แนวทางการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของกองทัพบก

ชุดที่ ของ ๒๐๐ ชุด

แนวทางการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของ ทบ.


๑. กล่าวทั่วไป

ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ส่งผลให้สื่อสังคมออนไลน์ เช่น เฟสบุ๊ค ทวิตเตอร์
ไลน์ ฯลฯ เข้ามามีบทบาทส าคัญต่อวัฒนธรรมการด าเนินชีวิตของปัจเจกบุคคล จนกลายเป็นช่องทางหลัก ในการสร้าง
ปฏิสัมพันธ์ในการพูดคย แลกเปลี่ยน เปิดเผย แสดงความคิดเห็น รวมทั้ง ส่งต่อข้อมูลข่าวสารต่างๆ ไปยังบุคคล
ุ
หรือกลุ่มบุคคลอื่นๆ ในลักษณะเป็นสาธารณะ ทั้งในเรื่องส่วนตัว การเมือง การศึกษา เศรษฐกิจ และสังคม ฯลฯ
ึ
รวมถงเรื่องในหน้าที่การงาน ได้อย่างอสระเสรี ซึ่งหากผู้ใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ ขาดสติ ความยั้งคิด หรือขาด
ิ
ู
ความระมัดระวังในการเปิดเผยข้อมูลที่ยังไม่ได้ตรวจสอบความถกต้องเหมาะสมอย่างถี่ถ้วน อาจก่อให้เกิดปัญหา
ส่งผลกระทบต่อตัวบุคคล ผู้เกี่ยวข้อง หรือองค์กรที่บุคคลดังกล่าวสังกัดอยู่ ในรูปแบบต่างๆ และเป็นผลต่อเนื่อง
ซึ่งความรับผิดชอบทั้งในด้านคุณธรรม จริยธรรม ความมั่นคงทางทหาร ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ระหว่างหน่วยงาน

และระหว่างประเทศ หรือแม้แต่การลงโทษตามประมวลวินัยทหารและกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างมิอาจหลีกเลี่ยงได้
ื่
ดังนั้นเพอให้ก าลังพล ทบ. มีแนวทางในการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่เหมาะสม โดยเฉพาะในสถานะ
ความเป็นทหาร ทบ. จึงได้จัดท า “แนวทางการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของ ทบ.” ฉบับนี้ขึ้น ส าหรับให้ค าแนะน า
ในลักษณะย้ าเตือนการใช้สื่อสังคมออนไลน์ให้เป็นไปตามระเบียบ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเป็นมาตรการ

ต่อต้านข่าวกรองในการป้องกันการรวบรวมข้อมูลบุคคลจากฝ่ายตรงข้าม รวมถึงข้อมูลส าคัญ เช่น พนที่ปฏิบัติการ
ื้
ที่ตั้งหน่วย ยุทโธปกรณ์ เป็นต้น ไปใช้ในการปฏิบัติการทางทหารต่อฝ่ายเรา ป้องกันข้อมูลที่เป็นความลับ
ของทางราชการถูกเผยแพร่หรือส่งต่อ ป้องกันการน าข้อมูลไปบิดเบือนสร้างความเข้าใจผิดในสังคม โดยไม่ได้จ ากัดสิทธิ

การใช้งานฯ ในฐานะประชาชนบุคคลธรรมดาแต่อย่างใด

๒. ค านิยามในเอกสารฉบับนี้
๒.๑ ข้อมูล (Data) หมายถึง สิ่งที่สื่อความหมายให้รู้เรื่องราว หรือสิ่งใดๆ ไม่ว่าการสื่อความหมายนั้น
จะท าได้โดยสภาพของสิ่งนั้นเอง หรือโดยผ่านวิธีการใดๆ และไม่ว่าจะได้จัดท าไว้ในรูปของเอกสาร
แฟ้ม รายงาน หนังสือ ข้อความ แผนผัง แผนที่ ภาพ เสียง สื่อ สื่อผสม รวมถึงการบันทึกโดยเครื่องคอมพิวเตอร์

