บทที่ 1 เครื่องมือ วัสดุ และอุปกรณ์ที่ใช้ในงานเขียนแบบ

บทท่ี 1
เครือ่ งมอื วสั ดุ และอปุ กรณท่ใี ชใ้ นงานเขียนแบบ

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.1 แนวคิด และความหมายของเคร่อื งมอื ทีใ่ ช้ในงานเขียนแบบ

แนวคิด งานเขียนแบบกอ่ สร้าง จะเกดิ ขึ้นไดต้ ้องอาศยั วสั ดุ เครือ่ งมือ อปุ กรณ์

ต่างๆ เปน็ เครือ่ งชว่ ยในการทางาน เพ่อื ใหไ้ ดง้ านเขียนแบบก่อสร้างตามตอ้ งการ

เครอ่ื งมอื อปุ กรณเ์ ขียนแบบเปน็ สิ่งทชี่ ่วยอานวยความสะดวกในการเขยี น

แบบก่อสรา้ ง เพ่อื ให้ได้ผลงานที่สมบูรณไ์ ดม้ าตรฐาน ถูกต้อง ในเวลาอันรวดเร็ว

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2 ชนิดของเครอ่ื งมอื วสั ดุ และอปุ กรณ์เขียนแบบ

1.2.1 กระดาษเขยี นแบบ
ความหมาย เปน็ กระดาษทใี่ ชเ้ พ่ือขนึ้ แบบรูปชิ้นงาน

ลกั ษณะ เปน็ กระดาษเช่นเดียวกับทใ่ี ชว้ าดภาพ หน่วยวดั ความหนาเรยี กวา่ ปอนด์ คอื 70 80 และ 90 ปอนด์ ขนาด

ของกระดาษเขียนแบบมีดงั นี้

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

วิธีการใช้ ตดิ กระดาษใหแ้ น่นลงบนโตะ๊ เขียนแบบด้วยเทปกาววางกระดาษเขยี นแบบโดยให้ขอบบนขนานกบั ไม้ที
การบารุงรกั ษา อย่าทาใหก้ ระดาษเขยี นแบบเปียกนา้ สกปรก หรอื พับใหม้ ีรอยยน่

ปล. ขนาดเขยี นแบบโดยทว่ั ไปทีใ่ ชใ้ นการจดั การเรียนการสอน คือกระดาษขนาด A3
Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.2 ไม้ที
ความหมาย เป็นเครอื่ งมอื ทใ่ี ชเ้ พือ่ ชว่ ยในการเขียนเสน้ ในแนวนอน

ลักษณะ เป็นเคร่ืองมือท่ีมีรูปร่างหน้าตาเหมือนตัวอักษรภาษาอังกฤษตัวที (T) มีขนาดแตกต่างกันตามความยาว ซ่ึง

ข้ึนอยู่กับความตอ้ งการใช้และขนาดของงาน โดยทั่วไปมีขนาดต้ังแต่ 60 cm. – 100 cm. ไม้ทีมี 2 ประเภท คือไม้ที
แบบมหี วั และไม้ทีแบบไม่มหี ัว (ไม้ทแี บบไม่มีหัวเราจะเรียกวา่ ไมท้ สี ไลด์) และวัสดทุ ี่ใช้ทาไม้ที สามารถใชไ้ ดท้ ั้งวัสดุแบบ
ไม้และพลาสตกิ

การใช้งาน ใช้เขียนเส้นในแนวนอนหรือแนวระนาบเท่านั้น โดยวางไม้ทีให้หัวไม้ทียึดติดแน่นกับขอบโต๊ะด้านข้างและ

บรรทัดไม้ทีจะตอ้ งแนบสนิทกับขอบโต๊ะ ไม้ทียังเป็นอุปกรณ์ท่ีใช้ร่วมกับเครื่องมืออื่นในการเขียนเส้นในแนวต้งั และเส้น
ในแนวเฉยี ง

การบารุงรักษา 1.ไม่ใช้วางแนวเพือ่ ตัดกระดาษ เพราะคมมดี จะเฉอื นตวั เลขบนไมท้ ไี ด้

