บุคลิกภาพกับอาชีพ

กิจกรรมแนะแนวระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
แนะแนวด้านอาชีพ

เรื่อง การวางแผนเลือกศึกษาต่อและเลือกอาชีพ
"หัวข้อ บุคลิกภาพกับอาชีพ"

ครูผู้สอน : นางสาวรวีวรรณ เมืองรามัญ

ครูผู้สอน : นางสาวรวีวรรณ เมืองรามัญ

องค์ประกอบสำคัญ

สำหรับ
การวางแผนเลือกศึกษาต่อ

และ
การเลือกอาชีพ

องค์ประกอบสำคัญสำหรับการวางแผนเลือกอาชีพ

ความชอบ ค่านิยมใน ความรู้ ลักษณะการทำงาน
ความสนใจ การประกอบอาชีพ ในวิชาที่เกี่ยวข้อง ในอาชีพนั้นๆ


ความถนัด

โอกาสก
้าวหน้า
ความสามารถ ทักษะสำคัญใน

บุคลิกภาพที่ การประกอบอาชีพ

สอดคล้องกับอาชีพ
เส้นทางการศึกษาต่อ เงินเดือน/ค่าตอบแทน

บุคลิกภาพ
ส่งผลต่อ
การประกอบอาชีพ
อย่างไร ?

PAGE 1

ความสำคัญของบุคลิกภาพกับอาชีพ

“บุคลิกภาพ” คือ ลักษณะส่วนรวมของบุคคล ซึ่งประกอบด้วย สิ่งที่ปรากฏ
ทางร่างกาย นิสัยใจคอ ความรู้สึกนึกคิด ความสามารถด้านต่าง ๆ และพฤติกรรม
ของบุคคลนั้น

บุคลิกภาพเป็นลักษณะเฉพาะของแต่ละคน หากบุคคลรู้จักและเข้าใจ
บุคลิกภาพของตนเอง สามารถมองตนได้ตามสภาพความเป็นจริง ย่อมช่วยให้
บุคคล ตัดสินใจเลือกแนวทางการใช้ชีวิต แนวทางการศึกษาต่อ และการเลือก
อาชีพได้อย่างสอดคล้องกับตนเองได้มากที่สุด

บุคลิกภาพมีอิทธิพลต่อการเลือกอาชีพ

บุคลิกภาพมีอิทธิพลต่อการเลือกอาชีพ โดย
บุคคลจะเลือกอาชีพที่เหมาะสมกับบุคลิกภาพของตน
บุคลิกภาพเฉพาะอย่างมีความสัมพันธ์กับอาชีพเฉพาะ
อย่าง ตามทฤษฎีการเลือกอาชีพของ

“จอห์น แอล ฮอลแลนด์”

แนวคิดพื้นฐาน 4 ประการ
บุคลิกภาพกับการเลือกอาชีพ

ประการที่ 1

อาชีพเป็นเครื่องแสดงออกทางบุคลิกภาพ บุคคลจะเลือก
อาชีพใด ย่อมแสดงว่าบุคลิกภาพของเขาจะปรากฏออกมาใน
ทิศทางเดียวกัน

แนวคิดพื้นฐาน 4 ประการ
บุคลิกภาพกับการเลือกอาชีพ

ประการที่ 2
บุคลิกภาพของแต่ละบุคคลมีความสัมพันธ์กับชนิดของ

สิ่งแวดล้อมในการทำงานของบุคคลนั้น ดังนั้นบุคคลจึงมี
แนวโน้มจะหันเข้าหางาน หรืออาชีพที่สอดคล้องกับบุคลิกภาพ
ของตนเอง

แนวคิดพื้นฐาน 4 ประการ
บุคลิกภาพกับการเลือกอาชีพ

ประการที่ 3
บุคคลจะค้นหาสิ่งแวดล้อมที่เอื้ออำนวยให้เขาได้ฝึก

ทักษะ และใช้ความสามารถของตนเอง ทั้งยังเปิดโอกาสให้
ตนเองได้แสดงเจตคติ ค่านิยม และบทบาทของตนเองได้
อย่างเปิดเผย