ื่
หรือวิธีอนใดที่ท าให้สิ่งที่บันทึกไว้ปรากฏได้
ื่
๒.๒ ข้อมูลที่เป็นชั้นความลับ หมายถึง ข้อมูลข่าวสาร ประมวลลับ การรหัส และสิ่งอนใดที่ถือเป็น
ความลับทางราชการ ซึ่งก าหนดให้มีชั้นความลับ ๓ ชั้น ได้แก่ ลับ ลับมาก ลับที่สุด
๒.๓ ประมวลลับ หมายถึง การน าตัวอักษร ตัวเลข ค าพูด สัญญาณ สัญลักษณ์มาใช้แทนความหมายแท้จริง
ของข้อมูลข่าวสารตามที่ตกลงกัน เพื่อรักษาความลับในการส่งข้อมูลข่าวสารหรือติดต่อสื่อสารระหว่างกัน

๒.๔ การรหัส (Encryption) หมายถึง การใช้ประมวลลับ หรือรหัสแทนข้อความ หรือการส่งข้อมูล
ที่เป็นชั้นความลับ
๒.๕ สารสนเทศ (Information) หมายถึง ข้อมูลที่ได้ประมวลผลและมีสาระอยู่ในตัวสามารถ

สื่อความหมายให้เกิดความเข้าใจกับผู้ที่ต้องการใช้ข้อมูลนั้น
๒.๖ เครือข่ายสังคม (Social Network) หมายถึง กลุ่มบุคคลที่มีส่วนร่วมสร้าง และแลกเปลี่ยนข้อมูล
ความคิดเห็นต่างๆ ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) ที่เปิดเผยต่อสาธารณะ
๒.๗ สื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) หมายถึง สื่อต่างๆ ที่ใช้เป็นเครื่องมือในการปฏิบัติการทางสังคม

(Social Tool) เพอใช้สื่อสารระหว่างกันในเครือข่ายสังคม ได้แก่ เว็บไซต์ เว็บบล็อก และแอปพลิเคชัน (Applications)
ื่
ิ
ต่างๆ บนสื่อใดๆ เช่น หน้าเพจของเฟสบุ๊ค ยูทูป อนสตาแกรม ทวิตเตอร์ ฯลฯ ที่มีการเชื่อมต่อกับอนเทอร์เน็ต
ิ
โดยเน้นให้ผู้ใช้ทั้งที่เป็นผู้ส่งสารและผู้รับสารมีส่วนร่วม (Collaborative) ในรูปของข้อมูล ภาพ และเสียง
๒.๘ การเผยแพร่ หมายถึง กระบวนการที่ท าให้ข้อมูลถูกน าไปใช้ โดยกลุ่มเป้าหมายด้วยการถ่ายทอด

ส่งผ่านทางช่องทางสื่อสังคมออนไลน์ให้เกิดการยอมรับ (Adoption)

- ๒ -


ิ
๒.๙ อินเทอร์เน็ต (Internet) หมายถึง เครือข่ายคอมพวเตอร์ที่มีขนาดใหญ่ มีการเชื่อมต่อระหว่าง
เครือข่ายหลายๆ เครือข่ายทั่วโลก โดยใช้ภาษาที่ใช้สื่อสารกันระหว่างคอมพวเตอร์ ที่เรียกว่า โปรโตคอล
ิ
(Protocol) ผู้ใช้เครือข่ายนี้สามารถสื่อสารถึงกันได้ในหลายทาง เช่น อีเมล เว็บบอร์ด และสามารถสืบค้นข้อมูล
และข่าวสารต่างๆ รวมทั้งคัดลอกแฟ้มข้อมูลและโปรแกรมมาใช้ได้ เป็นต้น

๒.๑๐ ยูอาร์แอล (URL : Uniform Resource Locator) หมายถึง ที่อยู่ (Address) ของข้อมูลต่างๆ
บนอินเทอร์เน็ต
๒.๑๑ หน่วยราชการภายใน ทบ. หมายถึง หน่วยราชการระดับกรมหรือเทียบเท่าขึ้นไป หรือหน่วยราชการ
ระดับที่ต่ ากว่าหน่วยราชการระดับกรมที่ได้รับอนุญาตจากหน่วยราชการระดับกรมหรือเทียบเท่าขึ้นไป