2.ระวังอยา่ ใหต้ กเพราะอาจทาใหห้ วั ไมท้ ี และบรรทดั ไมท้ เี กดิ การโยกหลวมได้
3.เมือ่ เลกิ ใช้ให้เชด็ ทาความสะอาดทส่ี ันและทอ้ งบรรทดั ไมท้ ีโดยทนั ทMี r.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.3 ไม้ฉาก
ความหมาย เป็นเครื่องมือทใ่ี ช้เพ่ือชว่ ยในการเขียนเสน้ ในแนวดงิ่ และแนวเฉียง

ลักษณะ เป็นบรรทัดสามเหล่ียมบาง มีมุม 1 มุมเป็นมุมฉาก วัสดุท่ีใช้ทาอาจจะเป็นไม้หรือพลาสติกก็ได้ ไม้ฉากมี 2

ประเภทคอื ฉากเป็น และฉากตาย
1) ฉากเป็น คอื ฉากท่สี ามารถปรบั มมุ ได้ตามตอ้ งการ
2) ฉากตาย เป็นฉากที่มีมุมคงที่ ไม่สามารถปรับเปล่ียนได้ โดยฉากหน่ึงชุดจะมี 2 อัน คือ ฉาก 45 องศา และ

ฉาก 30 60 องศา

การใช้งาน ใช้ประกอบการเขียนเส้นในแนวด่ิง และแนวเฉียง โดยมีข้ันตอนคือนาไม้ฉากมาวางให้แนบสนิทบนไม้ที

และเขยี นเสน้ ตามองศาที่ต้องการ

การบารุงรกั ษา 1.ไม่ใชว้ างแนวเพอื่ ตดั กระดาษ เพราะคมมดี จะเฉือนทาใหข้ อบไมฉ้ ากชารุดเสยี หาย

2.ระวังอยา่ ให้ตกเพราะจะทาให้ไมฉ้ ากชารุด หรือเสยี หายได้ โดยเฉพาะฉากชนดิ ปรับมุม
3.เมอ่ื เลิกใชใ้ หเ้ ช็ดทาความสะอาดท่สี นั และตัวไม้ฉากโดยทันที

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.4 ดินสอ
ความหมาย เปน็ เครื่องมอื ท่ใี ชเ้ ขียนให้เกิดเสน้ ตัวอกั ษร และรูปร่างบนกระดาษ

ลักษณะ ดนิ สอที่ใชใ้ นงานเขยี นแบบกอ่ สร้างเพือ่ สรา้ งรปู แบบบนกระดาษ มี 2 ประเภท คือ

1) ดนิ สอไมห้ รอื ดินสอเปลือกไม้
2) ดนิ สอเปล่ยี นไส้ (ดนิ สอกด) มีขนาด 0.35 mm. 0.50 mm. และ 0.70 mm.
• ลกั ษณะดนิ สอที่ใชแ้ บง่ เปน็ เกรดตา่ งๆ ตามความอ่อนแข็งของไส้ดนิ สอ โดยไส้ที่อ่อนจะมีสีเข้ม และไส้ท่ีแข็งจะ
มีสีออ่ น เกรดของดนิ สอ สามารถแบง่ ดังน้ี
1) ดินสอไส้แขง็ แบ่งเกรดได้ 4H 5H 6H 7H 8H 9H
2) ดนิ สอไสแ้ ข็งปานกลาง แบ่งเกรดได้ B HB F H 2H 3H
3) ดนิ สอไส้ออ่ น แบง่ เกรดได้ 8B 7B 6B 5B 4B 3B 2B
4) ดินสอเปล่ียนไสแ้ บ่งเกรดเชน่ เดียวกับดินสอไม้

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

วธิ ีการใช้

1. ในการเขยี นแบบนนั้ ชา่ งเขียนแบบจะต้องมีดนิ สอหลายแทง่ แต่สาหรับนักเรียนให้ใช้ดนิ สอไสป้ านกลาง
เพยี งแท่งเดยี วกพ็ อ คอื เกรด HB การจบั ดินสอควรให้จบั ดนิ สอเอยี ง 60 องศาและควรหมนุ ดนิ สอไปด้วยเล็กนอ้ ยขณะที่
ขดี เสน้ เพือ่ เส้นจะไดค้ มและเสมอกนั โดยตลอด

2. ควรเลอื กใช้ดินสอให้เหมาะสมกับมาตรฐานในงานเขยี นแบบ กรณที ีใ่ ช้ดนิ สอเหลา ควรเหลาไส้ใหม้ ีปลาย
แหลมอย่ตู ลอดเวลา ไมค่ วรใชด้ นิ สอเหลาทีม่ ีขนาดสั้นมาก ๆ จนจับดนิ สอไมไ่ ด้

