NOTA PADAT PAI T5

NOTA-NOTA PENTING DAN FAKTA MINIMUM

BIDANG: AL-QURAN

HAFAZAN DAN KEFAHAMAN
PELAJARAN 4: CIRI-CIRI MUKMIN BERJAYA

(Surah al-mukminun ayat 1-11)
1. Maksud ciri-ciri mukmin berjaya seperti yang berikut:

Ciri-ciri mukmin berjaya Maksud
Beriman kepada Allah SWT Orang yang sentiasa meyakini bahawa hanya Allah
SWT yang berhak disembah/ dengan melakukan
segala suruhanNya dan meninggalkan laranganNya

Khusyuk di dalam solat Menumpukan sepenuh hati dan penghayatan dengan
cara menetapkan anggota ,memahami bacaan
dan perbuatan ketika mendirikan solat

Menjauhkan perbuatan dan Menjauhkan diri daripada perbuatan dan perkataan
perkataan yang sia-sia yang tidak mendatangkan faedah
Menunaikan zakat Mengeluarkan sebahagian harta tertentu untuk
diberikan
kepada golongan yang berhak menerimanya
dengan syarat-syarat yang telah ditetapkan oleh
syarak

Menjaga kehormatan diri Menjaga dan mengelakkan diri daripada perkara-
perkara yang diharamkan oleh syarak seperti
zina,sumbang mahram
dan seks luar tabie.

Menjaga amanah dan janji Menjaga tanggungjawab dalam setiap
Memelihara solat urusan.Contohnya
dalam urusan pekerjaan,harta benda dan kerahsiaan.
Menunaikan solat pada waktunya dengan
menyempurnakan segala syarat dan rukunnya.

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

1. Maksud,contoh dan kesan salah laku seksual di bawah:

Jenis salah laku seksual

Zina Sumbang mahram ialah Hubungan seks luar

Ialah melakukan melakukan persetubuhan tabie

persetubuhan haram tanpa haram antara lelaki Melakukan persetubuhan

nikah yang sah antara lelaki dengan perempuan yang haram dengan cara yang

dengan perempuan diharamkan berkahwin bertentangan dengan tabiat

kerana faktor semula jadi manusia.

Contohnya persetubuhan keturunan,penyusuan dan Contohnya

haram antara pasangan persemendaan. liwat,musahaqah,onani dan

kekasih Contohnya persetubuhan dengan

persetubuhan haram haiwan.

dengan bapa kandung.

Kesan/akibat salah laku seksual

1) Mengugat keharmonian hidup masyarakat.
2) Mencetuskan pelbagai perbuatan jenayah.
(Mana-mana jawapan lain yang munasabah diterima)

3. Pengajaran ayat 1-11 surah al-mukminun.(1.36.6).

1. Kita hendaklah menunaikan solat dengan khusyuk agar menjadi hamba yang bertakwa.
2. Kita hendaklah menjauhkan diri daripada perbuatan sia-sia supaya dapat meningkatkan

kualiti kerja

(Mana-mana jawapan lain berkaitan dengan ayat diterima)

PELAJARAN 5: MEMAHAMI KEUTAMAAN DALAM TINDAKAN

(Surah al-taubah ayat 19-20)

1. Sebab turun ayat 19-20 surah al-taubah.(1.37.3).

Menurut Nukman bin Basyir terdapat beberapa orang sahabat berbincang tentang amalan
yang mereka utamakan selepas pembukaan kota Mekah.Terdapat sahabat yang akan
menumpukan kepada memberikan minuman kepada orang yang menunaikan haji
Terdapat juga sahabat yang akan menumpukan usaha untuk memakmurkan masjidil
haram.Percakapan mereka ditegur oleh Saidina Umar kerana tidak sopan meninggikan
suara disebelah mimbar Rasulullah SAW.Kemudian Saidina Umar mengadu hal kepada
Rasulullah SAW dan turunlah ayat tersebut.

2. Maksud [ ‫] فقه الأولويات‬.
Ialah mengutamakan perkara yang sepatutnya didahulukan/ berdasarkan prinsip syarak.

2

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

3. Prinsip asas dalam fiqh al-auwlawiyat.

1)Bersumberkan dalil syarak.
2)Mengutamakan perkara yang diutamakan oleh syarak.

4. Bidang pelaksanaan fiqh al-auwlawiyat terbahagi kepada tiga bidang utama iaitu ilmu
dan pemikiran,amalan dan tuntutan syarak.
Prinsip am bagi ketiga-ketiga bidang tersebut.

Ilmu dan kemahiran Prinsip am Tuntutan syarak
Amalan Mengutamakan perkara
Mengutamakan usaha Mengutamakan amalan yang pokok berbanding perkara
banyak manfaat berbanding cabang.
untuk menuntut ilmu dan dengan amalan yang kurang
manfaat.
memahaminya

berbanding dengan

melaksanakan sesuatu

amalan.

5. Cara mengaplikasikan bidang pelaksanaan fiqh al-auwlawiyat beserta dengan
contohnya

Ilmu dan kemahiran Aplikasi dan Contoh Tuntutan syarak
1)Mengutamakan ilmu Amalan 1)Mengutamakan amalan
fardhu ain berbanding 1)Mengutamakan amalan fardhu ain berbanding
fardhu kifayah. yang banyak manfaat dengan fardhu kifayah.
Contohnya: berbanding amalan yang Contohnya:
Ilmu menunaikan solat kurang manfaat. Zakat berbanding sedekah.
yang betul berbanding Contohnya:
ilmu lain Sedekah berbanding gotong 2)Mengutamakan amalan
royong. fardu berbanding dengan
2)Mengutamakan ilmu amalan sunat
fardu kifayah yang 2)Mengutamakan aktiviti Contohnya:
menjadi keperluan Membantu ibu bapa
semasa. kemasyarakatan berbanding berbanding iktikaf.
Contohnya :
Ilmu bidang perubatan dengan ibadat sunat. 3)Menguasai akidah
dan kejuruteraan berbanding perkara
Contohnya: syariat.
Contohnya:
Mengutamakan program Mempelajari asas-asas
akidah sebelum isu-isu
kebajikan masyarakat fekah.

berbanding amalan sunat

untuk diri.

3

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

6. Kepentingan fiqh al-auwlawiyat terhadap individu dan masyarakat.
1)Memastikan tindakan manusia terkawal dan sistematik.
2)Membuahkan hasil kerja berkualiti.

7. Pengajaran ayat 19-20 surah al-taubah.

1. Kita hendaklah meningkatkan keimanan kepada Allah SWT agar menjadi hamba yang
bertakwa.

2. Kita hendaklah sentiasa berazam untuk berjihad supaya mendapat ganjaran yang besar
di sisi Allah SWT

(Mana-mana jawapan lain berkaitan dengan ayat diterima)

PELAJARAN 6: KEPELBAGAIAN BANGSA DALAM ISLAM

1. Sebab turun ayat 13 surah al-hujurat.(1.38.3)

Menurut Ibnu Abbas ra,Rasulullah SAW telah meminta Saidina Bilal bin Rabah
melaungkan azan semasa pembukaan Kota Mekah.Terdapat sahabat yang telah
memandang rendah.Jibril telah memberitahu Rasulullah SAW perbuatan para sahabat
tersebut lalu Rasulullah SAW memanggil mereka dan bertanyakan tentang tindakan
mereka.Lalu turunlah ayat ini.

2. Isi kandungan ayat berdasarkan perkara-perkara yang berikut:

Kandungan ayat Huraian

Tuntutan saling mengenali dalam 1)Menjalin perpaduan yang harmoni.
kalangan pelbagai bangsa 2)Mengiktiraf harga diri manusia tanpa
mengira pangkat.
3)Menjalin hubungan dengan orang
bukan Islam selagi tidak memusuhi
Islam.

Keutamaan takwa 1)Manusia adalah sama disisi Allah
SWT.
2)Allah SWT tidak melihat jantina atau
bangsa tetapi Allah memandang amalan
hambaNya.
3)Meyakini kekuasaan Allah SWT
melalui makhluk ciptaanNya.

3. Pengajaran ayat 13 surah al-hujurat.

1. Kita hendaklah saling bekerjasama untuk membina kehidupan harmoni.
2. Kita hendaklah menghormati kepelbagaian budaya supaya wujud masyarakat harmoni.