แนวคิดพื้นฐาน 4 ประการ
บุคลิกภาพกับการเลือกอาชีพ

ประการที่ 4
สิ่งแวดล้อมจะเป็นตัวกำหนดพฤติกรรมของแต่ละ

บุคคล ดังนั้นเมื่อสามารถทราบบุคลิกภาพและสิ่งแวดล้อม
ของบุคคลแล้ว ก็จะทำให้ทราบผลที่จะติดตามมาของบุคคล
นั้นด้วย เช่น การเลือกอาชีพ ความสำเร็จในอาชีพ ตลอด
จนทั้ง พฤติกรรมต่าง ๆ ทั้งการศึกษาอาชีพและสังคมใน
การประกอบอาชีพนั้นๆด้วย

6 บุคลิกภาพกับอาชีพตามทฤษฎีการเลือกอาชีพ
ของ “จอห์น แอล ฮอลแลนด์”



จอห์น แอล ฮอลแลนด์ ได้จำแนกบุคลิกภาพกับการประกอบอาชีพไว้

ทั้งหมด 6 แบบ ดังต่อไปนี้

1. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบจริงจัง (Realistic)
2. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบชอบค้นหา หรือ นักวิชาการ (Investigative)
3. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบศิลปิน (Artistic)
4. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบบริการสังคม (Social)
5. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบกล้าคิด กล้าทำ (Enterprising)
6. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบยึดมั่นและมีระเบียบแบบเเผน (Conventional)

บุคลิกภาพทั้ง 6 แบบเป็นอย่างไร

อาชีพที่สอดคล้องมีอะไรบ้าง
มาดูกันค่ะ

PAGE 1

1. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบจริงจัง (Realistic)

ลักษณะบุคลิกภาพ

เป็นคนที่ชอบกิจกรรมเกี่ยวกับการควบคุม การปฏิบัติการโดยใช้
เครื่องยนต์กลไกหรือจำพวกเครื่องมืออุปกรณ์ต่าง ๆ
ชอบซ่อมแซม มีความถนัดทางด้านงานช่าง
ชอบกิจกรรมกลางแจ้ง กีฬา ชอบงานด้านการเคลื่อนไหว ใช้กำลัง
ชอบประดิษฐ์คิดค้น สร้างสรรค์งานใหม่ๆ
สนใจความเป็นรูปธรรม จับต้องได้ ไม่มีความเพ้อฝัน
มีความอดทน บากบั่น จริงจัง

ตัวอย่างอาชีพ วิศวกร เกษตรกร
กลุ่มที่มีบุคลิกภาพ ช่างเทคนิคทุกแขนง นักประมง
พนักงานป่าไม้
แบบจริงจัง ช่างฝีมือ
(Realistic) นักประดิษฐ์
นักกีฬา นักบิน
ครูสอนพละ,
เทรนเนอร์ นักเดินเรือ
นักสำรวจ

2. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบชอบค้นหา หรือ
นักวิชาการ (Investigative)

ลักษณะบุคลิกภาพ
เป็นคนที่ชอบการวิเคราะห์และการประเมิน
เป็นคนช่างสังเกต ใฝ่รู้ ช่างสงสัย และชอบซักถาม
ชอบค้นหา ชอบคิดแบบมีเหตุผล ละเอียดรอบคอบ
พึ่งพาตนเองได้ มีความมั่นใจในตนเอง
ชอบงานทางด้านวิทยาศาสตร์ การทดลองที่ท้าทายความสามารถ
ยึดระเบียบกฎเกณฑ์ มีทักษะในการแก้ปัญหาได้ดี
ชอบทำงานที่ซับซ้อนมากกว่างานง่ายๆ ทำงานตามขั้นตอน

ตัวอย่างอาชีพ นักวิจัย, นักสถิติ นักธรณีวิทยา
กลุ่มที่มีบุคลิกภาพ นักวิทยาศาสตร์ทุกแขนง นักภูมิศาสตร์
แบบชอบค้นหา นักโบราณคดี
หรือ นักวิชาการ นักอุตุนิยมวิทยา
(Investigative)

แพทย์ทุกสาขา ครูสอนคณิต
ครูสอนวิทยาศาสตร์
สัตวแพทย์ ทันตแพทย์
นักเทคนิคก
ารแพทย์ โปรแกรมเมอร์
นักสืบ
นักกายภาพบำบัด เภสัชกร

3. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบศิลปิน (Artistic)

