โครงสร้างโลก

LOGO

โครงสร้างโลก

ความร้ทู ัว่ ไปเกี่ยวกับโลก

❖เป็นดาวเคราะหท์ ี่อย่หู า่ งจากดวงอาทิตยเ์ ปน็ ลาดบั ท่สี าม .
❖เปน็ ดาวเคราะหห์ นิ ขนาดใหญท่ ่ีสดุ ในระบบสรุ ิยะ.
❖เป็นดาวเคราะหเ์ พยี งดวงเดยี วทว่ี ทิ ยาศาสตรส์ มยั ใหมย่ นื ยนั ไดว้ า่ มีสง่ิ มีชวี ติ อาศยั อยู่
❖มีลักษณะเปน็ ทรงวงรี
❖โลกถือกาเนดิ ข้นึ เมือ่ ประมาณ 4,570 ล้าน ปีก่อน

การวเิ คราะห์โครงสรา้ งของโลก

❑ นักธรณีวทิ ยาทาการศกึ ษาโครงสรา้ งภายในของโลก โดยศกึ ษาการ
เดินทางของ “คล่นื ซสิ มคิ ” (Seismic waves)

การวเิ คราะห์โครงสรา้ งของโลก

❖นักธรณีวทิ ยาทาการศกึ ษาโครงสรา้ งภายในของโลก โดยศกึ ษาการเดนิ ทางของ “คล่ืน
ซิสมิค” (Seismic waves) ซงึ่ มี 2 ลกั ษณะ คือ

▪ คลื่นปฐมภมู ิ (P wave) เปน็ คล่นื ตามยาว คลืน่ น้ีสามารถเคล่อื นท่ีผ่านตวั กลางท่ีเปน็ ของแข็ง
ของเหลว และกา๊ ซ

▪ คลืน่ ทตุ ยิ ภมู ิ (S wave) เป็นคล่ืนตามขวาง คลืน่ ชนิดนผ้ี ่านไดเ้ ฉพาะตัวกลางที่เป็นของแขง็
เทา่ นน้ั ไม่สามารถเดนิ ทางผา่ นของเหลว

รูปรา่ งของโลก

❖โลกมรี ูปทรงคลา้ ยทรงกลมแบนขวั้ และโปง่ ออกทางเสน้ ศนู ยส์ ตู ร
❖ความยาวรอบโลกประมาณ 40,000 กโิ ลเมตร มีเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลาง

ประมาณ 12,700 กิโลเมตร
❖จุดที่สูงที่สุดบนพน้ื โลกคือยอดเขาเอเวอร์เรสต์ ซึง่ มคี วามสงู 8,848 เมตร

จากระดบั นา้ ทะเล
❖จุดท่ีลกึ ทส่ี ดุ ในโลกคอื รอ่ งลกึ กน้ สมทุ รมาเรยี นา ซง่ึ มคี วามลึก 10,911 เมตร

จากระดบั นา้ ทะเล

❑โลกมีรปู รา่ งเปน็ ทรงกลมแบนเลก็ นอ้ ย มีเส้นผา่ นศนู ยกล์ างแนวนอน 12,755
กโิ ลเมตร และเส้นผา่ นศนู ยก์ ลางแนวด่งิ 12,711 กิโลเมตร

❑โลกหมุนครบรอบใชเ้ วลา 23 ชั่วโมง 56 นาทีและหมนุ รอบดวงอาทติ ย์ 1 รอบใช้
365.25 วัน

❑พ้นื ผิวโลกเปน็ พืน้ นา้ 3 ส่วน (71%) และเป็นพน้ื ดิน 1 สว่ น (29%)
❑พน้ื ดินของโลกประกอบดว้ ยเทือกเขาประมาณ 20% และทะเลทราย ประมาณ 14%

โครงสร้างของโลก

เปลือกโลก
เนอื้ โลก
แก่นโลก

เปลือกโลก (Crust)

❖เปลอื กโลก (crust) เปน็ ชัน้ นอกสดุ ของโลกที่มคี วามหนาประมาณ 60-70
กโิ ลเมตร ซ่งึ เปลอื กโลกสว่ นที่บางทส่ี ดุ คือส่วนท่ีอย่ใู ต้มหาสมุทร ส่วนเปลอื กโลกที่
หนาที่สดุ คอื เปลือกโลกสว่ นท่รี องรับทวปี ที่มเี ทือกเขาทส่ี งู ที่สดุ อยู่ด้วย โดยเปลอื กโลก
แบง่ ออกเป็น 3 สว่ น ดงั น้ี

