คู่มือหลักสูตรยุวสาสมาธิ

ประกาศคณะกรรมการบริหารสถาบันพลังจิตตานุภาพ เรื่อง อนุมตัิการใช้คู่มือหลักสูตรยุวสาสมาธิ -------- ตามที่คณะกรรมการบริหารหลักสูตร มูลนิธิสถาบันพลังจิตตานุภาพ หลวงพ่อวิริยังค์ สิรินฺธโร ได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมการโครงการสมาธิพัฒนาปัญญาเด็กไทย จัดท าคู่มือหลักสูตรยุวสาสมาธิ ส าหรับใช้เป็นเครื่องมือปฏิบัติงานของสถาบันพลังจิตตานุภาพในการจัดอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิแก่เด็ก และเยาวชนร่วมกับโรงเรียนระดับอนุบาล ประถมศึกษาและมัธยมศึกษาหรือเทียบเท่าใหเ้กิดผลสัมฤทธิ์ เป็นไปตามปณิธานของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ที่ต้องการให้วิชาสมาธิขยายไปสู่เด็ก และเยาวชนอนาคตของชาติโดยมุ่งหวังเด็กไทยได้เกิดการพัฒนาในด้านต่างๆ เช่น ด้านการเรียน ปัญญา อารมณ์ ความรับผิดชอบ ความมีจิตสาธารณะ ความมีเหตุมีผล และการประพฤติปฏิบัติตนตั้งมั่นในศีล สมาธิ ปัญญา เป็นเยาวชนที่ดีของประเทศชาติต่อไป คู่มือหลักสูตรยุวสาสมาธิเล่มนี้ ได้ผ่านการพิจารณาของคณะอนุกรรมการกลั่นกรองงาน วิชาการและได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการมูลนิธิสถาบันพลังจิตตานุภาพ หลวงพ่อวิริยังค์ สิรินฺธโร แล้ว ขอให้สถาบันพลังจิตตานุภาพทุกสาขา ด าเนินการจัดการอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิโดยยึดถือและ ปฏิบัติตามคู่มือนี้ให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน เพื่อธ ารงรักษาการเรียนการสอนสมาธิในสมเด็จพระ ญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ผู้ก่อตั้งสถาบันพลังจิตตานุภาพ ให้คงอยู่ตลอดจิรัฐิติกาลในการสร้าง ปัญญาแก่เด็กไทยและสร้างสันติสุขแก่โลกตราบนานเท่านาน หวังว่าคู่มือนี้จะช่วยสนับสนุนการปฏิบัติงานของสาขา ในการจัดอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิ แก่เด็กและเยาวชนในโรงเรียนต่างๆ ทั่วประเทศ ให้มีความสะดวก คล่องตัว และมีความเป็นเอกภาพในการ ปฏิบัติที่ถูกต้อง ขออนุโมทนาและสาธุการกับทุกท่านทุกสาขามา ณ ที่นี้ ประกาศ ณ วันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2565 (ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม) ประธานคณะกรรมการบริหารสถาบันพลังจิตตานุภาพ

สถาบันพลังจิตตานุภาพ คู่มือหลักสูตรยุวสาสมาธิ ค าน า หนังสือคู่มือหลักสูตรยุวสาสมาธินี้จัดท าขึ้นเพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานให้มีความถูกต้อง คล่องตัว มีความง่ายต่อการปฏิบัติและเป็นไปในแนวทางเดียวกันทุกสาขาที่เปิดอบรมหลักสูตรนี้ ได้ศึกษา เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานร่วมกัน คู่มือปฏิบัติงานเล่มนี้ได้รวบรวมข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในการจัดอบรม หลักสูตรยุวสาสมาธิในโครงการสมาธิพัฒนาปัญญาเด็กไทย ซึ่งเป็นการเผยแพร่งานสมาธิของสถาบันพลัง จิตตานุภาพ สู่เยาวชน ตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลจนถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า ดังเจตนารมณ์ ของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ประธานผู้ก่อตั้งมูลนิธิสถาบันพลังจิตตานุภาพ ฉะนั้นจึงมีความปรารถนาอย่างยิ่งที่จะให้คู่มือเล่มนี้มีส่วนช่วยสนับสนุนการปฏิบัติงานของทุก สาขา ให้มีความถูกต้อง คล่องตัวและง่ายต่อการปฏิบัติยิ่งขึ้น เพื่อสานต่องานพระอาจารย์หลวงพ่อให้ เกรียงไกร ดังปณิธานที่จะสร้างความสันติสุขและเกิดสันติภาพให้กับชาวโลกด้วยสมาธิ ขออนุโมทนาสาธุ กับทุกท่านทุกสาขามา ณ ที่นี้ คณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ

สารบัญ บทที่1 : บทน า • ความเป็นมา : โอวาทสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) 1 • ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักสูตร 2 • วัตถุประสงค์ 2 • ขอบเขตงาน 2 • หน้าที่ความรับผิดชอบของสาขา 2 • แนวปฏิบัติเกี่ยวกับคู่มือ 3 • ประโยชน์ของคู่มือ 3 บทที่2 : ระเบียบปฏิบัติและหลักสูตรการอบรม • คุณสมบัติของผู้เข้าอบรม 4 • การคัดเลือกผู้เข้าอบรม 4 • ข้อปฏิบัติของผู้เข้าอบรม 4 • ระบบการอบรม 4 • หัวข้อบรรยาย 5 • การแบ่งระดับชั้น 5 • การจัดหัวข้อการบรรยายกับระยะเวลาการอบรม 6 • การจบหลักสูตร บทที่3 : ภาพรวมการด าเนินงาน • ขั้นตอนการด าเนินงาน 8 • การจัดท าแผนรายปี 8 บทที่4 : การด าเนินการก่อนการอบรม • การขออนุมัติจัดการอบรม 10 • การเตรียมความพร้อมด้านต่างๆก่อนการจัดอบรม 10 • สิ่งที่ต้องเตรียมในการเข้าฝึกอบรมยุวสาสมาธิ 11 • เตรียมสถานที่ส าหรับฝึกอบรม 11 • การด าเนินการอบรม 12

• การประชาสัมพันธ์ 12 บทที่5 : การด าเนินการจัดการอบรม • พิธีเปิด การปฐมนิเทศ และมอบตัวเป็นศิษย์ 13 • การบริหารจัดการห้องอบรม 13 • การควบคุมเวลาภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ 13 • การจัดอบรมแบบออนไลน์ 14 บทที่6 : บุคลากรที่เกี่ยวข้อง และหน้าที่ความรับผิดชอบ • ผู้บริหารสาขา และหน้าที่ความรับผิดชอบ 15 • วิทยากร และหน้าที่ความรับผิดชอบ 15 • พี่เลี้ยง และหน้าที่ความรับผิดชอบ 15 • คณะท างาน และหน้าที่ความรับผิดชอบ 16 บทที่7 : การปิ ดการอบรม และการด าเนินการหลังการอบรม • การสรุปกิจกรรม 17 • การปัจฉิมนิเทศและขอขมา 17 • การด าเนินการเกี่ยวกับประกาศนียบัตร 17 • การสร้างสัมพันธ์เพื่อให้เกิดเครือข่าย 17 • การสรุปรายงานการจัดอบรมเสนอคณะอนุกรรมการหลักสูตร 18 ภาคผนวก (ภาคผนวก 1) ตัวอย่างหนังสือขออนุมัติ 19 (ภาคผนวก 2) การมอบตัวเป็นศิษย์ 21 (ภาคผนวก 3) บทสวดปฏิญาณมอบตัวเป็นศิษย์ 22 (ภาคผนวก 4) ค าสัตย์ปฏิญาณผู้เข้าอบรม 23 (ภาคผนวก 5) บทสวดลาพระอาจารย์ 24 (ภาคผนวก 6) บทสวดอธิษฐานและแผ่เมตตาเดินจงกรม 25 (ภาคผนวก 7) บทสวดอธิษฐานและแผ่เมตตานั่งสมาธิ 26 (ภาคผนวก 8) การกล่าวแสดงความรู้สึก 27

(ภาคผนวก 9) บทขอขมาต่างๆ 28 (ภาคผนวก 10) เพลงอรุณทอแสง 30 (ภาคผนวก 11) แผนผังการจัดสถานที่ฝึกอบรม 31 (ภาคผนวก 12) การจัดอบรมแบบออนไลน์ 32