ลักษณะบุคลิกภาพ
เป็นคนที่มีความสุนทรีย์ มีศิลปะ รักความงาม
ชอบความอิสระ ไม่ชอบความจำเจ มีความเป็นตัวของตัวเอง
มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ช่างคิดช่างฝัน มีจินตนาการ ชอบคิดนอกกรอบ
อ่อนไหวง่าย ชอบฟังเพลง มีความสามารถทางด้านดนตรี
ชอบกล้าแสดงออก
มีอุดมคติ มักชอบทำตามที่ใจตนเองปรารถนา
มีความสามารถในการออกแบบ
สนใจเกี่ยวกับภาพวาด ภาษา การเขียน งานศิลปะ

ตัวอย่างอาชีพ นักร้อง, นักดนตรี ผู้สื่อข่าว, พิธีกร
กลุ่มที่มีบุคลิกภาพ นักแสดง, แดนเซอร์ นักเขียน, นักพากย์

แบบศิลปิน ผู้กำกับ วาทยกร
(Artistic) ยูทูปเบอร์ นักประพันธ์


ดีไซเนอร์

มัณฑนากร, สถาปนิก

ประติมากร,จิตรกร นักออกแบบผลิตภัณฑ์
ช่างแกะสลัก นักวาดการ์ตูน

นายแบบ/นางแบบ

4. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบบริการสังคม (Social)

ลักษณะบุคลิกภาพ
เป็นคนที่ชอบทำงานร่วมกับผู้อื่น ชอบช่วยเหลือผู้อื่น
ชอบให้ความรู้ในการอบรม พัฒนาผู้อื่น
ชอบสนทนา สังสรรค์ มีความเข้าใจผู้อื่นได้ดี เป็นกันเอง มีความเมตตา
ชอบกิจกรรมบริการชุมชน
มีทักษะทางสังคม การมีมนุษยสัมพันธ์ ทักษะการสื่อสารดี
มีทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น
มีทักษะทางจิตวิทยา ให้คำปรึกษาผู้อื่นได้ดี
เน้นให้ความสำคัญกับการสร้างและรักษามิตรภาพ

ตัวอย่างอาชีพ พยาบาล พนักงานต้อนรับ
กลุ่มที่มีบุคลิกภาพ นักสังคมสงเคราะห์ พนักงานเสริ์ฟ
แบบบริการสังคม พนักงานส่งสินค้า
นักจิตวิทยา พนักงานทำความสะอาด
(Social) ครูแนะแนว,บรรณารักษ์






แอร์โฮสเตส เชฟ
ล่าม,ไกด์นำเที่ยว นักโภชนาการ
ทูต,เจ้าหน้าที่ฝ่ายบุคคล นักกิจกรรมบำบัด
ช่างเสริมสวย

5. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบกล้าคิด กล้าทำ (Enterprising)

ลักษณะบุคลิกภาพ
เป็นคนที่ชอบกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนทางด้านเศรษฐกิจ
ชอบงานค้าขาย ชอบเสี่ยงและผจญภัย
มีทักษะในการพูดจา ทักษะการพูดโน้มน้าวใจ เจรจาต่อรอง
มีทักษะภาวะผู้นำ ทักษะการคิด วิเคราะห์
มีความเชื่อมั่นในตนเอง กล้าคิดกล้าทำ
ชอบการแข่งขัน มีความคล่องแคล่วว่องไว
ชอบพบปะผู้คน เข้าสังคม
นิยมชมชอบผู้มีความสามารถทางด้านการเมืองและเศรษฐกิจ
วางเป้าหมายเพื่อให้มีอำนาจและฐานะ

ตัวอย่างอาชีพ ผู้บริหาร, ผู้จัดการ นักธุรกิจ
กลุ่มที่มีบุคลิกภาพ นักการตลาด, นายหน้า โบรกเกอร์
แบบกล้าคิด กล้าทำ นักเล่นหุ้น, นักการเมือง ที่ปรึกษาทางธุรกิจ
(Enterprising)




ทนายความ ไลฟ์โค้ช
ที่ปรึกษากฎหมาย พนักงานขายประกัน
ผู้พิพากษา, อัยการ เจ้าหน้าที่ฝ่ายสินเชื่อ

6. กลุ่มที่มีบุคลิกภาพแบบยึดมั่นและมีระเบียบแบบเเผน
(Conventional)