4

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)
BIDANG: HADIS

PELAJARAN 7: SETIAP ORANG IALAH PEMIMPIN

1. Tanggungjawab setiap golongan yang berikut:

Golongan Tanggungjawab
Pemimpin 1)Berlaku adil.
2)Menegakkan syariat Islam.
Suami
Isteri 1)Memberikan nafkah kepada keluarga.
Pekerja 2)Memberikan didikan agama kepada isteri.
1)Mentaati suami dan menunaikan haknya.
Anak 2)Menjaga maruah diri,suami dan keluarga.
1)Mengikut arahan ketua.
2)Bekerja dengan penuh integriti.

1)Berbakti kepada ibu bapa sewaktu hidup atau telah
meninggal dunia.
2)Sentiasa mendoakan mereka.

2. Pengajaran yang boleh diambil daripada hadis.(2.10.4)

1. Kita hendaklah menyedari setiap individu adalah pemimpin yang akan dipertanggung
jawabkan di akhirat kelak.

2. Kita hendaklah bertanggung jawab terhadap orang yang dipimpin dengan adil dan
amanah.
(Mana-mana jawapan lain berkaitan dengan ayat diterima)

PELAJARAN 8: TUJUH GOLONGAN YANG MENDAPAT NAUNGAN ALLAH SWT

1. Jelaskan maksud dan contoh tujuh golongan yang mendapat naungan Allah SWT
yang berikut :(2.11.3)

Tujuh golongan

Maksud Contoh

Pemimpin yang adil 1)Memastikan keperluan asas rakyat

Ialah pemimpin yang menjalankan dipenuhi.

tanggung jawab terhadap orang yang 2)Mencegah kemungkaran daripada

di bawah pimpinannya berpandukan berleluasa.

al-Quran dan al-Hadis.

Pemuda yang hidupnya taat beribadat 1)Melaksanakan solat lima waktu.
kepada Allah SWT 2)Melazimi qiamullail,membaca al-Quran
Ialah pemuda yang memenuhi masa dan berzikir.
dengan melakukan ibadat kepada
Allah SWT samada ibadat wajib atau
sunat.

5

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Seseorang yang hatinya sentiasa 1)Menyertai aktiviti masjid seperti majlis
mencintai masjid ilmu.
Ialah seseorang yang hatinya sentiasa 2)Menunaikan solat fardu secara berjemaah.
berasa seronok memakmurkan masjid
dengan aktiviti ibadat dan kebajikan.

Dua orang yang saling mengasihi 1)Saidina Abu Bakar sentiasa Bersama Nabi
kerana Allah SWT samada bertemu SAW semasa hijrah.
atau berpisah 2)Persaudaraan antara kaum muhajirin dan
Ialah dua orang yang bersahabat ansar sehingga sanggup menawarkan
berasaskan keimanan dan ketakwaan harta,tenaga dan tempat tinggal.
kepada Allah SWT.

Seseorang yang membenci maksiat 1)Menjauhi perbuatan mencuri.
kerana takut kepada Allah SWT 2)Menghindari pergaulan bebas.
Ialah seseorang yang menbenci dan
menjauhi semua perbuatan yang
melanggar suruhan Allah SWT atau
meninggalkan laranganNya.

Seseorang yang menyembunyikan 1)Memberikan sumbangan secara online.
sedekah 2)Mewakafkan tanah bagi tujuan pembinaan
Ialah sesuatu pemberian yang masjid.
bertujuan untuk mendekatkan diri
kepada Allah SWT semata-mata tanpa
mengharapkan pujian manusia.

Seseorang yang mengingati Allah 1)Beristighfar dengan mengharapkan
SWT secara bersendirian sehingga keampunan Allah SWT sehingga mengalir
menitiskan air mata air mata mengenangkan dosa yang
Ialah seseorang yang mengingati dilakukan.
Allah SWT samada melalui hati atau
lisan dengan penuh ikhlas dan rasa
takut kepadaNya.

2. Terangkan tiga pengajaran yang boleh diambil daripada hadis.(2.11.4)

1. Kita hendaklah berlaku adil kerana ia merupakan suruhan Allah SWT.
2. Kita hendaklah memanfaatkan usia muda dengan mendekatkan diri kepada Allah SWT.
3. Kita hendaklah berusaha untuk mengimarahkan masjid agar syiar Islam dapat

ditegakkan.

(Mana-mana jawapan lain berkaitan dengan ayat diterima)

6

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

BIDANG: AKIDAH
PELAJARAN 9: ALLAH SWT MAHA MENGAWASI DAN MAHA MENYAKSIKAN
1. Maksud al-Raqib dan al-Syahid.(3.12.1)

al-Raqib al-Syahid

Nama Allah SWT yang menunjukkan bahawa Nama Allah SWT yang menunjukkan

Allah SWT Maha Mengawasi semua bahawa Allah SWT Maha Menyaksikan

perbuatan dan keadaan makhluk. segala perbuatan dan mendengar segala

ucapan makhluk serta tiada sesuatu pun yang

tersembunyi daripadaNya.

2. Bukti Allah SWT bersifat al-Raqib dan al-Syahid.(3.12.3)

al-Raqib al-Syahid

1)Allah SWT Maha Mengawasi manusia 1)Allah SWT menjadi saksi perutusan
dalam aspek kepatuhan kepada perintah dan Rasulullah SAW ke atas umatNya.
laranganNya.
2)Allah SWT Maha Menyaksi dan
2)Allah SWT sentiasa mengawasi manusia menghitung segala amal perbuatan manusia.
dalam aspek hubungan sesama manusia.

7

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

PELAJARAN 10: AKIDAH AHLI SUNNAH WAL JAMAAH

1. Takrif ahli sunnah wal jamaah.
Ialah kumpulan majoriti umat Islam yang memahami dan berpegang pada al-Quran dan
al-Sunnah menerusi para sahabat dan tabiin serta tabi’ tabiin dalam prinsip akidah,syariat
dan akhlak.

2. Nama lain golongan ahli sunnah wal jamaah.
1)as-Salafusoleh
2)as-Sawadul a’zom

3. Prinsip akidah ahli sunnah wal jamaah:
1)Iman ialah kepercayaan serta keyakinan dalam hati,pengakuan dengan lidah dan
beramal dengan perbuatan sebagai bukti kesempurnaan iman.
2)Segala perbuatan manusia dicipta oleh Allah SWT,namun manusia diberi pilihan atau
kehendak untuk melakukan ataupun tidak.

4. Sejarah ringkas dan prinsip utama aliran yang bertentangan dengan ahli sunnah wal
jamaah yang berikut:(3.13.3)

Syiah Sejarah ringkas Muktazilah
-Kumpulan yang menuntut Khawarij
supaya Saidina Ali dilantik -Kumpulan yang diasaskan
sebagai khalifah selepas -Kumpulan pengikut oleh wasil bin Ato’
Rasulullah SAW.Dan Saidina Ali yang berpaling setelah berlaku perbezaan
berkeyakinan bahawa tadah kerana tidak berpuas pendapat antara beliau
hanya ahli bait sahaja yang hati dengan keputusan dengan guru beliau iaitu
layak memegang jawatan majlis tahkim. Hassan al-Basri
khalifah. Tentang kedudukan pelaku
Prinsip utama dosa besar.

Syiah Khawarij Muktazilah
1)Meyakini bahawa 1)Jawatan khalifah atau
al-imamah merupakan imam hendaklah 1)‫التوحيد‬:Menafikan sifat
rukun agama dan telah diserahkan pemilihan
ditentukan oleh Allah kepada rakyat ma’ani pada zat Allah
SWT 2)Menyatakan Saidina Ali
melalui lisan Rasulnya telah melakukan dosa besar SWT.
secara nas. serta kufur kerana
2)Meyakini imam-imam bersetuju mengadakan 2)‫العدل‬:Meyakini manusia
adalah maksum. majlis tahkim
3)Menyanjung Saidina Ali 3)wajib keluar menentang bertanggungjawab
secara ketertaluan sehingga pemimpin yang tidak adil
disamakan dengan 4)Beriktikad bahawa orang sepenuhnya atas perbuatan
Rasulullah SAW. yang melakukan maksiat
4)Mengamalkan taqiyah dikira dosa besar tanpa ditentukan oleh Allah
dan kafir.
SWT

3)‫الوعد والوعيد‬: Allah SWT

wajib memberikan balasan

baik kepad orang yang taat

dan ancaman azab bagi

orang yang buat maksiat.