1 บทที่1 : บทน า ความเป็ นมา : โอวาทสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ในการสอนเด็กนั้น เน้นการท าสมาธิขั้นพื้นฐาน สมาธิขั้นพื้นฐาน หมายถึงท าความสงบ เพื่อให้มีการเพิ่มพลังจิต เมื่อมีพลังจิตแล้ว สามารถที่จะช่วยการเจริญทางสมองได้ดี ในเด็กนั้นมีความ จ าเป็นอย่างยิ่งคือ “เครื่องอยู่” หมายถึงความพอใจ ในกรณีนั้นๆ ถ้ามี เครื่องล่อใจเด็กได้คือสมาธิ จะเป็นการสร้างคุณภาพให้แก่เด็กได้เป็นอย่างดี เด็กเหล่านี้ จะมีความรับผิดชอบสูงขึ้น เป็นความหวังของผู้ที่เป็นบิดามารดา ตลอดถึงความหวังของประเทศชาติ แต่ขณะเดียวกันจ าเป็นต้องหา “วิธีการท าสมาธิให้ง่ายที่สุด” และได้ผลมากที่สุด ซึ่งวิธีการนั้นก็มีให้ท า ได้อยู่แล้วคือ “ยุวสาสมาธิ” ตามปกติ 1 เดือน รวมกัน ควรจะได้สัก 6 ชั่วโมง ถือเป็นมาตรฐานในการ รวมพลังจิตได้ อันจะมีผล แก้ไขให้เด็กเหล่านี้มีสมองดี มีสติปัญญาดี มีความรับผิดชอบสูงขึ้น ตามล าดับ โดยที่ไม่ต้องท าให้มาก จนเกิดความเบื่อหน่ายไม่อยากท า ให้ท าสมาธิไม่ต้องมากนัก เหตุผลเราจึงต้องวกเข้ามาหาเยาวชนว่า ท าอย่างไรจึงจะให้เยาวชนได้รู้ “นิสัยดี” .... ดังนั้นจ าเป็นอย่างยิ่งที่องค์การจะต้องใช้สติปัญญาค้นคว้าหาวิธีการ ที่จะท าให้เยาวชนเข้ามาสนใจ ในเรื่องของสมาธิ วิธีการนั้น ถ้าหากเราได้ช่วยกันคิดค้นโดยใช้วิทยาศาสตร์ไฮเทคเข้าช่วย ตลอดจน ความเพลิดเพลินต่างๆ ต้องเข้าใจว่า ผลไม้อร่อยเปลือกมันก็หนา เราก็จะต้องไม่เอาสิ่งหนักนักในข้อสมาธิ ต้องหาวิธี เปรียบเทียบ เช่น ภาพยนตร์ ดนตรี ก็มีส่วนเอาสมาธิเข้าแทรกได้ทั้งนั้น มากมายหลายอย่างที่จะเอา มาใช้เพื่อพัฒนาสมาธิ ทั้งนี้เพื่อเพิ่มปริมาณของผู้ท าสมาธิให้ได้มากที่สุด เพราะว่าจะเป็นผลดีต่อ สังคมโลกโดยส่วนรวม ดังนั้น เพื่อให้ความหวังนี้บรรลุผลส าเร็จ จึงต้องมีมาตรการวิธีการ และหลักการที่ถูกต้อง ก็คือ การสร้างพลังจิตด้วยสมาธิตามความเหมาะสม ที่จะให้เกิดสุขภาพใจแก่เยาวชนนั่นเอง ที่มาข้อมูล : คัดลอกบางส่วนจากหนังสือครูสมาธิเล่มที่3 เรื่องระบบการสอนสมาธิ หัวข้อที่ 5 ยุวสาสมาธิ

2 ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักสตูร หลักสูตรที่ปรากฏอยู่ในคู่มือฉบับนี้เป็นหลักสูตรการอบรมระยะสั้น ประกอบด้วยระดับอนุบาล ระดับประถมศึกษาตอนต้น ระดับประถมศึกษาตอนปลาย ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ระดับมัธยมศึกษา ตอนปลายหรือเทียบเท่า วันและเวลาการอบรมสามารถยืดหยุ่นได้ตามความเหมาะสมกับวัยช่วงชั้นของ นักเรียนและช่วงเวลา ดังนั้นระยะเวลาการอบรมจึงมีตั้งแต่ *½ วัน 1วัน 2 วัน 3 วัน 2 วัน1 คืน 3วัน 2 คืน สาขาสามารถน าไปเลือกจัดอบรมได้ตามความประสงค์ของสถานศึกษา วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้การจัดอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิ เป็นไปในแนวทางเดียวกันและมีเอกภาพ 2. เพื่อช่วยให้การบริหารจัดการภายในสาขาสะดวก ชัดเจน มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล 3. เพื่อเป็นแนวทางในการด าเนินงานของผู้ปฏิบัติงานในสาขา ขอบเขตงาน 1. จัดการการอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิตามที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารหลักสูตร 2. การประสานความร่วมมือกับ สาขา/หน่วยงาน/สถานศึกษา และคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้อง ในการบริหารงาน การจัดการปัญหาและการพัฒนางาน 3. ประสานงานกับสถานศึกษาที่มีความประสงค์จะมีการอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิ 4. ประสานงานกับคณะอนุกรรมการอาจาริยสาสมาธิเพื่ออบรมหลักสูตรอาจาริยสาสมาธิส าหรับ ยุวสาสมาธิ 5. ประสานงานกับสถานศึกษาเพื่อติดตามประเมินผลหลังจากที่อบรมไปแล้วและกระตุ้นให้ ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิตามแนวของสถาบันพลังจิตตานุภาพอย่างต่อเนื่อง หน้าที่ความรับผิดชอบของสาขา 1. หน้าที่ความรับผิดชอบต่อสถาบันพลังจิตตานุภาพ โดยการจัดการอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิ ตามแนวทางของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) และสถาบันพลังจิตตานุภาพ 2. หน้าที่ความรับผิดชอบต่อผู้เข้ารับการอบรม โดยการจัดระบบงานและพัฒนาบุคลากร (วิทยากรและพี่เลี้ยง) เพื่อดูแลให้ผู้เข้ารับการอบรม มีความรู้ความเข้าใจ มีทักษะพื้นฐานใน การปฏิบัติสมาธิ และมีความสุขในการเข้าอบรม 3. หน้าที่ความรับผิดชอบต่อกลุ่มสาขา โดยการประสานความร่วมมือตามหลักการบริหารงานที่ดี ทั้งในการวางแผน การด าเนินงาน และการพัฒนางาน * เพิ่มหลักสูตร ½ วันตามมติที่ประชุมอนุกรรมการกลั่นกรองฯครั้งที่10 ลว.27 พ.ย..65

3 แนวปฏิบัติเกี่ยวกับคู่มือ 1. ทุกสาขาของสถาบันพลังจิตตานุภาพที่ได้รับการอนุมัติให้เปิดอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิ ต้องปฏิบัติตามคู่มือนี้ 2. หากสาขาใดมีเหตุจ าเป็นที่ไม่สามารถปฏิบัติตามคู่มือนี้ได้ จะต้องได้รับการอนุมัติจากคณะ กรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ จึงจะด าเนินการได้ 3. การปรับปรุงแก้ไขคู่มือ ท าได้โดยคณะกรรมการบริหารหลักสูตรเป็นผู้น าเสนอประเด็นการ แก้ไข ปรับปรุง เสนอให้คณะกรรมการบริหารสถาบันพลังจิตตานุภาพเป็นผู้อนุมัติปรับปรุง แก้ไข 4. ให้เริ่มใช้คู่มือนี้ ตั้งแต่วันที่ 15 เมษายน 2565 (มีการแก้ไขเพิ่มเติม ตามมติที่ประชุม อนุกรรมการกลั่นกรองฯครั้งที่ 10 ลว 27 พ.ย.65 ประกาศใช้ 1 มกราคม 2566) ประโยชน์ของคู่มือ 1. ช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในการท างาน 2. ลดขั้นตอนการท างานที่ซ ้าซ้อน 3. ได้งานที่มีคุณภาพตามที่ก าหนด 4. ผู้ปฏิบัติงานไม่เกิดความสับสน 5. เจ้าหน้าที่สามารถท างานทดแทนกันได้ 6. ลดข้อผิดพลาดจากการท างานที่ไม่เป็นระบบ 7. ลดความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นในการท างาน