ลักษณะบุคลิกภาพ
เป็นคนที่ชอบมีความสนใจในงานที่เป็นรูปธรรม
ชอบความเป็นระเบียบแบบเเผน ไม่ค่อยยืดหยุ่น ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง
เป็นคนจริงจังในการทำงาน ไม่ชอบการโต้แย้ง
ทำงานตามคำสั่งมากกว่าสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ
เน้นการทำงานอย่างละเอียดรอบคอบ ชอบงานสำนักงาน งานสารบรรณ
ชอบการทำงานเกี่ยวกับตัวเลข สถิติ การวิเคราะห์ข้อมูล
ชอบวางแผนและมีการจัดระบบงาน เป็นคนเจ้าระเบียบ

ตัวอย่างอาชีพ นักบัญชี, ผู้ตรวจสอบบัญชี เจ้าหน้าที่สรรพากร
กลุ่มที่มีบุคลิกภาพ พนักงานธนาคาร เจ้าหน้าที่วิเคราะห์การเงิน
แบบยึดมั่นและ เจ้าหน้าที่การเงิน
มีระเบียบแบบเเผน เจ้าหน้าที่พัสดุ ที่ปรึกษาด้านภาษี
(Conventional)




เจ้าหน้าที่ธุรการ ผู้ดูแลสต๊อกสินค้า
เลขานุการ ผู้จัดการด้านโลจิสติกส์

คำอธิบาย

แบบทดสอบวัด
บุคลิกภาพ

เพื่อการศึกษาต่อและ
การเลือกอาชีพ
กรมการจัดหางาน

แบบทดสอบวัดบุคลิกภาพเพื่อการศึกษาต่อและการเลือกอาชีพของกรมการจัดหางาน
ได้แบ่งบุคลิกภาพออกเป็น 10 องค์ประกอบ โดยแสดงบุคลิกภาพแต่ละด้านดังนี้

1. ด้านนิยมความจริง 6. ด้านอนุรักษ์นิยม

2. ด้านชอบค้นหา 7. ด้านใฝ่ประกอบการ

3. ด้านใฝ่ศิลปะ 8. ด้านตระหนักข้ามวัฒนธรรม

4. ด้านชอบสังคม 9. ด้านชอบปรับตัว

5. ด้านแคล่วคล่องว่องไว 10. ด้านทำงานเป็นทีม

PAGE 12

การแปลผลลักษณะบุคลิกภาพจากแบบทดสอบวัดบุคลิกภาพเพื่อการศึกษาต่อ
และการเลือกอาชีพของกรมการจัดหางาน มีทั้งหมด 28 แบบ ดังต่อไปนี้

1.นิยมความจริง 8.ศิลปินใฝ่สังคม
2.ชอบค้นหา 9.ศิลปินเจ้าระเบียบ
3.ใฝ่ศิลปะ 10.ผู้บริหารนอกกรอบ
4.ชอบสังคม 11.ผู้สร้างสรรค์ศิลปะ
5.อนุรักษ์นิยม 12.นักจัดระเบียบสังคม
6.แคล่วคล่องว่องไว 13.นักสังคมผู้คล่องแคล่ว
7.มุ่งเน้นประกอบอาชีพอิสระ 14.นักธุรกิจผู้กว้างขวาง

PAGE 12

การแปลผลลักษณะบุคลิกภาพจากแบบทดสอบวัดบุคลิกภาพเพื่อการศึกษาต่อ
และการเลือกอาชีพของกรมการจัดหางาน มีทั้งหมด 28 แบบ ดังต่อไปนี้

15.นักบริหารผู้เคร่งครัด 22.ผู้นำภาคสนาม
16. เน้นวินัยใฝ่ประกอบการ 23.ศิลปินช่างคิด
17.นักธุรกิจยุคใหม่ 24.นักวิทยาศาสตร์ใฝ่สังคม
18.นักวิทยาศาสตร์ผู้ลงแรง 25.นักวิทยาศาสตร์เจ้าระเบียบ
19.ศิลปินผุ้ขยัน 26. ผู้นำนักค้นหา
20.นักลงมือทำใฝ่สังคม 27.นายช่างนักธุรกิจ
21.นักลงมือทำผุ้เคร่งครัด 28.นักวิทยาศาสตร์รักอิสระ