การบารุงรักษา ไมค่ วรนาดินสอเคาะลงบนโตะ๊ หรอื อุปกรณ์ชนดิ อ่นื ๆ จะทาให้ไสด้ ินสอหกั ได้ ควรเลือกใชด้ นิ สอที่ได้

มาตรฐาน เม่ือเวลาเขยี นแบบไสด้ ินสอจะได้ไมห่ กั บอ่ ย

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.5 ไม้บรรทดั มาตราสว่ น (Scale)
ความหมาย เป็นเคร่ืองมือวดั ชนดิ หนง่ึ ทใี่ ช้ยอ่ หรือขยายส่วนท่จี ะเขยี นแบบให้เล็กลงหรอื ใหญข่ ้นึ ตามต้องการ
ลกั ษณะ เปน็ สามเหลี่ยมท่ีมีขดี บอกมาตราส่วนวัดไว้ด้านละ 2 ขนาด ซงึ่ ในการเขียนแบบก่อสร้าง มาตราส่วนที่ใช้บน

ไมว้ ัดมาตราส่วน คอื 1:20 1:25 1:50 1:75 1:100 1:125

การใช้งาน ใช้วัดเพ่อื กาหนดขนาดชนิ้ งานที่จะเขยี นโดยใช้ดินสอทาเครื่องหมายเพียงเบาๆบนกระดาษเพ่ือมาร์กจุดไว้

ใชส้ าหรับเขยี นเสน้ ตอ่ ไป

การบารุงรักษา 1.ไมใ่ ช้วางแนวเพื่อตดั กระดาษ เพราะคมมีดจะเฉอื นเครื่องหมาย และตัวเลขบนไม้มาตราสว่ นได้

2.ระวังอยา่ ให้ตก และไมเ่ คาะ ตี ไมบ้ รรทดั มาตราส่วน
3.ไมใ่ ช้ขีดเสน้ แทนไม้ที

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.6 วงเวียน
ความหมาย เป็นเครอ่ื งมอื ทใ่ี ชเ้ ขียนส่วนโค้ง วงกลม ใช้ประกอบร่วมกับดินสอเขยี นแบบหรือปากกาเขยี นแบบ
ลักษณะ เปน็ โลหะหรือพลาสติก มีขากางออก 2 ด้าน ตอนบนเป็นมือจับ ขาด้านหนึ่งมีปลายโลหะแหลมเพ่ือเป็นหลัก

กดยดึ อกี ด้านหนง่ึ เปน็ ทีย่ ดึ ดินสอเขยี นแบบหรอื ปากกาเขียนแบบ

การใชง้ าน ใชส้ าหรับเขียนส่วนโค้ง วงกลมหรือถ่ายขนาดในกรณีท่ีใช้ไม้บรรทัดวัดไม่ได้ วธิ ีการใช้ ใช้มือขวาจับเพียง

หวั วงเวียน และใช้ปลายแหลมปักจุดศูนยก์ ลาง ส่วนปลายท่มี ีดินสอใชใ้ นการเขียนวงกลม หรอื ส่วนโคง้

การบารงุ รกั ษา 1.ไม่นาปลายแหลมของวงเวยี นไปใชใ้ นการขูด ขีด เขยี น หรอื ใชเ้ จาะวัสดุอน่ื ๆ

2.เมื่อเลกิ ใชต้ อ้ งถอดดนิ สอหรอื ปากกาเขยี นแบบออกกอ่ นเกบ็ ให้เรยี บร้อย

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.7 ยางลบ
ความหมาย เปน็ เครอ่ื งมือทีใ่ ช้ลบเส้นดนิ สอหรือเส้นหมึกท่ไี ม่ต้องการใชอ้ อกไป
ลักษณะ ยางลบท่ีดีจะมลี ักษณะเปน็ แทง่ เนือ้ ไมย่ ุ่ยหรือแข็งจนเกินไป เมื่อลบแลว้ จะไมท่ าให้กระดาษเปอื้ นหรอื ดา
การใช้งาน ใช้ลบเส้นในงานเขียนแบบที่เกิดจากการเขียนผิดพลาด ควรเลือกใช้ยางลบท่ีมีคุณภาพดี มีความอ่อนนุ่ม

