รายงานผลการดำเนินงานพืชศึกษา ร.ร.โสตศึกษา

๔๔

๔๕

๔๖

๔๗

บทที่ 4
ผลการศกึ ษา

โรงเรียนโสตศึกษาเทพรัตน์ ได้กาหนดพืชที่ศึกษาคือ “ต้นแพงพวย” โดยได้ศึกษาในส่วนประกอบ
ต่างๆท้งั ลกั ษณะภายนอก ภายในของพืชแตล่ ะสว่ น ได้แก่ ราก ลาต้น ใบ ดอก ผล และเมล็ด โดยละเอยี ด
การกาหนดเร่อื งทีจ่ ะเรียนรใู้ นแตล่ ะสว่ น การเรยี นรู้แตล่ ะเรือ่ ง แต่ละสว่ นขององค์ประกอบย่อย และการนา
ข้อมูลมาเปรียบเทียบความแตกต่างในแต่ละเรื่องในชนิดเดียวกัน โดยบูรณาการการจัดการเรียนรู้ เข้ากับ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาแกนกลาง ท้ัง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้กลุ่มสาระ
การเรียรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ศึกษาลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์แพงพวย ศึกษาโครงสร้างทางเคมีของ
แพงพวย ระบบนิเวศวิทยาของแพงพวย กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ศึกษาการเขียนรายงานทาง
คณิตศาสตร์ การวัดขนาดของส่วนประกอบต่างๆของพืช กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ศึกษาการเขียน
รายงาน การเขียนบรรยายลักษณะของพืช การทาหนังสอื เล่มเล็ก กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา
และวัฒนธรรม ศกึ ษาลักษณะภูมิศาสตร์ในการเจรญิ เติบโตของพืช กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ การวาดภาพ
ทางพฤกษศาสตร์ของต้นแพงพวย การวาดโครงสร้างภายในของแพงพวย กลุ่มสาระการเรียนรู้
ภาษาต่างประเทศ ศึกษาการเขียนคาศัพท์ส่วนประกอบของพืช การเขียนรายงานในรูปแบบ
ภาษาต่างประเทศ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา รวบรวมข้อมูลและการเขียนรายงานด้าน
ประโยชน์และสรรพคุณ กลุ่มสารการเรียนรู้การงานอาชีพ ศึกษาดูแลรักษาพ้ืนท่ีศึกษาแพงพวย การ
ขยายพันธ์ุต้นแพงพวย การนาไปใช้ประโยชน์ในรูปแบบโครงงานอาชีพ จัดทาแหล่งเรียนรู้ ซ่ึงการศึกษา
ลกั ษณะของต้นแพงพวยได้กาหนดขอบข่ายการเรียนรู้ในแต่ละช่วงชั้นดังนี้

ระดับประถมศึกษา ศึกษาลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของพืชศึกษาแพงพวย เพียงรูปร่าง สี ของ
ส่วนประกอบภายนอกคือ ราก ลาต้น ใบ ดอก ผล และเมล็ด

ระดับช้ันมัธยมศึกษาตอนต้น เป็นการศึกษาในส่วนประกอบต่างๆของลักษณะภายนอกของต้น
แพงพวย คือ ราก ลาต้น ใบ ดอก ผลและเมล็ด โดยสามารถวาดภาพทางพฤกษศาสตร์ ระบายสีตามที่
นักเรียนสังเกตเห็นตามความเป็นจริง ศึกษาลักษณะภายนอกของพืชแต่ละส่วนโดยละเอียด ท้ัง รูปร่าง
รปู ทรง สี ผิว เนื้อ ขนาด จานวน ลักษณะฯลฯ กาหนดเร่ืองท่ีจะเรียนรู้ในแต่ละส่วนของพืช แล้วนาข้อมูล
มาเปรียบเทียบความต่างในแต่ละเร่ือง ในชนิดเดียวกันในรูปแบบความเรียบเรียงและสถิติ รวมถึงการ
ขยายพนั ธ์พุ ืชศกึ ษา การดูแลหลงั การปลูก และการศกึ ษาการเจริญเติบโตของพืช

ระดับช้ันมัธยมศึกษาตอนปลาย การศึกษาการขยายพันธ์ุพืชศึกษา การดูแลหลังการปลูก และ
การศึกษาการเจรญิ เติบโตของพชื ศกึ ษา การศึกษาโครงสร้างภายในของตน้ แพงพวยในสว่ นของ ราก ลาต้น
ใบ โดยใชก้ ระบวนการสงั เกตและการบันทึกข้อมูล สู่การศกึ ษาการนาไปใช้ประโยชน์ของตน้ แพงพวย

จากการบูรณาการพืชศึกษาสู่การเรียนการสอน 8 กลุ่มสาระ ได้ทาการศึกษาในหัวข้อ ลักษณะ
ทางพฤกษศาสตร์ ด้านรูปลักษณ์ ราก ลาต้น ใบ ดอก ผล และเมล็ด ลักษณะทางนิเวศวิทยา การ
ขยายพันธ์ุ การดูแลรักษา การเจริญเติบโต และการนาไปใช้ประโยชน์ ของต้นแพงพวย จากผลการเรียนรู้
ของนักเรียน สรุปผลการศึกษาได้ดังน้ี

๔๘

ผลการศึกษาลกั ษณะทางพฤกษศาสตรต์ น้ แพงพวย
1. ลักษณะวสิ ยั เปน็ ไม้พุ่ม เรือนยอดทรงพมุ่ กลม ถิ่นอาศยั เป็นพชื บก

ภาพวาดโครงสรา้ งตน้ แพงพวย ภาพตวั อยา่ งพรรณไมแ้ พงพวย

ภาพถา่ ยตน้ แพงพวยในพน้ื ทีศ่ กึ ษา

๔๙

2. ผลการศกึ ษาลกั ษะภายนอกของพชื ศึกษาแพงพวย ราก ลาตน้ ใบ ดอก ผล และเมลด็
2.1 ราก มสี ีนา้ ตาล ยาว 12 ซม.โคนรากจะโตแลว้ ค่อยเรยี วเล็กลงไปจนถงึ ปลายแลว้ มรี าก

