บาดแผลและการห้ามเลือด

 เลอื ดกำเดำไหลเปน็ ภำวะทเ่ี สน้ เลือด
ฝอยแตกบรเิ วณผนังจมกู
ส่วนใหญ่เกิดบริเวณทีอ่ ยตู่ รงกลำง
ระหว่ำงรจู มกู ทง้ั สองข้ำง ทำให้มเี ลอื ด
ไหลออกมำ
สำเหตุอำจเกิด

- จำกอบุ ตั ิเหตุ

- อำกำศแห้ง เป็นหวดั
- ควำมดันโลหิตสูง

เมอื่ มี "เลอื ดกำเดำไหล" ทำอยำ่ งไร?

12

การปฐมพยาบาล

✓บบี ปี กจมกู ให้แน่นทงั้ 2 ข้าง (ด้วยนิ้วโป้งและนิ้วชี)้ บบี ต่อเน่ือง ไม่คลาย
นาน10-15นาที
✓ก้มหน้า อ้าปากเพื่อหายใจทางปาก
✓นัง่ หลงั ตรง ไมเ่ อน ไม่นอน (ในท่านงั่ ปกติ จะทาให้แรงดนั เลือดบริเวณจมกู
ตา่ เลอื ดไหลช้ากว่าในท่าเอนหรือนอน)
✓ประคบเยน็ ที่ดงั้ จมกู /สนั จมกู
✓หากมเี ลอื ดไหลออกจากปาก อาจนาภาชนะมารองเลอื ด (ปริมาณเลือด
เป็ นสิ่งท่ีหถมอา้ มไมกั ่หจะยถดุ ามในเพ1ื่อ0พิจ–า1รณ5านว่าาเทสีียคเลวอื รดรไปบี มไปากพ-นบ้อแยพแทค่ไยห์ น)

ขอ้ ควรระวงั

ท่านัง่ เงยหน้าจะทาให้เลือดไหลลง
คอ
และทาใหอ้ าเจียนได้
การสงั่ น้ามูก แคะจมูก หรือขย้ีจมูก
จะทาให้เลือดออกอีก
ในผู้ป่ วยเจบ็ ที่ได้รบั อุบตั ิเหตุ ถ้ามี
น้าใส ๆ ไหลจากจมูก ให้รีบนาส่ง
สถานพยาบาล





เปิ ดสิ่ งปกปิ ดให้
เห็นบริ เวณแผลท่ี

เลือใชด้มอืออหกรอื ผา้
สะอาดกด

ลงบนบาดแผล

โดยตรง

ยกบริเวณที่เลือดออก ให้สูงกว่า
ระดบั หวั ใจ

ถ้ า เ ลื อ ด ไ ม่
ห ยุ ด ใ ห้ ก ด
บ ริ เ ว ณ เ ส้ น
เ ลื อ ด แ ด ง
ใ ห ญ่ ท่ี ไ ป สู่
บาดแผล

เม่ือเลือดหยุดให้ใช้
ผ้าพันทับบนผ้าที่ กด
บ น แ ผ ล ใ น ก ร ณี
เลือดออกซ้า ให้เพิ่ ม
ความ หนาของผา้ ที่กด
แ ล้ ว ใ ช้ ผ้ า ห รื อ ผ้ า ยื ด
พนั ทบั อีกครงั้
ส่ ง ต่ อ
สถานพยาบาล

แผลถลอกเป็ นแผลเปิ ดชนิ ดต้ืน ๆ
ท่ีมี ผิวหนังชนั้ นอกหลดุ ลอกออก มี
เลือดออกเลก็ น้อย

ล้างแผลดว้ ยน้าสะอาดและสบู่ จนหมดสิ่งสกปรก

ใชผ้ า้ สะอาดกดท่ีแผลเพ่อื ให้เลอื ดหยดุ

ใสย่ าสาหรบั แผลสด เช่น เบตาดีน อาจปิ ดแผลหรอื ไมก่ ไ็ ด้

ข้อควรระวงั

อาจพบรว่ มกบั การบาดเจบ็ ของอวยั วะภายใน
แผลถลอกท่ีมีขนาดใหญ่ อาจต้องรบั ประทานยาปฏิชีวนะ
เพือ่ ป้องกนั การติดเชือ้
ไมค่ วรให้แผลเปี ยกน้าจนกวา่ แผลจะแหง้ เพอ่ื ป้องกนั การ
ติดเชอื้

แผลฟกช้าเป็ นแผลท่ี เกิ ดจากการถูก
กระแทก ไม่มีรอยฉีกขาดหรือเลือดออก
มาภายนอก แต่มีการฉีกขาดของเนื้อเย่ือ
ใต้ผิวหนัง ทาให้เหน็ เป็นรอยชา้ บวม

ภายใน 24 ชวั่ โมงแรก ประคบ หลงั 24 ชัว่ โมง ประคบด้วย
ด้วยความเย็น เช่น ผ้าห่อถุง ความร้อน เพ่ือลดอาการช้า
น้าแขง็ ผสมน้า เพื่อห้ามเลอื ด บวม