▪ ชน้ั หนิ ผวิ
▪ ชั้นหินไซอัล
▪ ช้ันหินไซมา

ชัน้ หินผวิ

▪ เปน็ ชน้ั นอกสุดประกอบดว้ ยชัน้ ดินและหนิ บริเวณผวิ หนา้ จะมีการผสุ ลายตวั ของ
หนิ มากกวา่ และสว่ นท่ีอยลู่ กึ ลงไปเปน็ หนิ แขง็

ช้นั หินไซอลั (sial)

❖ชน้ั หินไซอลั นมี้ เี ฉพาะเปลือกโลกส่วนทเ่ี ปน็ ทวปี เท่านน้ั
❖เปลอื กโลกสว่ นทวปี (Continental crust) มีความหนาเฉลยี่ ประมาณ

30 กิโลเมตร ส่วนใหญ่เปน็ หินแกรนิต ซ่งึ มอี งค์ประกอบหลักเปน็ ซลิ กิ อน
อะลูมเิ นยี ม ออกซเิ จน โซเดยี ม และโพแทสเซยี ม ดังนั้น จงึ ถกู เรยี กว่าไซอลั
(SIAL) โดยมาจากอกั ษรสองตวั แรกของธาตซุ ลิ กิ อน (Silicon) กับ
อะลมู เิ นียม (Aluminium)

ชั้นหินไซมา (sima)

❖เปน็ ชนั้ ทอี่ ยใู่ ต้หนิ ชนั้ ไซอลั ลงไป
❖ชัน้ หนิ ไซมานห้ี อ่ หมุ้ ทวั่ ทง้ั พนื้ โลกอยใู่ นทะเลและมหาสมทุ ร
❖เปลือกโลกสว่ นมหาสมทุ ร (Oceanic crust) มคี วามหนาเฉล่ยี ประมาณ

5 กิโลเมตร ส่วนใหญเ่ ปน็ หนิ บะซอลต์ ซึง่ ประกอบดว้ ยเหล็ก แมกนเี ซยี ม
ซลิ ิกอน และออกซเิ จน ดงั นั้น เปลอื กโลกส่วนนจ้ี งึ ถูกเรียกวา่ ไซมา
(SIMA) โดยมาจากอกั ษรสองตวั แรกของธาตซุ ลิ ิกอน (Silicon) กับ
แมกนเี ซยี ม (Magnesium)

สรปุ ความรู้ในเปลือกโลก

เนือ้ โลก หรอื แมนเทิล (mantle)

❖เปน็ ชนั้ ทอ่ี ยถู่ ดั จากเปลอื กโลกลงไป มีความหนาประมาณ 2,880
กโิ ลเมตร บางสว่ นของหินอยูใ่ นสถานะหลอมเหลวเรยี กวา่ หนิ หนืด
(Magma) ทาใหช้ น้ั แมนเทลิ นม้ี คี วามร้อนสูงมาก ประกอบดว้ ย 3 สว่ น

▪ ช้นั เนอื้ โลกชนั้ บนตอนบน เป็นหนิ ทีเ่ ยน็ ตัวแล้ว บางส่วนมรี อยแตก เนื่องจาก
ความเปราะ ชั้นเน้อื โลก ส่วนบนกบั ช้นั เปลือกโลกรวมกันเรยี กวา่ ธรณีภาค
(lithosphere)

▪ เนอื้ โลกชน้ั บนตอนลา่ งหรอื ชนั้ ฐานธรณีภาค (asthenosphere) เปน็ ชั้นทม่ี แี มก
มา ซง่ึ เป็นหนิ หนดื หรอื หินหลอมละลายรอ้ น หมนุ วนอยู่ภายในโลกอย่างชา้ ๆ

▪ ชน้ั เนอ้ื โลกชนั้ ลา่ ง เป็นช้ันทเี่ ปน็ ของแข็งรอ้ นแต่แนน่ และหนืดกว่าตอนบน มี
อณุ หภูมิสูง

สรปุ ความรู้ในเนื้อโลก

แก่นโลก (Core)