4)‫المنزلة بين المنزلتين‬

Pelaku dosa besar berada

8

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Iaitu menyembunyikan pada satu tahap antara
sesuatu yang boleh
membahayakan diri atau mukmin dengan kafir dan
harta dengan
menampakkan sesuatu mereka kekal
yang berbeza berbanding
yang sebenarnya. di dalam neraka.

5) ‫الأمر بالمعروف والنهي‬
‫ عن المنکر‬: Menyeru

kebaikan dan mencegah

keburukan adalah wajib

5. Pandangan kumpulan-kumpulan tersebut tentang perkara-perkara yang berikut:

Isu

Adakah al-Quran makhluk?

Ahli sunnah wal jamaah Aliran yang lain

al-Quran merupakan kalam Allah SWT Muktazilah

sedia ada. -Mengatakan al-Quran adalah makhluk

yang bersifat baharu.

Melihat Allah SWT

Meyakini bahawa semua orang beriman Muktazilah

dapat melihat Allah SWT pada hari -Mengatakan mustahil bagi makhluk boleh

akhirat kelak. melihat Allah SWT kerana Allah SWT

tidak menyerupai makhluk.

Pelaku dosa besar

-Pelaku dosa besar tetap dikira mukmin Khawarij

bukan kafir dan dihukum fasik jika tidak -Pelaku dosa besar dianggap kafir

bertaubat. Muktazilah

-Pelaku dosa besar berada pada kedudukan

antara mukmin dengan kafir dan mereka

kekal di dalam neraka.

Ahli sunnah wal jamaah Aliran yang lain

Qadak dan qadar

-Setiap perkara baik dan buruk datang Muktazilah

daripada Allah SWT.Manusia hendaklah -Meyakini bahawa setiap perkara baik dan

berikhtiar untuk memilih baik dan buruk. buruk datangnya daripada manusia semata-

mata.

Kedudukan iman

-Iman boleh bertambah dan berkurang Khawarij dan muktazilah

bergantung pada amalan soleh dan -Iman tidak boleh bertambah dan

maksiat yang dilakukan. berkurang.Iman ada apabila melakukan

kebaikan dan iman hilang apabila

melakukan kemungkaran.

6. Kepentingan berpegang dengan akidah ahli sunnah wal jamaah.(3.13.5)

1) Mendapat keredhaan Allah SWT kerana berpegang pada ajaran Islam yang sebenar.
2) Menjamin keamanan Negara kerana rakyatnya saling bersatu padu

9

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

BIDANG: FEKAH

PELAJARAN 11 : SOLAT SUNAT ISTIKHARAH DAN SOLAT SUNAT TASBIH

Maksud solat sunat istikharah

Solat yang dilakukan untuk memohon petunjuk Allah SWT dalam menentukan pilihan bagi
sesuatu perkara.

Hukum : Sunat

Dalil : Rujuk buku teks muka surat 90

Kaifiat /cara solat sunat istikharah ‫اص ّلي سنّة الاستخارة رکعتين لّل تعلى‬
Niat

“Sahaja aku solat sunat istikharah dua rakaat kerana Allah Taala”

Bilangan rakaat 2 rakaat
Cara pelaksanaan Bersendirian
Bacaan dalam solat Rakaat pertama
-Membaca surah al-fatihah
-Membaca surah al-kafirun atau surah lain

Rakaat kedua
-Membaca al-fatihah
-Membaca surah al-ikhlas atau surah lain

Menyempurnakan rukun-rukun yang lain sehingga memberi salam
Berdoa dengan doa-doa yang sesuai

10

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Hikmah menunaikan solat sunat istikharah
1)Meningkatkan keimanan kepada Allah SWT kerana menjadikan Allah SWT tempat
bergantung.
2)Mendidik umat Islam sentiasa memohon kepada Allah SWT terutama dalam membuat
keputusan.
3)Menjauhkan diri daripada perbuatan syirik dengan memohon bantuan selain Allah SWT.
Maksud solat sunat tasbih(4.25.2)
Solat sunat khusus yang mengandungi bacaan tasbih sebanyak 300 kali pada keseluruhan
solat.
Hukum :Sunat
Kaifiat /cara solat sunat tasbih dengan satu salam(4.25.3)

Niat ‫أص ّلي سنّة التّسبيح اربع رکعات لّل تعلي‬

“Sahaja aku solat sunat tasbih empat rakaat kerana Allah Taala”

Bilangan rakaat 4 rakaat dengan satu salam sekiranya dilakukan pada waktu siang.

Cara pelaksanaan Bersendirian atau berjemaah

Bacaan dalam solat Rakaat pertama Rukuk-Bertasbih
-Membaca surah al-fatihah sebanyak 10 kali
-Membaca surah al-kafirun atau surah lain
Iktidal-Bertasbih
sebanyak 10 kali

-Bertasbih sebanyak 15 kali Sujud-Bertasbih
sebanyak 10 kali

Rakaat kedua Duduk antara dua
-Membaca al-fatihah sujud-Bertasbih
sebanyak 10 kali

-Membaca surah al-ikhlas atau surah lain Sujud kedua-Bertasbih
sebanyak 10 kali

11

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)
-Bertasbih sebanyak 15 kali

Rakaat ketiga
-Bertasbih sebanyak 15 kali

Rakaat keempat
-Bertasbih sebanyak 15 kali

Rakaat pertama

-Duduk istirehat sebelum bangun untuk rakaat kedua,bertasbih
sebanyak 10 kali

Rakaat kedua

-Duduk tasyahud awal dan membaca tahiyat.Bertasbih sebanyak 10
kali

Rakaat ketiga

-Duduk istirehat sebelum bangun untuk rakaat keempat,bertasbih
sebanyak 10 kali

Rakaat keempat

-Duduk tasyahud akhir dan membaca tahiyat.Bertasbih sebanyak 10
kali

Memberi salam

12

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Kaifiat /cara solat sunat tasbih dengan dua salam ‫أص ّلي س ّنة التّسبيح رکعتين لّل تعلي‬
Niat

“Sahaja aku solat sunat tasbih dua rakaat kerana Allah Taala”

Bilangan rakaat 4 rakaat dengan 2 salam sekiranya dilakukan pada waktu malam.

Cara pelaksanaan Bersendirian atau berjemaah

Bacaan dalam solat Rakaat pertama Rukuk-Bertasbih
-Membaca surah al-fatihah sebanyak 10 kali
-Membaca surah al-kafirun atau surah lain
-Bertasbih sebanyak 15 kali Iktidal-Bertasbih
sebanyak 10 kali

Sujud-Bertasbih
sebanyak 10 kali

Rakaat kedua Duduk antara dua
-Membaca al-fatihah sujud-Bertasbih
sebanyak 10 kali

-Membaca surah al-ikhlas atau surah lain Sujud kedua-Bertasbih
-Bertasbih sebanyak 15 kali sebanyak 10 kali

Rakaat pertama

-Duduk istirehat sebelum bangun untuk rakaat kedua,bertasbih
sebanyak 10 kali

Rakaat kedua

-Duduk tasyahud awal dan membaca tahiyat.Bertasbih sebanyak 10
kali

Salam

13

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Hikmah menunaikan solat sunat tasbih

1)Mendapat keampunan Allah SWT kerana mengamalkan sunnah Rasulullah SAW.

2)Mendapat ganjaran yang besar di sisi Allah SWT kerana banyak bertasbih.

3)Memberi ketenangan jiwa kerana banyak berzikir kepada Allah SWT.

PELAJARAN 12 : PERKAHWINAN

Unit 1

1. Maksud perkahwinan.
Ialah akad yang menghalalkan persetubuhan antara lelaki dengan perempuan menurut
hukum syarak.

2. Hukum berkahwin.
1.Harus: Tiada desakan atau halangan untuk berkahwin
2.Sunat: Mempunyai keinginan untuk berkahwin dan mampu menyediakan nafkah zahir
dan batin.
3.Wajib: Bimbang akan terjerumus ke dalam maksiat jika tidak berkahwin dan mampu
memberikan nafkah zahir dan batin.
4.Makruh: Mempunyai keinginan untuk berkahwin tetapi tidak mampu memberikan
nafkah seperti mati pucuk atau berpenyakit.
5.Haram: Bertujuan untuk menzalimi atau memudaratkan pasangan.

4. Hikmah perkahwinan.

1)Memenuhi tuntutan batin yang merupakan fitrah manusia.

2)Memelihara diri daripada keruntuhan akhlak yang boleh mencemarkan maruah.

Golongan wanita yang haram dikahwini terbahagi kepada dua iaitu haram selama-
lamanya dan haram sementara.