ข้อควรระวงั

1. รอยฟกชา้ ภายนอก อาจพบรว่ มกบั การบาดเจบ็ ของอวยั วะ
ภายใน

เช่น กระดกู หกั ตบั แตก มา้ มแตก เป็นต้น
2. การใชค้ วามรอ้ นประคบตงั้ แต่แรกหลงั เกิดอบุ ตั ิเหตุ

เช่น การใช้ยาหม่อง ไขต่ ้ม ข้าวสกุ รอ้ น อาจเป็นสาเหตุให้
หกเลำำ้ ือมรมดาอปกอกั รขอเสะนึ้กคบบมบำรกิเขว้ึนณทบี่ ำดแผลเปดิ หรือมเี ลอื ดออก เพรำะจะเพ่ิม

แผลถกู ของมีคมและแผลฉีกขาดเป็ นแผลท่ีมีการเปิ ดของ
ผิ ว ห นั ง

ถ้าเป็ นแผลถกู ของมีคมจะมีขอบเรียบ ส่วนแผลฉีกขาด
เกิดจากของไม่มีคมบาดหรือกระแทก จะมีขอบแผลไม่



1.หา้ มเลือดตามขนั้ ตอน
2.ถา้ แผลกว้าง หรอื ลึก และมีก้อนเลือดหรอื สิ่งแปลกปลอมภายใน

แผลไม่

ต้องล้างแผล เพราะจะทาให้เลอื ดออกมาอีก นาสง่ สถานพยาบาล

3.ถา้ แผลเลก็ ต้ืน ใหล้ า้ งแผลด้วยน้าสะอาดและสบู่ ซบั ให้แห้งแล้ว
ขปกิดอ้รด้วคะดยวกูผรหา้รปักะิ วดเังแสผ้นอลเำลหจือรพดอื บเสพรน้ ลว่ เามอสกน็ เับตฉกกีอำรขรำ์ โบดดำยดใเหจข้็บอขบอแงผอลวชัยิดวกะภนั ำยใน เช่น

แผลท่ีมีอวยั วะถูกตัด
ขาดส่วนมากเกิดจาก

ของมีคมตัดขาด หรือ
เ กิ ด จ า ก ก า ร ถู ก

กระชา กห รือกดทับ

อย่างรนุ แรง





วธิ กี ำรเก็บรกั ษำอวยั วะที่ถกู ตดั ขำด

23
1

ห้ามแช่อวยั วะส่วนที่ขาดในน้าเกลือ 45

หรือน้าเปล่า

ควรจดเวลาของการเกิดอุบตั ิเหตไุ ว้
ด้วย

ห้ามเลือดส่วนที่ถูกตดั ขาด โดยใช้ผา้ สะอาดกดลงบริเวณ

บาดแผล และ

พนั ทบั ดว้ ยผา้ ให้แน่นพอควร ยกส่วนนัน้ ให้สูงขึ้น

เกบ็ อวยั วะส่วนที่ขาดให้ใส่ถงุ พลาสติกสะอาด มดั ปากถงุ ให้

แน่น แล้วแช่ในภาชนะที่ใส่น้าแขง็ ผสมน้า

รบี นาผปู้ ่ วยเจบ็ ส่งสถานพยาบาลพร้อมอวยั วะส่วนที่ขาด

มแี ผล ไมห่ ยดุ แผลอยทู่ ่ี ใช่ หยดุ
ระยำงคไ์ หม Touniquet
กด
ไมใ่ ช่ ไมห่ ยดุ
หยดุ 1669
กดต่อไป Touniquet
Touniquet

ทำแผลปกติ หยดุ

รอทมี
ช่วยเหลอื

แผลเปิ ดบริเวณทรวง
อกเ กิ ดจา กข อ ง มีค ม
หรอื แรงกระแทกอย่าง
แ ร ง อ า จ มี ก า ร
บ า ด เ จ็บ ข อ ง อ วัย ว ะ
ภ า ย ใ น เ ช่ น ป อ ด
หัวใจ หลอดลม ร่วม
ด้วย



- ใช้พลาสติกขนาดใหญ่กว่าแผล
เลก็ น้อยปิ ดแผล

ไว้ 3 ด้าน

- ให้ผปู้ ่ วยเจบ็ นอนตะแคงทบั ข้างท่ีมี
แผลเปิ ด

- รีบนาส่งสถานพยาบาลโดยเรว็

แผลเปิ ดบริเวณช่องท้องเกิดจากการ
ถู ก แ ท ง
ถกู ฟัน ถกู ยิง หรือถกู กระแทกอย่าง
แรงท่ีท้อง อาจมเี ลือดออกมาให้เหน็
ภายนอก หรือมีเลือดคงั่ อยู่ภายใน
ช่องท้องปริมาณมากกไ็ ด้ บางครงั้
อาจมีลาไส้หรืออวยั วะในช่องท้อง
ทะลกั ออกมาให้เหน็