❖แกน่ โลกประกอบดว้ ยโลหะหนักพวกเหล็ก นเิ กลิ เป็นชน้ั ทม่ี คี วามหนาแนน่
ท่สี ดุ แกน่ โลกแบง่ ไดอ้ อกเปน็ 2 ช้นั ไดแ้ ก่

▪ แก่นโลกชน้ั นอก (outer core) มีความหนาประมาณ 2,100 กิโลเมตร ในชน้ั
นปี้ ระกอบดว้ ยโลหะผสมระหวา่ งเหลก็ และนกิ เกลิ แต่คาดวา่ จะมสี ถานะเป็น
ของเหลวทีม่ ีการเคลอื่ นทใี่ นลกั ษณะหมุนวนด้วยการพาความรอ้ น ซึ่งการเคลอ่ื นที่
เช่นนไี้ ดเ้ หน่ยี วนาใหเ้ กิดสนามแมเ่ หลก็ โลก

▪ แก่นโลกชัน้ ใน (inner core) มคี วามหนาประมาณ 1,370 กโิ ลเมตร มีความ
หนาแนน่ มากและมลี กั ษณะแข็ง คาดว่าแกน่ โลกสว่ นนจ้ี ะประกอบดว้ ยโลหะผสม
ระหวา่ งเหลก็ และนกิ เกลิ

สรปุ ความรใู้ นแก่นโลก

www.themegallery.com Company Logo

สรปุ โครงสร้างของโลก

เปลอื กโลก หนิ ผวิ ธรณภี าค
เนอ้ื โลก ไซอัล
ไซมา

เน้ือโลกส่วนบนสดุ

ฐานธรณภี าค

แกน่ โลก เนื้อโลกชนั้ ล่างสดุ

แกน่ โลกชนั้ นอก
แกน่ โลกชน้ั ใน

สว่ นประกอบของโลก

❖จากการเดนิ ทางทั่วโลกของลอู ิสและคลาร์ก นกั ธรรมชาติวิทยาและนกั สารวจชาว
อเมรกิ าเพ่อื ข้ามทวปี อเมรกิ าเหนือฝ่ังตะวันตก ทาใหเ้ ขาสังเกตเห็นว่าพ้นื ดนิ นา้
อากาศ สงิ่ มชี ีวติ โดยทั้ง 4 ส่วนน้ปี ระกอบกนั เป็นทุกสง่ิ อย่างที่อยู่บนโลก

❖นกั วทิ ยาศาสตรแ์ ละธรณีวทิ ยาจึงได้ศึกษาส่วนประกอบของโลก และแบ่งออกเป็น 4
สว่ น ดังน้ี

ธรณภี าค บรรยากาศ

ดนิสงิ่ มหีชินวี ิตแร่ อานกา้ ศ
ชวี ภาค อุทกภาค

การเปลย่ี นแปลงของโลก

❖การเคลอื่ นทขี่ องแผน่ เปลอื กโลกและแผน่ เปลอื กโลกในปจั จบุ นั
นกั ธรณวี ทิ ยาเช่ือวา่ แผ่นเปลอื กโลกไมไ่ ดต้ ดิ เปน็ แผน่ เดียวกนั เนื่องจากพบรอย

แยกท่ีอยลู่ กึ ลงไปจากผวิ โลกทาใหเ้ ปลอื กโลกถกู แบง่ ออกเปน็ แผน่ ๆ ท่เี รียกวา่ "แผน่ เปลอื ก
โลก"

www.themegallery.com Company Logo

ลักษณะการเคลื่อนทีข่ องเปลอื กโลก

1. แผ่นเปลอื กโลกเคลอื่ นท่แี ยกออกจากกนั (divergent boundary) : เกิดข้ึนบรเิ วณ
มหาสมทุ รมากกวา่ พน้ื ทวปี เพราะพน้ื มหาสมทุ รจะบางกวา่ พนื้ ทวปี ทาใหแ้ มกมาจะพยายาม
ดนั ตัวออกมาตามรอยตอ่ แผน่ เปลอื กโลก ได้ง่ายกวา่ เช่น รอยตอ่ ของแผน่ อเมรกิ าเหนอื กบั
แผน่ ยเู รเชยี

