คมู ือการบริหารความเสี่ยง
มหาวทิ ยาลยั วงษช วลิตกลุ
ปก ารศึกษา 2564
งานแผนและบริหารความเส่ียง
สํานกั แผนและประกันคณุ ภาพ
มหาวทิ ยาลยั วงษช วลติ กลุ
มิถุนายน 2564
ค่มู ือการบริหารความเสยี่ ง มหาวิทยาลัยวงษช์ วลติ กลุ ก
คานา
สถานการณ์ปัจจุบันสภาพสังคมและสิ่งแวดล้อมมีการเปลย่ี นแปลงอย่างรวดเร็ว ทาให้มีผลกระทบต่อการ
บรหิ ารมหาวิทยาลัยหลายด้านด้วยกัน การบรหิ ารความเส่ียงเป็นที่ยอมรับวา่ เป็นเครื่องมือในการบริหารปจั จัยและ
ควบคมุ กจิ กรรม รวมท้ังกระบวนการดาเนินงานต่างๆ เพอ่ื ลดมลู เหตขุ องแต่ละโอกาสที่องค์กรจะเกิดความเสียหาย
หรือขาดประสิทธิภาพ ประสิทธิผล ทาให้ระดับความเสี่ยงและขนาดของความเสียหายที่อาจจะเกิดข้ึนอยู่ในระดับ
ทอี่ งค์กรยอมรบั ได้ โดยคานึงถงึ การบรรลเุ ปา้ หมายตวั ชีว้ ัดของมหาวิทยาลัยตามแผนยุทธศาสตร์ท่ีกาหนดไว้
สานักแผนและประกันคุณภาพ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล จึงได้จัดทาคู่มือการบริหารความเส่ียงขึ้น
เพ่ือให้ทุกหน่วยงานใชเ้ ป็นแนวทางในการบริหารจัดการความเสย่ี ง และช่วยในการตัดสนิ ใจของผบู้ ริหารในการหา
วธิ ีการในการแก้ปัญหาตา่ งๆ ท่ีอาจเกิดขน้ึ ในอนาคต
งานแผนและบรหิ ารความเสย่ี ง
สานกั แผนและประกันคุณภาพ
มหาวิทยาลยั วงษช์ วลติ กลุ
ค่มู อื การบริหารความเสีย่ ง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกลุ ข
สารบัญ
คานา............................................................................................................................................. ก
สารบัญ.......................................................................................................................................... ข
สารบญั ตาราง................................................................................................................................ ง
สารบญั ภาพ................................................................................................................................... จ
สว่ นที่ 1 การบรหิ ารความเสี่ยง.........………………………………………………………………………………….. 1
1
1.1 บทนา……………………………………………………………………………………………………………..… 1
1.2 วัตถปุ ระสงค์ของคมู่ ือ..........………………………………………………………………………………… 1
1.3 ความหมายและคาจากัดความของการบรหิ ารความเสี่ยง............................................... 2
1.4 แนวคิดเกยี่ วกบั การบริหารความเสย่ี ง............................................................................ 3
1.5 ประเภทของความเสย่ี ง................................................................................................... 4
1.6 การประเมนิ ความเสีย่ ง................................................................................................... 4
1.7 การควบคุมความเส่ียง………………………………………………………………………………………… 5
1.8 ประโยชนข์ องการบริหารความเสย่ี ง………………………………………………………….…………. 6
สว่ นที่ 2 แนวทางการบริหารความเส่ียง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลิตกลุ .............................................. 6
2.1 โครงสร้างการบริหารความเสีย่ ง...................................................................................... 7
2.2 นโยบาย วัตถุประสงค์การบรหิ ารความเส่ยี ง………………………………………….……………… 7
2.3 กระบวนการบริหารความเส่ียง…………………………………………………………………..………… 8
10
2.3.1 การระบุความเส่ียง.............................................................................................. 16
2.3.2 การประเมินความเสีย่ ง........................................................................................ 17
2.3.3 การบริหาร/จัดการความเสยี่ ง............................................................................. 17
2.3.4 การรายงาน......................................................................................................... 19
2.3.5 การตดิ ตามผลและทบทวน.................................................................................. 21
2.4 ผังงานการดาเนินงานการบรหิ ารความเส่ยี ง................................................................... 34
ส่วนท่ี 3 แผนการบรหิ ารความเสี่ยง มหาวทิ ยาลัยวงษ์ชวลติ กลุ ปกี ารศึกษา 2564.......................
ภาคผนวก...................................................................................................................................... 35
ภาคผนวก ก..................................................................................................................
คาสัง่ มหาวิทยาลัยวงษช์ วลิตกลุ ท่ี 003/2564 เรื่อง แตง่ ต้งั คณะกรรมการดาเนินการจัดทา
แผนปฏิบตั กิ ารประจาปี และแผนการบรหิ ารความเสยี่ ง ประจาปีการศึกษา 2564
ค่มู อื การบรหิ ารความเสย่ี ง มหาวทิ ยาลยั วงษ์ชวลิตกุล ค
สารบญั (ต่อ)
ภาคผนวก ข.................................................................................................................. 37
แบบฟอร์มรายงานแผนการบริหารความเสี่ยงและผลการดาเนนิ งาน รอบ 6 เดือน (RM 01).... 38
แบบฟอร์มรายงานแผนการบริหารความเสี่ยงและผลการดาเนินงาน รอบ 12 เดอื น (RM 02)... 39
คาอธบิ ายในการเขียนรายงานในตาราง RM 01, RM 02………….………..........…………………… 40
ค่มู อื การบรหิ ารความเสยี่ ง มหาวิทยาลยั วงษ์ชวลิตกลุ ง
สารบญั ตาราง
สว่ นที่ 2 แนวทางการบริหารความเส่ยี ง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลิตกุล............................................ 6
ตารางที่ 2.1 ประเภทความเสี่ยงของมหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลิตกุล......................................... 9
ตารางท่ี 2.2 คะแนนค่าโอกาสเกิดความเส่ยี ง..................................................................... 10
ตารางท่ี 2.3 เกณฑ์การให้คะแนนค่าผลกระทบด้านยุทธศาสตร์ หรือกลยุทธ์ของ
มหาวิทยาลัย.............................................................................................. 11
ตารางท่ี 2.4 เกณฑ์การให้คะแนนคา่ ผลกระทบดา้ นการเงินและทรัพยส์ นิ ........................ 11
ตารางท่ี 2.5 เกณฑ์การใหค้ ะแนนคา่ ผลกระทบดา้ นปฏิบตั ิงาน…………………………………… 12
ตารางที่ 2.6 เกณฑ์การใหค้ ะแนนคา่ ผลกระทบด้านนโยบาย กฎระเบียบ ข้อบงั คับ………. 14
ตารางท่ี 2.7 เกณฑ์การใหค้ ะแนนค่าผลกระทบดา้ นภาพลักษณ์และช่อื เสยี ง………………… 14
ตารางที่ 2.8 ระดบั ความเสี่ยงและความหมาย……………………………………………………..……. 15
ตารางที่ 2.9 ผงั งานการดาเนินงานการบริหารความเส่ียง มหาวทิ ยาลัยวงษ์ชวลิตกลุ ........ 19
21
สว่ นท่ี 3 แผนการบริหารความเสย่ี ง มหาวิทยาลยั วงษ์ชวลติ กุล ปีการศกึ ษา 2564.....................
ตารางท่ี 3.1 การประเมินระดับความเส่ยี ง โดยการระบุคา่ โอกาสเกิดความเสย่ี ง (L) และ 22
คา่ ผลกระทบ (I)………………………………………………………………….…………….. 23
ตารางท่ี 3.2 การประเมนิ ระดับความเส่ียง และแผนการบริหารความเส่ียง……………….....
ค่มู อื การบริหารความเสี่ยง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล จ
สารบญั ภาพ
สว่ นท่ี 2 แนวทางการบริหารความเสย่ี ง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลติ กุล............................................ 6
ภาพที่ 2.1 ระดับความเสยี่ ง................................................................................................ 16
คมู่ อื การบรหิ ารความเส่ียง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลติ กลุ 1
ส่วนที่ 1
การบริหารความเสยี่ ง
1.1 บทนา
หลักการในการบริหารความเสี่ยง ไม่ได้เป็นแนวทางในการสร้างสภาวะแวดล้อมที่ปราศจากความเส่ียง แต่เป็น
การทาใหผ้ ู้บริหารสามารถบริหารและดาเนนิ งานได้อยา่ งมีประสิทธิผลภายใต้สภาวะแวดล้อมที่มีความเสยี่ ง ดังนั้น
การบรหิ ารความเสี่ยงจึงเป็นเคร่ืองมือหน่ึงที่หนว่ ยงานต้องนามาใช้ในการบริหารและจัดการหนว่ ยงาน เพ่ือชว่ ยในการ
ตัดสินใจของผู้บริหารในการที่จะหาวิธีการที่ดีท่ีสุดเพื่อใช้เป็นแนวทางในการตัดสินใจและแก้ไขปัญหาต่างๆ ท่ีอาจจะ
เกิดข้ึนในอนาคต เพ่ือลดความเสียหายให้มากท่ีสุด สานักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและ
นวัตกรรม (สป.อว.) ได้ตระหนักถึงความสาคัญของการบริหารจัดการความเสี่ยง จึงกาหนดให้สถาบันอุดมศึกษามีการ
นาระบบการบริหารความเสี่ยงมาใช้ในกระบวนการบริหารการศึกษา โดยระบุเป็นตัวบ่งช้ีการประกันคุณภาพ
การศึกษาภายใน เพื่อให้สถาบันอุดมศึกษาใช้เป็นกรอบการดาเนินงานประกันคุณภาพการศึกษา ซ่ึงอยู่ใน
องค์ประกอบที่ 5 การบริหารจัดการ ตวั บง่ ชท้ี ี่ 5.1 การบรหิ ารคณะ/สถาบันเพ่ือการกากับติดตามผลลัพธ์ตามพันธกิจ
กลุ่มสถาบันและเอกลักษณ์ของคณะ/สถาบัน โดยกาหนดเป็นเกณฑ์มาตรฐานข้อที่ 3 เพื่อลดมูลเหตุที่องค์กร
จะเกิดความเสียหาย โดยคานงึ ถึงการบรรลเุ ป้าหมายขององคก์ รตามยุทธศาสตรห์ รือกลยทุ ธ์เปน็ สาคัญ
มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลติ กลุ จงึ กาหนดนโยบายให้ทุกหนว่ ยงานนากระบวนการบริหารความเสีย่ งมาใช้ เพ่อื ให้
ม่ันใจว่าการดาเนินงานต่างๆ จะบรรลุเป้าหมายท่ีวางไว้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากการบริหารความเส่ียงเป็นการ
คาดการณ์อนาคตอย่างมีเหตุผลและมีหลักการในการหาทางลดความเสียหาย หรือป้องกันปัญหาท่ีเป็นอุปสรรคในการ
ดาเนนิ งาน โดยใหม้ ีการติดตามประเมนิ ผลอย่างน้อยปีละสองครั้ง เพอ่ื ให้มปี ระสิทธผิ ลเหมาะสมกบั สภาพแวดล้อม
และความเสย่ี งท่ีเปลย่ี นแปลงไปอยู่เสมอ
1.2 วัตถปุ ระสงค์ของค่มู อื
คมู่ อื การบริหารความเส่ียงของมหาวทิ ยาลัยวงษ์ชวลติ กลุ ฉบับนี้จดั ทาขึ้นโดยมีวัตถปุ ระสงคด์ งั ตอ่ ไปน้ี
1) เพอ่ื สรา้ งความเขา้ ใจแก่บคุ ลากรทกุ ระดบั เกีย่ วกบั การบรหิ ารความเสยี่ งของมหาวิทยาลยั
2) เพื่อเป็นเครื่องมือให้บุคลากรปฏิบัติตามกระบวนการบริหารความเสี่ยงอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
สอดคล้องกบั วสิ ัยทศั น์ พันธกิจ ยทุ ธศาสตร์ เป้าประสงค์และกลยุทธ์ของมหาวิทยาลยั ฯ
3) เพื่อเป็นแนวทางในการติดตามและประเมินผลการดาเนินงานของหน่วยงานให้มีประสิทธิภาพและ
ประสทิ ธิผล สามารถรับมอื กบั ความเสยี่ งท่จี ะเกดิ ขึ้นในอนาคต
1.3 ความหมายและคาจากัดความของการบรหิ ารความเสยี่ ง
ความเส่ียง (Risk) หมายถึง เหตุการณ์ที่มีโอกาสเกิดข้ึนในอนาคต และมีผลกระทบท้ังทางบวกและทางลบ
ต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กร หากเป็นทางลบจะก่อให้เกิดความผิดพลาดเสียหาย การร่ัวไหล ความสูญเปล่า
หรือเหตุการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ ทาให้การดาเนินงานขององค์กรไม่ประสบความสาเร็จตามวัตถุประสงค์ท่ีต้ังไว้
จึงจาเป็นตอ้ งพิจารณาโอกาสทจ่ี ะเกดิ (Likelihood) ของเหตุการณ์และผลกระทบ (Impact) ทจี่ ะได้รับ
คมู่ ือการบรหิ ารความเสยี่ ง มหาวทิ ยาลัยวงษ์ชวลติ กลุ 2
ภาษาง่ายๆ สาหรับความเสี่ยง คือ ส่ิงต่างๆ ที่ทาให้เราไม่บรรลุวัตถุประสงค์และยุทธศาสตร์ของหน่วยงาน
ดังนั้นการพิจารณาในเร่ืองของความเสี่ยง จะดูที่ปัญหา อุปสรรค หรือปัจจัยที่อาจทาให้การบริหารจัดการของ
หน่วยงานไมบ่ รรลตุ ามวตั ถุประสงค์ทไี่ ดก้ าหนดไว้
ปัจจัยเส่ียง (Risk Factor) หมายถึง ต้นเหตุหรือสาเหตุท่ีมาของความเสี่ยงที่จะทาให้ไม่บรรลุวัตถุประสงค์
ท่ีกาหนดไว้ ท้ังปัจจัยภายในและภายนอก โดยต้องระบุได้ด้วยว่าเหตุการณ์นั้นจะเกิดขึ้นได้อย่างไร ที่ใด เมื่อใด
ตลอดจนใครเป็นผู้รับผิดชอบ ซึ่งสาเหตุของความเส่ียงท่ีระบุควรเป็นสาเหตุท่ีแท้จริง เพื่อจะได้วิเคราะห์และ
กาหนดกลยุทธ์/มาตรการ/แนวทางลดความเส่ียงในภายหลังได้อย่างถูกต้อง เหมาะสมกับสถานการณ์และบริบท
ของหนว่ ยงาน
ปัจจัยภายนอก หมายถึง ปัจจัยภายนอกองค์กรท่ีมีอิทธิพลต่อความสาเร็จของวัตถุประสงค์ เป็นปัจจัย