- ให้ผปู้ ่ วยเจบ็ นอนราบ ชนั เขา่ เพ่ือให้หน้าท้องหย่อน
- ใช้ผา้ สะอาดปิ ดแผล และใช้ผา้ อีกผนื พนั รอบให้แน่นพอควร
- ถ้ามีลาไสท้ ะลกั ออกมา ใชพ้ ลาสติกสะอาดหรอื ผา้ ชุบน้าสะอาด
คลมุ ปิ ดลาไสไ้ ว้

- ป้องกนั การชอ็ กโดยการห่มผา้ ให้รา่ งกายอบอ่นุ

- รีบนาสง่ สถาหนำ้ พมใยหา้อบำาหลำรโดยยำเรแว็ละน้ำทำงปำก

หำ้ มดนั ลำไสก้ ลบั เข้ำไปในชอ่ งท้อง

การปิดแผลลาไส้ทะลกั

หา้ มดึงวตั ถนุ ัน้ ออกจากแผล เพราะอาจจะทาให้เกิดอนั ตรายต่ออวยั วะ
ข้ า ง เ คี ย ง
หรอื ทาให้เลอื ดออกมากขนึ้
อาจจาเป็นต้องใช้เครื่องมอื ตดั วตั ถนุ นั้ จากส่วนอ่นื เพื่อให้ส่วนที่ติดกบั

ใช้ผ้าสะอาดวางรอบ ๆ
วัตถุนั้น แล้วพันผ้ารอบ ๆ
วตั ถุให้แน่ น เพ่ือไม่ให้วัตถุ
ขยบั

รบี นาส่งสถานพยาบาล



ขั้นตอนกำรทำแผลทว่ี ัตถุปักคำ
12

34





1.ต่อมทอนซิลด้านข้างคอ
หอย

2.โคนล้ินตาแหน่งลกึ ๆ 3.บริเวณอืน่ ๆ ในคอหอย

ไมแ่ นะนา แนะนา

กลนื อาหารก้อนๆ เพื่อหวงั จะดนั ลง ดื่มน้าอึกใหญ่ ๆ หรือกลวั้ คอด้วย

ไป เช่น ข้าว กลว้ ย ถวั่ น้ า

ดื่มน้ามะนาว น้าส้มสายชู มาก ๆ ถา้ ไม่ดีขนึ้ รีบมาพบแพทย์

อานิ้วหรืออุปกรณ์เขา้ ไปเขย่ี

เอานิ้วล้วงคอให้อาเจยี น





ดีกรีความลึกของบาดแผลไฟไหม้ (Degree of burn
wound)
แบ่งได้เป็น 3 ระดบั คือ

- ระดบั แรก (First degree burn)
- ระดบั ท่ีสอง (Second degree burn)
- ระดบั ที่สาม (Third degree burn)

ระดบั แรก (First degree burn)

การไหม้จะจากดั อยทู่ ี่ผิวหนังชนั้ หนังกาพรา้ เท่านัน้ โดย
บาดแผลจะแดง
แต่ไมม่ ีตุ่มพอง มีความรสู้ กึ เจบ็ ปวดหรอื แสบรอ้ น

ระดบั ทีส่ อง (second degree burn)

จะเกิดการไหมข้ ้ึนท่ีชนั้ หนังกาพรา้ ตลอดทงั้ ชนั้ (ทงั้ ชนั้ ผิว
นอกและชนั้ ในสดุ )
และหนังแท้ ส่วนที่อยู่ต้ืนๆ (ใต้หนังกาพรา้ )

ระดบั ที่สำม (Third degree burn)

บาดแผลไหม้จะลึกลงไปจนทาลายหนังกาพรา้ และหนังแท้ทงั้ หมด

รวมทงั้ ต่อมเหงื่อ

ขมุ ขนและเซลลป์ ระสาท ผปู้ ่ วยมกั ไมม่ ีความรสู้ ึกเจบ็ ปวดท่ีบาดแผล
อาจกินลึกถึงชนั้ กล้ามเน้ือหรอื กระดกู

1. เอาความรอ้ นออก/ลดความ 2. ปิ ดแผล 3 ยาลดปวด
ร้อน 4.ไปโรงพยาบาล
ป(1ล6.6แ9ห) วนสร้อย ถ้าใส่
บริเวณทเี่ ป็นแผล ถอด
ออกให้หมด (บวมแล้ว
จะถอดไม่ออก)

ผ่านน้า ใช้นา้ สะอาดเทผ่าน วสั ดทุ ่ีสะอาดและไม่ติด
ประมาณ 10 นาที แขผอ้ ลหา้ ม - ยาสีฟัน ขผ้ี ้ึง

- เจาะถงุ น้า

ข้อควรระวงั

ผ้ปู ่ วยเจบ็ ที่โดนไฟคลอก โดนความร้อน
บริเวณใบหน้า อาจมีปัญหาทางเดินหายใจ
ร่วมด้วย
ผปู้ ่ วยเจบ็ ท่ีโดนไฟฟ้าชอ็ ตต้องระวงั เร่ืองหวั
ใจเต้นผิดปกติหรือหยดุ เต้น
ผปู้ ่ วยเจบ็ ที่มแี ผลบริเวณกว้าง อาจมี
อาการชอ็ ก
ห้ามใช้น้าเยน็ จดั หรือน้าแขง็ ราดลงบนแผล