5. Golongan wanita yang haram selama-lamanya dari aspek keturunan.

1)Ibu
2)Nenek dan ke atas
3)Anak perempuan
4)Cucu perempuan

6. Golongan wanita yang haram selama-lamanya dari aspek penyusuan.

1)Ibu susuan
2)Ibu bagi ibu susuan dan ke atas
3)Ibu bagi suami ibu susuan dan ke atas
4)Anak-anak ibu susuan

14

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

7. Golongan wanita yang haram selama-lamanya dari aspek persemendaan.

1)Ibu tiri dan ke atas
2)Ibu mentua(Nasab atau susuan)
3)Anak tiri apabila ibunya telah disetubuhi
4)Menantu perempuan dan ke bawah

8. Golongan wanita yang haram sementara.

1)Mengahwini perempuan yang ada hubungan nasab
2)Perempuan yang masih isteri orang
3)Perempuan musyrik sehingga masuk Islam
4)Isteri yang ditalak 3 sebelum berkahwin dan bercerai dan habis tempoh idah dengan

suami baru.

9. Syarat bagi setiap rukun nikah yang berikut:(4.26.6)

Rukun nikah Syarat
1)Bakal suami 1)Islam
-Lelaki yang dikahwini oleh 2)Lelaki yang telah dikenalpasti
seseorang perempuan 3)Bukan mahram kepada bakal isteri
4)Tidak dalam ihram haji atau umrah
2)Bakal isteri 5)Tidak mempunyai empat orang isteri pada satu masa
-Perempuan yang dikahwini 1)Islam
oleh seseorang lelaki 2)Perempuan yang telah dikenalpasti
3)Bukan mahram kepada bakal suami
3)Wali 4) Tidak dalam ihram haji atau umrah
-Orang yang mempunyai 5)Bukan isteri orang atau dalam idah talak raj’ie
kelayakkan untuk 1)Islam
menikahkan pengantin 2)Lelaki
perempuan 3)Baligh
4)Berakal
Susunan wali 5)Adil
1)Bapa 6)Merdeka
2)Datuk sebelah bapa dan ke 7)Tidak dalam ihram haji atau umrah
atas 8)Tidak dipaksa mewalikan
(Wali mujbir) 9)Tiada penyakit yang mencacatkan fikiran
3)Adik beradik lelaki seibu 10)Mampu memelihara dan menguruskan hartanya
sebapa
4)Adik beradik lelaki sebapa Sebab-sebab perpindahan wali nasab kepada wali
5)Anak saudara lelaki hakim
daripada adik beradik seibu 1)Tidak mempunyai wali nasab.
sebapa 2)Wali nasab berada jauh melebihi 2 marhalah.
6)Anak saudara lelaki 3)Wali hilang dan tidak dapat dikesan
daripada adik beradik lelaki 4)Saudara baru(mualaf)yang tiada wali nasab yang
sebapa lain
5)Anak tidak sah taraf
6)Wali dalam ihram haji atau umrah
7)Wali enggan mewalikan pernikahan

15

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

7)Anak lelaki kepada anak 8)Wali sendiri yang hendak berkahwin dengan
saudara lelaki seibu sebapa perempuan tersebut dan tiada wali lain yang setaraf
8)Anak lelaki kepada anak
saudara lelaki sebapa
9)Bapa saudara sebelah bapa
seibu sebapa
10)Bapa saudara sebelah
bapa sebapa
11)Sepupu lelaki daripada
bapa saudara sebelah bapa
seibu sebapa
12)Sepupu lelaki daripada
bapa saudara sebelah bapa
sebapa
13)Wali hakim
(Wali bukan mujbir)

Rukun nikah Syarat
4)Dua orang saksi 1)Islam
-Orang yang menyaksikan 2)Lelaki
dan boleh mengesahkan akad 3)Baligh
nikah. 4)Berakal
5)Adil.
5)Lafaz akad nikah 6)Pendengaran baik.
-Ijab ialah lafaz yang 7)Penglihatan baik
diucapkan oleh wali atau 8)Merdeka
wakilnya. 1)Lafaz kahwin atau nikah atau terjemahannya.
-Qabul ialah lafaz yang 2)Ijab dan qabul jelas dan bukan kiasan.
diucapkan oleh bakal suami 3)Ijab dan qabul hendaklah berturutan
atau wakilnya. 4)Lafaz akad nikah berkuat kuasa serta merta
kesannya
5)Kelayakkan wali dan bakal suami berkekalan
sehingga selesai akad
6)Tidak dibataskan dengan tempoh masa

10. Perkara yang berkaitan dengan perkahwinan dalam Islam.(4.26.7)

Ciri-ciri pemilihan calon suami isteri
✓ Penghayatan agama yang baik
✓ Rupa paras yang baik
✓ Akhlak yang mulia
✓ Keturunan yang baik
✓ Sekufu
✓ Pasangan yang sihat

16

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Merisik dan meminang Mahar Walimatul urus
Merisik ialah: Mahar ialah: Walimatul urus ialah:
Proses sebelum Ialah pemberian yang Kenduri yang diadakan
meminang untuk bernilai atau berfaedah sempena perkahwinan.
mengenal pasti status wajib diberikan oleh suami
bakal isteri. kepada isterinya dengan Hukumnya ialah
sebab akad nikah. Sunat muakad
Meminang ialah:
Lamaran seorang lelaki Hukum mahar ialah Tujuan pensyariatan
kepada seorang Wajib 1)Mensyukuri nikmat
perempuan untuk Allah SWT.
dijadikan calon isteri Hukum menyebut mahar 2)Merapatkan hubungan
menurut uruf setempat. ialah Sunat silaturahim.
3)Menghindari fitnah.
Hukum melihat Kadar mahar ialah
perempuan yang hendak Tidak mempunyai kadar Adab walimatul urus
dipinang ialah Sunat tertentu dan tidak 1)Tidak khusus kepada
semestinya tunai. orang kaya sahaja
Anggota yang harus 2)Memenuhi jemputan
dilihat ialah Muka Bentuk mahar pada hari pertama sahaja
dan Kedua tapak tangan Sesuatu yang bernilai atau 3)Untuk melahirkan kasih
berfaedah dan sah sayang dan merapatkan
dijadikan mahar seperti hubungan
duit dan emas. 4)Orang yang mengundang
bukan orang zalim.
5)Tidak terdapat perkara
yang mungkar

Unit 2:KEMAHIRAN KEIBUBAPAAN

1. Tanggungjawab seorang suami.
1)Menyediakan segala keperluan asas untuk isteri dan anak-anak.
2)Memberikan kasih sayang,belas kasihan serta nafkah batin isteri.

2. Tanggungjawab sseorang isteri.
1)Mentaati perintah suami selagi tidak bertentangan dengan syarak.
2)Menjaga kehormatan diri dengan berpakaian menutup aurat.

3. Tanggungjawab suami dan isteri dari aspek berikut:

Akidah Aspek Akhlak
1)Menerapkan akidah Ibadat 1)Menunjukkan akhlak
Islam yang betul kepada 1)Mendidik keluarga yang mulia agar menjadi
anak-anak sejak kecil. dengan memberi contoh.
pengetahuan berkaitan
dengan ibadat yang betul.

17

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

2)Memupuk asas 2)Memastikan anggota 2)Bekerjasama melakukan
ketakwaaan yang mantap keluarga menunaikan urusan rumahtangga agar
Kepada anggota keluarga tanggung jawab ibadat. Kebahagiaan dirasai
bersama.
3)Memelihara akidah 3)Memelihara anggota
keluarga daripada fahaman keluarga daripada amalan 3)Menegur anggota
yang sesat. yang menyeleweng keluarga yang melakukan
kemungkaran.

PELAJARAN 13 : ISU-ISU DALAM PERKAHWINAN

Terdapat empat isu yang berkaitan dengan pembubaran perkahwinan iaitu
talak,fasakh,khuluk dan li’an.(4.27.1)

1. Isu-isu yang melibatkan pembubaran perkahwinan.

Isu 1:Talak

Maksud talak Hukum talak Contoh lafaz:
ialah pembubaran Harus
perkahwinan oleh 1)Jelas
suami dengan lafaz *Hukum talak berubah mengikut “Aku ceraikan engkau”
talak yang jelas atau keadaan iaitu:
kiasan. 2)Kiasan
1)Wajib “Aku lepaskan engkau
Jenis-Jenis talak Apabila berlaku perbalahan suami mulai hari ini”
isteri yang tidak dapat didamaikan
1)Talak Rajie melalui proses mahkamah.
Iaitu talak yang
boleh dirujuk dalam 2)Sunat
tempoh idah tanpa Apabila isteri berakhlak buruk.
akad dan mahar yang
baru. 3)Makruh
Apabila suami menceraikan isteri
2)Talak Bain yang baik atau tanpa sebab.
Iaitu talak yang tidak
boleh dirujuk kecuali 4)Haram
dengan akad nikah Apabila menceraikan isteri dalam
dan mahar yang baru. haid atau ketika suci tetapi telah
disetubuhi tanpa diketahui hamil
atau tidak.

