คราะหร์ ายการคา้

เฉลยใบงานจบั ค่รู ายการคา้

เฉลยใบงานท่ี 1
เรื่อง รายการเปดิ บญั ชี

เฉลยใบงานท่ี 2
เรื่อง รายการเปดิ บญั ชี

เฉลยใบงานท่ี 3
รายการเปดิ บญั ชแี ละรายการคา้ ระหว่างเดอื น

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น

บรรณานุกรม
ยวุ ดี ไชยศิริ และนพิ นั ธ์ เห็นโชคชัยชนะ.(2558).การบัญชีข้ันต้น.สำนกั พิมพ์
มหาวทิ ยาลยั สุโขทยั ธรรมาธริ าช.
นาตยา แสงวันลอย.(2562). การบญั ชเี บื้องต้น. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ส่งเสรมิ วิชาการ.
มนัสชัย กรี ติผจญ.(2562) การบัญชีเบื้องต้น .กรุงเทพมหานคร: บริษทั สำนักพิมพ์อ็มพันธ์ จำกดั .
จติ ินนั ท์ วงศน์ าวี.(2562).การบญั ชีเบ้อื งต้น.กรุงเทพมหานคร: บรษิ ทั ซีเอ็ดยเู คชัน่ จำกัด (มหาชน).
บญุ เกือ้ ควรหาเวช (2543) นวตั กรรมการศึกษา.(พิมพ์ครง้ั ท่ี 5). กรงุ เทพฯ:SR Printing.
กิ่งแกว้ ศรสี าลีกลุ รัตน์. (ออนไลนน์).การจัดการเรยี นรู้โดยใช้ชดุ การสอน, สบื คน้ เมื่อ 2 พฤศจิกายน
2564.
จาก. https://www.gotoknow.org/posts/209290

ภาคผนวก

ประวัตผิ ้จู ัดทำ

ชอ่ื -นามสกลุ นางสาวทศั นวรรณ นามสิงห์

วนั เดอื นปีเกดิ 23 เมษายน 2528

ท่อี ยู่ปัจจบุ ัน 117 หมู่ 11 วทิ ยาลยั การอาชีพดอนตาล ต.ดอนตาล อ.ดอนตาล จ.มกุ ดาหาร 49120

ประวัติการศึกษา พ.ศ.2541 โรงเรียนคา่ ยประจักษศ์ ลิ ปาคม อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี

พ.ศ.2546 มธั ยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนนาจิกพทิ ยาคม จังหวดั อำนาจเจรญิ

พ.ศ.2547 มัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรยี นอำนาจเจริญ จงั หวัดอำนาจเจริญ

พ.ศ.2550 ปรญิ ญาตรี บญั ชีบัณฑติ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม

ประวตั ิการทำงาน พ.ศ.2552 ครพู เิ ศษสอน วิทยาลยั การอาชพี หัวตะพาน จงั หวัดอำนาจเจริญ

สำนักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา

พ.ศ.2556 ครู พนักงานราชการ วิทยาลัยเทคนคิ หวั ตะพาน จงั หวัดอำนาจเจริญ

สำนกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

พ.ศ.2559 ครผู ูช้ ่วย วิทยาลัยเทคโนโลยีและการจดั การดอนตาล อำเภอดอนตาล จังหวดั มกุ ดาหาร

สำนกั งานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา

ปจั จุบนั พ.ศ.2565 ครู วทิ ยาลยั การอาชีพดอนตาล อำเภอดอนตาล จงั หวัดมุกดาหาร
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา