คู่มือหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการทำงาน

ประกาศคณะกรรมการบริหารสถาบันพลังจิตตานุภาพ เรื่อง อนุมัติการใช้คู่มือหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการทา งาน -------- ตามที่คณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ ได้มอบหมายให้ คณะอนุกรรมการหลักสูตรอื่น ๆ จัดท าคู่มือหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน ส าหรับใช้เป็นเครื่องมือ ปฏิบัติงานของสถาบันพลังจิตตานุภาพ ในการจัดอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน แก่ หน่วยงานหรือองค์กรต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนที่มีความประสงค์ให้บุคลากรของตนได้มีโอกาสศึกษา พระพุทธศาสนาและการปฏิบัติสมาธิสะสมพลังจิตอันจะเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล สร้างความสุขทั้งแก่ ตนเองและบุคคลอื่น เพื่อความสงบสุข และสันติสุขในโลก คู่มือหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างานเล่มนี้ ได้ผ่านการพิจารณาของคณะอนุกรรมการ กลั่นกรองงานวิชาการและได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารสถาบันพลังจิตตานุภาพแล้ว ขอให้ สถาบันพลังจิตตานุภาพทุกสาขาจัดการอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน โดยยึดถือและ ปฏิบัติตามคู่มือนี้ให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน เพื่อความถูกต้อง และธ ารงรักษาวิชาสมาธิในสมเด็จพระญาณ วชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ให้คงอยู่ตลอดไป หวังว่าคู่มือนี้จะช่วยสนับสนุนการปฏิบัติงานของสาขา ในการจัดการอบรมสมาธิแก่บุคลากรใน หน่วยงานหรือองค์กรต่างๆ ที่สนใจการศึกษาและปฏิบัติสมาธิให้มีความสะดวก คล่องตัว และมีความเป็น เอกภาพในการปฏิบัติที่ถูกต้อง ขออนุโมทนาและสาธุการกับทุกท่านทุกสาขามา ณ ที่นี้ ประกาศ ณ วันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2565 (ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม) ประธานคณะกรรมการบริหารสถาบันพลังจิตตานุภาพ

ค าน า คู่มือการจัดหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน จัดท าขึ้นเพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน ให้ มีความถูกต้อง คล่องตัว มีความง่ายต่อการปฏิบัติและเป็นไปในแนวทางเดียวกัน เพื่อให้สาขาที่เปิดการ อบรมตามหลักสูตรแล้วและสาขาที่ก าลังจะเปิดการอบรมในอนาคต ได้ศึกษาเป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน ร่วมกัน โดยคณะอนุกรรมการหลักสูตรอื่น ๆ ได้รวบรวมข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการจัดอบรมหลักสูตร สมาธิเพื่อความสุขในการท างานอย่างละเอียดทุกขั้นตอนตั้งแต่การประสานงานก่อนการอบรม การบริหาร จัดการขณะอบรม และการด าเนินงานหลังการอบรม ตลอดจนระเบียบปฏิบัติต่าง ๆ ที่เป็นข้อก าหนดในการ ด าเนินงานเพื่อให้สาขาใช้เป็นคู่มือในการจัดอบรมได้อย่างสะดวก ฉะนั้น จึงมีความปรารถนาอย่างยิ่งที่จะให้คู่มือเล่มนี้มีส่วนช่วยสนับสนุนการปฏิบัติงานของทุกสาขา ให้มีความถูกต้อง คล่องตัวและง่ายต่อการปฏิบัติยิ่งขึ้น เพื่อสานต่องานของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ให้เกรียงไกร ดังปณิธานที่จะสร้างความสันติสุขและสันติภาพให้กับชาวโลกด้วยสมาธิ คณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ

สารบัญ หน้า บทที่1 บทน า 1 • ความเป็นมา 1 • ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักสูตร 1 • วัตถุประสงค์ 2 • ขอบเขตงาน 2 • หน้าที่ความรับผิดชอบของสาขา 2 • แนวปฏิบัติเกี่ยวกับคู่มือ 2 • ประโยชน์ของคู่มือ 3 บทที่2 ระเบียบปฏิบัติและระบบการอบรม 4 • คุณสมบัติของผู้เข้าอบรม 4 • การคัดเลือกผู้เข้าอบรม 4 • ข้อปฏิบัติของผู้เข้าอบรม 4 • ระบบการอบรม 4 • การนับเวลาการอบรม 6 • การจบหลักสูตร 6 บทที่3 ภาพรวมการด าเนินงาน 7 • ขั้นตอนการท างาน 7 • การจัดท าแผนรายปี 7 บทที่4 การด าเนินการก่อนจัดการอบรม 8 • การขออนุมัติจัดการอบรม 8 • การเตรียมความพร้อมด้านต่าง ๆ ก่อนการจัดอบรม 8 • การจัดท าตารางการอบรม 9 • การประชาสัมพันธ์รับสมัครผู้เข้าอบรม 12 • การรับลงทะเบียนผู้เข้าอบรม 12 บทที่5 การด าเนินการจัดการอบรม 13 • การปฐมนิเทศและเปิดการอบรม 13

สารบัญ (ต่อ) หน้า • การบริหารจัดการห้องอบรม 13 • การออกรหัสประจ าตัวผู้เข้าอบรม 13 • การท าป้ายชื่อผู้เข้าอบรม 13 • การควบคุมเวลาภาควิชาการและภาคปฏิบัติ 13 • หนังสือ เอกสาร และสื่อที่ใช้ในหลักสูตร 14 • การตอบค าถามผู้เข้าอบรม 14 • การสร้างความสัมพันธ์ในกลุ่มผู้เข้าอบรม 14 บทที่6 บุคลากรทเี่กี่ยวข้องและหน้าทคี่วามรับผิดชอบ 15 • ผู้บริหารสาขาและหน้าที่ความรับผิดชอบ 15 • คณะท างานและหน้าที่ความรับผิดชอบ 15 • คณะพี่เลี้ยงและหน้าที่ความรับผิดชอบ 15 บทที่7 การปิ ดการอบรมและการด าเนินการหลังการอบรม 16 • การกล่าวแสดงความรู้สึกของผู้เข้าอบรม 16 • การปัจฉิมนิเทศ 16 • การสรุปผลการอบรม 16 • การแจ้งรายชื่อผู้จบหลักสูตร 16 • การด าเนินการเกี่ยวกับประกาศนียบัตร 16 • สรุปรายงานการจัดหลักสูตรเสนอคณะอนุกรรมการหลักสูตรที่รับผิดชอบ 16 ภาคผนวก 17 1) ค ากล่าวในพิธีปฐมนิเทศ ตามแบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ 18 2) บทสวดในการปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 20 3) ค ากล่าวในพิธีปัจฉิมนิเทศ ตามแบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ 21

1 บทที่1 บทน า ความเป็ นมา สมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ได้เล็งเห็นถึงความส าคัญและการรู้เท่าทันกระแสแห่ง ความเปลี่ยนแปลงในยุคโลกาภิวัตน์ การปลุกจิตส านึกที่ถูกต้องดีงาม การปรับค่านิยมและเสริมสร้าง คุณธรรมและจริยธรรมเพื่อเป็นการพัฒนาจิตใจให้มั่นคงยิ่งขึ้น รวมทั้งมีแนวคิดที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตทั้ง ร่างกายและจิตใจของบุคลากรที่ปฏิบัติงานอยู่ภายในองค์กรต่าง ๆ โดยให้มีโอกาสได้ศึกษาสมาธิและปฏิบัติ ธรรมตามเวลาที่เหมาะสม จึงได้จัดท าหลักสูตร "สมาธิเพื่อความสุขในการท างาน" ขึ้น การอบรมหลักสูตรนี้ เริ่มครั้งแรกในเดือน กันยายน 2562 เป็นต้นมา และได้จัดอบรมมาแล้ว 4 ครั้งแก่บุคลากรหน่วยงานดังนี้ ครั้งที่ 1 ศูนย์การประชุมและนิทรรศการไบเทค บางนา ครั้งที่ 2 กระทรวงวัฒนธรรม ที่วัดศรีสุดาราม ครั้งที่ 3 กระทรวงสาธารณสุข ที่โรงแรมริชมอนด์ นนทบุรี ครั้งที่ 4 ส านักงานโครงการบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร การจัดอบรมแต่ละครั้ง ได้รับความสนใจจากผู้เข้าอบรม ซึ่งเป็นผู้บริหารและบุคลากรของแต่ละ หน่วยงานเป็นอย่างมาก เพราะสามารถน าสมาธิไปใช้ในการด ารงชีวิตและการท างานได้อย่างมีความสุข อัน เป็นการเสริมสร้างศักยภาพและความพร้อมในการรองรับสภาวะสังคมในปัจจุบันได้เป็นอย่างดี ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักสูตร หลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน เป็นหลักสูตรที่สามารถเปิดการอบรมให้แก่หน่วยงานทั้ง ภาครัฐและภาคธุรกิจที่มีความต้องการให้บุคลากรได้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องของสมาธิ เมื่อเข้ารับ การอบรมแล้วจะสามารถน าความรู้ที่ได้รับไปใช้ประโยชน์ในการด าเนินชีวิตประจ าวันและการปฏิบัติงานได้ อย่างมีความสุข มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลยิ่งขึ้นต่อไป หลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างานนี้เป็นหลักสูตรการอบรมระยะสั้น ซึ่งได้ออกแบบให้เหมาะ กับบุคลากรที่ปฏิบัติงานอยู่ในองค์กรต่าง ๆ ที่จะสามารถเรียนรู้วิธีการปฏิบัติสมาธิที่ถูกต้องตามแนวทางของ สมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) และเมื่อได้เรียนรู้เบื้องต้นแล้วเกิดความสนใจ มีความศรัทธา ก็ อาจจะท าให้บุคคลเหล่านั้นสมัครเรียนหลักสูตรวิทันตสาสมาธิหรือหลักสูตรครูสมาธิต่อไป ซึ่งเป็นไปตาม ความประสงค์ของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ที่ต้องการให้ผู้คนท าสมาธิกันมาก ๆ เพื่อให้เกิด สันติสุขแก่ชาวโลกตลอดไป

2 วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้การจัดอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน เป็นไปในแนวทางเดียวกันและมี เอกภาพ 2. เพื่อช่วยให้การบริหารจัดการการอบรมของแต่ละสาขา มีความสะดวก ชัดเจน มีประสิทธิภาพและ ประสิทธิผล 3. เพื่อเป็นแนวทางในการด าเนินงานของผู้ปฏิบัติงานในสาขา ขอบเขตงาน 1. การจัดการอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างานตามที่ได้รับอนุมัติจากคณะ กรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ 2. การพัฒนาบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการจัดการอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน 3. การประสานความร่วมมือกับกลุ่มสาขา/สาขา และคณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้อง ในการบริหารงาน การจัดการปัญหา และการพัฒนางาน หน้าทคี่วามรับผิดชอบของสาขา 1. หน้าที่ความรับผิดชอบต่อสถาบันพลังจิตตานุภาพ โดยการจัดการอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อ ความสุขในการท างาน ตามแนวทางของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) และสถาบันพลังจิตตานุ ภาพ 2. หน้าที่ความรับผิดชอบต่อผู้เข้าอบรม โดยการจัดระบบงานและพัฒนาบุคลากรเพื่อดูแลให้ผู้เข้า อบรมมีความรู้ มีทักษะการปฏิบัติสมาธิ มีความสุขในการอบรม และจบหลักสูตรให้ได้สัดส่วนมากที่สุดของ จ านวนผู้เข้าอบรมแรกเข้าในแต่ละครั้งที่จัดอบรม 3. หน้าที่ความรับผิดชอบต่อกลุ่มสาขา โดยการประสานความร่วมมือตามหลักการบริหารงานที่ดี ทั้ง ในการวางแผน การด าเนินงาน และการพัฒนางาน แนวปฏิบัติเกี่ยวกับคู่มือ 1. ทุกสาขาของสถาบันพลังจิตตานุภาพที่ได้รับการอนุมัติให้เปิดอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุข ในการท างานต้องปฏิบัติตามคู่มือนี้ 2. หากสาขาใดมีเหตุจ าเป็นที่ไม่สามารถปฏิบัติตามคู่มือนี้ได้ จะต้องได้รับการอนุมัติจากคณะ กรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ จึงจะด าเนินการได้ 3. การปรับปรุงแก้ไขคู่มือ ท าได้โดยคณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพเป็นผู้ น าเสนอประเด็นการแก้ไขปรับปรุง เสนอให้คณะกรรมการบริหารงานวิชาการ สถาบันพลังจิตตานุภาพ เป็น ผู้อนุมัติการปรับปรุง

3 4. ให้เริ่มใช้คู่มือนี้ ตั้งแต่วันที่ 15 เมษายน 2565 เป็นต้นไป ประโยชนข์องคู่มือ เป็นแนวทางด าเนินงานส าหรับบุคลากรในสาขาของสถาบันพลังจิตตานุภาพ ท าให้มีระบบการ ด าเนินงานที่ชัดเจน มีประสิทธิภาพ และเป็นไปในทิศทางเดียวกันในทุกสาขา ดังนี้ 1. ช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในการท างาน 2. ลดขั้นตอนการท างานที่ซ ้าซ้อน 3. ได้งานที่มีคุณภาพตามที่ก าหนด 4. ส่งเสริมการท างานที่เป็นระบบและมาตรฐานเดียวกัน 5. ท าให้เกิดเอกภาพในการท างาน 6. สามารถท างานแทนกันได้

4 บทที่2 ระเบียบปฏิบัติและระบบการอบรม คุณสมบัติของผู้เข้าอบรม เป็นบุคลากร พนักงาน ในองค์กรต่าง ๆ และหน่วยงานทั้งภาครัฐและภาคธุรกิจที่มีความต้องการให้ จัดการอบรม การคัดเลือกผู้เข้าอบรม หน่วยงานเป็นผู้คัดเลือกผู้เข้าอบรม ข้อปฏิบัติของผู้เข้าอบรม ข้อก าหนดที่ต้องปฏิบัติในการมาเข้าอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน มีดังนี้คือ 1. ตั้งใจศึกษาภาคทฤษฎี ภาคปฏิบัติ และภาคกิจกรรม ตามแนวทางของสถาบันพลังจิตตานุภาพ 2. ปิดเครื่องมือสื่อสารทุกชนิด หรือตั้งระบบสั่น ระหว่างฟังค าบรรยาย ท ากิจกรรม และปฏิบัติสมาธิ 3. แต่งกายสุภาพเรียบร้อย เช่น ไม่สวมกางเกงขาสั้น กางเกงยีน เสื้อกล้าม เสื้อสายเดี่ยว รองเท้า แตะ หรือแต่งกายตามที่หน่วยงานก าหนด 4. เข้าเรียนและปฏิบัติตรงเวลา ครบถ้วนตามที่ก าหนด 5. ห้ามแจกจ่ายเอกสาร เรี่ยไร ขายสินค้า ที่ไม่ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานหรือสาขา 6. ห้ามบันทึกภาพ PowerPointและเสียงค าบรรยายของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์สิรินฺธโร) รวมทั้งของวิทยากร 7. มีมนุษยสัมพันธ์ มีคุณธรรม เคารพผู้อื่น และท างานร่วมกับผู้อื่นได้ ระบบการอบรม รูปแบบการอบรม การจัดหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างานนี้ เป็นการจัดอบรมระยะสั้น นอกสถานที่ของสาขา แบบไม่พักค้างคืน ตามความประสงค์ของหน่วยงาน โดยหน่วยงานเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการจัดอบรม ทั้งหมด และสถาบันพลังจิตตานุภาพเป็นผู้จัดวิทยากร ระยะเวลาของหลักสูตร ก าหนดให้จัดการอบรม จ านวน 20ชั่วโมง โดยสาขาอาจปรับระยะเวลาของการอบรมได้ตามความ พร้อมและความต้องการของหน่วยงาน เช่น อบรม 10 ครั้ง ครั้งละ 2ชั่วโมง หรืออบรม 7 ครั้ง ครั้งละ 3 ชั่วโมง ส่วนครั้งสุดท้าย 2 ชั่วโมง เป็นต้น ทั้งนี้ระยะเวลาของการอบรมต้องต่อเนื่องกันเพื่อให้การเรียนรู้ภาคทฤษฎี และการปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิเป็นไปอย่างต่อเนื่อง

5 วิธีการอบรม ประกอบด้วย 1. การฟังการบรรยาย 2. การท ากิจกรรมหลังการบรรยาย เช่น ถาม-ตอบ ทบทวนความเข้าใจ การอภิปราย กรณีศึกษา 3. การปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ หัวข้อเนือ้หา เนื้อหาที่ก าหนดเป็นหลักสูตรกลางส าหรับหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน มีจ านวน 10 หัวข้อ หัวข้อละ 2 ชั่วโมง รวม 20 ชั่วโมง ดังนี้ 1. จุดประสงค์ของการท าสมาธิและประโยชน์ของสมาธิ 2. การเริ่มต้นท าสมาธิที่ถูกต้องและให้ได้ผล 3. การท าจิตให้สงบด้วยการบริกรรม 4. ลักษณะของสมาธิและการวัดผลของสมาธิ 5. สมาธิกับการควบคุมอารมณ์และการเพิ่มของสมาธิ 6. การป้องกันไม่ให้สมาธิเสื่อมหรือเกิดการหลงผิด 7. สมาธิกับการพัฒนาใจและกาย 8. สมาธิกับการพัฒนาคุณภาพ 9. การท าสมาธิเพื่อเพิ่มศักยภาพ 10. สรุป ถามตอบปัญหา การแสดงความรู้สึก และปิดการอบรม ทั้งนี้คณะอนุกรรมการหลักสูตรอื่น ๆ อาจอนุมัติให้ใช้ชื่อหัวข้อที่น่าสนใจซึ่งเหมาะสมกับความ เปลี่ยนแปลงตามความต้องการของหน่วยงานแต่เนื้อหาไม่ผิดเพี้ยนไปจากมาตรฐานกลางที่ก าหนดไว้ เช่น หัวข้อเนื้อหาแบบ 7 หัวข้อ ต่อไปนี้ 1. ท าไมเราจึงควรท าสมาธิ 2. วิธีการท าสมาธิที่ถูกต้องและให้ได้ผล 3. การพัฒนาจิต: ความฉลาดในการใช้อารมณ์ 4. การป้องกันไม่ให้สมาธิเสื่อมหรือเกิดการหลงผิด 5. Upskill, Reskill & Future Skill: ทักษะจ าเป็นต่อความส าเร็จในการปฏิบัติงาน 6. โลกเปลี่ยน...วิถีชีวิตปรับ: สมาธิกับการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต 7. สรุป ถามตอบปัญหา การแสดงความรู้สึก และปิดการอบรม

6 การนับเวลาการอบรม สาขาและหน่วยงานร่วมกันรับผิดชอบข้อมูลผู้เข้าอบรมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เพื่อเป็น หลักฐานในการนับเวลาการเข้าอบรมทั้งหมดโดยใช้ระบบบริหารจัดการข้อมูล บนแพลตฟอร์มออนไลน์ของ สถาบันพลังจิตตานุภาพ การจบหลักสูตร ต้องเข้าอบรมเต็มเวลาตามที่หลักสูตรก าหนด

7 บทที่3 ภาพรวมการด าเนินงาน ขั้นตอนการทา งาน 1. ขออนุมัติจัดการอบรม 2.จัดท าตารางการอบรม 3.จัดคณะวิทยากร พี่เลี้ยง พิธีกร ช่างภาพ ช่างบันทึกวีดิทัศน์ 4.จัดเตรียมหนังสือ เอกสาร และสื่อที่ใช้ในการอบรม 5. ด าเนินการจัดการอบรม 6. ควบคุมเวลาภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ 7. ด าเนินการเกี่ยวกับประกาศนียบัตร 8. สรุปรายงานการจัดหลักสูตรเสนอคณะอนุกรรมการหลักสูตรที่รับผิดชอบ การจัดท าแผนรายปี การจัดท าแผนรายปี เป็นการก าหนดกรอบภารกิจ เป้าหมาย และกิจกรรมต่าง ๆ ในการจัดอบรม ตามหลักสูตร ซึ่งถือว่ามีความส าคัญต่อการบริหารจัดการและพัฒนาการจัดอบรมให้มีประสิทธิภาพและ ประสิทธิผลยิ่งขึ้น โดยการประสานความร่วมมือในกลุ่มสาขาให้เกิดการวางแผน การด าเนินงาน และการ พัฒนางานร่วมกัน สาระในแผนรายปีประกอบด้วย 1. จ านวนครั้งที่จะเปิดอบรมในปีนั้น และก าหนดเวลาการเปิดอบรม 2. ประมาณการจ านวนผู้เข้าอบรม โดยก าหนดอัตราส่วนพี่เลี้ยงต่อผู้เข้าอบรม โดยพิจารณาตาม ความเหมาะสม 3. แผนการประชาสัมพันธ์การจัดอบรมแก่องค์กรต่าง ๆ เพื่อขยายงานตามแนวทางของสถาบันพลัง จิตตานุภาพ และสอดคล้องกับความต้องการของหน่วยงาน 4. แผนการบริหารเพื่อให้ผู้เข้าอบรมผ่านการอบรมให้ได้สัดส่วนมากที่สุด 5. สาขา/กลุ่มสาขา อาจเริ่มจัดท าแผนในเดือนตุลาคม และส่งแผนรายปีให้คณะอนุกรรมการ หลักสูตรที่รับผิดชอบ ภายในวันที่ 15 ธันวาคม ของทุกปี หากมีการเปลี่ยนแปลงสาระในแผน สาขา/กลุ่ม สาขา ต้องแจ้งโดยเร็วที่สุด 6. การประเมินติดตามและพัฒนา 6.1 จุดมุ่งหมายของการประเมินติดตาม เพื่อรู้สภาพปัจจุบันและการพัฒนาที่ตรงประเด็น 6.2 การประเมินติดตามและพัฒนา ด าเนินการเป็นรายปี 6.3 คณะกรรมการประเมินและติดตาม ประกอบด้วย ตัวแทนสาขา ตัวแทนกลุ่มสาขา และคณะ บุคคลที่เกี่ยวข้อง 6.4 คณะกรรมการประเมินจัดท ารายงานเสนอในกลุ่มสาขา คณะอนุกรรมการหลักสูตรที่ รับผิดชอบ และคณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลังจิตตานุภาพ เพื่อการพัฒนาร่วมกัน

8 บทที่4 การด าเนินการก่อนจัดการอบรม การขออนุมัติจัดการอบรม 1. สาขาศึกษาระเบียบปฏิบัติและคู่มือการจัดหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการท างาน 2. สาขาประสานงาน และประเมินความพร้อมของหน่วยงาน ด้านบุคลากร ด้านอาคารสถานที่ วัสดุ อุปกรณ์ และค่าใช้จ่ายในการจัดอบรม 3. สาขาท าหนังสือขออนุมัติจัดการอบรม พร้อมแนบตารางก าหนดการอบรม จัดส่งไปยังส านักงาน มูลนิธิสถาบันพลังจิตตานุภาพ หลวงพ่อวิริยังค์ สิรินฺธโร เพื่อเสนอคณะกรรมการบริหารหลักสูตร สถาบันพลัง จิตตานุภาพ พิจารณาอนุมัติเป็นครั้ง ๆ ไป การเตรียมความพร้อมด้านต่าง ๆ ก่อนการจัดอบรม สาขามีหน้าที่เตรียมความพร้อม และประสานงานกับหน่วยงานเพื่อเตรียมความพร้อม ด้านอาคาร สถานที่ ด้านวิชาการ ด้านบุคลากร และด้านสื่อการอบรม ดังนี้ 1. เมื่อหน่วยงานประสงค์จะขอให้จัดอบรม ให้สาขาประสานงานกับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบของ หน่วยงาน เพื่อศึกษาความต้องการด้านระยะเวลาของการจัดอบรม และพื้นฐานความรู้เกี่ยวกับสมาธิของ กลุ่มเป้าหมาย น าข้อมูลที่ได้มาจัดท าตารางก าหนดการอบรม 2. จัดวิทยากรที่มีความช านาญในหัวข้อต่าง ๆ ตามที่ได้รับความเห็นชอบ พร้อมทั้งขอเอกสารจาก วิทยากรแต่ละท่านล่วงหน้าอย่างน้อย 10 วันก่อนเริ่มด าเนินการจัดการอบรม 3. น าส่ง PowerPoint ของวิทยากรแต่ละท่านให้ผู้รับผิดชอบของหน่วยงาน เพื่อจัดท าเอกสาร ประกอบการอบรม และจัดเก็บข้อมูลไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์ที่จะใช้ในวันอบรม 4. จัดเตรียมคลิปวีดิทัศน์ประวัติของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) เพื่อเปิดให้ผู้เข้า อบรมชมระหว่างพัก หรือใช้ประกอบการบรรยายของวิทยากร 5. จัดเตรียมคลิปวีดิทัศน์การสาธิตการเดินจงกรมและนั่งสมาธิ ค าบูชาพระรัตนตรัย ค าอธิษฐาน ก่อนเดินจงกรม ค าแผ่เมตตาหลังเดินจงกรม ค าอธิษฐานก่อนนั่งสมาธิ ค าแผ่เมตตาหลังนั่งสมาธิ 6. จัดเตรียมแบบสอบถามเพื่อประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าอบรม และเพื่อน ามาเป็นข้อมูลในการ จัดท าหลักสูตรครั้งต่อไป 7. จัดท าสคริปต์พิธีกรในพิธีเปิด การแนะน าวิทยากร การสรุปสาระในแต่ละหัวข้อ และสคริปต์พิธีปิด การฝึกอบรม 8. จัดท าสคริปต์การถ่ายภาพ ในช่วงพิธีเปิดและภาพหมู่ร่วมกับประธานพิธีเปิด ช่วงระหว่างเวลา ฝึกอบรม ภาพของวิทยากรแต่ละท่าน การแสดงความรู้สึกของผู้เข้าอบรม ช่วงพิธีปิด และภาพหมู่ร่วมกับ ประธานพิธีปิด

9 9. จัดเตรียมเทปเพลงของสถาบันพลังจิตตานุภาพ ส าหรับใช้เปิดระหว่างพักรับประทานอาหาร กลางวัน 10. ก่อนวันอบรม ประสานกับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบของหน่วยงาน ในเรื่องการจัดสถานที่ส าหรับการ บรรยาย การฝึกปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ คอมพิวเตอร์ Notebook เครื่องโปรเจกเตอร์ ไมโครโฟน เครื่อง เสียง ช่างภาพ ช่างบันทึกวีดิทัศน์ เป็นต้น การจัดท าตารางการอบรม สาขาสามารถจัดท าตารางการอบรมตามหลักสูตร โดยใช้ระยะเวลา 10 วัน วันละ 1 หัวข้อ หัวข้อละ 2ชั่วโมง ในเวลา 15.00-17.00 น. หรือตามที่หน่วยงานก าหนด รวมทั้งสิ้นจ านวน 10 หัวข้อ 20ชั่วโมง ดังนี้ หัวข้อ รายละเอียด ระยะเวลาที่ใช้ 1. ปฐมนิเทศ และบทน า 2ชั่วโมง -จุดประสงค์ของการท าสมาธิ - ประโยชน์ของสมาธิ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 2. การเริ่มต้นท าสมาธิที่ถูกต้องและให้ได้ผล 2ชั่วโมง - ความตั้งใจ - ความวางใจ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 3. การท าจิตให้สงบด้วยการบริกรรม 2ชั่วโมง - การบริกรรมเป็นความจ าเป็น - การบริกรรมคือนึกพุทโธ ฯลฯ - การวางจิตขณะบริกรรม - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 4. ลักษณะของสมาธิและการวัดผลของสมาธิ 2ชั่วโมง - ลักษณะของสมาธิ - การวัดผลของสมาธิ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 5. สมาธิกับการควบคุมอารมณ์และการเพิ่มของสมาธิ 2ชั่วโมง