18

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Isu 2:Fasakh

Maksud fasakh Hukum fasakh Contoh sebab fasakh:
ialah pembubaran perkahwinan melalui Harus Isteri memohon fasakh
kuasa hakim dengan sebab-sebab kerana suami sering
tertentu. memukul hingga cedera
fizikal.

Isu 3:Khuluk

Maksud khuluk Hukum khuluk Contoh khuluk:
ialah pembubaran perkahwinan atas Harus Mahkamah meluluskan
kehendak isteri dengan persetujuan permohonan khuluk atas
membayar ganti rugi kepada suami. permintaan isteri dengan
memulangkan bayaran
Contoh bayaran ganti rugi: mahar kepada suami.
1)Wang tunai
2)Hartanah
3)Emas
4)Perak
5)Saham
6)Manfaat
7)Apa-apa yang dipersetujui oleh
kedua-dua pihak

Isu 4:Li’an
Maksud li’an

ialah lafaz sumpah suami apabila menuduh isterinya berzina tanpa ada empat orang

saksi atau menafikan nasab.
Hukum li’an

Wajib untuk mengelakkan suami daripada hukuman qazaf.

Cara suami melakukan li’an Cara isteri melakukan li’an

1)Suami melafazkan di hadapan hakim 1)Isteri melafazkan di hadapan hakim
“Aku bersaksi bahawa tuduhan ke atas “Aku bersaksi dengan nama Allah SWT

isteriku adalah benar.Tuduhan zina bahawa(Nama suami)orang yang

yang aku lampirkan kepada isteriku berdusta tentang tuduhan zinanya
yang bernama………...dan anak ini terhadapku”.

ialah anak zina dan bukan zuriatku. 2)Lafaz ini diulang sebanyak 4 kali.

19

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

2)Lafaz ini diulang sebanyak 4 3)Pada kali ke 5 isteri hendaklah berkata:
kali.Sekiranya isteri ada bersama suami “Kemurkaan Allah akan menimpaku,jika
hendaklah menunjukkan tangan kea rah tuduhan suamiku benar”

isteri.

3)Pada kali ke 5 hakim akan memberikan

peringatan tentang bahaya berdusta.Suami

hendaklah berkata:
“Sesungguhnya laknat Allah akan

menimpaku sekiranya aku terdiri daripada
orang-orang yang berdusta”

Kesan li’an

1)Suami isteri tidak boleh rujuk selama-lamanya.
2)Anak tidak boleh dinasabkan kepada suami dan tidak berhak mendapat nafkah dan
mewarisi pusaka daripada ayahnya.

Terdapat enam isu yang berkaitan dengan perkahwinan iaitu
idah,rujuk,nusyuz,poligami,hadhanah dan anak angkat.(4.27.1)

2. Isu-isu yang berikut yang berkaitan dengan perkahwinan.

Isu 1:Idah

Maksud idah
ialah tempoh masa yang perlu dilalui oleh seorang isteri selepas pembubaran
perkahwinan atau selepas kematian suami.

Hukum idah Tempoh idah Bercerai mati
Wajib Bercerai hidup
3 kali suci
Situasi
Belum putus haid

Telah putus haid 3 bulan hijrah 4 bulan 10 hari

Belum pernah Tiada idah
disetubuhi Sehingga melahirkan anak
Sedang hamil

Larangan semasa idah

1)Menerima pinangan lelaki lain secara terang atau kiasan.

2)Keluar daripada rumah yang disediakan oleh suami kecuali yang dibenar syarak.
3)Berhias diri kecuali wanita yang dalam idah raji’e

20

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Isu 2:Rujuk

Maksud rujuk
ialah hak suami untuk menyambung kembali ikatan perkahwinan dengan isteri yang
diceraikannya dalam tempoh idah.

Hukum rujuk: Harus
Contoh rujuk
Suami berkata kepada isterinya:
“Aku rujuk engkau untuk kembali ke pangkuan ku”
Syarat rujuk

1)Dengan kerelaan sendiri
2)Bukan penceraian kerana fasakh atau khuluk
3)Bukan diceraikan dengan talak 3
4)Isteri yang diceraikan masih dalam tempoh idah
5)Ada lafaz yang menunjukkan rujuk
Isu 3:Nusyuz

Maksud nusyuz
Ialah keengganan isteri mentaati perintah atau permintaan suami yang sah.

Hukum nusyuz : Haram
Contoh nusyuz
Isteri enggan mematuhi perintah suaminya supaya menunaikan solat dan berpuasa.

Isu 4:Poligami

Maksud poligami
ialah amalan beristeri lebih daripada seorang pada satu masa.

Hukum poligami : Harus
Kelayakkan poligami

1)Tidak melebihi 4 orang isteri.
2)Boleh berlaku adil dari aspek lahiriah seperti pakaian dan tempat tinggal.
3)Mampu memberikan nafkah zahir dan batin.

Isu 5:Hadhanah

Maksud hadhanah
ialah penjagaan kanak-kanak yang masih kecil dan belum berupaya menguruskan diri
sendiri.

Hukum hadhanah : Wajib

21

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Isu 6: Anak angkat

Maksud anak angkat
Ialah anak orang lain yang dipelihara seperti anggota keluarga sendiri tetapi tidak
mempunyai hak seperti anak kandung yang ditetapkan oleh syarak.

Hukum mengambil anak angkat
Harus

*Sila tandakan (/) bagi hak anak angkat dan (X) bagi yang bukan hak anak angkat

Hak Anak angkat
Nafkah dan kebajikan /
Harta hibah /
Harta wasiat /
Harta pusaka X
Wali dalam perkahwinan X
Nasab X

3. Implikasi perkahwinan yang tidak mengikut syariat dan undang-undang Islam.(4.27.2)
1)Pasangan boleh didenda jika disabitkan dengan kesalahan berkahwin tanpa ikut saluran
yang betul bagi Negeri masing-masing.
2)Pasangan terpaksa dipisahkan jika didapati perkahwinan tidak sah.

22

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

PELAJARAN 14 : PENGURUSAN HARTA SELEPAS KEMATIAN

Unit 1:Wasiat dalam Islam

1. Maksud wasiat?
Ialah ikrar yang dibuat oleh seseorang semasa hidup,untuk mengagihkan harta selepas
kematian menurut hukum syarak.

2. Hukum wasiat.
Sunat

3. Cara pengurusan wasiat:
1)Harta yang diwasiatkan hendaklah dikira sebaik sahaja kematian pewasiat.
2)Harta yang diwasiatkan tidak melebihi daripada 1/3 daripada keseluruhan harta.
3)Dilaksanakan setelah dilangsaikan segala perbelanjaan pengurusan jenazah dan hutang
simati.

4. Rukun dan syarat sah bagi setiap rukun wasiat.(4.28.3)

Rukun Syarat sah
Pewasiat 1)Berakal:Tidak sah orang yang gila
2)Baligh:Tidak sah bagi kanak-kanak
Penerima 3)Sukarela: Tidak sah bagi orang yang dipaksa
wasiat 4)Merdeka: Tidak sah bagi hamba

Harta yang 1)Diketahui dengan jelasnya samada individu atau organisasi.
diwasiatkan Tidak sah bagi wasiat yang umum.
Sighah
2)Masih hidup.
Tidak sah wasiat kepada orang mati.

3)Mempunyai kelayakkan untuk memiliki dan menguruskan harta.
Tidak sah wasiat kepada janin dalam kandungan.

1)Harta yang bernilai.
2)Harta yang boleh berpindah milik.
3)Harta yang harus dan bukan sesuatu yang haram.

1)Lafaz wasiat boleh digunakan samada jelas atau kiasan.
2)Penerimaan wasiat berlaku selepas kematian pewasiat.