แขนงจานวนมาก

ภาพวาดโครงสรา้ งรากแพงพวย ภาพถ่ายรากแพงพวย

2.2 ลาต้นอย่เู หนือดิน ต้ังตรงเองได้เป็นไมล้ ม้ ลุก ทรงพุ่มสงู 40 ซม. กวา้ ง 22 ซม. มีสี
เขยี วผิวเรยี บมลี กั ษณะเปน็ ข้อๆ แตกกิ่งก้านออก มยี างสีขาวข่นุ

ภาพวาดลาตน้ แพงพวย ภาพถา่ ยลาตน้ แพงพวย

๕๐

2.3 ใบ เป็นใบเดี่ยว สีเขียว ขนาดแผ่นใบกว้าง 2.5 ซม.ยาว 5.5 ซม. เรียงใบแบบตรง
ขา้ มสลับตงั้ ฉาก ใบเป็นรปู ไขก่ ลบั ปลายใบมีติ่งหนามสัน้ โคนใบรูปล่ิมขอบใบเรยี บ เส้นกลางใบสเี ขยี วออ่ น
เห็นไดช้ ดั เจน ใบออกจากขอ้ ของลาตน้ ข้อละ 2 ใบ

ภาพวาดใบแพงพวย ภาพถา่ ยใบแพงพวย

2.4 ดอก เป็นดอกครบส่วน สมบูรณ์เพศ ออกเป็นช่อกระจุกตามยอด ช่อละ 1-3 ดอก
ออกดอกบรเิ วณปลายยอด มีกลีบเล้ียงโคนเช่ือมติดกับปลายแยกเป็น 5 แฉก สีเขียว กลีบดอกมีชั้นเดียว
โคนเชื่อมติดกับกลีบเล้ียงปลายแยกเป็น 5 แฉกสีชมพู เกสรตัวผู้มีจานวน 5 อัน สีเหลืองเกสรตัวเมียมี
จานวน 2 อัน สีเขยี ว รังไขใ่ ต้วงกลีบ

ภาพวาดดอกแพงพวย ภาพถา่ ยดอกแพงพวย

๕๑

2.5 ผล ลกั ษณะเปน็ ฝักยาว ออกตดิ กนั เปน็ คู่ ขนาด 2 ซม. ชนิดผลเด่ยี ว เป็นผลแห้งแก่
แลว้ แตกแนวเดียว ผลอ่อนสเี ขียว ผลแกส่ นี า้ ตาล

ภาพวาดผลแพงพวย ภาพถา่ ยผลแพงพวย
2.6 เมลด็ มีสดี า รปู รา่ งรี ใน 1 ฝกั มจี านวน 15-20 เมลด็

ภาพวาดเมลด็ แพงพวย ภาพภ่ายเมลด็ แพงพวย

๕๒

3. ผลการศึกษาลกั ษณะภายในของพชื ศึกษาแพงพวย ราก ลาตน้ และใบ
3.1 ราก มีช้ันเอพิเดอร์มิส (epidermis)อยู่นอกสุด เรียงตัวชั้นเดียว มีเซลล์ขนราก

(roothair) ช้ันคอร์เทกซ์ (corter) กว้าง ชั้นสตี (stele)มีพอรีไซเคิล1-2 แถว มีมัดท่อลาเลียง (vascular
bundie) โดยเซเล็ม (xylem) อยตู่ รงกลางเรียงเป็นแฉกและมีโพลเอม็ (phloem) อยู่ระหวา่ งแฉก

ภาพวาดโครงสรา้ งภายในของรากแพงพวย ภาพถา่ ยโครงสรา้ งภายในของรากแพงพวย

3.2 ลาตน้ มีช้ันเอพิเดอร์มสิ (epidermis)อยนู่ อกสุด เรียงตัวชน้ั เดยี ว มชี ัน้ คอร์เทกซ์ (corter) แคบ ชนั้
สตี (stele) มมี ดั ทอ่ ลาเลยี ง (vascular bundie) ดา้ นในเป็น เซเล็ม (xylem) ดา้ นนอกเป็นโพลเอ็ม (phloem)เรยี งตวั
ในแนวรศั มีเดยี วกันและมพี ีธ (pith) อย่ชู ้นั ในสุด

ภาพวาดโครงสรา้ งภายในของลาตน้ แพงพวย ภาพถ่ายโครงสรา้ งภายในของลาตน้ แพงพวย

๕๓

3.3 ใบ มีชั้นเอพิเดอร์มิส(epidermis) 2 ด้านคือเอพิเดอร์มิสด้านบน(upper epidermis)
กับเอพเิ ดอร์มสิ ดา้ นลา่ ง(lower epidermis) ด้านบนพาลเิ สดมีโวฟลิ ล์ (palisade mesophyll)รูปรา่ งเป็น
แทง่ ส่วนด้านลางมีสปองจีมไี ซฟิลล์ (spongy mesophyll)มีมดั ทอ่ ลาเลยี งอยูต่ รงกลาง ประกอบด้วย ไซ
เล็ม (xylem) อยู่ดา้ นบนกับโพลเอม็ (phloem) อยู่ดา้ นล่างโดยมบี ลั เดลิ ชที (bundle sheath)ล้อมรอบ

ภาพวาดโครงสร้างภายในของใบแพงพวย ภาพถา่ ยโครงสรา้ งภายในของใบแพงพวย
ภาพกิจกรรมการเรียนรู้พชื ศึกษาแพงพวย
1. กจิ กรรมสารวจพรรณไม้ และการศกึ ษาลักษณะพรรณไมภ้ ายนอก พืชศึกษา ตน้ แพงพวย

บรู ณาการการเรียนการสอนกบั กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์ ในการเก็บข้อมูลทางพฤกษศาสตร์ การ
วัดความเข้มของแสงแดด ความซื้นของดิน ทิศทางของลม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคม ศาสนาและ
วฒั นธรรม ศึกษาความลาดชันของพ้ืนท่ี จัดทาผังพรรณไม้ เกี่ยวกับภูมิศาสตร์ในพ้ืนที่ เป็นต้น กลุ่มสาระ
การเรียนรู้ศิลป ศึกษาการวาดภาพทางพฤกษศาสตร์ แบบท้งั ตน้ และแบบแยกส่วนประกอบต่างๆ คือ ราก
ลาต้น ใบ ดอก ผล และเมล็ด กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา สืบค้นประโยชน์และสรรพคุณ
ของแพงพวย กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ใช้หลักการวัดพ้ืนท่ี การคานวน และอัตราส่วน ใน
การศึกษาลักษณะพืชศึกษาต้นแพงพวย กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ศึกษาการขยายพันธ์ุและ
ดูแลรักษา กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย นาข้อมูลจากการศึกษามาเรยี บเรียงประโยคให้เกิดความเรียงที่
สมบูรณ์

๕๔

ภาพกจิ กรรมการศกึ ษาพรรณไม้
พชื ศึกษาตน้ แพงพวย บรเิ วณพนื้ ทศ่ี กึ ษาที่ 1

๕๕

ภาพกจิ กรรมการศกึ ษาลกั ษณะภายนอกของพรรณไม้
สว่ นประกอบตา่ งๆ ของพชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๕๖

ภาพกจิ กรรมการศกึ ษาลกั ษณะภายนอกของพรรณไม้
สว่ นประกอบตา่ งๆ ของพชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๕๗

ภาพกจิ กรรมการศกึ ษาลกั ษณะภายนอกของพรรณไม้
สว่ นประกอบตา่ งๆ ของพชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๕๘

ภาพกจิ กรรมการศกึ ษาลกั ษณะภายนอกของพรรณไม้
สว่ นประกอบตา่ งๆ ของพชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๕๙

ภาพกจิ กรรมการวาดภาพทางพฤกษศาสตร์
พรรณไมท้ ีส่ นใจ พชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๖๐

ภาพวาดทางพฤกษศาสตร์
พรรณไมท้ ีส่ นใจ พชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๖๑

ภาพวาดทางพฤกษศาสตร์
พรรณไมท้ ีส่ นใจ พชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๖๒

ภาพกจิ กรรมการทาตวั อยา่ งพรรณไมแ้ หง้
ตน้ แพงพวย

๖๓

ภาพกจิ กรรมการทาตวั อยา่ งพรรณไมแ้ หง้
ตน้ แพงพวย

๖๔

ภาพชนิ้ งาน
พรรณไมแ้ หง้ พชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๖๕

ภาพกจิ กรรมการสารวจ วเิ คราะหส์ ภาพพนื้ ที่
สารวจความเขม้ ของแสงแดด ทศิ ทางลม

๖๖

ภาพกจิ กรรมการสารวจ วเิ คราะหส์ ภาพพน้ื ท่ี
ตาแหน่งของพชื ศกึ ษา ตน้ แพงพวยและบนั ทกึ ลงในผงั พรรณไม้

๖๗

ภาพกจิ กรรมการขยายพนั ธแ์ุ ละการดแู ลรกั ษาพชื ศกึ ษา
แพงพวยอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง เนอ่ื งจากเปน็ พรรณไม้ทมี่ อี ายุสนั้

๖๘

ภาพกจิ กรรมการขยายพนั ธแุ์ ละการดแู ลรกั ษาพชื ศกึ ษา
แพงพวยอยา่ งตอ่ เนอื่ ง เนอ่ื งจากเปน็ พรรณไมท้ มี่ อี ายุสนั้

ตอ้ งขยาย

๖๙

2. กจิ กรรมการศกึ ษาลักษณะพรรณไม้ภายในพืชศึกษา ตน้ แพงพวย
บูรณาการการเรียนการสอนกบั กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ศึกษาลกั ษณะ

โครงสรา้ งภายในของพชื ศกึ ษา ต้นแพงพวย ส่วนของ ราก ลาตน้ และใบ

๗๐

ภาพกจิ กรรมการศกึ ษาโครงสรา้ งภายในของพชื ศกึ ษา
ตน้ แพงพวย ดว้ ยกลอ้ งจลุ ทรรศน์ ขยาย 100 เท่า

๗๑

ภาพกจิ กรรมการศกึ ษาโครงสรา้ งภายในของพชื ศกึ ษา
ตน้ แพงพวย ดว้ ยกลอ้ งจลุ ทรรศน์ ขยาย 100 เท่า

๗๒

ภาพวสั ดอุ ุปกรณใ์ นการศกึ ษาโครงสรา้ งภายใน
ของพชื ศกึ ษาตน้ แพงพวย

๗๓

3. การนาไปใชป้ ระโยชน์
จากการศึกษาและรวบรวมข้อมูล พบว่าต้นแพงพวยสรรพคุณทางยา คือ ลาต้นและราก ซ่ึง

ไดม้ ีข้อมูลทางวทิ ยาศาสตรไ์ ด้กล่าวไว้ว่า ลาต้นและรากน้ีสามารถสร้างสารท่เี รียกว่า อัลคาลอยด์ไดม้ ากกว่า
55 ชนิดอัลคาลอยด์ทีส่ ามารถนามาใชร้ ักษาโรคมะเร็งไดผ้ ลคือ วินบลาสทนี (Vinblastine) และวินคริสทีน
(Vincristine) โดยสารท้ังสองชนิดน้ันสามารถนามารักษาโรคมะเร็ง เม็ดมะเร็งในต่อมน้าเหลือง นอกจากนี้
ราก แก้บิด ขับพยาธิ ห้ามเลือด รักษามะเร็งในเม็ดเลือดและใบจะช่วยในการบารุงหัวใจ ช่วยในการย่อย
หรือใช้ทั้งต้นในการแก้เบาหวาน ความดัน แก้อาการตัวเหลืองอันเกิดจากพิษของสุรา จึงเป็นแนวคิด
นามาใช้ประโยชน์ในการทาเคร่ืองด่ืม ชาแพงพวย เนื่องจากการสกัดสารที่มีประโยชน์ออกมาได้เต็ม
ประสิทธิภาพต้องผ่านกระบวนการต้มสกัดสารออกมาจากต้นแพงพวย และนอกจากน้ีชายังเป็นเครื่องด่ืมที่
คนไทยนิยมรับประทาน แต่ด้วยกลิ่นยังไม่หอม หวาน ชวนรับประทานจึงผสมกับชามะลิเพ่ือเพ่ิมกล่ิมหอม
จึงเกิดเป็นผลิตภัณฑ์ชาแพงพวยผสมชามะลิ ใช้ในการต้อนรับแขกผู้มาใช้บริการในโรงเรียน เป็นของฝาก
และจาหน่ายเพ่ือสรา้ งรายไดเ้ ป็นแนวทางการสร้างอาชีพให้แก่นักเรยี นใน ชอื่ ผลิตภณั ฑ์ ชาริมเล

การทาชาแพงพวย
๑. เก็บใบแพงพวยทไ่ี ม่อ่อนหรือแกจ่ นเกินไป ( ๔-๕ ใบบนนับจากยอด)

๗๔

๒. นาใบแพงพวยไปลา้ งให้สะอาดด้วยน้าเปล่า ๒ – ๓ คร้ัง

๓. นาใบแพงพวยทล่ี า้ งสะอาดแลว้ ใส่ถาดนาไปตาก หรือ เข้าเครื่องอบให้แหง้

๗๕

๔. นาใบแพงพวยแห้งท่ีได้บดพอละเอยี ด

๕. นาใบแพงพวยแห้งบดและชามะลิในอัตราสว่ น ๑ : ๓ ใสใ่ นถงุ กรองชา

๗๖

๖. ใช้ความร้อนจากเตารีด รดี ปดิ ถุงกรองชา

๗. ตดิ Label ทป่ี ลายเชอื กถุงกรองชา ดว้ ยความร้อนจากเตารดี

๗๗

๘. บรรจุชาและกันช้นื ลงในบรรจภุ ณั ฑ์ ซีลปดิ ปากถุงให้สนิท

๙. ผลงานผลติ ภณั ฑ์ ชาริมเล

การรายงานผลเรียนรู้ นักเรียนได้นาข้อมูลในการศึกษามารวบรวมและวิเคราะห์ผลการ
เรียนรูต้ ้นแพงพวยโดยพิจารณาสาระสาคัญ และสาระประกอบ แล้วนามาจัดเป็นหมวดหมู่หรือกลุ่มข้อมูล
จดั ระเบียบหรือลาดับข้อมลู สาระมาทาการเชื่อมโยงเน้อื หา สาระใหไ้ ด้ภาษาท่ีกระชบั สั้น ได้ใจความ แล้ว
นามาจดั ทารปู แบบรายงานเปน็ แผ่นพบั และสมุดเลม่ เล็ก

๗๘

ภาพกจิ กรรมการจดั ทาเอกสารการรายงานผลการเรยี นรู้
รปู แบบแผน่ พบั และหนงั สอื เลม่ เลก็

๗๙

ภาพผลงานนกั เรยี นจดั ทาเอกสารการรายงานผลการเรยี นรู้
รปู แบบแผน่ พบั และหนงั สอื เลม่ เลก็

๘๐

บทท่ี ๕
สรปุ ผลการศกึ ษา

จากผลการศึกษาต้นแพงพวยของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ ถึงช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๖
โรงเรียนโสตศึกษาเทพรัตน์ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ประจาปีการศึกษา 2563 ได้ใช้ต้นแพงพวย (พืช
ศึกษา) เป็นสื่อในการเรียนการสอนของนักเรียน โดยบูรณาการสู่การเรียนการสอน ๘ กลุ่มสาระ ได้แก่
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ กลุ่มสาระการ
เรยี นรภู้ าษาไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา กลุ่มสาระ
การเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี กลมุ่ สาระการเรียนรูศ้ ิลปะ และกล่มุ สาระการเรียนรูส้ ังคมศึกษา
ศาสนาและวัฒนธรรม ซ่งึ ได้จดั ทาแผนการจัดการเรยี นรู้โดยนาพชื ศึกษาของโรงเรยี นคือ ตน้ แพงพวย เป็น
ส่ือในการเรียนรู้ของนักเรียนในแต่ละลาดับช้ัน โดยแผนบูรณาการแต่ละระดับช้ันจะมีเน้ือหาที่ต้องเรียนรู้
ครอบคลุมวัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งน้ีลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ด้านรูปลักษณ์ ราก ลาต้น ใบ
ดอก ผล และเมล็ด ลักษณะทางนิเวศวิทยา การขยายพันธ์ุ การดูแลรักษา การเจริญเติบโต การ
นาไปใช้ประโยชนข์ องตน้ แพงพวยสามารถสรุปผลการศกึ ษาดังน้ี

จากการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ ภาษาไทย ศิลปะ สังคมศึกษา
และวัฒนธรรม และภาษาต่างประเทศได้ใชใ้ บงานการศกึ ษาโครงสร้างภายนอกและภายในของต้นแพงพวย
สรุปผลการศึกษาได้ดังนี้ ผลการศึกษาลักษณะทางพฤกษศาสตร์ต้นแพงพวย ช่ือวิทยาศาสตร์ Ludwigia
adscenden(L.) H.Hara ชื่อวงศ์ ONAGRACEAE ช่ือสามัญ Phaeng Phuai ลักษณะวิสัย เป็นไม้พุ่ม เรือน
ยอดทรงพมุ่ กลม ถิ่นอาศัยเปน็ พชื