ที่ควบคุมโอกาสท่ีจะเกิดไม่ได้ แต่อาจลดผลกระทบ เช่น การติดตามศึกษาแนวโน้มที่จะเกิดและวิธีท่ีควรปฏิบัติไว้
ล่วงหน้า เพ่ือเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาสหรือเพ่ือลดผลเสียหายที่จะเกิดข้ึน ตัวอย่างเช่น ภัยธรรมชาติและ
ส่ิงแวดล้อม ภาวะเศรษฐกิจ ภาวการณ์แข่งขัน การเปล่ียนแปลงของประชากร การก่อการร้าย หรือเทคโนโลยี
สารสนเทศ
ปัจจัยภายใน หมายถึง ปัจจัยภายในองค์กรท่ีมีอิทธิพลต่อความสาเร็จของวตั ถุประสงค์ เป็นปัจจัยท่ี
สามารถควบคุมได้ ตัวอย่างเช่น โครงสร้างพ้ืนฐาน การเพิ่มความพึงพอใจพนักงาน กระบวนการหรือข้ันตอนการ
ปฏิบตั งิ าน การพัฒนาและบารงุ รักษาระบบ
การบริหารความเส่ียง หมายถึง กระบวนการที่ปฏิบัติโดยคณะกรรมการบริหาร ผู้บริหาร และบุคลากรทุกคน
ในหน่วยงาน เพ่ือช่วยในการกาหนดกลยุทธ์และดาเนินงาน โดยกระบวนการบริหารความเส่ียงได้รับการออกแบบ
เพอ่ื ให้สามารถบ่งช้ีเหตุการณ์ที่อาจเกิดข้ึนและมีผลกระทบต่อหน่วยงาน และสามารถจัดการความเส่ียงให้อยู่ในระดับ
ทห่ี นว่ ยงานยอมรบั ได้ เพ่ือไดร้ บั ความมัน่ ใจอย่างสมเหตสุ มผลในการบรรลุวตั ถุประสงค์ที่หน่วยงานกาหนดไว้
การบริหารความเส่ียงท่ัวท้ังองค์การ (Enterprise Risk Management : ERM) หมายถึง การบริหาร
ปัจจยั และควบคมุ กิจกรรม รวมท้ังกระบวนการดาเนนิ งานต่างๆ เพ่ือลดมูลเหตุของแต่ละโอกาสที่หนว่ ยงานจะเกิด
ความเสียหาย ให้ระดับของความเส่ียงและผลกระทบท่ีจะเกิดขึ้นในอนาคตอยู่ในระดับท่ีหน่วยงานยอมรับได้
ประเมินได้ และควบคุมได้ โดยคานึงถึงการบรรลุเป้าหมาย ท้ังในด้านกลยุทธ์ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ การเงิน
และช่ือเสียงของหน่วยงานเป็นสาคัญ โดยได้รับการสนับสนุนและการมีส่วนร่วมในการบริหารความเสี่ยงจาก
หนว่ ยงานทุกระดบั ท่วั ท้ังหนว่ ยงาน
1.4 แนวคดิ เกยี่ วกบั การบริหารความเส่ยี ง
การบรหิ ารความเสย่ี ง เปน็ กระบวนการท่ีกาหนดข้นึ โดยคณะกรรมการ ผบู้ ริหาร และบุคลากรของหน่วยงาน
เพ่ือใช้ในการกาหนดกลยุทธข์ องทั้งหน่วยงาน กระบวนการบริหารความเส่ียงถูกออกแบบมาเพ่ือใช้ระบุความเส่ียง
หรือเหตุการณ์ท่ีอาจจะเกิดขึ้นในอนาคตที่อาจมีผลกระทบต่อหน่วยงาน และบริหารความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่
หน่วยงานยอมรับได้ ซึ่งจะช่วยให้มีความมั่นใจอย่างสมเหตุสมผลว่าหน่วยงานจะบรรลุวัตถุประสงค์ที่กาหนดไว้