5. Kadar harta wasiat menurut pendapat majoriti ulama?(4.28.4)
Tidak lebih daripada 1/3 daripada keseluruhan harta.

6. Hikmah pensyariatan wasiat.(4.28.5)
1)Mendapat ganjaran pahala yang berpanjangan walaupun selepas meninggal dunia.
2)Memanfaatkan harta bagi tujuan kebajikan masyarakat melalui wasiat.
3)Menjamin kelansungan operasi sesebuah organisasi melalui suntikan dana.
4)Menjamin kebajikan orang yang hampir dengan simati seperti anak angkat.

23

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Unit 2: Faraid dalam Islam

1. Maksud faraid?
Pembahagian harta seseorang Islam yang telah meninggal dunia kepada anggota warisnya
menurut hukum syarak.

2. Hukum faraid.
Wajib

3. Rukun dan syarat sah bagi setiap rukun faraid.

Rukun Syarat sah
Orang yang mewariskan -Kematian telah disahkan.
harta
Warisnya 1)Waris masih hidup.
2)Mengetahui status hubungan dengan simati.

Harta pusaka -Harta yang dimiliki oleh simati.

4. Jenis waris.

‫ اصحاب الفروض‬: iaitu waris yang menerima harta pusaka mengikut kadar yang telah

‫عصبة‬ ditetapkan oleh syarak.
:iaitu waris yang menerima baki harta pusaka selepas dibahagikan

kepada ashabul furudh.

5. Contoh bagi setiap asobah yang berikut:

Jenis Asobah Contoh
Anggota waris yang terdiri daripada kaum lelaki
‫عصبة بال ّنفس‬ iaitu:
‫عصبة بالغير‬ 1)Bapa
‫عصبة مع الغير‬ 2)Datuk
3)Anak lelaki
4)Cucu lelaki dari anak lelaki
Waris perempuan dengan sebab adanya anggota
waris lelaki iaitu:
1)Anak perempuan dengan anak lelaki
2)Cucu perempuan dengan cucu lelaki
3)Saudara kandung perempuan dengan saudara

kandung lelaki
4)Saudara perempuan sebapa dengan saudara lelaki

sebapa
Waris perempuan dengan sebab adanya anggota
waris perempuan yang lain iaitu:
1)Saudara perempuan kandung
2)Saudara perempuan sebapa berkongsi dengan anak

perempuan atau cucu perempuan

24

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

6. Pembahagian harta pusaka berdasarkan golongan berikut:

Golongan Kadar
Bapa ➢ 1/6 sekiranya mempunyai anak lelaki
➢ Asobah sekiranya tiada anak
Ibu ➢ 1/6 dan asobah sekiranya mempunyai anak perempuan sahaja

Suami ➢ 1/3 sekiranya tiada anak atau terdapat hanya seorang saudara
Anak lelaki lelaki atau perempuan
Anak
perempuan ➢ 1/6 sekiranya mempunyai anak atau terdapat lebih daripada 2
Isteri orang saudara lelaki atau perempuan

➢ 1/3 sekiranya hanya mempunyai ibu,ayah,suami atau isteri

➢ ½ sekiranya tiada anak
➢ ¼ sekiranya mempunyai anak

➢ Seluruh harta sekiranya tiada anak perempuan
➢ Asobah binnafsi

➢ ½ sekiranya anak tunggal perempuan sahaja
➢ 2/3 sekiranya terdapat 2 atau lebih anak perempuan
➢ Asobah bil ghair sekiranya mempunyai anak lelaki

➢ ¼ sekiranya tiada anak
➢ 1/8 sekiranya mempunyai anak

7. Hikmah pensyariatan faraid.
-Mengelakkan berlaku pertelingkahan dalam pembahagian harta.
-Menjamin kelansungan hidup warisnya selepas kematian orang yang mewarisi harta.

25

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

PELAJARAN 15 : JENAYAH DALAM ISLAM

1. Maksud jenayah?(4.29.1)
Kesalahan-kesalahan yang dinyatakan hukumannya dalam al-Quran,al-Sunnah dan
sebahagian daripada mahkamah.

2. Hukum melaksanakan hukuman jenayah dalam Islam.
Wajib.

Kesalahan jenayah hudud dan hukumannya.

Hukum hudud
Ialah hukuman keseksaan yang telah ditetapkan jenis dan bentuknya dalam al-Quran
dan al-Sunnah.
Hukum : Wajib

Jenis kesalahan Hukuman
Minum arak: Sebat 40 kali
Ialah meminum sebarang bahan yang
memabukkan samada dinamakan arak atau -Potong tangan
tidak,banyak atau sedikit. -Memulangkan barang yang
Mencuri: dicuri
Ialah mengambil harta orang lain secara
tersembunyi(tanpa kerelaan)dengan tujuan -Sebat 80 kali
memilikinya. -Tidak diterima sebagai saksi
Qazaf:
Ialah tuduhan zina atau penafian nasab terhadap
orang yang baik akhlaknya.

Zina: Penzina bukan muhsan
Ialah melakukan persetubuhan haram tanpa nikah (belum berkahwin)
yang sah antara lelaki dengan perempuan. 1)Sebat 100 kali
2)Buang daerah selama setahun

Penzina muhsan
(sudah berkahwin)
Rejam dengan batu sampai mati

Merompak:
Ialah melakukan serangan dengan menggunakan kekerasan untuk merampas
harta,membunuh atau menakutkan orang awam secara terbuka.

Kategori Hukuman
Berlaku rampasan harta dan pembunuhan Dibunuh kemudian dipalang
Tidak berlaku rampasan harta tetapi berlaku Dibunuh
pembunuhan
Berlaku rampasan harta tetapi tidak berlaku Dipotong tangan dan kaki secara
pembunuhan bersilang
Tidak berlaku rampasan harta dan tidak berlaku Buang daerah
pembunuhan

26

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

3 Kesalahan jenayah qisas dan hukumannya.

Hukum qisas

Ialah hukuman keseksaan yang telah ditetapkan jenis dan bentuk hukumannya secara

balasan yang sama seperti dalam al-Quran dan al-Sunnah.

Hukum Wajib jika mangsa atau warisnya

Jenis kesalahan Hukuman

Pembunuhan : -Mati

Ialah serangan yang mengakibatkan kehilangan -Diat jika ada pengampunan

nyawa. daripada waris mangsa.

Perbuatan yang membawa kepada kecederaan: -Balasan yang sama.

Ialah perbuatan yang mendatangkan kecederaan. -Diat jika ada pengampunan

daripada mangsa atau waris

mangsa.

Diat(pampasan)ialah:
Jumlah bayaran berdasarkan persetujuan bersama atau ditetapkan oleh mahkamah.

Jenis-jenis pembunuhan menurut syariat Islam
1)Pembunuhan dengan sengaja.
2)Pembunuhan separa sengaja.
3)Pembunuhan tanpa niat.

3. Kesalahan jenayah ta’zir dan hukumannya. (4.29.2)

Hukum ta’zir
Ialah hukuman keseksaan yang tidak ditetapkan jenis dan bentuk dalam al-Quran dan
al-Sunnah,sebaliknya diputuskan oleh mahkamah.
Hukum hakim harus menjatuhkan hukuman berdasarkan ijtihad dan maslahat rakyat
dan Negara bagi kesalahan yang tiada peruntukkannya.

Contoh hukuman ta’zir
-teguran
-denda
-penjara
-sebatan
-hukuman mati

4. Hikmah hukuman jenayah dalam Islam.
-Menegakkan keadilan dalam kalangan manusia agar dapat hidup sejahtera.
-Mendidik dan menghukum sebarang kesalahan dan maksiat supaya mendapat
keampunan Allah SWT.