๒.๑๒ ผู้บังคับหน่วย หมายถึง ผู้บังคับบัญชาของหน่วยราชการภายใน ทบ. ระดับผู้บังคับการกรม
หรือเทียบเท่าขึ้นไป หรือผู้บังคับบัญชาของหน่วยราชการภายใน ทบ. ระดับที่ต่ ากว่าผู้บังคับการกรม
หรือเทียบเท่าขึ้นไป ที่ได้รับอนุญาตจากผู้บังคับบัญชาระดับผู้บังคับการกรมหรือเทียบเท่าขึ้นไป


๓. ความมุ่งหมาย
ื่
๓.๑ เพอให้หน่วยราชการภายใน ทบ. และก าลังพลของ ทบ. ตระหนักถึง หน้าที่และความรับผิดชอบ
ตลอดจนข้อห้ามในการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ผ่านอินเทอร์เน็ต
๓.๒ เพอใช้เป็นกรอบแนวทางให้หน่วยราชการภายใน ทบ. และก าลังพลของ ทบ. ครอบครัว
ื่
และบุคคลที่เกี่ยวข้อง มีความระมัดระวังในการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ โดยไม่ส่งผลกระทบต่อ ทบ. รวมถึงสิทธิ
ความเป็นส่วนตัวของก าลังพลของ ทบ.

ื่
๓.๓ เพอใช้เป็นมาตรการในการรักษาความปลอดภัย มิให้ข้อมูลข่าวสารของทางราชการรั่วไหล
ผ่านช่องทางสื่อสังคมออนไลน์ไปสู่สาธารณะ

๔. ขอบเขตแนวทางการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของ ทบ. ฉบับนี้ ครอบคลุมค าแนะน าในการเผยแพร่ข้อมูลทั้งที่

เป็นของหน่วยราชการภายใน ทบ. และ/หรือ ของก าลังพลของ ทบ. ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ในทุกช่องทาง

๕. การใช้สื่อสังคมออนไลน์ส าหรับหน่วยราชการภายใน ทบ.
๕.๑ หน่วยราชการภายใน ทบ. สามารถสร้างเว็บไซต์ หรือหน้าเพจบนสื่อสังคมออนไลน์ เพื่อประชาสัมพันธ์
ภารกิจของหน่วย และการบริการประชาชน
๕.๒ การเผยแพร่ข้อมูลผ่านสื่อสังคมออนไลน์ของหน่วยราชการภายใน ทบ. สามารถกระท าได้

ั
ในประเด็นเนื้อหาเพื่อการประชาสัมพนธ์ของหน่วย และการบริการประชาชนที่อยู่ในความรับผิดชอบของหน่วย
๕.๓ การชี้แจงผ่านสื่อสังคมออนไลน์ของหน่วยราชการภายใน ทบ. สามารถกระท าได้ในประเด็น
เนื้อหาที่เกี่ยวกับการปฏิบัติงานประจ า หรือภารกิจที่ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติ และเป็นข้อเท็จจริงที่มีหลักฐานยืนยัน
สามารถตรวจสอบได้ โดยหัวหน้าส่วนราชการตั้งแต่ชั้นผู้บังคับการกรม หรือเทียบเท่าขึ้นไป หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย

เป็นผู้ให้ข่าวราชการ
๕.๔ ข้อมูลที่ห้ามหน่วยราชการภายใน ทบ. เผยแพร่ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ มีดังนี้
(๑) ข้อมูลที่มีเนื้อหาพาดพิง หรือส่งผลในทางลบต่อสถาบันชาติ ศาสนาพระมหากษัตริย์
(๒) ข้อมูลที่กระทบต่อความมั่นคงของประเทศ หรือความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