แนวคิดเกี่ยวกับ Risk Management Standards มีหลายแนวคดิ ซง่ึ ทีน่ ยิ มใช้ คือ แนวคดิ COSO (The Committee
of Sponsoring Organizations of The Treadway Commission) โดยมีกระบวนการประกอบดว้ ย
คูม่ อื การบริหารความเสย่ี ง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลติ กุล 3
1) ระบุความเส่ียงทอ่ี าจมีผลกระทบต่อวัตถุประสงค์
2) ประเมนิ ความเส่ียงและกาหนดแนวทางการบรหิ ารทเ่ี หมาะสม
3) พิจารณาความเส่ยี งในการกาหนดกลยุทธข์ องหนว่ ยงาน
4) บริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองคก์ รทกุ ๆ ความเสีย่ งแตล่ ะตัวท่ีมีความเชื่อมโยงกัน
5) บรหิ ารความเส่ียงใหอ้ ย่ใู นระดบั ที่หน่วยงานยอมรับ
6) มีการติดตามผลระบบบริหารความเสย่ี ง
ข้อจากัดของการบริหารความเสย่ี ง
ข้อจากัดของการบริหารความเส่ียง หมายถึง ความเสี่ยงเป็นเหตุการณ์ในอนาคต อาจจะเกิดหรือไม่เกิดก็ได้
ไม่มีใครทานายอนาคตได้ถูกต้องแน่นอน การบริหารความเสี่ยงไม่สามารถรองรับเหตุการณ์หรือสภาพแวดล้อมท่ี
เปล่ยี นแปลงไป มปี ัจจัยอน่ื ๆ ที่หนว่ ยงานไมส่ ามารถควบคุมได้ ปจั จัยเรื่องคนมผี ลต่อการบริหารความเสี่ยง การฝ่าฝืน
กฎเกณฑ์โดยผูบ้ รหิ ารเพอื่ กระทาการที่ไม่สุจริตหรอื ผดิ กฎหมาย การพิจารณาตน้ ทนุ และประโยชนท์ ่ีได้
ระบบบริหารความเส่ียงที่ดี
1) มีกระบวนการวางแผนและจดั ทาเอกสารอย่างเปน็ ระบบ
2) คณะกรรมการ/ผู้รับผิดชอบดาเนนิ งานพร้อมท่ีจะค้นหาและจัดการกับความเสีย่ งที่พบโดยไม่หลบเลี่ยงปัญหา
3) หลังจากการประเมินความเส่ียงข้ันต้นแล้วควรจะมีการทาซ้าอีกตามระยะเวลาท่ีกาหนด เพื่อตรวจสอบ
ความเสี่ยงเดิม และคน้ หาความเสี่ยงใหมๆ่ อยเู่ สมอ
4) มหี ลักเกณฑป์ ระเมนิ ทีเ่ ปน็ มาตรฐานครอบคลุมองคป์ ระกอบทุกส่วน
5) มีการจัดทารายงานผลไวเ้ ปน็ ลายลกั ษณ์อกั ษรและนาเสนอต่อผ้บู รหิ าร
ปจั จัยที่ทาใหก้ ารบริหารความเส่ยี งประสบความสาเร็จ
1) เทคโนโลยีและสารสนเทศช่วยในการจัดเก็บข้อมูล การคานวณต่างๆ การส่งถ่ายข้อมูลและตอบกลับได้
อย่างสะดวกรวดเร็ว
2) การฝึกอบรมบุคลากรในองค์กรให้มีความรู้ความเข้าใจในระบบบริหารความเส่ียงและตระหนักถึง
ความสาคัญในการจัดทาระบบ
3) แรงผลกั ดันจากผู้บรหิ าร ผบู้ รหิ ารควรต้ังใจทาระบบบรหิ ารความเสี่ยงอยา่ งจริงจงั และใหค้ วามสนบั สนุน
ในทุกๆ ดา้ น
4) ความรว่ มแรง ร่วมใจ จากบคุ ลากรทุกคนในทกุ ระดบั ขององคก์ ร