10 - เหตุผลที่ต้องควบคุมอารมณ์ -แนวทางการควบคุมอารมณ์ - การเพิ่มของสมาธิ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 6. การป้องกันมิให้สมาธิเสื่อมหรือเกิดการหลงผิด 2ชั่วโมง - หนทางให้สมาธิเสื่อม - สมาธิกับการหลงผิด (กิเลส) - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 7. สมาธิกับการพัฒนาใจและกาย 2ชั่วโมง - สมาธิกับการพัฒนาสุขภาพกาย-ใจ - สมาธิกับการพัฒนาชวนะจิต-ชวนะปัญญา - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 8. สมาธิกับการพัฒนาคุณภาพ 2ชั่วโมง - สมาธิกับการพัฒนาคุณภาพงาน - สมาธิกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 9. การท าสมาธิเพื่อเพิ่มศักยภาพ 2ชั่วโมง - ท าไมมนุษย์จึงต้องมีการเรียนรู้ - คุณลักษณะผู้น าที่มีการเรียนรู้ - สมาธิรวมคณะและสมาธิส่วนตัว - วิทิสาสมาธิ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 10. ปัจฉิมนิเทศและปิดการอบรม 2ชั่วโมง - สรุป - ถามตอบปัญหา - ผู้เข้าอบรมแสดงความรู้สึก

11 - ปิดการอบรม นอกจากนี้ สาขาอาจจัดตารางการอบรมโดยใช้ชื่อหัวข้อให้น่าสนใจและลดจ านวนวันในการอบรมให้ สั้นลงตามความต้องการของหน่วยงานโดยยังมีเนื้อหาครบตามหลักสูตร เช่น จัดวันศุกร์-วันอาทิตย์ 3 วัน 7 หัวข้อ รวมเวลา 20ชั่วโมง ตามที่คณะอนุกรรมการหลักสูตรอื่น ๆ อนุมัติ ดังนี้ หัวข้อ รายละเอียด ระยะเวลาทใี่ช้ 1. ปฐมนิเทศและบทน า: ท าไมเราจึงควรท าสมาธิ 3 ชั่วโมง -จุดประสงค์ของการท าสมาธิ - ลักษณะของสมาธิ - ประโยชน์ของสมาธิ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 2. วิธีการท าสมาธิที่ถูกต้องและให้ได้ผล 3ชั่วโมง - ความตั้งใจ - การวางใจ - การบริกรรม - การวัดผลของสมาธิ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 3. การพัฒนาจิต : ความฉลาดในการใช้อารมณ์ 3 ชั่วโมง - ความส าคัญของอารมณ์ - การเลือกรับและเลือกใช้อารมณ์ -แนวทางการควบคุมอารมณ์ - การเพิ่มของสมาธิ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 4. การป้องกันไม่ให้สมาธิเสื่อมหรือเกิดการหลงผิด 3 ชั่วโมง - หนทางให้สมาธิเสื่อม - สมาธิกับการหลงผิด - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ

12 5. Upskill, Reskill & Future Skill: ทักษะจ าเป็นต่อความส าเร็จในการปฏิบัติงาน 3 ชั่วโมง - สมาธิกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต - สมาธิกับการพัฒนาคุณภาพงาน - สมาธิกับการพัฒนาชวนะจิตและชวนะปัญญา - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 6. โลกเปลี่ยน...วิถีชีวิตปรับ: สมาธิกับการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต 3ชั่วโมง - ท าไมมนุษย์จึงต้องเรียนรู้ - คุณลักษณะผู้น าที่มีการเรียนรู้ - สมาธิรวมคณะและสมาธิส่วนตัว - วิทิสาสมาธิ - กิจกรรมหลังการบรรยาย - ปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ 7. ปัจฉิมนิเทศ และปิดการอบรม 2ชั่วโมง - สรุป - ถามตอบปัญหา - ผู้เข้าอบรมแสดงความรู้สึก - ปิดการอบรม การประชาสัมพันธร์ับสมัครผู้เข้าอบรม สาขาประสานหน่วยงานเพื่อประชาสัมพันธ์ให้บุคลากรในหน่วยงานได้รับทราบและหน่วยงานเป็น ผู้รับสมัครหรือคัดเลือกผู้เข้าอบรม โดยบันทึกข้อมูลผู้เข้าอบรม ด้วยระบบบริหารจัดการข้อมูล บน แพลตฟอร์มออนไลน์ของสถาบันพลังจิตตานุภาพ การรับลงทะเบียนผเข้าอบรมู้ สาขาร่วมกับหน่วยงานรับผิดชอบการรับลงทะเบียนผู้เข้าอบรมในแต่ละวัน โดยใช้ระบบบริหาร จัดการข้อมูล บนแพลตฟอร์มออนไลน์ของสถาบันพลังจิตตานุภาพ

13 บทที่5 การด าเนินการจัดการอบรม การปฐมนิเทศและเปิ ดการอบรม ด าเนินการโดยสาขาใช้รูปแบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ การบริหารจัดการห้องอบรม สาขาและหน่วยงานร่วมกันรับผิดชอบการบริหารจัดการห้องอบรมให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย การออกรหัสประจา ตัวผู้เข้าอบรม สาขารับผิดชอบการออกรหัสประจ าตัวผู้เข้าอบรมตามแนวทางของสถาบันพลังจิตตานุภาพ การทา ป้ายชื่อผู้เข้าอบรม สาขาประสานหน่วยงานให้จัดท าป้ายชื่อผู้เข้าอบรม เพื่อแจกให้ผู้เข้าอบรมติดหน้าอกไว้ตลอดการ อบรม การควบคุมเวลาภาควิชาการและภาคปฏิบัติ เพื่อให้การด าเนินการเป็นไปตามตารางการอบรมและเพื่อให้เกิดความพร้อมเพรียง จึงมีระบบ ควบคุมเวลา โดยใช้สัญญาณระฆัง ดังนี้ ภาควิชาการ การฟังบรรยาย - ล าดับแรก ตี 2 ครั้ง เพื่อเตือนให้เข้าห้องอบรม - ล าดับที่สอง ตี 1 ครั้ง เพื่อเตือนผู้บรรยาย ก่อนหมดเวลาบรรยาย 5 นาที - ล าดับที่สาม ตี 2 ครั้ง เมื่อครบเวลาบรรยาย ภาคปฏิบัติ กิจกรรมหลังการบรรยาย - ล าดับแรก ตี 1 ครั้ง ให้เริ่มกิจกรรม - ล าดับที่สอง ตี 1 ครั้ง เมื่อหมดเวลา การเดินจงกรม - ล าดับแรก ตี 1 ครั้ง กล่าวค าอธิษฐานและเริ่มเดินจงกรม - ล าดับที่สอง ตี 1 ครั้ง จบการเดินจงกรมและกล่าวค าแผ่เมตตา