(๓) ข้อมูลที่มีเนื้อหาในลักษณะยั่วยุ บิดเบือน โฆษณาชวนเชื่อทางการเมือง หรือก่อให้เกิด
ความแตกแยกในสังคม
(๔) ข้อมูลความลับทางราชการ เอกสารที่ระบุชั้นความลับตั้งแต่ลับขึ้นไป รวมถึงข้อมูลก าลังพล
ยุทโธปกรณ์ และงบประมาณ ยกเว้นการเผยแพร่ข้อมูลที่มีกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับหรือค าสั่ง ที่ก าหนดให้
ต้องมีการเผยแพร่หรือประกาศให้ทราบ

- ๓ -


(๕) บริเวณพนที่ที่เป็นความลับทางราชการ เช่น ที่ตั้งทางทหาร ที่ตั้งการวางก าลังของหน่วย
ื้
ื้
ั
ปฏิบัติการทางทหาร หรือพนที่อนไม่สมควรเปิดเผย ตลอดจนพนที่ที่ ทบ. หรือหน่วยราชการภายใน ทบ.
ื้
ก าหนดห้าม รวมทั้งข้อมูลต าแหน่งที่ตั้งที่ระบุต าแหน่งพิกัด เป็นต้น
(๖) วิดีโอ ภาพเคลื่อนไหวที่เป็นความลับของทางราชการ เช่น บันทึกการประชุม บันทึกเหตุการณ์
ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ยุทธการ รวมทั้งข้อมูลที่น าไปสู่การระบุต าแหน่งพิกัด เป็นต้น
(๗) ข้อมูลการกระท าหรือสนับสนุนการกระท าที่ผิดกฎหมาย
(๘) ข้อมูลที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา
(๙) ข้อมูลที่มีเนื้อหาของการใช้ความรุนแรงและดูหมิ่นต่อบุคคลหรือองค์กร
(๑๐) ข้อมูลส่วนบุคคล หรือข้อมูลที่มีเนื้อหาเป็นภัยคุกคามต่อบุคคล หรือกลุ่มคน

(๑๑) ข้อมูลที่มีเนื้อหาลามกอนาจาร
(๑๒) ข้อมูลที่ไม่ได้ตรวจสอบข้อเท็จจริง หรือไม่มีหลักฐานยืนยัน
(๑๓) ข้อมูลที่เป็นภัยคุกคามต่อระบบสารสนเทศและเครือข่าย ได้แก่ โปรแกรมไม่พงประสงค์
ึ
(Malware) ทุกประเภท

๖. การใช้สื่อสังคมออนไลน์ส าหรับก าลังพลของ ทบ.
๖.๑ การสร้างเว็บไซต์ หรือหน้าเพจเป็นการส่วนตัวบนสื่อสังคมออนไลน์ให้ระมัดระวังการแสดงออก
ถึงความเป็นทหาร หรือพาดพงกับหน่วยราชการภายใน ทบ. เช่น การแสดงตัวตน โดยเปิดเผย ยศ ต าแหน่งและหน้าที่
ิ
การแสดงรูปภาพการแต่งเครื่องแบบบนสื่อสังคมออนไลน์ และบัญชีผู้ใช้งาน (Account)

๖.๒ ระมัดระวังการแสดงความคิดเห็นส่วนตัวในฐานะก าลังพลของ ทบ. ผ่านสื่อสังคมออนไลน์
อันอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อภารกิจของ ทบ. องค์กรอื่น และบุคคลใด
๖.๓ การชี้แจงข้อเท็จจริงผ่านสื่อสังคมออนไลน์ของก าลังพล ให้กระท าผ่านสื่อสังคมออนไลน์
ของหน่วยราชการภายใน ทบ. เท่านั้น และประเด็นเนื้อหาต้องอยู่ในขอบเขตที่อยู่ในความรับผิดชอบ และเป็นข้อเท็จจริง

ที่มีหลักฐานยืนยัน สามารถตรวจสอบได้
๖.๔ ข้อมูลที่ห้ามก าลังพลเผยแพร่ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ มีลักษณะเดียวกันกับที่ก าหนดเป็นข้อห้าม
ของหน่วยราชการภายใน ทบ. ตามข้อ ๕.๔