1.5 ประเภทของความเสยี่ ง
ความเส่ยี งโดยรวมของทกุ องค์กรสามารถจาแนกไดเ้ ป็น 5 ประเภทใหญ่ๆ ดังน้ี
1) ความเสย่ี งที่เกี่ยวข้องในระดบั ยทุ ธศาสตร์ (Strategic Risk)
2) ความเสี่ยงทเ่ี ก่ียวข้องในระดับปฏิบตั ิการ (Operational Risk)
3) ความเสย่ี งทเ่ี ก่ยี วขอ้ งในด้านการเงนิ (Financial Risk)
4) ความเสย่ี งท่ีเกี่ยวขอ้ งในดา้ นความปลอดภยั (Hazard Risk)
5) ความเสี่ยงทีเ่ กี่ยวขอ้ งในดา้ นการปฏบิ ตั ติ ามกฎหมาย ระเบียบ คาสั่งต่างๆ (Compliance Risk)
คมู่ ือการบรหิ ารความเสี่ยง มหาวิทยาลัยวงษช์ วลิตกุล 4
1.6 การประเมินความเสยี่ ง (Risk Assessment)
การประเมินความเส่ียง หมายถึง กระบวนการระบุความเสี่ยงและการวิเคราะห์ความเส่ียง เพื่อจัดลาดับ
ความเสย่ี งทจ่ี ะมผี ลกระทบตอ่ การบรรลุวตั ถุประสงคข์ ององค์กร โดยการประเมินจาก
1) ดา้ นโอกาสท่ีจะเกดิ เหตุการณ์ (Likelihood) หมายถึง ความถีห่ รือโอกาสท่เี กิดเหตุการณค์ วามเสี่ยง
2) ดา้ นผลกระทบท่คี าดวา่ จะได้รบั หากเกิดเหตุการณน์ น้ั ๆ (Impact) หมายถึง ปรมิ าณความรนุ แรง ความเสยี หาย
ที่จะเกิดขนึ้ จากเหตุการณ์และความเส่ียง
ท้ังนี้ การประเมินความเสี่ยงหน่วยงานจะต้องระบุระดับของความเส่ียง (Degree of Risk) ซ่ึงหมายถึง
สถานะของความเสี่ยงทไ่ี ดจ้ ากการประเมินโอกาสและผลกระทบในแตล่ ะปจั จัยเสี่ยง
1.7 การควบคมุ ความเสีย่ ง (Risk Control)
การควบคุมความเสี่ยง หมายถึง นโยบาย แนวทาง หรือขน้ั ตอนปฏบิ ัติงานต่างๆ เพือ่ ลดความเสย่ี ง และทาให้
การดาเนนิ งานบรรลุวัตถุประสงค์ แบง่ ออกเป็น 4 ประเภทคือ
1) การควบคมุ เพ่ือการป้องกนั (Preventive Control) เป็นวธิ กี ารควบคุมท่ีกาหนดขึ้นเพ่ือป้องกนั ไม่ให้เกิด
ความเส่ยี งและข้อผิดพลาดตง้ั แต่แรก
2) การควบคุมเพอื่ ใหต้ รวจพบ (Detective Control) เปน็ วิธีการควบคุมท่ีกาหนดขน้ึ เพือ่ ค้นพบข้อผดิ พลาด
ท่เี กิดขน้ึ แลว้
3) การควบคุมโดยการชี้แนะ (Directive Control) เป็นวิธีการควบคุมท่ีส่งเสริมหรือกระตุ้นให้เกิดความสาเร็จ
ตามวัตถุประสงคท์ ต่ี ้องการ
4) การควบคุมเพอื่ การแก้ไข (Corrective Control) เป็นวิธีการควบคุมที่กาหนดข้นึ เพ่ือแก้ไขข้อผดิ พลาดทเ่ี กิดข้ึน
ใหถ้ ูกต้อง หรือเพือ่ หาวิธีการแกไ้ ขไมใ่ ห้เกดิ ข้อผิดพลาดซ้าอีกในอนาคต
กลยทุ ธท์ ่ใี ช้ในการบรหิ ารความเส่ียงที่ใชก้ ันเป็นสากล นามาประยุกต์ใชท้ กุ องคก์ รมี ดังนี้