4 บทที่2 ระเบียบปฏิบัติและหลักสูตรอบรม คุณสมบัติของผู้เข้าอบรม นักเรียนในสถานศึกษา ระดับอนุบาล ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษา หรือเทียบเท่า การคัดเลือกผู้เข้าอบรม สถานศึกษาที่ประสงค์จะจัดการอบรมเป็นผู้เตรียมคัดเลือกนักเรียนหรือนักศึกษาโดยประสานงาน กับสาขา ข้อปฏิบัติของผู้เข้าอบรม 1. ปิดเครื่องสื่อสารทุกชนิด หรือตั้งระบบสั่น ระหว่างการฟังบรรยายและปฏิบัติสมาธิ 2. ให้เกียรติผู้บรรยายโดยการไม่พูดคุยกันเสียงดังและไม่ลุกเดินเข้าออกในขณะฟังบรรยาย 3. ตั้งใจฟังการบรรยาย เข้าร่วมการท ากิจกรรมและปฏิบัติการเดินจงกรม นั่งสมาธิ 4. เพื่อเป็นการเคารพสถานที่ควรแต่งกายสุภาพ เรียบร้อย เช่น ไม่สวมกางเกงขาสั้น เสื้อกล้าม เสื้อสายเดี่ยว ไม่แต่งกายล่อแหลม 5. ติดบัตรประจ าตัวผู้เข้าอบรมตลอดเวลาของการอบรม 6. ห้ามบันทึกภาพ PowerPoint ของผู้บรรยายในห้องอบรม 7. ห้ามบันทึกภาพและเสียงค าบรรยายของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ในห้องอบรม ระบบการอบรม โครงสร้างหลักสูตร หลักสูตรยุวสาสมาธิ เป็นหลักสูตรการอบรม มีให้เลือกตามความต้องการของสถานศึกษา มีทั้ง แบบพักค้างคืนและไป-กลับ ดังต่อไปนี้หลักสูตรการอบรม* ½ วัน 1วัน 2 วัน 3 วัน 2 วัน1 คืน 3วัน 2 คืน 1.1 ภาคทฤษฎี หมายถึง การอบรมเนื้อหา โดยฟังการบรรยายจากวิทยากร ตามตารางการอบรม 1.2 ภาคปฏิบัติ หมายถึง การปฏิบัติการเดินจงกรมและนั่งสมาธิในชั้นเรียนครั้งละ *5-15 นาที ตามความเหมาะสมกับช่วงวัยของผู้เข้ารับการอบรม * เพิ่มหลักสูตร ½ วันและแก้ไขเวลาจาก 30 เป็น 15 นาที ตามมติที่ประชุมอนุกรรมการกลั่นกรองฯ ครั้งที่10 ลว.27 พ.ย..65

5 หัวข้อบรรยาย* 1. จุดประสงค์การท าสมาธิ 2. ประโยชน์ของสมาธิ 3. อิริยาบถ 4 4. การบริกรรม-ความวางใจ 5. ลักษณะต่อต้านสมาธิ 6. สมาธิกับการเรียน 7. สมาธิกับการควบคุมอารมณ์ 8. วิทิสาสมาธิ การแบ่งระดับชั้น 1. อนุบาล 2. ประถมศึกษาตอนต้น 3. ประถมศึกษาตอนปลาย 4. มัธยมศึกษาตอนต้น 5. มัธยมศึกษาตอนปลาย หรือเทียบเท่า * ลดหัวข้อจาก 10 หัวข้อเป็น 8 หัวข้อ ตามมติที่ประชุมอนุกรรมการกลั่นกรองฯ ครั้งที่10 ลว.27 พ.ย..65

6 การจัดหัวข้อการบรรยายกับระยะเวลาการอบรม ตารางแสดงหัวข้อบรรยายและกิจกรรม ระยะเวลา อบรม เรื่อง ระดับชั้น อนุบาล *ประถมต้น / ประถมปลาย / มัธยมต้น /มัธยมปลายหรือ เทียบเท่า ½ วัน หัวข้อเนื้อหา 1.จุดประสงค์ของการท าสมาธิ 2. การบริกรรม 3. อิริยาบถ 4 4. วิทิสาสมาธิ 1.จุดประสงค์ของการท าสมาธิ 2.ประโยชน์ของสมาธิ 3.อิริยาบถ 4 4.การบริกรรม-ความวางใจ 5. วิทิสาสมาธิ 1 วัน หัวข้อเนื้อหา * 1.จุดประสงค์ของการท าสมาธิ 2. อิริยาบถ 4 3. การบริกรรม -ความวางใจ 4. ประโยชน์ของสมาธิ 5. วิทิสาสมาธิ กิจกรรมเตรียมความพร้อม กิจกรรมนันทนาการ กิจกรรมอรุณทอแสง 2 วัน / 2วัน 1คืน หัวข้อเนื้อหา *1.จุดประสงค์ของการท าสมาธิ 2. อิริยาบถ 4 3. การบริกรรม - ความวางใจ 4.ประโยชน์ของสมาธิ 5. ลักษณะต่อต้านสมาธิ 6. สมาธิกับการเรียน 7. สมาธิกับการควบคุมอารมณ์ 8. วิทิสาสมาธิ กิจกรรม กิจกรรมเตรียมความพร้อม กิจกรรมนันทนาการ กิจกรรมค ามั่นสัญญา กิจกรรมอรุณทอแสง

7 หมายเหตุ : ระดับอนุบาลมีการอบรม 1วันเท่านั้น : กิจกรรมนันทนาการจัดตามความเหมาะสมของนักเรียนแต่ละระดับชั้น *เพิ่มหลักสูตร 1/2วันในระดับชั้น ประถมศึกษาและมัธยมศึกษาและลดหัวข้อบรรยาย ตามมติที่ประชุมอนุกรรมการกลั่นกรองฯ ครั้งที่10 ลว.27 พ.ย..65 การจบหลักสูตรการอบรม ผู้เข้าอบรมต้องเข้าร่วมฟังค าบรรยายและร่วมกิจกรรมตามตารางอบรม ในกรณีผู้เข้าอบรมไม่ สามารถอยู่ฟังค าบรรยายร่วมกิจกรรมครบตามตารางอบรม ให้พี่เลี้ยงพิจารณาให้ปฏิบัติกิจกรรมเสริมเช่น ท าการบ้านเดินจงกรมและนั่งสมาธิเพิ่มหรือให้เรียนเสริมเพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมได้ความรู้ตาม วัตถุประสงค์ของการอบรม ทั้งนี้ให้อยู่ในดุลยพินิจของคณะพี่เลี้ยงและผู้ดูแลสาขา ระยะเวลา อบรม เรื่อง ระดับชั้น อนุบาล ประถมต้น / ประถมปลาย / มัธยมต้น /มัธยมปลายหรือ เทียบเท่า 3 วัน / 3วัน 2คืน หัวข้อเนื้อหา *1.จุดประสงค์ของการท าสมาธิ 2. อิริยาบถ 4 3. การบริกรรม - ความวางใจ 4. ประโยชน์ของสมาธิ 5. สมาธิกับการเรียน 6. ลักษณะต่อต้านสมาธิ 7. สมาธิกับการควบคุมอารมณ์ 8. วิทิสาสมาธิ กิจกรรม กิจกรรมเตรียมความพร้อม กิจกรรมนันทนาการ กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม กิจกรรมค ามั่นสัญญา กิจกรรมเพื่อนพันธุ์แท้ กิจกรรมพระคุณที่สาม กิจกรรมอรุณทอแสง

8 บทที่3 : ภาพรวมการด าเนินงาน ขั้นตอนการด าเนินงาน 1. สาขาประชาสัมพันธ์โครงการให้สถานศึกษาทราบ 2. สถานศึกษาที่มีความประสงค์ที่จะจัดการอบรมให้นักเรียน ท าหนังสือถึงผู้ดูแลสาขา 3. ผู้ดูแลสาขาท าหนังสือขออนุญาตจัดอบรมต่อคณะกรรมการบริหารหลักสูตร 4. สาขาประสานสถานศึกษาที่ร่วมโครงการจัดท าแผนการจัดอบรมตามหลักสูตร 5. สาขาจัดเตรียมวิทยากรที่ผ่านการอบรมวิทยากรหลักสูตรอาจาริยสาสมาธิส าหรับยุวสาสมาธิ 6. สาขาจัดเตรียมพี่เลี้ยงและจัดท าตารางการอบรม รายชื่อคณะวิทยากรและพี่เลี้ยง 7. สาขาจัดเตรียมเอกสารต่าง ๆ ที่ใช้ในการอบรม 8. สาขาประสานสถานศึกษาจัดเตรียม สถานที่ เครื่องขยายเสียง ตลอดจนโสตทัศนูปกรณ์ ที่ใช้ ในการอบรม 9. สาขาด าเนินการควบคุมดูแลพิธีเปิด – ปิดการอบรมให้เป็นไปด้วยความถูกต้องและเรียบร้อย 10. สาขาดูแลควบคุมการบริหารการอบรม ให้เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนด 11. สาขารวบรวมรายชื่อและรายละเอียดของผู้ผ่านการอบรมส่ง สถาบันพลังจิตตานุภาพ 12. การด าเนินการเกี่ยวกับประกาศนียบัตรของสาขา 13. สรุปรายงานผลการอบรมต่อคณะอนุกรรมการบริหารหลักสูตร 14. สาขาประสานงานทางสถานศึกษาติดตามผลประเมินผลการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้เข้า อบรมและแนะน าให้ท าสมาธิอย่างต่อเนื่อง การจัดท าแผนรายปี การจัดท าแผนรายปี เป็นการก าหนดกรอบภารกิจ เป้าหมาย และกิจกรรมต่างๆ ในการอบรมตาม หลักสูตรยุวสาสมาธิซึ่งถือว่ามีความส าคัญต่อการบริหารจัดการ และพัฒนาการอบรมให้มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลยิ่งขึ้น เนื่องจากหลักสูตรยุวสาสมาธิ เป็นหลักสูตรที่จัดเป็นรายครั้งตามการติดต่อประสานงานระหว่าง กลุ่มสาขา หรือสาขา กับสถานศึกษา การจัดท าแผนการจัดอบรมจึงเป็นไปตามระเบียบวิธีการของแต่ละ สถานศึกษาที่ก าหนดไว้ โดยต้องมีการวางแผน หารือ ประสานงานกันในเบื้องต้นเพื่อความราบรื่นในการ ด าเนินงาน ดังนี้ 1. จ านวนสถานศึกษาที่จะเปิดการอบรมในปีนั้นและจัดท าแผนการฝึกอบรมตามหลักสูตร 2. ประมาณการจ านวนนักเรียนผู้เข้ารับการอบรมและพี่เลี้ยงในสัดส่วนที่เหมาะสม 3. ช่วงก าหนดเวลาการจัดการอบรมหลักสูตร 4. แผนประชาสัมพันธ์โครงการให้สถานศึกษาทราบ เพื่อให้เข้าร่วมโครงการและ ขยายงานตามแนวทางของสถาบันพลังจิตตานุภาพและสอดคล้องกับบริบท