ผลการศึกษาลักษณะภายนอกของพืชศึกษาแพงพวย ราก ลาต้น ใบ ดอก ผล และเมล็ด ราก มีสี
นา้ ตาล ยาว 12 ซม.โคนรากจะโตแลว้ คอ่ ยเรียวเล็กลงไปจนถึงปลายแล้วมีรากแขนงจานวนมาก ลาตน้ อยู่
เหนือดิน ตั้งตรงเองได้เป็นไม้ล้มลุก ทรงพุ่มสูง 40 ซม. กว้าง 22 ซม. มีสีเขียวผิวเรียบมีลักษณะเป็นข้อๆ
แตกก่งิ ก้านออก มียางสขี าวขุน่ ใบ เป็นใบเดีย่ ว สีเขยี ว ขนาดแผน่ ใบกวา้ ง 2.5 ซม.ยาว 5.5 ซม. เรียงใบ
แบบตรงข้ามสลับต้ังฉาก ใบเป็นรูปไข่กลับปลายใบมีติ่งหนามส้ัน โคนใบรูปลิ่มขอบใบเรียบ เส้นกลางใบสี
เขียวออ่ นเห็นได้ชัดเจน ใบออกจากข้อของลาต้นข้อละ 2 ใบ ดอก เป็นดอกครบส่วน สมบูรณเ์ พศ ออกเป็น
ช่อกระจกุ ตามยอด ชอ่ ละ 1-3 ดอก ออกดอกบริเวณปลายยอด มีกลีบเลี้ยงโคนเช่ือมติดกับปลายแยกเป็น
5 แฉก สีเขียว กลีบดอกมีช้ันเดียว โคนเช่ือมติดกับกลีบเล้ียงปลายแยกเป็น 5 แฉกสีชมพู เกสรตัวผู้มี
จานวน 5 อัน สีเหลืองเกสรตัวเมียมีจานวน 2 อัน สีเขียว รังไข่ใต้วงกลีบ ผล ลักษณะเป็นฝักยาว ออก
ติดกันเป็นคู่ ขนาด 2 ซม. ชนิดผลเดี่ยว เป็นผลแห้งแก่แล้วแตกแนวเดียว ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีน้าตาล
เมล็ด มสี ดี า รปู รา่ งรี ใน 1 ฝัก มีจานวน 15-20 เมลด็

ผลการศึกษาลักษณะภายในของพืชศึกษาต้นแพงพวย ราก ลาต้น และใบ ดังนี้ ราก มีช้ันเอพิ
เดอร์มิส (epidermis)อยู่นอกสุด เรียงตัวช้ันเดียว มีเซลล์ขนราก (roothair) ชั้นคอร์เทกซ์ (corter) กว้าง
ชั้นสตี (stele)มีพอรีไซเคิล1-2 แถว มมี ดั ท่อลาเลียง (vascular bundie) โดยเซเลม็ (xylem) อยู่ตรงกลาง
เรียงเป็นแฉกและมีโพลเอ็ม (phloem) อยู่ระหว่างแฉก ลาต้น มีช้ันเอพิเดอร์มิส(epidermis)อยู่นอกสุด
เรียงตัวช้ันเดียว มีช้ันคอร์เทกซ์ (corter) แคบ ชั้นสตี (stele) มีมัดท่อลาเลียง (vascular bundie) ด้านใน

๘๑

เป็น เซเล็ม (xylem) ด้านนอกเป็นโพลเอ็ม (phloem)เรียงตัวในแนวรัศมีเดียวกันและมีพีธ (pith) อยู่
ชั้นในสุด
ใบ มีช้ันเอพิเดอร์มิส(epidermis) 2 ด้านคือเอพิเดอร์มิสด้านบน(upper epidermis) กับเอพิเดอร์มิสด้าน
ลา่ ง(lower epidermis) ด้านบนพาลเิ สดมโี วฟลิ ล์ (palisade mesophyll)รูปร่างเป็นแท่ง สว่ นด้านล่างมีส
ปองจีมีไซฟิลล์ (spongy mesophyll)มีมัดท่อลาเลียงอยู่ตรงกลาง ประกอบด้วย ไซเล็ม (xylem) อยู่
ดา้ นบนกบั โพลเอม็ (phloem) อยู่ดา้ นลา่ งโดยมบี ัลเดลิ ชที (bundle sheath)ลอ้ มรอบ

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย สรุปผลและเรียบเรียงข้อมูลในแต่ละหมวดจัดทารายงานและ ทา
การเผยแพร่องค์ความรใู้ นรูปแบบการทาหนังสือเลม่ เล็ก การทาแผน่ ผบั

จากการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา และกลุ่มสาระการเรียนรู้การงาน
อาชีพ เมื่อนามาเปรียบเทียบข้อมูลการศึกษาสรรพคุณของต้นแพงพวย พบว่าส่วนทนี่ ามาใช้ในการทายาคือ
ลาต้นและราก ซ่ึงได้มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ได้กล่าวไว้ว่า ลาต้นและรากนี้สามารถสร้างสารท่ีเรียกว่า อัล
คาลอยด์ได้มากกว่า 55 ชนิดอัลคาลอยด์ท่ีสามารถนามาใช้รักษาโรคมะเร็งได้ผลคือ วินบลาสทีน
(Vinblastine) และ วินคริสทีน (Vincristine) โดยสารทั้งสองชนิดนั้นสามารถนามารักษาโรคมะเร็ง เม็ด
มะเร็งในต่อมน้าเหลือง นอกจากนี้ราก แก้บิด ขับพยาธิ ห้ามเลือด รักษามะเรง็ ในเม็ดเลอื ดและใบจะช่วยใน
การบารุงหัวใจ ช่วยในการย่อย หรือใชท้ งั้ ต้นในการแก้เบาหวานความดัน แก้อาการตัวเหลืองอันเกิดพิษของ
สรุ า

จากผลการศึกษาประโยชน์ดังกล่าวจึงเป็นแนวคิดให้นาใช้ประโยช์ในการทาเคร่ืองดื่ม ชา
แพงพวย เน่ืองจากการสกัดสารที่มีประโยชน์ออกมาได้เต็มประสิทธิภาพต้องผ่านกระบวนการต้มสกัดสาร
ออกมาจากต้นแพงพวย และนอกจากนั้นชายังเป็นเคร่ืองดื่มที่คนไทยนิยมรับประทาน แต่ด้วยกลิ่นยังไม่
หอมหวนชวนรับประทานจึงผสมกบั ชามะลเิ พิม่ กล่มิ หอม จึงเกดิ เป็นผลิตภัณฑ์ชาแพงพวยผสาชามะลิ ใช้ใน
การต้อนรับแขกผู้มาใช้บริการในโรงเรียน เป็นของฝากและจาหน่ายเพื่อสร้างรายได้เป็นแนวทางการสร้าง
อาชพี ใหแ้ กน่ ักเรียน ในชอื่ ผลิตภณั ฑ์ “ชารมิ เล”