14 การน่ังสมาธิ - ล าดับแรก ตี 1 ครั้ง กล่าวค าอธิษฐานและเริ่มนั่งสมาธิ - ล าดับที่สอง ตี 1 ครั้ง จบการนั่งสมาธิและกล่าวค าแผ่เมตตา หนังสือ เอกสาร และสื่อที่ใช้ในหลักสูตร 1. เพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) ส าหรับวิทยากรใช้ในการบรรยาย 2. คลิปวีดิทัศน์ประวัติของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) 3. คลิปวีดิทัศน์การสาธิตการเดินจงกรมและนั่งสมาธิ ค าบูชาพระรัตนตรัย ค าอธิษฐานก่อนเดิน จงกรม ค าแผ่เมตตาหลังเดินจงกรม ค าอธิษฐานก่อนนั่งสมาธิ ค าแผ่เมตตาหลังนั่งสมาธิ 4. เทปเพลงของสถาบันพลังจิตตานุภาพ การตอบคา ถามผู้เข้าอบรม ก าหนดไว้ในช่วงสรุปเพื่อให้ผู้เข้าอบรมซักถามปัญหาข้อข้องใจ โดยมีแนวทางการตอบค าถาม ดังนี้ 1. สาขาสามารถตอบค าถามได้ โดยตอบตามแนวปฏิบัติและค าสอนของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) 2. กรณีสาขาไม่สามารถตอบได้ ให้ส่งค าถามมาที่คณะอนุกรรมการกลั่นกรองงานวิชาการ การสร้างความสัมพันธใ์นกลุ่มผู้เข้าอบรม สาขาประสานหน่วยงานเพื่อจัดกิจกรรมการสร้างความสัมพันธ์ในกลุ่มผู้เข้าอบรมตามความ เหมาะสม

15 บทที่6 บุคลากรทเี่กี่ยวข้องและหน้าทคี่วามรับผิดชอบ ผู้บริหารสาขาและหน้าที่ความรับผิดชอบ ผู้ดูแลสาขาหรือผู้ช่วยผู้ดูแลสาขาที่รับมอบหมายมีหน้าที่ อ านวยการ บริหารจัดการ ก ากับควบคุมดูแลให้การจัดการอบรมเป็นไปตามข้อก าหนดของ หลักสูตร เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ตามเจตนารมณ์ของสมเด็จพระญาณวชิโรดม (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ประสานงานกับกลุ่มสาขาและสถาบันพลังจิตตานุภาพ ดังนี้ 1. จัดคณะวิทยากร พี่เลี้ยง พิธีกร ช่างภาพ ช่างบันทึกวีดิทัศน์ 2.จัดท าแผนการจัดการอบรมและก าหนดการอบรมตามหลักสูตร 3. บริหารจัดการหลักสูตรให้เหมาะสมกับความต้องการของหน่วยงาน เพื่อให้ผู้เข้าอบรมสนใจ 4. บริหารจัดการให้การอบรมมีคุณภาพ เป็นไปตามระเบียบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ 5.จัดให้มีระบบการจัดท ารายงานการอบรมที่ได้ข้อมูลครบถ้วน และเป็นมาตรฐานเดียวกับ หลักสูตรต่าง ๆ ทางระบบบริหารจัดการข้อมูล บนแพลตฟอร์มออนไลน์ของสถาบันพลังจิตตานุภาพ 6.จัดให้มีระบบการประเมินและตรวจติดตามการอบรมที่มีประสิทธิภาพ 7. ประสานงานกับคณะอนุกรรมการหลักสูตรที่รับผิดชอบอย่างต่อเนื่อง คณะทา งานและหน้าทคี่วามรับผิดชอบ คณะท างานหมายถึง คณะบุคคลที่ได้รับมอบหมายจากผู้ดูแลสาขา ให้ท าหน้าที่สนับสนุนการ บริหารงานการจัดอบรมของสาขาและสนับสนุนการท างานของพี่เลี้ยงในฝ่ายต่าง ๆ เพื่อให้การท างานเป็นไป ด้วยความเรียบร้อยและสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ในที่นี้คณะท างานจัดการอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อความสุขในการ ท างาน ประกอบด้วย คณะวิทยากร อาจาริยสาของสาขา พิธีกร ช่างภาพ ช่างบันทึกวีดิทัศน์ มีหน้าที่ดังนี้ 1. รับผิดชอบการบรรยายหัวข้อเนื้อหาของหลักสูตรตามที่ก าหนดในตารางการฝึกอบรม 2. จัดท าเอกสารและสื่อการอบรมน าส่งผู้เกี่ยวข้องตามเวลาที่ก าหนด 3. จัดท าแบบสอบถามเพื่อประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมฝึกอบรม รวบรวมและสรุปผลการ ประเมินตามเวลาที่ก าหนด 4. ประพฤติปฏิบัติตามระเบียบของสถาบันพลังจิตตานุภาพโดยเคร่งครัด หมายเหตุ อาจประสานงานให้หน่วยงานสนับสนุนบุคลากรในส่วนของช่างภาพ ช่างบันทึกวีดิทัศน์ คณะพี่เลีย้งและหน้าทคี่วามรับผิดชอบ สาขาจัดคณะพี่เลี้ยง โดยพิจารณาจ านวนตามความเหมาะสม เพื่อท าหน้าที่เป็นผู้ช่วยวิทยากร ประจ ากลุ่มย่อยในการดูแลแนะน าการฝึกปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิให้แก่ผู้เข้าอบรม