9 5. แผนการบริหารจัดการการฝึกอบรมให้เป็นไปตามก าหนดการของหลักสูตร เพื่อให้ นักเรียนในสถานศึกษาได้รับการอบรมให้ได้มากที่สุด 6. แผนพัฒนาบุคลากร เพื่อเตรียมอาจาริยสาสมาธิเป็ นวิทยากร โดยประสานงานกับ คณะกรรมการบริหารหลักสูตรในการอบรมหลักสูตรอาจาริยสาสมาธิส าหรับยุวสาสมาธิและ ฝ่ายอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น ฝ่ายธุรการ ฝ่ายพี่เลี้ยง และมีแผนพัฒนาที่สอดคล้องกับความต้องการ ข้างต้น 7. จัดท าแผนงบประมาณโดยสังเขปตามแนวทางที่คณะกรรมการการเงิน การบัญชี การงบประมาณ ก าหนดหลักเกณฑ์ไว้ 8. แผนงานอื่นตามที่สาขา/ กลุ่มสาขา พิจารณาเพิ่มเติม 9. สาขาจัดท าแผนและส่งแผนรายปีให้คณะกรรมการบริหารหลักสูตร ทั้งนี้ ต้องค านึงถึงการ ปิด-เปิด เรียนของสถานศึกษาหากมีการเปลี่ยนแปลงสาระในแผน สาขาต้อง แจ้งคณะกรรมการบริหารหลักสูตรโดยเร็วที่สุด 10. การประเมินติดตามและพัฒนา 10.1จุดมุ่งหมายของการประเมินติดตามและพัฒนาเพื่อรับทราบผลการท าสมาธิอย่าง ต่อเนื่องในสถานศึกษา เพื่อให้ทราบปัญหาและแนวทางแก้ไข และการพัฒนาที่ตรงประเด็นรวมทั้ง การจัดกิจกรรมที่ส่งเสริม การท าสมาธิให้กับนักเรียน 10.2 การประเมินติดตามและพัฒนา ด าเนินการเป็นรายปี 10.3 คณะกรรมการประเมินติดตามและพัฒนาประกอบด้วย ตัวแทนสาขาและคณะ บุคคลที่เกี่ยวข้องเป็นคณะกรรมการประเมินติดตามและพัฒนา 10.4 คณะกรรมการประเมินและพัฒนาจัดท ารายงานเสนอสาขา เพื่อเสนอต่อ คณะกรรมการบริหารหลักสูตร โครงการสมาธิพัฒนาปัญญาเด็กไทยเพื่อการพัฒนาร่วมกัน

10 บทที่4 การดา เนินการก่อนการอบรม การขออนุมัติจัดอบรม 1. สถานศึกษาที่มีความประสงค์จัดการอบรม ท าหนังสือถึงผู้ดูแลสาขาของ สถาบันพลังจิตตานุภาพ 2. ผู้ดูแลสาขาท าหนังสือขออนุมัติจัดอบรมต่อ สถาบันพลังจิตตานุภาพ เพื่อส่งให้คณะกรรมการ บริหารหลักสูตร พิจารณาอนุมัติต่อไป (ภาคผนวก 1 ตัวอย่างหนังสือขออนุญาตจัดอบรม) 3. กรณีที่สาขามีความประสงค์ขอพระวิทยากร หรือ คณะวิทยากรในการบรรยายจากสถาบัน พลังจิตตานุภาพ (ส่วนกลาง) สามารถท าหนังสือแสดงความประสงค์ล่วงหน้าได้ 4. เมื่อสถาบันพลังจิตตานุภาพอนุมัติจัดอบรมแล้ว สาขาแจ้งไปยังสถานศึกษา เพื่อ ด าเนินการต่อไป การเตรียมความพร้อมด้านต่างๆก่อนการจัดอบรม 1. ด้านอาคารสถานที่ เตรียมความพร้อมเกี่ยวกับอาคารสถานที่ให้พร้อมต่อการอบรม เช่น โต๊ะลงทะเบียน โต๊ะเก้าอี้ ส าหรับวิทยากร สถานที่เดินจงกรม สถานที่นั่งสมาธิ สถานที่รับประทานอาหาร ห้องน ้า ระบบไฟฟ้า แสง สว่าง เครื่องปรับอากาศ และ อื่นๆ 2. ด้านวิชาการ เตรียมความพร้อมและประสานงานด้านวิชาการ เช่น จัดท าตารางการอบรม ประสานวิทยากร เตรียมก าหนดการต่างๆ ตลอดจนเอกสารที่เกี่ยวข้อง 3. ด้านบุคลากร เตรียมความพร้อมและประสานงานด้านบุคลากรทั้งวิทยากร พี่เลี้ยงทุกฝ่าย เพื่อให้การอบรม เป็นไปด้วยความเรียบร้อยตามก าหนดการ 4. ด้านสื่อการเรียนการสอน เตรียมความพร้อมเรื่องอุปกรณ์และสื่อที่เกี่ยวข้อง เช่น เครื่องเสียง เครื่องคอมพิวเตอร์พร้อม อุปกรณ์ เครื่องฉายโปรเจคเตอร์พร้อมจอภาพสื่อการสอน วิดีโอเกมเพลงอุปกรณ์ส าหรับการท ากิจกรรม ต่างๆวีดิทัศน์ประวัติพระอาจารย์หลวงพ่อ เพลงอรุณทอแสง และอื่นๆ

11 สิ่งที่ต้องเตรียมในการเข้าฝึกอบรมยุวสาสมาธิ สิ่งที่ทางสถานศึกษาต้องจัดเตรียม 1. จัดท าป้ายชื่อ เขียนชื่อ นักเรียนให้ชัดเจน 2. จัดเตรียมพานดอกไม้ และพานธูปเทียนแพ ส าหรับพิธีการดังนี้ - ในวันปฐมนิเทศ(วันแรก) เพื่อถวายมอบตัวเป็นศิษย์จ านวน 2 คู่ - ในวันปัจฉิมเทศ(วันสุดท้าย) เพื่อท าพิธีขอขมาพระรัตนตรัยและพระอาจารย์ จ านวน 2 คู่ 3. จัดพิมพ์ก าหนดการและเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการเดินจงกรม นั่งสมาธิแจกครูและนักเรียน (ถ้ามี) 4. คณะครูที่มาดูแลนักเรียนในระหว่างการฝึกอบรม 5. รายชื่อผู้เข้าอบรมส าหรับเซ็นชื่อเข้าอบรมในแต่ละวัน 6. ส่งรายชื่อผู้เข้าฝึกอบรมให้สาขาเพื่อจัดส่งสถาบันพลังจิตตานุภาพ เพื่อเก็บเป็นข้อมูลผู้เข้า อบรม และ/หรือกรณีขอรับใบประกาศนียบัตรจบหลักสูตร สิ่งที่ผู้เข้าอบรมต้องจัดเตรียมและข้อห้าม 1. น าสมุดบันทึก ปากกา ดินสอ และอื่นๆ เพื่อบันทึกระหว่างการอบรม 2. ไม่ควรน าสิ่งที่มีค่ามาด้วย เช่น โทรศัพท์มือถือ สร้อยคอ เป็นต้น 3. ไม่ควรน าเครื่องดนตรีเข้ามาระหว่างการฝึกอบรม 4. ไม่อนุญาตให้น าสิ่งเสพติดทุกชนิดเข้ามาในระหว่างการฝึกอบรม ในกรณีที่มีการจัดอบรมค้างคืน 1. เตรียมเสื้อผ้าที่สุภาพ ไม่จ ากัดสี ผู้หญิงไม่ควรเป็นกางเกงขาสั้นและเสื้อผ้ารัดรูป 2. เครื่องใช้ส่วนตัวของนักเรียน เช่น สบู่ ยาสีฟัน แปรงสีฟัน ผ้าเช็ดตัว รองเท้าแตะ เป็นต้น 3. ยารักษาโรคประจ าตัว (ถ้ามี) และให้แจ้งกับผู้ดูแลการอบรมทราบในวันที่ลงทะเบียนเข้ารับ การฝึกอบรมวันแรกหรือแจ้งก่อนหน้าการเข้าอบรม เตรียมสถานทสี่า หรับการฝึกอบรม 1. อบรมที่ศูนย์สมาธิวิริยานุภาพ สถาบันพลังจิตตานุภาพ สุขุมวิท 101 วัดธรรมมงคล กรุงเทพฯ 2. อบรมที่สาขาต่างๆของสถาบันพลังจิตตานุภาพ 3. อบรมนอกสถานที่ เช่น โรงเรียน หน่วยงาน หรือวัด หมายเหตุผู้จัดอบรมเป็นผู้ก าหนดสถานที่ตามความเหมาะสม ตามตัวอย่างในภาคผนวก 11แผนผังการ จัดสถานที่ส าหรับการฝึกอบรม