ลกั ษณะทางนิเวศวทิ ยา
เป็นไม้พื้นเมืองของประเทศสหรัฐอเมริกากลาง แต่สามารถข้ึนได้ท่ัวๆ ไปในประเทศท่ีมีอากาศ

ร้อน ในประเทศไทยส่วนมากนิยมปลูกเป็นไม้ประดับตามบ้านเรือนและสวนสาธารณะ เป็นพืชที่ต้องการ
แสงและอากาศร้อนเน่ืองจากเป็นพืชในเขตร้อน สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่าถึง
ปานกลาง โดยเฉพาะดินท่ีสามารถระบายน้าได้ดี เช่นดินร่วนปนทราย ซ่ึงมันจะช่วยรากเจริญได้ดี เพราะ
หากดินระบายน้าไมด่ ี จะทาใหร้ ากเนา่ เนอ่ื งจากรากไม่มีอากาศหายใจ

การขยายพันธ์ุ
การขยายพันธ์ุต้นแพงพวย สามารถทาได้ด้วยวิธีการปักชา หรือเพาะเมล็ด แต่การเพาะจาก

เมล็ดทาได้ง่ายและสะดวกกวา่ โดยสามารถเพาะลงในกระบะ หรือหว่านลงในแปลงปลูก เมล็ดจะงอกภายใน
5-7 วัน ต้นแพงพวยสามารถปลูกได้ตลอดปี เนื่องจากเป็นพืชในเขตร้อน ต้องการแสงแดดและอากาศร้อน
ในต่างประเทศจะร่วงเมื่ออุณหภูมิต่ากว่า 5 องศาเซลเซียส ในช่วงฤดูหนาวและจะแตกยอดใหม่ในต้นฤดู
ใบไม้ผลิเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่าถึงปานกลางโดยเฉพาะดินร่วนปนทรายที่มีการ
ระบายน้าดีและค่อนข้างจะแห้ง เนื่องจากจะช่วยในการส่งเสริมการเจริญเติบโตของรากได้ดี ถ้าดินแฉะ
เกินไปจะ ทาใหร้ ากไมม่ ีอากาศหายใจ ทาใหร้ ากเนา่ ได้

๘๒

วัสดุอุปกรณ์ 1) ถาดเพาะ 2) วัสดุเพาะ (พีทมอสสาหรับดอกไม้) 3) เมล็ดพันธุ์แพงพวย 4)
ตะกร้าสาหรับกลบเมล็ด 5) ถังพ่นสารเคมี สารป้องกันและ สารกาจัดเช้ือรา 6) ถุงมือ วัสดุเพาะต้นกล้า
แพงพวย แนะนาเป็นวัสดุเพาะที่ผ่านการทดลองใช้แล้ว โดยมีคุณสมบัติคือ มีความละเอียดปานกลาง ร่วน
ซุย ระบายน้า และระบายอากาศไดด้ ี เหมาะสมอย่างยิง่ ต่อการเพาะเมล็ดพันธ์ุ

วิธกี ารเพาะเมล็ด
1. เตรียมน้าสาหรับผสมวัสดุเพาะโดย ผสม โพรพาโมคาร์บ อัตรา 0.4 ซีซี ต่อน้า 1 ลิตร

หรอื เมทาแลกซิล 1 กรัม ตอ่ น้า 1 ลติ ร เพื่อป้องกนั โรคเนา่ คอดิน
2. ผสมน้าท่ีเตรียมไว้กับพีทมอส โดยค่อยๆเติมน้าทีละนิด คลุกเคล้าให้เข้ากัน จากน้ันลอง

บีบวัสดุเพาะเพ่ือทดสอบว่า น้าเข้ากับวัสดุเพาะได้ดีหรือไม่ หากบีบแล้วมีน้าออกมาเล็กน้อยตามร่องมือ
และวัสดุเพาะเกาะกันเป็นก้อน ถือว่าใช้ได้ หากมีน้าไหลออกมามากเกินไป ให้ผสมวัสดุเพาะเพิ่ม หรือไม่มี
นา้ ซึมออกมา แสดงว่านา้ นอ้ ยเกินไป ให้เพิ่มนา้ และบบี ทดลองอกี ครั้ง

3. นาวัสดุเพาะท่ีเตรียมไว้ใส่ถาดเพาะ ให้เต็มหลุม กระแทกถาดเพาะ 1 ครั้ง เพ่ือให้วัสดุ
เพาะลงถงึ ก้นหลมุ เติมวัสดเุ พาะใหเ้ ต็มและปาดให้เรียบร้อยพอดกี ับหลมุ

4. นาถาดเพาะเปล่า มาวางบนถาดเพาะท่ีใส่วัสดุพอแล้ว จากนั้นกดถาดเปล่า เพื่อทาหลุม
โดยหลุมทก่ี ดควรมีขนาดลึกพอดกี บั เมลด็ แพงพวย ประมาณ 0.5 เซนตเิ มตร