PAGE 12

แบบทดสอบวัดบุคลิกภาพ
เพื่อการศึกษาต่อและการเลือกอาชีพ

กรมการจัดหางาน

PAGE 12

วิธีการใช้งาน

แบบทดสอบวัด
บุคลิกภาพ

เพื่อการศึกษาต่อและ
การเลือกอาชีพ
กรมการจัดหางาน

เข้าใช้งานครั้งแรก

เลือก >> สมัครสมาชิก เลือก >> สมัครสมาชิก

เลือก >> ไม่เคยมี

ดำเนินการกรอกข้อมูลส่วนตัว ดำเนินการกรอกข้อมูลส่วนตัว

ตั้งรหัสผ่านของตนเอง

เมื่อกรอกข้อมูลส่วนตัวเรียบร้อยแล้ว

เลือก >> สมัครสมาชิก

เข้าระบบโดยการกรอกข้อมูล
1. กรอกรหัสบัตรประชาชน
2. รหัสผ่านที่ตนเองตั้งไว้
เมื่อกรอกข้อมูลเสร็จสิ้นแล้ว

เลือก >> เข้าสู่ระบบ

เลือก >> แบบทดสอบ

เลือก >>
แบบวัดบุคลิกภาพ

เพื่อการศึกษาต่อและอาชีพ

กรอกข้อมูล ดังต่อไปนี้

1.หน่วยงานที่เข้ารับทำแบบทดสอบ
>> สจจ.สิงห์บุรี

2.โครงการ/กิจกรรมที่เข้าร่วมการทดสอบ
>> การดำเนินงานตามมติ ครม.

3.โครงการ/กิจกรรมย่อย
>> โรงเรียนสิงห์บุรี

4.สถานะของผู้ทดสอบ
>> นักเรียน/นักศึกษา

5.ระดับการศึกษาของผู้ทดสอบ
>> มํธยมศึกษาตอนต้น

6.สาขาการศึกษาของผู้ทดสอบ
>> -

นักเรียนเริ่มทำแบบทดสอบ
อ่านข้อคำถาม และเลือกคำตอบ
ที่สอดคล้องกับตนเองมากที่สุด

ผลการทำแบบทดสอบ
ให้นักเรียนแคปผลทั้ง 3 ส่วนดังนี้

ลักษณะบุคลิกภาพ

กิจกรรม
สะท้อนคิด บุคลิกภาพกับอาชีพ

กิจกรรมสะท้อนคิด บุคลิกภาพกับอาชีพ

คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกอาชีพที่ตนเองสนใจมา 1 อาชีพ พร้อมทั้ง
คิด วิเคราะห์ในประเด็นดังต่อไปนี้

1. อาชีพที่นักเรียนสนใจ จัดอยู่ในกลุ่มบุคลิกภาพแบบใดตามทฤษฎี
การเลือกอาชีพของจอห์น แอล ฮอลแลนด์

2. อาชีพที่นักเรียนสนใจ มีลักษณะบุคลิกภาพอย่างไรบ้าง
จงอธิบายอย่างน้อย 5 ข้อขึ้นไป

3. สิ่งที่นักเรียนได้เรียนรู้/การนำความรู้ไปใช้/ความประทับใจ/
ข้อเสนอแนะ

ตัวอย่างกิจกรรมสะท้อนคิด บุคลิกภาพกับอาชีพ

อาชีพ พยาบาล อาชีพ พยาบาล

"กลุ่มบุคลิกภาพแบบบริการสังคม"

ลักษณะบุคลิกภาพของอาชีพพยาบาล มีดังนี้
1. มีจิตใจดี มีความเมตตากรุณา
2. เป็นมิตร เข้ากับผู้อื่นได้ดี
3. ไม่รังเกียจ หรือ แบ่งแยกชนชั้นผู้คน
4. มีใจรักในงานบริการ ช่วยเหลือผู้อื่น
5. มีความเสียสละ อดทน อดกลั้น
6. มีจิตวิทยาในการปฏิบัติงาน

เอกสารอ้างอิง /แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม

เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง เพิส่มนเใติจมคไ้นด้หเลายข้อนมะูคละ

กรมจัดหางาน ระบบส่งเสริมการมีงานทำ
https://employmentguide.doe.go.th/

หนังสือที่เกี่ยวข้อง