สามารถลบรอยดนิ สอทไ่ี ม่ตอ้ งการออกได้งา่ ยโดยที่แบบสะอาด กระดาษไม่ซา้ และไมข่ าด

การบารุงรกั ษา ควรรกั ษายางลบให้มีสขี าวตลอดเวลา ไมค่ วรใหม้ รี อยดนิ สอ ส่งิ สกปรกติดอย่บู นยางลบ

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.8 แผ่นบังลบ
ความหมาย เปน็ เครอ่ื งมอื ท่ีใช้เพอ่ื ปิดบงั สว่ นทไ่ี ม่ตอ้ งการลบ ทาให้ไมเ่ กดิ ความเสยี หายตอ่ ชนิ้ งานส่วนอ่นื ๆ
ลักษณะ เป็นแผน่ โลหะสี่เหลี่ยมบางเหมือนกระดาษ ขนาดประมาณ 6x9.3 cm. เจาะเปน็ รูรูปตา่ งๆ เพ่ือให้เลือกใช้งาน

ตามความต้องการของผูใ้ ช้

การใช้งาน ใช้แผ่นบังลบวางลงบนกระดาษท่ีต้องการลบโดยให้ส่วนทึบของแผ่นบังลบปิดเส้นท่ีไม่ต้องการลบ แต่ให้

เสน้ ทีต่ ้องการลบโผล่ตรงช่องที่เจาะไว้ แล้วจงึ ใชย้ างลบลบตรงช่องของแผ่นบังลบ

การบารุงรักษา ไมง่ อ หัก พับ แผน่ บังลบ

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.9 แผน่ เพลท
ความหมาย เป็นเคร่ืองมือท่ีช่วยอานวยความสะดวกในการเขียนแบบรูปต่างๆ เช่น วงกลม สี่เหล่ียม สามเหล่ียม ห้า

เหล่ียม เป็นตน้

ลักษณะ เปน็ แผน่ พลาสติกบางทีถ่ ูกฉลเุ ป็นรูปตา่ งๆ เช่น วงกลม ส่ีเหลย่ี ม สามเหล่ียม ห้าเหลยี่ ม เปน็ ต้น
การใช้งาน ใชเ้ ขยี นแบบรปู ต่างๆตามผู้ใช้งานต้องการ
การบารุงรักษา ไมง่ อ หัก พับ แผ่นเพลท

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.10 กระดาษกาว
ความหมาย เปน็ สง่ิ ทีใ่ ช้ยึดกระดาษเขียนแบบใหต้ ิดกบั พน้ื โต๊ะเขียนแบบ
ลักษณะ เป็นกระดาษกาวเป็นกระดาษท่ีมีความเหนียวในตวั สามารถดึงออกใช้ติดกระดาษได้ทันที ขนาดที่นิยมใช้คือ

ขนาดความกว้าง ½ นิ้ว และ 1 นิ้ว

การใช้งาน วางกระดาษลงบนโต๊ะเขยี นแบบ โดยให้ขอบกระดาษขนานกับไม้ที และใชก้ ระดาษกาวแปะบริเวณมุมทั้ง 4

มมุ ของกระดาษเขียนแบบ

การบารงุ รักษา ระวังอยา่ ให้ส่วนที่เป็นกาวหรือเป็นน้ามันถูกน้า เพราะจะทาให้กระดาษกาวหมดความเหนียว และไม่

สามารถใช้งานได้

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN

1.2.11 โตะ๊ เขยี นแบบ
ความหมาย เปน็ โต๊ะที่ใช้สาหรบั ติดกระดาษเพื่องานเขยี นแบบ
ลักษณะ เป็นโตะ๊ ที่มีพ้ืนเองเพื่อสะดวกในการเขียนแบบ โตะ๊ เขียนแบบมี 2 แบบ คือแบบปรับพ้ืนโต๊ะเอียงได้ กับแบบ

ปรับพน้ื โต๊ะเอยี งไมไ่ ด้

การใช้งาน ทาความสะอาดพืน้ โต๊ะและวางกระดาษเพอ่ื ติดลงบนโต๊ะเขียนแบบ
การบารุงรักษา ไม่ใช้เป็นที่รองตัดกระดาษ และไม่ใช้สาหรับเขียนหนังสือหรือทางานอย่างอื่นท่ีไม่ใช้งานเขียนแบบ

Mr.ANOCHA PALAKHACHEN