12 การด าเนินการอบรม สาขาด าเนินการอบรมตามตารางการฝึกอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิ การประชาสัมพันธ์ สาขาด าเนินการประชาสัมพันธ์ ด้วยวิธีการรูปแบบ ตามความเหมาะสมหรือจะประสานงานทาง สถานศึกษาด้วยตนเอง

13 บทที่5 การดา เนินการอบรม พิธีเปิ ดการอบรม 1) ประธานในพิธี จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย 2) ผู้เข้ารับการอบรมยืนขึ้น พนมมือ กล่าวค าบูชาพระรัตนตรัยพร้อมกัน 3) ผู้ที่รับผิดชอบโครงการกล่าวรายงาน 4) ประธานในพิธีกล่าวให้โอวาท การปฐมนิเทศ และมอบตัวเป็ นศิษย์ ใช้รูปแบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ (ภาคผนวก 2 การมอบตัวเป็นศิษย์ภาคผนวก 3 บทสวด ปฏิญาณมอบตัวเป็นศิษย์ภาคผนวก 4 ค าสัตย์ปฏิญาณผู้เข้าอบรม และภาคผนวก 5 บทสวดลาพระ อาจารย์) การบริหารจัดการห้องอบรม แบ่งออกเป็น 2 ภาค ดังนี้ 1. ภาคทฤษฎี ใช้กระบวนการสอนแบบเรียนปนเล่นและเทคนิคการสอนด้วยสื่อต่าง ๆ เกม มีการบูรณาการสาระความรู้ มีวัตถุประสงค์ตามที่ก าหนด 2. ภาคปฏิบัติ เดินจงกรมและนั่งสมาธิ - จัดเตรียม ทางเดินจงกรมให้เหมาะสมและพอเพียง - แนะน าวิธีปฏิบัติเดินจงกรม นั่งสมาธิ ตามแบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ โดยมีพี่เลี้ยงสาธิต -. เมื่อผู้เข้าอบรมเริ่มปฏิบัติ จัดให้มีพี่เลี้ยงรับผิดชอบแนะน าตามความเหมาะสม การควบคุมเวลาภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เพื่อให้เกิดความพร้อมเพรียง จึงมีระบบควบคุมเวลา โดยใช้สัญญาณระฆัง ดังนี้ การฟังบรรยาย - ล าดับแรกตี 2 ครั้ง เพื่อเตือนให้เข้ารับการฟังบรรยาย - ล าดับที่สองตี 1 ครั้ง เพื่อเตือนผู้บรรยายให้สรุปจบ ก่อนหมดเวลาบรรยาย 5 นาที - ล าดับที่สามตี 2 ครั้ง เมื่อครบเวลาบรรยาย ( 20 นาที) - ล าดับที่สี่ตี 3 ครั้ง เมื่อเกินเวลาที่ครบแล้ว 3 นาที

14 การเดินจงกรม - ล าดับแรกตี 1 ครั้ง กล่าวค าอธิษฐานและเริ่มเดินจงกรม - ล าดับที่สองตี 1 ครั้ง จบการเดินจงกรมและกล่าวค าแผ่เมตตา การน่ังสมาธิ - ล าดับแรกตี 1 ครั้ง กล่าวค าอธิษฐานและเริ่มการนั่งสมาธิ - ล าดับที่สองตี 1 ครั้ง จบการนั่งสมาธิและกล่าวค าแผ่เมตตา ค ากล่าวก่อน-หลัง การเดินจงกรม นั่งสมาธิ (ภาคผนวก 6-7บทสวดอธิษฐานและแผ่เมตตา เดินจงกรม นั่งสมาธิ) การจัดอบรมแบบออนไลน์ การอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิสามารถจัดอบรมในแบบออนไลน์ หากสถานศึกษามีความประสงค์ ที่จะด าเนินการ สามารถท าหนังสือขออนุมัติและด าเนินการได้ (ภาคผนวก 12 การจัดอบรมแบบออนไลน์)

15 บทที่6 บุคลากรที่เกี่ยวขอ้ง และหน้าที่ความรับผิดชอบ ผู้บริหารสาขาและหน้าที่ความรับผิดชอบ 1. ผู้ดูแลสาขา หรือผู้ได้รับมอบหมายในสาขานั้นๆมีหน้าที่ รับผิดชอบในการจัดอบรม ให้เป็นไป ด้วยความเรียบร้อย 2. จัดประชุมผู้เกี่ยวข้องเพื่อชี้แจงก าหนดการอบรม ให้คณะท างานโดยละเอียดและมอบหมาย งานให้ผู้รับผิดชอบด าเนินการในส่วนที่แต่ละคนรับผิดชอบ 3. จัดเตรียมวิทยากร ตามหัวข้อและตารางการฝึกอบรมหรือตามระดับชั้น จัดให้มีการฝึกปฏิบัติ จริงก่อนวันอบรม 4. จัดเตรียมเอกสารที่ใช้ในการอบรมรวมถึงแบบประเมินหลังการอบรม 5. จัดเตรียมพิธีกรและพี่เลี้ยงตามความเหมาะสมเพื่อช่วยเหลือระหว่างการฝึกอบรม 6. จัดเตรียมอุปกรณท์ี่ใชใ้นการอบรม เช่น เครื่องขยายเสียง คอมพิวเตอร์โปรเจคเตอร์นาฬิกา จับเวลา ระฆัง ช่างภาพ ฯ 7. ผู้ดูแลสาขารายงานผลการจัดอบรม ต่อ คณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุ ภาพ วิทยากรและหน้าที่ความรับผิดชอบ คุณสมบัติ 1. จบหลักสูตรอาจาริยสาสมาธิและหลักสูตรอาจาริยสาสมาธิส าหรับยุวสาสมาธิของสถาบัน พลังจิตตานุภาพ 2. มีความสามารถในการสื่อสารกับเด็กและเยาวชนได้ดี หน้าที่รับผิดชอบ 1. บรรยายและจัดการอบรมในหลักสูตรยุวสาสมาธิตามหัวข้อ วัน และ เวลา ที่ได้รับมอบหมาย 2. ใช้เวลาในการบรรยายตามระยะเวลาที่ก าหนดไว้ พี่เลีย้งและหน้าที่รับผิดชอบ คุณสมบัติ 1. จบหลักสูตรครูสมาธิหรือหลักสูตรวิทันตสาสมาธิของสถาบันพลังจิตตานุภาพ หรือเป็นครู ของสถานศึกษานั้นๆ ที่ผ่านการอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อพัฒนาการสอน 2. มีบุคลิกภาพที่เหมาะสม 3. มีความสามารถในการสื่อสารกับเด็กและเยาวชนได้ดี

16 4. มีความรู้และความเข้าใจในการดูแลและให้ค าแนะน าแก่เด็กและเยาวชน หน้าที่รับผิดชอบ 1. สนับสนุน วิทยากร และ สถานศึกษาในการจัดอบรมให้ด าเนินไปด้วยความเรียบร้อย ตามที่ ผู้ดูแลสาขาได้มอบหมาย 2. ประสานงานกับฝ่ายต่างๆที่เกี่ยวข้องในการจัดอบรม คณะท างาน และหน้าที่ความรับผิดชอบ คณะท างาน หมายถึง คณะบุคคลที่ได้รับมอบหมายจากผู้ดูแลสาขา ให้ท าหน้าที่สนับสนุนการ บริหารการจัดอบรมและสนับสนุนการท างานของพี่เลี้ยง ให้การอบรมเป็นไปด้วยความเรียบร้อย โดยต้อง ด าเนินการดังนี้ 1. ไปถึงสถานที่อบรมก่อนเวลา เพื่อตรวจดูความเรียบร้อยก่อนการอบรม 2. แต่งกายให้สุภาพเหมาะสม 3. ตรวจดูความเรียบร้อยในสถานที่จัดอบรม 4. ดูแลความเรียบร้อย อ านวยความสะดวกให้ผู้เข้าอบรมตามความเหมาะสม 5. ร่วมปฏิบัติเดินจงกรม-นั่งสมาธิและท าวัตรเช้า –ท าวัตรเย็น(ในกรณีมีค้างคืน) 6. เข้าร่วมกิจกรรมกับนักเรียนทุกๆ กิจกรรม 7. เป็นผู้ช่วยคณะวิทยากร ตามที่ได้รับมอบหมายในกิจกรรมต่างๆ ตามความเหมาะสม 8. ถ้ามีปัญหาอะไรเกิดขึ้นหรือมีข้อสงสัยให้ปรึกษาวิทยากรหรือผู้รับผิดชอบโครงการอบรมที่ รับผิดชอบทันที