5. ทาการหยอดเมลด็ พันธแ์ุ พงพวย 1 เม็ดตอ่ 1 หลมุ
6. นาวัสดเุ พาะที่ยงั ไม่ได้ผสมน้า มาใส่ตะกรา้ เพ่อื ร่อนกลบเมล็ด โดยกลุ่มไมม่ เี มล็ด เนอื่ งจาก
เมลด็ แพงพวยไม่ตอ้ งการแสงในการงอก และเป็นการรกั ษาความชนื้ ในการงอกของเมลด็
7. พน่ สารเคมี โพรพาโมคาร์บ อัตรา 1 ซีซีต่อน้า 1 ลิตร หรือ เมทาแลกซิล 1 กรัมต่อน้า 1
ลติ ร พน่ ใหท้ ่ัวถาดเพ่ือปอ้ งกนั โรคเนา่ คอดนิ อีกคร้ัง
8. นาถาดเข้าไปในบริเวณที่พรางแสง 80% ถึง 90% และรักษาความช้ืน โดยการพ่นน้า
อย่าให้ถาดเพาะแห้งจนเกินไป เพราะจะทาให้เมล็ดไม่งอกและแฉะจนเกินไปอาจทาให้โรคเน่าคอดินใน
ระยะงอกของเมลด็ ได้
วธี กี ารดแู ลแพงพวย การดูแลตน้ กลา้ แบง่ ออกเปน็ 4 ระยะดงั น้ี
ระยะท่ี 1 เป็นระยะต้นกล้าเริ่มงอก หลังจากเพาะเมล็ดแล้วในระยะนี้ ควรรกั ษาความช้ืนโดย
การพ่นน้าและนาไปในท่ีพรางแสง 50%
ระยะที่ 2 เป็นระยะใบเลี้ยงเร่ิมแผ่ โดยใช้เวลาจากระยะแรก 1-2 วัน ควรนาออกแดดจัด
เพื่อป้องกันต้นกล้ายืดเข้าหาแสง ในช่วงน้ี 1-2 วัน ควรรักษาความชื้นไว้ เนื่องจากต้นกล้ายังเล็ก เมื่อต้น
กล้าแข็งแรงควรปล่อยให้ผิววัสดุปลูกแห้งบ้าง เพื่อป้องกันโรคเน่าคอดิน และจะทาให้ต้นกล้าแข็งแรงกว่า
การให้น้าตลอดเวลา ในระยะน้ียังไม่ควรให้ปุ๋ย เนื่องจากต้นกล้ายังมีอาหารสะสมอยู่ และในตัววัสดเุ พาะ มี
การใสธ่ าตุอาหารไวใ้ นระดบั หน่งึ แลว้
ระยะที่ 3 เป็นระยะท่ีเริ่มใบจริง 1 คู่ เริ่มให้ปุ๋ยทางน้าโดยผสมสูตร 15-0-0 แคลเซียมไน-
เตรท หรอื ปุ๋ยสตู ร 20-20-20 อัตรา 30 กรัมตอ่ นา้ 10 ลิตร 2-3 ครง้ั ตอ่ สัปดาห์ ควรหลกี เล่ยี งการใช้ปุ๋ย
46-0-0 หรือยูเรีย เพราะจะทาให้ต้นกลา้ อ่อนแอ หมายเหตุ ความช้ืนควรปล่อยให้ผวิ หน้าวัสดุปลูกแห้งแต่
ต้น ไมเ่ หี่ยว จงึ จะทาการรดนา้ จนชุ่ม หรอื ใหป้ ยุ๋
ระยะท่ี 4 เป็นระยะที่เริ่มมีใบจรงิ 2 คู่ เพ่มิ การให้ปุ๋ยโดยใหส้ ูตร 15-0-0 หรือ 20-20-20
อตั รา 6 กรัมตอ่ นา้ 1 ลิตร

๘๓

การใชป้ ระโยชน์ด้านต่าง ๆ
1. ใช้ในการทายาคือ ลาต้นและราก ซ่ึงได้มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ได้กล่าวไว้ว่า ลาต้นและรากนี้
สามารถสร้างสารท่ีเรียกว่า อัลคาลอยด์ได้มากกว่า 55 ชนิดอัลคาลอยด์ที่สามารถนามาใช้รักษาโรคมะเร็ง
ได้ผลคือ วินบลาสทีน ( Vinblastine) และวินคริสทีน ( Vincristine) โดยสารท้ังสองชนิดนั้นสามารถนามา
รักษาโรคมะเร็ง เม็ดมะเร็งในต่อมน้าเหลือง นอกจากน้ีราก แก้บิด ขับพยาธิ ห้ามเลือด รักษามะเร็งในเม็ด
เลือดและใบจะช่วยในการบารุงหัวใจ ช่วยในการย่อย หรือใช้ทั้งต้นในการแก้เบาหวานความดัน แก้อาการ
ตัวเหลอื งอนั เกดิ พษิ ของสรุ า
2. นิยมปลูกต้นแพงพวยไว้เป็นไม้ประดบั สวนทั่วไป ปลกู ตามริมถนน ริมทางเดิน สวน สาธารณะ
ริมทะเลได้ดี หรือในที่น้าไม่ท่วมขัง ปลูกเป็นไม้กระถางก็ดูงดงาม เพราะดอกสวยเด่นมีหลายสี จัดเป็นไม้
ดอกที่ปลูกง่าย โตเร็ว ดูแลง่าย ตายยาก ทนดินเค็ม (แต่ไม่ทนดินเปรี้ยว) ทนความแห้งแล้ง โรค และแมลง
ได้ดี ถ้าปลูกประดับสวนควรปลูกกลางแจ้งและควรตัดแต่งจะได้ทรงพุ่มสวยงาม แต่สาหรับในบางท้องถิ่น
ทางภาคใตข้ องประเทศไทย หรือในประเทศมาเลเซีย และประเทศอินโดนีเซียมักจะปลกู ต้นแพงพวยไวเ้ ป็น
ไม้ประดบั หลุมฝงั ศพ และจะไม่ปลกู ตามบา้ นเรอื น
การศกึ ษาตน้ แพงพวยครงั้ นส้ี ่งผลกับนกั เรยี น ครู ผู้บริหาร โรงเรียน และชมุ ชน ดังน้ี