16 บทที่7 การปิ ดการอบรมและการด าเนินการหลังการอบรม การกล่าวแสดงความรู้สึกของผู้เข้าอบรม การแสดงความรู้สึกเป็นการส ารวจความรู้สึกของผู้เข้าอบรมที่ได้มาเข้าร่วมหลักสูตรสมาธิเพื่อ ความสุขในการท างาน ตัวอย่างหัวข้อในการแสดงความรู้สึก แนะน าตัวชื่อ..................นามสกุล..................ปัจจุบันท างานอยู่ที่............................. 1. ก่อนและหลังการอบรมมีความรู้สึกและมีพัฒนาการอย่างไร 2. หลังจากจบหลักสูตรนี้แล้ว มีความสนใจที่จะเรียนหลักสูตรสมาธิอื่น ๆ หรือไม่ 3. จะน าความรู้ไปใช้ประโยชน์ได้อย่างไรบ้าง การปัจฉิมนิเทศ ด าเนินการโดยสาขาใช้รูปแบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ การสรุปผลการอบรม สาขาด าเนินการทางระบบบริหารจัดการข้อมูล บนแพลตฟอร์มออนไลน์ของสถาบันพลังจิตตานุภาพ การแจ้งรายชื่อผู้จบหลักสูตร สาขาดาวน์โหลดผลการจบหลักสูตรของผู้เข้าอบรมจากระบบบริหารจัดการข้อมูล บนแพลตฟอร์ม ออนไลน์ของสถาบันพลังจิตตานุภาพ และน าส่งรายชื่อผู้จบหลักสูตรให้หน่วยงานรับทราบ การดา เนินการเกี่ยวกับประกาศนียบัตร 1. สถาบันออกประกาศนียบัตรแบบอิเล็กทรอนิกส์ (E-Certificate) ส าหรับผู้เข้าอบรมที่จบหลักสูตร 2. สาขาดาวน์โหลดประกาศนียบัตรแบบอิเล็กทรอนิกส์ของผู้เข้าอบรมที่จบหลักสูตร และน าส่ง หน่วยงานเพื่อแจ้งให้ผู้เข้าอบรมทราบและบันทึก (save) ประกาศนียบัตรแบบอิเล็กทรอนิกส์ของตนเองไว้ใน สมาร์ตโฟนหรืออุปกรณ์อื่น ๆ ได้ สรุปรายงานการจัดหลักสูตรเสนอคณะอนุกรรมการหลักสูตรที่รับผิดชอบ 1. สรุปรายงานการจัดอบรมตามแนวทางที่สถาบันพลังจิตตานุภาพก าหนด 2. สรุปรายงานปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ (ถ้ามี) 3. เสนอคณะอนุกรรมการบริหารหลักสูตร ที่รับผิดชอบ ภายใน 1 เดือน นับจากวันปัจฉิมนิเทศ

17 ภาคผนวก

18 ภาคผนวก 1) ค ากล่าวในพิธีปฐมนิเทศ ตามแบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ ค ากล่าวในพิธีปฐมนิเทศ ค ากล่าวมอบตัวเป็ นศิษย์ “โดยธรรมเนียมปฏิบัติกันมาตั้งแต่ครั้งโบราณ เมื่อผู้ใดต้องการจะเป็นศิษย์กับอาจารย์ใด ก็ต้องเตรียมเครื่องสักการะเข้าไปหา พร้อมทั้งกล่าววาจามอบตัวเป็นศิษย์ เป็นอาจารย์ซึ่งกัน และกัน เพื่อให้อาจารย์และศิษย์ได้ท าหน้าที่ต่อกันได้อย่างสบายใจ อาจารย์ก็จะท าการแนะน า พร ่าสอน ว่ากล่าวตักเตือนได้อย่างเต็มที่ และจะไม่มีการปิดบังวิชาความรู้อีกต่อไป เพื่อให้ศิษย์ ได้เรียนรู้อย่างเต็มความสามารถของแต่ละคน จะได้เป็นศิษย์ที่ดีมีคุณธรรมและมีคุณภาพมาก ยิ่งขึ้น ส่วนศิษย์ก็จะเชื่อฟัง ทั้งยอมรับค าแนะน าพร ่าสอนว่ากล่าวตักเตือนด้วยความเต็มใจ จะ ท าให้ศิษย์กับอาจารย์เกิดความรักความเมตตา ความปรารถนาดีต่อกัน เป็นความผูกพันใกล้ชิด ระหว่างศิษย์กับอาจารย์ ดังค ากล่าวขานว่า “ศิษย์มีครู” ทางสถาบันพลังจิตตานุภาพ จึงยึดถือธรรมเนียมโบราณนั้น เพื่อเป็นการสืบสาน วัฒนธรรมที่ดีเช่นนี้ไว้ให้คงอยู่คู่โลกไปอีกนาน ” บทสวดมอบตัวเป็ นศิษย์ - ผู้น าและผู้เข้าอบรม กล่าว นะโม ฯ พร้อมกัน 3 จบ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมา สัมพุทธัสสะ - ผู้น ากล่าวน า ผู้เข้าอบรม กล่าวตาม อาจะริโย, เม ภันเต, โหหิ, อายัสมะโต, นิสสายะ, วัจฉามิ อาจะริโย, เม ภันเต, โหหิ, อายัสมะโต, นิสสายะ, วัจฉามิ อาจะริโย, เม ภันเต, โหหิ, อายัสมะโต, นิสสายะ, วัจฉามิ ขอท่านพึงเป็นอาจารย์ของข้าพเจ้าด้วยเถิด ข้าพเจ้าจะอยู่รับโอวาทจากท่าน อัชชะตัคเคทานิ, อาจะริโย, มัยหัง ภาโร, อะหัมปิ,อาจะริยัสสะ ภาโร อัชชะตัคเคทานิ, อาจะริโย, มัยหัง ภาโร, อะหัมปิ,อาจะริยัสสะ ภาโร อัชชะตัคเคทานิ, อาจะริโย, มัยหัง ภาโร, อะหัมปิ,อาจะริยัสสะ ภาโร ตั้งแต่นี้ต่อไป ขอท่านได้โปรดท าหน้าที่เป็นอาจารย์ของข้าพเจ้าด้วยเถิด แม้ข้าพเจ้าก็จะท าหน้าที่เป็นศิษย์ของท่านอาจารย์

19 - ค ากล่าวรับตัวเป็นศิษย์ของพระอาจารย์หลวงพ่อวิริยังค์สิรินฺธโร (ใช้ประกอบเทปเสียง) พระอาจารย์กล่าวว่า “ โอปายิกัง ” ผู้เข้าอบรมรับว่า “ สาธุ ภันเต ” พระอาจารย์กล่าวว่า “ ปฏิรูปัง ” ผู้เข้าอบรมรับว่า “ สาธุ ภันเต ” พระอาจารย์กล่าวว่า “ ปาสาทิเกนะ สัมปาเทหิ ” ผู้เข้าอบรมรับว่า “ สาธุ ภันเต ” (ดอกไม้ธูปเทียนน ากลับไปบูชาพระที่บ้าน) จบพิธีการมอบตัวเป็นศิษย์ ค าสัตย์ปฏิญาณ - ผู้น ากล่าวค าสัตย์ปฏิญาณตน ผู้เข้าอบรมกล่าวตาม (ผู้เข้าอบรมทุกคน ยังคงยืนพนมมือ อยู่) ข้าพเจ้า จะขอตั้งสัตย์ปฏิญาณว่า ข้อที่ 1 ข้าพเจ้า จะมีเมตตาต่อกัน ข้อที่ 2 ข้าพเจ้า จะมีความสามัคคีกัน ข้อที่ 3 ข้าพเจ้า จะให้อภัยซึ่งกันและกัน ข้อที่ 4 ข้าพเจ้า จะไม่น าวิชาสมาธิไปใช้ในทางที่ผิด ข้อที่ 5 ข้าพเจ้า จะท าสมาธิแผ่เมตตาจิต แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย เพื่อความสันติสุขของโลกยิ่งขึ้นต่อไป