www.themegallery.com Company Logo

2. แผน่ เปลอื กโลกเคลอื่ นทีเ่ ข้าหากนั (convergent boundary) :
❑กรณีทเ่ี ปน็ แผน่ เปลอื กโลกพนื้ มหาสมุทรชนกันจะเกดิ แผน่ ดินไหวในมหาสมทุ ร
❑ถ้าแผน่ เปลอื กโลกเกดิ การซอ้ นเกยกนั มีโอกาสทาใหเ้ กิด คล่นื ยกั ษ์สนึ ามิได้
❑กรณแี ผน่ เปลอื กโลกพน้ื มหาสมุทรชนกบั แผน่ พนื้ ทวปี แผน่ พนื้ มหาสมทุ รจะมดุ ตวั ลง

ใต้แผน่ พนื้ ทวปี จงึ เกดิ แนวสนั เขาหรอื เทือกเขาได้ และอาจเกดิ ภเู ขาไฟได้
❑กรณแี ผน่ พื้นทวปี ชนกันเอง เชน่ แผน่ ออสเตรเลยี ทชี่ นกบั แผน่ ยูเรเชีย พ้ืนดินจะถกู

อดั และเกดิ การโกง่ ตวั ขึน้ กลายเปน็ แนวเทอื กเขา เชน่ เทือกเขาหมิ าลยั

www.themegallery.com Company Logo

3. แผ่นเปลอื กโลกเคลอื่ นทีส่ วนทางกนั (transform boundary) : การเคลอ่ื นทีส่ วน
ทางกันจะทาใหเ้ กดิ รอยเปน็ แนวยาวขนาดใหญ่ เรียกวา่ “รอยเลอ่ื น” เช่น รอยเลอ่ื ยแชน
แอนเดรยี สในรฐั แคลฟิ อรเ์ นยี ที่เกดิ จากแผน่ เปลือกโลกอเมรกิ าเหนือกบั แผน่ แปซิฟกิ

www.themegallery.com Company Logo

ผลกระทบจากการเคล่ือนทข่ี องเปลอื กโลก

1. รอยคดโค้ง (fold) : เกิดจากการทแี่ ผน่ เปลอื กโลกชนกนั และออก
แรงดันซง่ึ กนั และกนั จนเกดิ ความเครยี ดในหนิ เป็นเวลานานหลายพนั ปชี นั้ หิน
ที่อยบู่ นแผน่ เปลอื กโลกจะเกดิ การบดิ คดโคง้ โกง่ งอ หรอื หักพบั

www.themegallery.com Company Logo

2. รอยเลือ่ น (fault) : เกิดจากการท่ีแผน่ เปลือกโลกเคลือ่ นทส่ี วน
ทางกนั ทาให้เกิดบริเวณรอยตอ่ ของแผน่ เปลือกโลกทง้ั สองเกิดเปน็ รอยแนวยาว

www.themegallery.com Company Logo

3. แนวเทอื กเขา (mountain range) : เม่อื เปลือกโลกเคล่ือนทเี่ ขา้
ชนกนั เปลือกโลกทเ่ี บากวา่ มดุ ตวั ลงไปใตแ้ ผน่ เปลือกโลกทห่ี นากวา่ เกดิ การโกง่
ตวั ขึน้ ของแผน่ เปลอื กโลกดา้ นบนจงึ เกดิ เปน็ แนวเทอื กเขา เชน่ เทอื กเขาหิมาลัย

www.themegallery.com Company Logo

4. แผน่ ดินไหว (earthquake) : การเคลอื่ นตัวของแผน่ เปลือกโลก
ทุกรปู แบบมโี อกาสทาให้เกดิ แผน่ ดนิ ไหวทงั้ สนิ้ แต่การเคลอ่ื นทเี่ ข้าชนกนั ของ
แผ่นเปลอื กโลกมโี อกาสทาให้เกดิ แผน่ ดนิ ไหวรนุ แรงขนาด 7-8 ริกเตอร์

www.themegallery.com Company Logo

5. สนึ ามิ (tsunami) : เป็นกลมุ่ คล่นื นา้ ท่ีเกิดข้นึ จากการยา้ ยทขี่ อง
ปริมาณนา้ กอ้ นใหญใ่ นมหาสมทุ รสาเหตเุ กดิ จากแผน่ ดินไหว

www.themegallery.com Company Logo