๑. ด้านวิชาการ คือ นักเรียนรู้จักช่ือพันธุ์ไม้ต้นแพงพวย ทั้งช่ือพ้ืนเมือง ชื่อสากล รู้ลักษณะ
และประโยชน์ของพืชชนิดต่างๆ และสามารถออกแบบแบบบันทึกการเจริญเติบโต รู้จักการบารุงรักษา
รวมถึงการมีทักษะด้านการปลูกและใช้ประโยชน์ของพืชในส่วนต่างๆนักเรียนสามารถคิดวิเคราะห์ความ
แตกต่างอย่างมีเหตุผลได้เม่ือเรียนรู้ นอกจากน้ีนักเรียนสามารถที่จะสื่อสารและสรุปเป็นองค์ความรู้
สามารถถ่ายทอดอย่างเปน็ ระบบให้กับผู้ท่ีสนใจได้ ผูบ้ ริหารและคณะครูได้รว่ มกนั ทางานสนองพระราชดาริ
บางประการของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรสี ิรินธร มหา
วชิราลงกรณวรราชภักดี สิริกิจการิณีพีรยพัฒน รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี ความว่า “การ
สอนและอบรมให้เด็กมีจิตสานึกในการอนุรักษ์พืชพรรณนั้น ควรใช้วิธีการปลูกฝังให้เด็กเห็นความงดงาม
ความน่าสนใจ และเกิดความปีตทิ ี่จะทาการศึกษาและอนรุ ักษพ์ ืชพรรณต่อไป การใชว้ ธิ ีการสอนการอบรมท่ี
ให้เกิดความรู้สึกกลัวว่า หากไม่อนุรักษ์แล้วจะเกิดผลเสีย เกิดอันตรายแก่ตนเอง จะทาให้เด็กเกิด
ความเครียดซ่ึงจะเป็นผลเสียแก่ประเทศในระยะยาว ชุมชนยังมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และหวงแหนต้นไม้
ในชมุ ชนของตนเองและรู้จักการใชป้ ระโยชน์ท่แี ท้จรงิ จากตน้ ไม้

๒. ด้านภูมิปัญญา มีการนาต้นแพงพวย มาใช้เป็นสมุนไพรรับประทานในส่วนต่างๆ ไม่ว่า
จะเป็นลาต้น ใบ สามารถช่วยแก้อาการปวดท้อง แน่นท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ เป็นยาแผนโบราณประจา
ของชาวบ้านแทนการกินยาราคาแพงตามท้องตลาดในปัจจุบันได้นามาใช้กันอย่างมากในชุมชนเพราะใช้
ได้ผลดี

๓. ด้านคุณธรรมและจริยธรรม คือนักนักเรียนเกิดความรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตนเอง เกิด
ความสามัคคีในหม่คู ณะขณะทางานร่วมกับผู้อ่นื และมีระเบียบวินัยในตนเองและรู้จักการแบ่งปันซึ่งกันและ
กัน นักเรียนมีความละเอียดรอบคอบ รู้จักการอดทนต่อการรอคอย ผู้บริหารและคณะครู และชุมชนได้
เรียนรู้และมีความสามัคคีต่อกันมากขึ้น มีสัมพันธภาพท่ีดีต่อกันระหว่างครูและผู้ปกครองนักเรียนบริเวณ
ใกล้เคียงมีน้าใจท่ีเอ้ือเฟืนอต่อกันและทุ่มเทกาลังเพ่ือสนองพระราชดาริและอนุรักษ์พันธ์ุไม้ต่างๆ ไว้ให้คงอยู่
ตอ่ ไป

๘๔

อา้ งองิ และพรรณานกุ รม

- หนังสือสมุนไพรไทย เล่ม 1. “แพงพวยฝร่ัง (Phaengphuai Farang)”. (ดร.นิจศิริ เรืองรังษี,
ธวัชชยั มงั คละคุปต)์ . หน้า 202.

- หนังสือพจนานุกรมสมนุ ไพรไทย, ฉบับพมิ พค์ รง้ั ที่ 5. “แพงพวยบก”. (ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม).
หน้า 573-575.

- หนังสือสารานุกรมสมุนไพรไทย-จีน ที่ใช้บ่อยในประเทศไทย. “แพงพวย”. (วิทยา บุญวรพัฒน์).
หน้า 400.

- สรรพคุณสมุนไพร 200 ชนิด, สานักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเน่ืองมาจาก
พระราชดาริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. “แพงพวยฝร่ัง”. [ออนไลน์].
เขา้ ถงึ ได้จาก: www.rspg.or.th/plants_data/herbs/. [09 พ.ค. 2014].

- ฐ า น ข้ อ มู ล พ ร รณ ไม้ ท่ี ใช้ ใน งา น ภู มิ ส ถ าปั ต ย ก ร ร ม ศู น ย์ ค ว าม รู้ ด้ าน ก า รเก ษ ต ร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. “แพงพวยฝร่ัง”. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: agkc.lib.ku.ac.th.
[09 พ.ค. 2014].

- โครงการเผยแพรข่ อ้ มลู ทรพั ยากรชีวภาพและภูมปิ ญั ญาท้องถิน่ บนพ้ืนที่สงู , สถาบนั วจิ ัยและพัฒนา
ท่ีสูง (องค์การมหาชน). “Periwinkle madagascar, Periwinkle, Vinca, Old”. อ้างอิงใน:
หนังสือพืชอาหารและสมุนไพรท้องถิ่นบนพ้ืนท่ีสูง (อัปสรและคณะ). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:
eherb.hrdi.or.th. [09 พ.ค. 2014].

- หนังสือสมุนไพรลดไขมันในเลือด 140 ชนิด. “แพงพวยฝร่ัง”. (เภสัชกรหญิง จุไรรัตน์ เกิดดอน
แฝก). หนา้ 132-133.

- แพงพวย สรรพคณุ และประโยชน์ของแพงพวยฝร่งั 29 ข้อ. วนั ท่ีสบื คน้ ข้อมลู 6 สิงหาคม 2563,
เรยี บเรยี งโดยเว็บไซตเ์ มดไทย (Medthai):
https://medthai.com/%E0%B9%81%E0%B8%9E%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0
%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%9D%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B9%88%E
0%B8%87/

- วีธีการเพาะ การดูแล แพงพวย (vinca) นทส่ี บื ค้นข้อมลู 6 สิงหาคม 2563,จากเว็ปไซต์บา้ นและ
สวนเมล็ดออนไลน์ : https://www.homeandgardens.in.th/article/35/%E0%B8%A7
%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A
3%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%B2%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%
B2%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B8%B9%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B9
%81%E0%B8%9E%E0% B8%87 %E0%B8%9 E% E0%B8%A7%E0%B8%A2-
vinca