27

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

BIDANG : SIRAH DAN TAMADUN ISLAM

PELAJARAN 16: KERAJAAN UTHMANIYAH

Sejarah kerajaan Uthmaniyah(5.14.1)

Asal nama kerajaan Bersempena nama Uthman bin Ertughrul iaitu pengasas kerajaan
Uthamaniyah

Tempoh pemerintahan 1299-1924 Masihi
Kawasan pemerintahan Meliputi sebahagian besar benua Asia,Eropah dan Afrika
Bilangan pemerintah 37 orang

Pemerintah yang 1)Sultan Uthman bin Ertughrul
terkenal 2)Sultan Murad I
3)Sultan Muhammad al-Fateh
4)Sultan Sulaiman al-Qanuni

Pemerintah pertama Sultan Uthman bin Ertughrul
Pemerintah terakhir Sultan Abdul Majid II
Pusat pemerintahan 1)Sogut (1299-1355 M)
2)Bursa (1335-1363 M)
3)Edirne(1363-1453 M)
4)Istanbul(1453-1924 M)

28

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Ketokohan Sultan yang terkenal(5.14.2)

Uthman bin Urtughrul Murad I bin Urkhan
Nama penuh Nama penuh
Uthman bin Ertughrul Murad I bin Urkhan
Tarikh lahir Tarikh lahir
656 Hijrah/1258 Masihi 726 Hijrah/1325 Masihi
Tarikh mangkat Tarikh mangkat
726 H/1326 M 791 H /1388 M
Tempoh pemerintahan Tempoh pemerintahan
27 Tahun 30 Tahun
Jawatan Jawatan
Pemerintah pertama kerajaan Uthmaniyah Pemerintah ketiga kerajaan Uthmaniyah
Sumbangan Sumbangan
1)Menyatukan wilayah Anatolia selatan 1)Membentuk pasukan Janissary.
selepas ditinggalkan oleh Byzantine.
2)Memodenkan Angkatan tentera laut.
2)Mengisytiharkan kemerdekaan Anatolia
daripada kerajaan Saljuk. 3)Menjadikan Edirne sebagai ibu Negara.

3)Mengasaskan kerajaan Uthmaniyah

Muhammad al-Fateh Bin Murad II Sulaiman al-Qanuni Bin Salim I

Nama penuh Nama penuh
Muhammad al-Fateh Bin Murad II Sulaiman al-Qanuni Bin Salim I
Tarikh lahir Tarikh lahir
833 Hijrah / 1429 Masihi 900 Hijrah / 1494 Masihi
Tarikh mangkat Tarikh mangkat
886 H / 1481 M 974 Hijrah / 1566 Masihi
Tempoh pemerintahan Tempoh pemerintahan
31 Tahun 48 Tahun
Jawatan Jawatan
Pemerintah ketujuh kerajaan Uthmaniyah Pemerintah kesepuluh kerajaan Uthmaniyah
Sumbangan Sumbangan
1)Membuka kota Constantinople pada tahun 1)Membuka Belgrade.
857 Hijrah/1453 Masihi.
2)Membuka Algeria dan Tunisia.
2)Menyatukan empayar di utara Balkan bagi
mengelakkan serangan Hungary. 3)Menyusun undang-undang yang dikenali
sebagai Kanunname.
3)Mewakafkan Aya Sophia sebagai masjid
dan membina kompleks al-Fateh 4)Mengadakan hubungan diplomatik dengan
Perancis yang merupakan sebuah kuasa
besar.

29

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Faktor kegemilangan kerajaan Uthmaniyah
Pentadbiran
1)Pemerintah berperanan dengan berkesan sebagai ketua tentera,ketua agama dan hakim

tertinggi
2)Pemerintah menyelaraskan pemerintahan dan keagamaan.
3)Penguasaan laluan di antara benua Eropah dengan benua Asia apabila menguasai Selat

Dardanelles dan Selat Bosporus.
Keilmuan
1)Menjadikan masjid sebagai pusat perkembangan ilmu/sehingga mencapai kedudukan yang
tinggi.
2)Menaik taraf dan membina institusi masjid seperti masjid Kasbah di Algeria.
Sosial
1)Penjagaan kebajikan rakyat menerusi bantuan kepada golongan yang memerlukan.
2)Mewujudkan suasana yang harmoni dalam masyarakat
3)Sistem wakaf yang sistematik/meliputi keperluan asas,pendidikan dan kesihatan.
Ketenteraan
1)Semangat jihad yang tinggi dalam kalangan tentera/demi mempertahankan agama dan

Negara.
2)Menjaga kebajikan tentera dengan menyelaras sistem kenaikan pangkat,imbuhan

dan kelengkapan senjata.
Faktor kemerosotan kerajaan Uthmaniyah(5.14.3)

1)Teknologi ketenteraan yang ketinggalan /berbanding kuasa barat.
2)Kemerosotan ekonomi dan beban hutang negara yang tinggi.
3)Gerakan yang menuntut kemerdekaan daripada wilayah-wilayah.
4)Kelemahan sistem Pendidikan menyebabkan kurang tenaga kerja mahir.
5)Persaingan politik dalaman istana dan perbuatan dalam kalangan putera-putera raja untuk

mendapatkan kuasa.

30

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

Iktibar yang boleh diambil daripada pemerintahan kerajaan Uthmaniyah.(5.14.4)
1. Kita hendaklah memilih pemimpin yang berwibawa agar urusan pentadbiran berjalan

lancar.

2. Kita hendaklah sentiasa memperbanyakkan penerokaan ilmu agar mampu bersaing di
peringkat antara bangsa.

(Mana-mana jawapan munasabah yang berkaitan diterima)

PELAJARAN 17: KEUNGGULAN TOKOH ISLAM

Riwayat hidup tokoh Islam(5.15.1)

SALAHUDDIN AL-AYUBI

Nama penuh Yusof bin Ayyub bin Syazi

Tarikh lahir 532 Hijrah

Tarikh meninggal dunia 589 Hijrah

Jawatan Pemerintah bagi kerajaan al-Ayubiyah

Ketinggian akhlak -Menghormati para ulama

-Berani mempertahankan agama

-Prihatin terhadap kebajikan rakyat

Guru yang tersohor Ali bin al-Hasan bin Hibatullah bin Asakir al-Damsyiki

Sumbangan(5.15.2)

Ketenteraan
1)Membebaskan Baitul Maqdis daripada penguasaan tentera salib.
Keilmuan
1)Mengembalikan semula pegangan akidah ahli sunnah wal jamaah dalam sistem
pendidikan.
Pentadbiran
1)Mengubah sebuah dewan di istana dengan menjadikannya hospital yang dinamakan

Bimaristan al-Atiq
2)Sebuah Gedung ubatan disediakan bagi membolehkan ubat diagihkan mengikut gred yang
ditetapkan kepada pesakit.

31

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

HASSAN AL-BANA

Nama penuh Hassan bin Ahmad bin Abdul Rahman Muhammad al-Banna

Tarikh lahir 25 syaaban 1323 Hijrah/14 oktober 1906 Masihi

Tarikh meninggal dunia 1368 Hijrah/12 Februari 1949 Masihi

Jawatan Mursyidul am Ikhwanul Muslimin

Ketinggian akhlak -Memuliakan orang-orang yang warak dan soleh

-Gigih mengerakkan usaha-usaha dakwah

-Berlapang dada apabila terdapat perbezaan pendapat

Antara guru yang tersohor -Ahmad bin Abdul Rahman al-Banna

-Sheikh Muhammad Zahran

Sumbangan(5.15.2)

Hasil karya
1)Muzakirat ad-Da’awah wa-Dai’yah

2)Risalah al-Taalim

3)Al-Mathurat

Organisasi
-Mengasaskan pertubuhan Ikhwanul Muslimin

Antara murid yang masyhur

1)Syed Qutb

2)Hassan al-Hadhibi

3)Yusof al-Qardawi
4)Mustafa bin Husni al-Siba’i

32

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

AHMAD BIN IBRAHIM

Nama penuh Ahmad bin Muhammad Ibrahim

Tarikh lahir 15 Mei 1916

Tarikh meninggal dunia 17 April 1999

Gelaran Profesor Emiritus Tan Sri Dr.

Pekerjaan -Pensyarah kuliah undang-undang di Universiti Islam
Antarabangsa,Malaysia.

-Hakim Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Syariah.