17 บทที่7 : การปิ ดการอบรม และการด าเนินการหลังการอบรม การสรุปกิจกรรม ประมวลผลความรู้ที่ได้รับ ดังนี้ 1. สาขาจัดกิจกรรม ถาม-ตอบ วิชาสมาธิ หัวข้อที่ได้รับการอบรม 2. สรุปวิธีการท าสมาธิ 3. ผู้เข้าอบรมกล่าวแสดงความรู้สึกถึงผลการอบรม (ภาคผนวก 8 การกล่าวแสดงความรู้สึก) พิธีปิ ดการอบรม 1. ประธานจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย ผู้เข้ารับการอบรมยืนขึ้นพนมมือ 2. ผู้ที่รับผิดชอบโครงการกล่าวรายงาน 3. ประธานในพิธีให้โอวาทและปิดการอบรม การปัจฉิมนิเทศและขอขมา การปัจฉิมนิเทศ และท าพิธีขอขมาต่อพระรัตนตรัย ครูบาอาจารย์ และเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรม (ภาคผนวก 9 บทขอขมาต่างๆ และภาคผนวก 10 เพลงอรุณทอแสง) การดา เนินการเกี่ยวกับประกาศนียบัตร 1. สาขาแจ้งรายชื่อผู้ผ่านการอบรมให้คณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ 2. ทีมงานมูลนิธิ ฯ จัดท าประกาศนียบัตรในระบบออนไลน์ 3. สาขาดาวน์โหลดและจัดพิมพ์ใบประกาศนียบัตร สาขาอาจจัดพิธีมอบใบประกาศนียบัตรได้ ตามความเหมาะสม การสร้างสัมพันธเ์พื่อให้เกิดเครือข่าย 1. ความสัมพันธ์ระหว่างสาขากับกลุ่มสาขา : ใช้วิธีการประสานงานกันระหว่างสาขาเพื่อ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและในการฝึกอบรมเพื่อพัฒนางานของสถาบันให้บรรลุเป้าหมาย ตัวอย่างเช่น สาขาที่จัดการอบรมสามารถขอความอนุเคราะห์วิทยากรและพี่เลี้ยง จากกลุ่มสาขาได้ เป็นต้น 2. ความสัมพันธ์ระหว่างสาขากับสถานศึกษา:แนะน าให้เด็กและเยาวชนท าวิทิสาสมาธิ เป็นที่ ปรึกษาให้ค าแนะน า ตลอดจนติดตามผล กระตุ้นให้มีการท าวิทิสาสมาธิอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิด ประสิทธิผลเพื่อขยายงานให้กว้างขวางต่อไป

18 สรุปรายงานการจัดอบรมเสนอคณะกรรมการบริหารหลักสูตร 1. สาขา ท าสรุปรายงานการจัดอบรม ตามแนวทางที่สถาบันพลังจิตตานุภาพก าหนด 2. สรุปรายงานปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ (ถ้ามี) 3. เสนอต่อคณะกรรมการบริหารหลักสูตรภายใน 1 เดือน นับจากวันที่เสร็จสิ้นการอบรม

19 (ภาคผนวก 1) ตัวอย่างหนังสือขออนุมัติ ที่……/…….. โรงเรียน…………………………… วันที่……..เดือน…………… พ.ศ. ……….. เรื่อง ขอความอนุเคราะห์จัดอบรมเยาวชนในหลักสูตรยุวสาสมาธิ เรียน ผู้ดูแลสาขา........ ด้วยโรงเรียน...................................... มีความประสงค์ที่จะจัดการอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธิ นักเรียนชั้น......... ......................................จ านวน ................ คน ทางโรงเรียนจึงใคร่ขอความอนุเคราะห์จากทางสถาบันพลังจิตตานุภาพสาขาที่ .....จัดการอบรมเยาวชน ในหลักสูตร ยุวสาสมาธิตามแนวทางของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ระหว่างวันที่ .............. ........................................................ณ................................................................... จุดประสงค์ในการอบรมในครั้งนี้ 1. เพื่อให้ได้รับการฝึกท าสมาธิอย่างถูกวิธี สามารถน าความรู้ที่ได้รับจากการอบรมไปปฏิบัติเองได้ 2. เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ที่ดีงามแก่เยาวชน ให้มีใจรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และ เป็นก าลังส าคัญที่จะช่วยพัฒนาตนเอง ครอบครัว สังคม ประเทศชาติ และพลโลก ให้เกิดสันติสุข 3. เพื่อพัฒนาจิตใจเยาวชนให้มีความรับผิดชอบ ห่างไกลยาเสพติด และลดการใช้ความรุนแรง ต่างๆ จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณาให้ความอนุเคราะห์ ขอแสดงความนับถือ ลงชื่อ ( ) ผู้อ านวยการ.................................................

20 ที่ ……./………… สถาบันพลังจิตตานุภาพสาขา…………… อ าเภอ...............จังหวัด.................. วันที่........เดือน............พ.ศ. ................ เรื่อง ขออนุมัติจัดอบรมยุวสาสมาธิ เรียน คณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ สิ่งที่ส่งมาด้วย 1. ส าเนาหนังสือของโรงเรียน………….จ านวน 1 ฉบับ 2. ตารางการอบรม …. วัน 3. รายชื่อคณะวิทยากรและพี่เลี้ยงที่รับผิดชอบในการอบรม เนื่องจากสถาบันพลังจิตตานุภาพ สาขา.....................ได้รับหนังสือขอความอนุเคราะห์จาก (โรงเรียนหรือ วิทยาลัย).......................................................... ให้จัดการอบรมเยาวชนในหลักสูตร ยุวสา สมาธิปรากฏตามเอกสารที่ส่งมาพร้อมหนังสือนี้ ทางสถาบันพลังจิตตานุภาพสาขา........................ ได้พิจารณาเห็นสมควรให้ความอนุเคราะห์แก่ (โรงเรียน หรือวิทยาลัย) จึงได้จัดคณะวิทยากรและพี่เลี้ยง ในการจัดอบรมครั้งนี้ ตามเอกสารที่ส่งมาด้วยนี้ จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณาอนุมัติ ขอแสดงความนับถือ ลงชื่อ ( ) ผู้ดูแลสถาบันพลังจิตตานุภาพสาขา............

21 (ภาคผนวก 2) การมอบตัวเป็ นศิษย์ ในการฝึกอบรมหลักสูตรยุวสาสมาธินั้น ผู้ที่เข้าฝึกอบรมควรได้รับการแสดงตนเป็นศิษย์เป็น อาจารย์ตามระเบียบที่เคยปฏิบัติสืบต่อกันมา ดังธรรมเนียมที่เคยปฏิบัติกันมาแต่ครั้งโบราณเมื่อผู้ใด ต้องการจะไปศึกษา ณ ส านักใดก็ต้องเตรียมเครื่องสักการะเข้าไปหา พร้อมทั้งกล่าววาจามอบตัวเป็นศิษย์ เป็นอาจารย์กันให้เรียบร้อยก่อนเพื่ออาจารย์และศิษย์ได้ท าหน้าที่อย่างสบายใจ เมื่ออาจารย์และศิษย์ได้กล่าววาจายอมรับซึ่งกันและกันแล้ว อาจารย์ก็แนะน าพร ่าสอนกล่าว ตักเตือนได้อย่างเต็มที่ เพื่อให้ศิษย์ได้รับความรู้อย่างเต็มความสามารถของแต่ละคน จนกว่าศิษย์จะเป็นคน ดีมีคุณธรรมและมีคุณภาพมากยิ่งขึ้นต่อไป ส่วนศิษย์ก็จะเชื่อฟัง ทั้งยอมรับฟังค าแนะน าพร ่าสอนว่ากล่าวตักเตือนด้วยความเต็มใจ พร้อมทั้ง ปรนนิบัติรับใช้ด้วยความยินดี เพื่อเป็นการตอบแทนบุญคุณท่าน จะท าให้ศิษย์กับอาจารย์เกิดความรัก เมตตา ความปรารถนาดีต่อกัน กลายเป็นความผูกผันระหว่างศิษย์กับอาจารย์ ดังค ากล่าวขานว่า “ศิษย์มี ครู” ณ สถาบันพลังจิตตานุภาพ แห่งนี้ จึงยึดถือธรรมเนียมโบราณนั้นไว้ เพื่อเป็นการสืบสาน วัฒนธรรมที่ดีเช่นนี้ให้คงอยู่คู่โลกไปอีกนาน ขอกราบอาราธนาพระอาจารย์ได้โปรดท าหน้าที่เป็นพระ อาจารย์แก่ผู้เข้าฝึกอบรมยุวสาสมาธิด้วยเถิด และในขณะเดียวกัน ผู้เข้าฝึกอบรมจะท าหน้าที่เป็นศิษย์ที่ดี ของพระอาจารย์ต่อไป