20 บทสวดอธิษฐานก่อนเดินจงกรม -ผู้เข้าอบรมยืนพนมมือระหว่างอก กล่าวตาม “เมตตา กรุณา มุทุตา อุเบกขา พุทโธ พุทโธ พุทโธ“ (ยกมือจรดหน้าผาก กล่าวสาธุในใจ) บทสวดแผ่เมตตาหลังเดินจงกรม - ผู้เข้าอบรมยืนพนมมือระหว่างอก กล่าวตาม “สัพเพ สัตตา สุขิตา โหนตุ ขอให้สัตว์ทั้งหลาย จงเป็นสุข เป็นสุข เถิด” (ยกมือจรดหน้าผาก กล่าวสาธุในใจ) บทสวดอธิษฐานก่อนน่ังสมาธิ - ผู้เข้าอบรมนั่งพนมมือระหว่างอก กล่าวตาม “ข้าพเจ้า ระลึกถึง คุณพระพุทธเจ้า คุณพระธรรม คุณพระสงฆ์ คุณบิดามารดา คุณครูบา อาจารย์ จงมาดลบันดาล ให้ใจของข้าพเจ้าจงรวมลง เป็นสมาธิ พุทโธ ธัมโม สังโฆ, พุทโธ ธัมโม สังโฆ, พุทโธ ธัมโม สังโฆ, พุทโธ พุทโธ พุทโธ” บทสวดแผ่เมตตาหลังน่ังสมาธิ - ผู้เข้าอบรมนั่งประนมมือระหว่างอก กล่าวพร้อมกัน “สัพเพ สัตตา สะทา โหนตุ อะเวรา สุขะชีวิโน ขอให้สัตว์ทั้งหลาย จงเป็นผู้ไม่มีเวรต่อกันและกัน จงเป็นผู้ด ารงชีพอยู่เป็นสุขทุกเมื่อเถิด กะตัง ปุญญัง ผะลัง มัยหัง , สัพเพ ภาคี ภะวันตุเต ขอให้สัตว์ทั้งสิ้นนั้น จงเป็นผู้มีส่วนได้เสวยผลบุญอันที่ข้าพเจ้าได้บ าเพ็ญแล้วนั้นเทอญ ” ภาคผนวก 2) บทสวดในการปฏิบัติเดินจงกรมและนั่งสมาธิ แบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ าคผนวก 2) ค ากล่าวในพิธีการต่าง ๆ ตามแบบของสถาบัน พลังจิตตานุภาพ

21 ภาคผนวก 3) ค ากล่าวในพิธีปัจฉิมนิเทศ ตามแบบของสถาบันพลังจิตตานุภาพ ค ากล่าวในพิธีปัจฉิมนิเทศ พิธีขอขมากรรม อาจารย์ผู้น าและนักศึกษาทั้งหมด ยืนขึ้น ผู้แทนทั้งชายและหญิง ถือพานดอกไม้ พานธูปเทียน แพ ยืนหน้าโต๊ะหมู่บูชา นักศึกษาทั้งหมดถือดอกไม้ ธูปเทียน บูชาในแถว ตัวแทนผู้น ากล่าว กล่าว นะโมฯ (3 จบ) โดยให้กล่าวพร้อมกัน บทสวดขอขมาพระรัตนตรัย ให้กล่าวตาม ระตะนัตตะเย ปะมาเทนะ/ทะวารัตตะเยนะ กะตัง/สัพพัง อะปะราธัง /ขะมะถะ เม ภันเต (3 จบ) ถ้าความประมาทพลาดพลั้งอันใด / ที่ข้าพเจ้าได้กระท าแล้ว / ทั้งตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ / ด้วยกาย ด้วยวาจา และด้วยใจ / ในพระพุทธเจ้า ในพระธรรม และในพระสงฆ์ / ขอได้โปรดอโหสิกรรม / ในความประมาทพลาดพลั้งทั้งหลายเหล่านั้น / แก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด (จากนั้นตัวแทนน าพานดอกไม้ธูปเทียนแพ วางที่โต๊ะหมู่บูชา) บทสวดขอขมาพระอาจารย์ให้กล่าวตาม อาจะริเย ปะมาเทนะ / ทะวารัตตะเยนะ กะตัง/ สัพพัง อะปะราธัง/ขะมะตุ โน ภันเต (3 จบ) ถ้าความประมาทพลาดพลั้งอันใด / ที่ข้าพเจ้าได้กระท าแล้ว / ทั้งตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ / ด้วยกาย ด้วยวาจา และด้วยใจ / ในพระอาจารย์ / ขอได้โปรดอโหสิกรรม /ในความประมาท พลาดพลั้งทั้งหลายเหล่านั้น / แก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด พระอาจารย์สวดว่า อะหัง ขะมามิ ตุมเหหิปิ เม ขะมิตัพพัง นักศึกษาสวดรับว่า ขะมามะ ภันเต (ถ้าไม่มีพระอาจารย์เป็นประธานในพิธีข้อความนี้ให้ เว้นไป) (ผู้แทนน าพานดอกไม้ พานธูปเทียนแพ ถวายพระอาจารย์ หรือวางหน้ากรอบรูปพระ อาจารย์หลวงพ่อ พระอาจารย์ ให้พรเป็นภาษาไทย และสวดให้พรเป็นภาษาบาลี )

22 บทสวดขอขมาเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรมให้กล่าวตาม (ให้ผู้เข้าอบรมหันหน้าเข้าหากัน) กาเยนะ วาจายะ วะ เจตะสา วา สะหะธัมมิเก กุกัมมัง ปะกะตัง มะยา ยัง สะหะธัมมิโก ปะฏิคคัณหะตุ อัจจะยันตัง กาลันตะเร สังวะริตุง วะ สะหะธัมมิเก ด้วยกายก็ดี ด้วยวาจาก็ดี ด้วยใจก็ดี เป็นกรรมน่าติเตียนอันใด / ที่ข้าพเจ้าได้กระท าแล้ว / ในเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรม ขอเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรม / จงอโหสิกรรม / ในโทษล่วงเกินอันนั้น / เพื่อการส ารวมระวัง / ในเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรมในครั้งต่อไป ถ้าความผิดพลาดอันใด / ที่ได้กระท าไปแล้ว / ทั้งตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ ขอให้เป็นอโหสิกรรมต่อกันและกัน / ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปเทอญ (แลกดอกไม้ระหว่างเพื่อนผู้ปฏิบัติธรรม) จบพิธีขอขมากรรม

23

24