Ketinggian akhlak -Suka menyebarkan ilmu

-Menjaga etika keadilan ketika mengendalikan kes perbicaraan

Tahap pendidikan -Victoria Bridge School,Singapura

-Raffles Institution,Singapura

-Raffles College,Singapura

-University of Cambridge

Sumbangan(5.15.2)

Hasil karya
1)Undang-undang keluarga Islam di Malaysia dan Family Law in Malaysia
2)Pelopor jurnal hukum
3)Menghasilkan buku berkaitan undang-undang di Malaysia seperti:

i)Sistem undang-undang Malaysia
ii)Islamic law in Malaysia

Kehakiman
-Hakim mahkamah rayuan dan mahkamah Syariah

Perundangan
1)Anggota panel pengasas kuliah undang-undang di Universiti Islam Antara bangsa
2)Pengasas dan pengubal enakmen undang-undang Islam(hudud dan qisas)Kelantan pada

Tahun 1991.
Iktibar yang boleh diambil daripada keunggulan tokoh.(5.15.3)

1. Kita hendaklah bersifat cekal menyebarkan dakwah Islam agar masyarakat Islam dapat
memahami Islam yang sebenar.

2. Kita hendaklah menyebarkan ilmu dengan kepakaran yang ada agar dapat memberi
manfaat kepada agama,bangsa dan Negara.

33

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

PELAJARAN 18 : TAWADUK MENZAHIRKAN KESUCIAN JIWA

1. Nyatakan pengertian tawaduk. [2 markah ]
Ialah sikap kerendahan hati /kepada Allah SWT dan sesama manusia.

2. Jelaskan contoh sifat tawaduk yang diamalkan oleh Rasulullah SAW bagi situasi yang
berikut:

Situasi Contoh
Tawaduk dalam pergaulan
-Rasulullah SAW menunjukkan sifat tawaduk ketika
Tawaduk dalam kehidupan bergaul,terutama dengan kanak-kanak iaitu baginda
rumah tangga tidak sombong dengan kedudukannya dengan
menunjukkan kasih sayang terhadap mereka.
-Rasulullah SAW selalu menyantuni kanak-kanak
dengan mendahulukan ucapan salam ketika bertemu
dan membelai rambut dengan kasih sayang.
(Riwayat al-Bukhari)

[2 markah]

-Rasulullah SAW bersama-sama membantu isteri
melayani keluarga dan menguruskan rumah tangga.
-Urwah bin Zubair berkata,seseorang bertanya kepada
Saiditina Aisyah.”Adakah Rasulullah SAW bekerja di
dalam rumah baginda?Lalu Saidatina Aisyah
menjawab, “Rasulullah SAW menampal
selipar,menjahit pakaian dan melaksanakan tanggung
jawab dalam rumahtangga seperti mana orang lain.
(Riwayat Ahmad)

[ 2 markah ]

Tawaduk ketika makan dan -Rasulullah SAW tidak pernah mencela makanan
minum yang disediakan untuk baginda.
-Jika baginda menyukai makanan tersebut baginda
akan memakannya.Apabila baginda tidak
menyukainya baginda meninggalkannya
-Baginda tidak menzahirkan perasaannya,sebaliknya
hanya berdiam.
(Riwayat Muslim)

[ 2 markah ]

3. Terangkan dua hikmah bersifat tawaduk. [ 4 markah ]

-Membentuk insan yang bertakwa(isi) kerana sentiasa mengamalkan sifat
mahmudah.(huraian).
-Dikasihi masyarakat (isi)kerana tidak bersikap sombong. .(huraian).

(Mana-mana jawapan lain yang munasabah diterima)

34

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

PELAJARAN 19 : ISTIQAMAH JALAN MENUJU MUJAHADAH

1. Nyatakan maksud istiqamah. [ 2 markah ]

Ialah ketaatan yang berterusan/dalam melaksanakan suruhan Allah SWT dan menjauhi

laranganNya.

2. Jelaskan empat cara yang boleh dilakukan untuk memiliki sifat istiqamah.
[ 4 markah ]

-Sentiasa bermujahadah melawan hawa nafsu.
-Sentiasa berdoa memohon bantuan Allah SWT
-Sentiasa membaca dan mengambil iktibar daripada kisah para Rasul.
-Sentiasa muhasabah diri agar ikhlas dan sabra

*Ayat lengkap
(Mana-mana jawapan lain munasabah diterima)

3. Jelaskan contoh sifat istiqamah yang diamalkan oleh Rasulullah SAW bagi situasi yang
berikut:

Situasi Contoh
Istiqamah dalam ibadat
-Rasulullah SAW tidak jemu memohon keampunan

Allah SWT walaupun baginda seorang yang maksum.

-Abu Hurairah mengatakan bahawa beliau mendengar
Rasulullah SAW bersabda: “Demi Allah

SWT,sesungguhnya aku beristighfar dan bertaubat
kepada Allah SWT lebih dari 70 kali setiap hari”.

(Riwayat al-Bukhari)

[ 2 markah ]

Istiqamah dalam berdakwah -Rasulullah SAW tetap berdakwah menyebarkan
agama Islam walaupun menghadapi pelbagai
kesusahan dan ancaman.
-Baginda tegas iaitu tidak akan meninggalkan usaha
dakwah walaupun digantikan dengan kesenangan
dunia.
(Nurul yaqin fi sirah Sayyidul Mursalin)

[ 2 markah ]

4. Terangkan dua hikmah mengamalkan sifat istiqamah dalam kehidupan.

[ 4 markah ]

-Membentuk individu yang berakhlak mulia(isi) kerana melakukan kebaikan secara
berterusan.(huraian).
-Membentuk insan yang teguh pendirian(isi)dalam mempertahankan kebenaran(huraian).
(Mana-mana jawapan lain yang munasabah diterima)

35

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

PELAJARAN 20 : ALAM SEKITAR PENENANG MINDA

1. Nyatakan maksud alam sekitar. [ 2 markah ]

Ialah segala benda hidup dan bukan hidup yang terdapat disekeliling manusia.

2. Jelaskan empat adab menjaga alam sekitar.
-Sentiasa mengekalkan ekosistem kehidupan flora dan fauna
-Sentiasa memelihara dan memulihara alam sekitar dengan tidak melakukan kerosakkan.
-Mengekalkan keceriaan dan kebersihan alam sekitar
-Sentiasa menjaga kelestarian alam

*Ayat lengkap
(Mana-mana jawapan lain yang munasabah diterima)

3. Terangkan dua hikmah beradab menjaga alam sekitar.

-Membentuk individu yang mencintai alam sekitar(isi) kerana menyedari tanggungjawab
yang telah diamanahkan(huraian).
-Melapangkan fikiran dan menenangkan jiwa (isi)kerana melihat keindahan
alam.(huraian).
-Melestarikan alam sekitar yang indah untuk manfaat generasi akan datang.

(Mana-mana jawapan lain yang munasabah diterima)

PELAJARAN 21 : SIFAT MAZMUMAH MERACUNI HATI

1. Nyatakan maksud sifat mazmumah. [ 2 markah ]
Ialah sifat dan tingkah laku yang keji /yang berlawanan dengan syarak

2. Apakah maksud riak? [ 2 markah ]
Ialah melakukan amalan untuk dilihat dan dipuji oleh orang lain.

3. Jelaskan dua contoh sifat riak. [ 2 markah ]
-Melaksanakan solat sunat hanya jika berada dihadapan orang.
-Bersedekah kerana mengharapkan pujian manusia.

4. Apakah maksud ujub?(6.22.1) [ 2 markah ]

Ialah berasa bangga dengan amalan dan kelebihan yang ada pada diri sendiri.

5. Jelaskan dua contoh sifat ujub. [ 2 markah ]
-Berasa bangga dengan kehebatan ilmu yang dimiliki.
-Merasakan diri lebih soleh berbanding orang lain.

6. Apakah maksud hasad?(6.22.1) [ 2 markah ]

Ialah perasaan dengki melihat kelebihan yang ada pada seseorang dan berharap supaya

kelebihan tersebut hilang daripadanya.

36

PERKONGSIAN OLEH: MOHD SHAMSURY ABD RAHMAN(GURU CEMERLANG PENDIDIKAN ISLAM)

7. Jelaskan dua contoh sifat dengki. [ 2 markah ]
-Berasa dengki dengan rakan yang memiliki kekayaan harta atau pangkat.
-Berasa cemburu dengan rupa paras cantik dan berharap orang itu cacat.

8. Jelaskan empat cara yang boleh dilakukan untuk meninggalkan sifat [ 4 markah ]
mazmumah.(6.22.2)
-Sentiasa mengamalkan sifat mahmudah dan menjauhi sifat mazmumah.
-Sentiasa muhasabah diri agar terhindar daripada sifat mazmumah.
-Sentiasa mengawal nafsu suka akan kemegahan.
-Sentiasa berzikir kepada Allah SWT untuk menyucikan jiwa.

(Mana-mana jawapan lain yang munasabah diterima)

9. Terangkan tiga hikmah meninggalkan sifat sifat mazmumah. [ 4 markah ]

-Membentuk individu yang berakhlak mulia (isi) kerana menghindarkan diri daripada
melakukan larangan Allah SWT.(huraian).
-Mendidik jiwa (isi)supaya sentiasa tunduk kepada kekuasaan Allah SWT.(huraian).
-Memperkukuh jati diri muslim dengan mengamalkan sifat mahmudah.

(Mana-mana jawapan lain yang munasabah diterima)

37