22 (ภาคผนวก 3) บทสวดปฏิญาณมอบตัวเป็ นศิษย์ 1. ให้ตัวแทนชาย – หญิง จ านวน 2 คู่ ถือพานดอกไม้ และพานธูปเทียนแพ - ตัวแทนคู่ที่ 1 วางที่โต๊ะหมู่บูชาพระพุทธรูป - ตัวแทนคู่ที่ 2 วางหน้าโต๊ะหมู่บูชาที่มีรูปภาพสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) หรือ ถวายพระสงฆ์ผู้เป็นประธาน (ตามข้อ 5) 2. ตั้ง นะโม 3 จบ พร้อมกัน 3. ให้ทุกคน กล่าวตาม: อาจาริโย, เมภัณเต, โหหิ, อายัสมะโต, นิสสายะ, วัจฉามิ. (3 จบ) (ขอท่านพึงเป็นอาจารย์ / ของข้าพเจ้าด้วยเถิด / ข้าพเจ้า / จะอยู่รับโอวาทจากท่าน) หมายเหตุ กรณีไม่มีพระสงฆ์เป็นประธาน ให้ใช้เทปเสียงพระอาจารย์หลวงพ่อ เปิดแทน อาจารย์กล่าวว่า “โอปายิกัง”จงเข้ามาศึกษาเถิด พึงรับว่า “สาธุภัณเต” ครับ/ค่ะ อาจารย์ อาจารย์กล่าวว่า “ปฏิรูปัง”จงท าตัวให้เหมาะสม พึงรับว่า “สาธุภัณเต” ครับ/ค่ะ อาจารย์ อาจารย์กล่าวว่า “ปาสาทิเกนะ สัมปาเทหิ จงรับฟังด้วยความเต็มใจเถิด พึงรับว่า “สาธุภัณเต” ครับ/ค่ะ อาจารย์ 4. ต่อไปให้นักศึกษาสวดมอบตัวเป็นศิษย์ให้ทุกคนกล่าวตาม อัชชะตัคเคทานิ, อาจาริโย, มัยหัง ภาโร, อะหัมปิ , อาจาริยัสสะ ภาโร. (3 จบ) (ตั้งแต่วันนี้ไป / ขอให้ท่านได้โปรดท าหน้าที่ / เป็นอาจารย์ของข้าพเจ้าด้วยเถิด /แม้ข้าพเจ้า / ก็จะ ท าหน้าที่ / เป็นศิษย์ของท่านอาจารย์) 5. เสร็จแล้วเชิญตัวแทน - ตัวแทนคู่ที่ 1 วางพานดอกไม้และพานธูปเทียนแพ หน้าโต๊ะหมู่บูชาพระพุทธรูปพร้อมกัน แล้วผู้เข้าอบรมทุกคนกล่าวค าว่า “สาธุ” จากนั้นเชิญตัวแทนกลับเข้าประจ าที่ - ตัวแทนคู่ที่ 2 วางพานหน้าโต๊ะหมู่บูชาที่มีรูปภาพสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) หรือถวายแด่พระสงฆ์ที่เป็นประธานในพิธีโดยเริ่มจาก ตัวแทนฝ่ ายชายน าพานธูปเทียนแพ ถวายแด่พระอาจารย์ แล้วผู้เข้าอบรมกล่าวค าว่า “สาธุ” พร้อมกัน หลังจากนั้นเชิญตัวแทน ฝ่ ายหญิงน าพานดอกไม้ถวายแด่พระอาจารย์ แล้วผู้เข้าอบรมกล่าวค าว่า “สาธุ” พร้อมกัน เชิญตัวแทนกลับเข้าประจ าที่ เป็นอันเสร็จพิธี

23 (ภาคผนวก 4) ค าสัตย์ปฏิญาณ ข้าพเจ้า จะขอตั้งสัตย์ปฏิญาณว่า ข้อที่หนึ่ง ข้าพเจ้า จะมีเมตตาต่อกัน ข้อที่สอง ข้าพเจ้า จะมีความสามัคคีกัน ข้อที่สาม ข้าพเจ้า จะให้อภัยซึ่งกันและกัน ข้อที่สี่ ข้าพเจ้า จะไม่น าวิชาสมาธิไปใช้ในทางที่ผิด ข้อที่ห้า ข้าพเจ้า จะท าสมาธิแผ่เมตตาจิต แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย เพื่อความสันติสุขของโลกยิ่งขึ้นต่อไป

24 (ภาคผนวก 5) บทสวดลาพระอาจารย์ หันทะทานิ, มะยัง ภันเต, อาปุจฉามะ พะหุกิจจา มะยัง พะหุกะระณียา ท่านอาจารย์ ข้าพเจ้าทั้งหลายจะขอลากลับแล้ว เพราะมีกิจธุระหลายอย่างจะพึงท า พระสงฆ์ผู้รับลากล่าวค าว่า “ยัสสะทานิ ตุมเห กาลัง มัญญะถะ บัดนี้เป็นเวลาสมควรแก่การลากลับแล้ว ผู้ลาพึงรับพร้อมกันว่า “อามะ ภันเต” ครับ/ค่ะ อาจารย์ หมายเหตุ กรณีไม่มีพระสงฆ์เป็นประธาน ให้ใช้เทปเสียงพระอาจารย์หลวงพ่อ เปิดแทน แล้วกราบ 3 ครั้ง เป็นอันเสร็จพิธี

25 (ภาคผนวก 6) บทสวดอธิษฐานและแผ่เมตตาเดินจงกรม บทสวดอธิษฐานก่อนเดินจงกรม เมตตา กรุณา มุทุตาอุเบกขา พุทโธ พุทโธ พุทโธ ค าแผ่เมตตาหลังเดินจงกรม สัพเพ สัตตา สุขิตา โหนตุ ขอให้สัตว์ทั้งหลายจงเป็นสุข ๆเถิด

26 (ภาคผนวก 7) บทสวดอธิษฐานและแผ่เมตตาน่ังสมาธิ บทสวดอธิษฐานก่อนน่ังสมาธิ ข้าพเจ้า ระลึกถึง คุณพระพุทธเจ้า คุณพระธรรม คุณพระสงฆ์ คุณบิดา มารดา คุณครูบาอาจารย์ จงมาดลบันดาล ให้ใจของข้าพเจ้า จงรวมลงเป็นสมาธิ พุทโธ ธัมโม สังโฆ, พุทโธ ธัมโม สังโฆ, พุทโธ ธัมโม สังโฆ, พุทโธ พุทโธ พุทโธ คา แผ่เมตตาหลังน่ังสมาธิ สัพเพ สัตตา สะทา โหนตุ, อะเวรา สุขะชีวิโน ขอให้สัตว์ทั้งหลาย จงเป็นผู้ไม่มีเวรต่อกันและกัน จงเป็นผู้ด ารงชีพอยู่เป็นสุขทุกเมื่อเถิด กะตัง ปุญญัง ผะลัง มัยหัง, สัพเพ ภาคี ภะวันตุ เต ขอให้สัตว์ทั้งสิ้นนั้น จงเป็นผู้มีส่วนได้เสวยผลบุญ อันที่ข้าพเจ้าได้บ าเพ็ญแล้วนั้นเทอญ

27 (ภาคผนวก 8) การกล่าวแสดงความรู้สึกผู้เข้าอบรม ตัวอย่างการแสดงความรู้สึก แนะน าตัวชื่อ ..................................... นามสกุล ............................................... 1.ก่อนการอบรมมีความรู้สึกอย่างไร 2.หลังการอบรมมีความรู้สึกอย่างไร 3.สุดท้ายอยากพูดขอบคุณใครบ้าง