ิ
๖.๕ การส่งข้อมูลทางราชการที่มีชั้นความลับ ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ในรูปแบบไฟล์อเล็กทรอนิกส์
ต้องไม่ขัดต่อระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๔๔ โดยเข้ารหัสไฟล์ทุกครั้ง และห้ามส่งไฟล์
ข้อมูลที่เข้ารหัส ในช่องทางเดียวกับรหัสผ่าน
๖.๖ การแสดงความคิดเห็นเป็นการส่วนตัวผ่านสื่อสังคมออนไลน์ ควรใช้ถ้อยค าที่สุภาพ
และแสดงออกถึงความเป็นสุภาพชน

๖.๗ หลีกเลี่ยงการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในเรื่องส่วนตัวในเวลาราชการ

๗. ก าลังพล ทบ. ควรให้ค าแนะน าแก่ครอบครัว เพอทราบถึงแนวทางการใช้สื่อสังคมออนไลน์
ื่
และตระหนักถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อ ทบ. หรือต่อก าลังพล ทั้งทางตรงและทางอ้อม ดังนี้
๗.๑ ไม่เปิดเผยหรือส่งต่อข้อมูลใดๆ ของทางราชการ

๗.๒ ระมัดระวังการเปิดเผยหรือส่งต่อข้อมูลใดๆ ที่แสดงฐานะทางทหารของก าลังพล
๗.๓ ระมัดระวังการเปิดเผยหรือส่งต่อข้อมูลใดๆ เกี่ยวกับต าแหน่งพิกัดของก าลังพล
๗.๔ ระมัดระวังการเปิดเผยหรือส่งต่อข้อมูลใดๆ เกี่ยวกับก าหนดการปฏิบัติของก าลังพล

๗.๕ ระมัดระวังการเปิดเผยก าหนดวันหยุด หรือผลัดพักของก าลังพล

- ๔ -


ั
๗.๖ ระมัดระวังการเปิดเผยข้อมูล รูปภาพ สื่อผสมใดๆ ที่อาจเป็นอนตรายต่อความปลอดภัยในชีวิต
ทรัพย์สิน หรืออาชีพของบุคคลอื่นๆ ในครอบครัว
๗.๗ มีความตระหนักเสมอว่า การน าข้อมูลของทางราชการ หรือข้อมูลก าลังพลไปเผยแพร่
ในสื่อสังคมออนไลน์ นอกจากอาจเป็นความผิดของก าลังพลแล้ว ยังเปิดโอกาสให้ผู้ไม่ประสงค์ดี น าไปใช้

ในทางที่ผิด และ/หรือ กระท าความผิด แอบอ้าง หรือข่มขู่ ก าลังพล หรือบุคคลในครอบครัวในภายหลังได้

๘. การปฏิบัติเมื่อก าลังพลของ ทบ. ตรวจพบข้อมูลที่มีเนื้อหาไม่เหมาะสมหรือผิดกฎหมายในสื่อสังคมออนไลน์
ื่
๘.๑ แจ้งเจ้าหน้าที่ข้อมูลข่าวสารของหน่วยราชการ หรือรายงานผู้บังคับบัญชา เพอเก็บหลักฐาน
ที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลที่มีเนื้อหาไม่เหมาะสมหรือผิดกฎหมาย ได้แก่ ที่อยู่ (Address) หรือยูอาร์แอล (URL) ของข้อมูลฯ

รวมทั้งบันทึกหน้าจอ หรือถ่ายภาพข้อความที่ปรากฏที่อยู่หรือยูอาร์แอล (URL) ทั้งหมด และส่งให้ ศซบ.ทบ.
ด าเนินการต่อไป
๘.๒ ไม่เผยแพร่ หรือส่งต่อข้อมูลที่มีเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม
๘.๓ ไม่วิจารณ์ หรือแสดงความคิดเห็นใดๆ ต่อข้อมูลที่มีเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม

ื่
ื่
๘.๔ กรณีตรวจพบข้อมูลที่เข้าข่ายผิดกฎหมาย ไม่ส่งต่อข้อมูลไปยังผู้อนในทุกกรณี เพอป้องกัน
การถูกกล่าวหาว่ามีส่วนร่วมในการกระท าความผิด