28 (ภาคผนวก 9) บทขอขมาต่างๆ ค ากล่าวขอขมาพระรัตนตรัย • นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ • นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ • นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ รัตนัตตะเย ปะมาเทนะ / ทะวารัตตะเยนะ กะตัง / สัพพัง อะปะราธัง / ขะมะถะ เม ภันเต (๓ หน) ถ้าความประมาทพลาดพลั้งอันใด ที่ข้าพเจ้าได้กระท าแล้วทั้งตั้งใจ และไม่ได้ตั้งใจ ด้วยกาย ด้วย วาจา และด้วยใจ ในพระพุทธเจ้า ในพระธรรม และในพระสงฆ์ ขอได้โปรดอโหสิกรรม / ในความประมาท พลาดพลั้งทั้งหลายเหล่านั้น แก่ข้าพเจ้าด้วยเทอญ สาธุ (ตัวแทนคู่ที่ 1 น าพานดอกไม้ และพานธูปเทียนแพ ไปวางที่โต๊ะหมู่บูชา) ค าสวดขอขมาอาจารย์ และศิษย์(ผู้เข้าอบรม) อาจาริเย ปะมาเทนะ / ทะวารัตตะเยนะ กะตัง / สัพพัง อะปะราธัง / ขะมะตุโน ภันเต (๓ หน) ถ้าความประมาทพลาดพลั้งอันใด ที่ข้าพเจ้าได้กระท าแล้ว ทั้งที่ตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ ด้วยกาย ด้วยวาจา และด้วยใจ ในพระอาจารย์ ขอได้โปรดอโหสิกรรม / ในความประมาทพลาดพลั้งทั้งหลาย เหล่านั้น แก่ข้าพเจ้าด้วยเทอญ สาธุ อาจารย์ อะหัง ขะมามิ ตุมเหหิปิ เม ขะมิตัพพัง อาจารย์ขออโหสิกรรมสิกรรม ให้ท่านทั้งหลาย แม้ท่านทั้งหลาย พึงอโหสิกรรมแต่อาจารย์ด้วย นักศึกษา อามะ ภันเต ครับ / ค่ะ อาจารย์ (ตัวแทนคู่ที่ 2 น าพานดอกไม้ และพานธูปเทียนแพ ถวายแด่พระอาจารย์ แล้วผู้เข้าอบรมกล่าวว่า สาธุพร้อมกัน) อาจารย์ สวดอวยพรภาษาบาลี และภาษาไทย จบแล้วผู้เข้าอบรมกล่าวว่า สาธุ พร้อมกัน หมายเหตุ กรณีไม่มีพระสงฆ์เป็นประธาน ให้ใช้เทปเสียงพระอาจารย์หลวงพ่อ เปิดแทน

29 คา ขอขมาโทษเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรม กาเย นะ วาจายะ วะ เจตะสา วา ด้วยกายก็ดี ด้วยวาจาก็ดี ด้วยใจก็ดี สะหะธัมมิเก กุกัมมัง ปะกะตัง มะยายัง เป็นกรรมที่น่าติเตียนอันใด ที่ข้าพเจ้ากระท าแล้วในเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรม สะหะธัมมิโก ปะฏิคคันหะตุ อัจจะยันตัง ขอให้เพื่อนผู้ปฏิบัติธรรม จงอโหสิกรรม ในโทษล่วงเกินอันนั้น กาลันตะเล สังวะริตุง วะ สะหะธัมมิเก เพื่อการส ารวมระวัง ในเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรมในครั้งต่อไป ถ้าความผิดพลาดอันใดที่ได้กระท าไปแล้ว ทั้งที่ตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ ขอให้เป็นอโหสิกรรมต่อกันและกันตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปเทอญ..สาธุ

30 (ภาคผนวก 10) เพลงอรุณทอแสง อรุณ….ทอแสง….(อรุณทอแสง)…. เพราะความ…แข็งแรงภายใน… อรุณ….ทอแสง….(อรุณทอแสง)…. มิเปลี่ยนแปลง… มีจิตแจ่มใส… อรุณ….ทอแสง…. มิหน่ายแหนง ร่วมแรงร่วมใจ พลังยิ่งใหญ่ รวมใจชาวเราที่มา ความรักแรกเริ่ม เหมือนเริ่มฟ้ากว้าง สาดแสงสว่าง ส่องทั่วพสุธา ภูเขาขวางกั้นไม่หวั่นอุรา สองเท้าฟัน ฝ่า…. ท าสมาธิ ที่ดอยอินทนนท์ ความรักซาบซึ้ง….(ความรักซาบซึ้ง…) แนบตรึงที่ตรงดวงจิต กับได้พบมิตร…(กับได้พบมิตร….) ถูกจิตถูกใจทุกหน…กัลยา…ณ…มิตร…แนบสนิทชิดในทุกคน…เคียงกันไม่บ่น…. แม้นเหนื่อยล้าปานใด… (แม้นเหนื่อยล้าปานใด) เพื่องานหลวงพ่อ….(เพื่องานหลวงพ่อ….) สานต่อให้เกรียงไกร ร่วมแรงร่วมใจ คนละไม้คนละมือ…. ไม่นานแน่แน่…(ไม่นานแน่แน่…) ก็ถึงเส้นชัย ไม่ใกล้…ไม่ไกล…(ไม่ใกล้…ไม่ไกล…) (พร้อมกัน) คว้าไปเถอะหนาพวกเรา (ดนตรี)

31 (ภาคผนวก 11) แผนผังการจัดสถานทสี่า หรบัการฝึกอบรม เวที จอส าหรับรับภาพโปรเจคเตอร์ หรือ จอส าหรับรับภาพโปรเจคเตอร์ โต๊ะโน๊ตบุ๊ก โต๊ะวางสัมภาระ โต๊ะวางของรางวัล เก้าอี้และโต๊ะวาง ส าหรับพิธีการ โต๊ะหมู่บูช า หมายเหตุ ต าแหน่งจอปรับตามความเหมาะสม ภาพพระอาจารย์หลวงพ่อ

32 (ภาคผนวก 12) การจัดอบรมแบบออนไลน์ 1.ก่อนด าเนินการ 1.1 สาขารายงานขออนุมัติการจัดอบรมแบบออนไลน์ หลักสูตรยุวสาสมาธิ ไปยังคณะ กรรมการบริหารหลักสูตร มูลนิธิสถาบันพลังจิตตานุภาพ หลวงพ่อวิริยังค์ สิรินธฺโร 1.2 สาขาแต่งตั้งคณะท างาน ด้านต่าง ๆ เพื่อด าเนินการบริหารการฝึกอบรม 1.2.1 คณะท างานประสานวิทยากร อาจาริยสาสมาธิเพื่อช่วยเหลือวิทยากร 1.2.2 คณะท างานประสานงานหน่วยงานที่แจ้งความประสงค์ให้ฝึกอบรม 1.2.3 คณะท างานระบบโสตทัศนูปกรณ์ กระแสไฟฟ้า แสงสว่าง และการเตรียมสัญญาณ อินเตอร์เน็ต 1.3 เตรียมความพร้อม คณะท างาน ผู้เกี่ยวข้องและผู้เข้ารับการอบรมเพื่อทดลองซักซ้อม เรื่องระบบ ออนไลน์ 1.4 เตรียมไฟล์ วีดิทัศน์ เกี่ยวกับกิจกรรมและพิธีการด้านต่าง ๆ เช่น พิธีมอบตัวเป็นศิษย์ บทสวด มนต์ บทกล่าวอธิษฐานเดินจงกรม นั่งสมาธิ บทสวดแผ่เมตตาหลังเดินจงกรม นั่งสมาธิ วีดิทัศน์ประวัติ พระอาจารย์หลวงพ่อ เป็นต้น 1.5 เตรียมไฟล์ การแนะน าการเดินจงกรม การนั่งสมาธิ ส่งให้ผู้รับผิดชอบโครงการเปิดแนะน าให้ผู้ เข้ารับการอบรมดูล่วงหน้า 2. ตารางการฝึ กอบรม ให้สาขาพิจารณาจัดตารางการจัดอบรมแบบออนไลน์ตามความเหมาะสม 3. วันฝึ กอบรม แนะน าแนวทางการเรียนออนไลน์ให้ผู้เข้ารับการอบรมทราบ 3.1 แนะน าให้ผู้เข้ารับการอบรมเปิดกล้องในอุปกรณ์และปิดเสียง ยกเว้นกรณีที่ต้องการสื่อสารกับ วิทยากร 3.2 ต้องอยู่ในระบบออนไลน์ จนครบเวลาตามตารางการจัดอบรมที่ก าหนด 3.3 ห้ามบันทึกภาพและเสียง PowerPoint ของผู้บรรยาย 3.4 ให้เกียรติผู้บรรยายในขณะรับชมและฟังบรรยาย 4. การด าเนินการหลังการอบรมแล้วเสร็จ 4.1 ประเมินผลการฝึกอบรม 4.2 รายงานผลการฝึกอบรมให้คณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ 4.3 การด าเนินการเกี่ยวกับประกาศนียบัตร ซึ่งคณะอนุกรรมการไอที จัดท าประกาศนียบัตรใน ระบบออนไลน์ดาวน์โหลดและจัดพิมพ์ใบประกาศนียบัตร

33