1) Take การยอมรบั ความเส่ียง (Risk Acceptance) การยอมรับให้มีความเส่ียง เน่อื งจากคา่ ใชจ้ ่ายในการ
จัดการหรือสร้างระบบควบคุมอาจมีมูลค่าสงู กว่าผลลัพธ์ที่ได้ แต่ควรมีมาตรการติดตามและดูแล เช่น การกาหนด
ระดับของผลกระทบทยี่ อมรับได้ เตรียมแผนการต้ังรบั จัดการความเสย่ี ง
2) Treat การลด/การควบคุมความเสี่ยง (Risk Reduction/Control) การออกแบบระบบควบคุม การแก้ไข
ปรับปรุงการทางาน เพื่อป้องกันหรือจากัดผลกระทบและโอกาสเกิดความเสียหาย เช่น ติดต้ังอุปกรณ์ความปลอดภัย
ฝึกอบรมเพือ่ พัฒนาทักษะ วางมาตรการเชิงรกุ เปน็ ต้น
3) Transfer การกระจาย/โอนความเส่ียง (Risk sharing/spreading) การกระจายทรัพย์สินหรือกระบวนการ
ต่างๆ เพ่ือลดความเสี่ยงจากการสูญเสีย เช่น การประกันทรัพย์สินเพื่อโอนความเสี่ยงไปยังบริษัทประกัน การจ้าง
บรษิ ทั ภายนอกใหท้ างานบางส่วนแทน การทาสาเนาเอกสารหลายๆ ชดุ การกระจายทเี่ ก็บทรัพย์สนิ มคี ่า เปน็ ตน้
4) Terminate การหลีกเลี่ยงความเส่ียง (Risk Avoidance) การหยุดหรือเปลี่ยนแปลงกิจกรรมท่ีเป็นความเส่ยี ง
เชน่ งดทาขน้ั ตอนที่ไมจ่ าเป็นและจะนามาซง่ึ ความเสยี่ ง ปรบั เปลยี่ นรูปแบบการทางาน ลดขอบเขตการดาเนินการ
เป็นตน้
คมู่ อื การบรหิ ารความเส่ียง มหาวทิ ยาลยั วงษ์ชวลติ กลุ 5
1.8 ประโยชนข์ องการบริหารความเสีย่ ง
1) เป็นการสร้างฐานข้อมูลความรู้ที่มีประโยชน์ต่อการบริหารและการปฏิบัติงานในหน่วยงาน การบริหาร
ความเสี่ยงเป็นแหล่งข้อมูลสาหรับผู้บริหารในการตัดสินใจด้านต่างๆ เนื่องจากการบริหารความเส่ียงเป็นการ
ดาเนนิ การซึ่งต้ังอย่บู นสมมตุ ิฐานในการตอบสนองต่อเป้าหมายและภารกจิ หลกั ของหน่วยงาน
2) ช่วยสะท้อนให้เห็นภาพรวมของความเส่ียงต่างๆ ท่ีสาคัญได้ท้ังหมด การบริหารความเส่ียงจะทาให้
บุคลากรภายในหน่วยงานมีความเข้าใจถึงเป้าหมายและภารกิจหลักของหน่วยงาน และตระหนักถึงความเสี่ยง
สาคัญท่ีส่งผลกระทบในเชิงลบต่อหน่วยงานได้อย่างครบถ้วน ซ่ึงครอบคลุมความเส่ียงท่ีมีเหตุท้ังจากปัจจัยภายใน
หนว่ ยงานและจากปจั จยั ภายนอกหนว่ ยงาน
3) เป็นเครือ่ งมือสาคัญในการบริหารงาน การบรหิ ารความเส่ียงเปน็ เครอื่ งมือท่ชี ว่ ยใหผ้ ู้บริหารสามารถม่ันใจ
ได้ว่า ความเส่ียงได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมและทันเวลา รวมท้ังเป็นเครื่องมือที่สาคัญของผู้บริหารในการ
บริหารงานและการตัดสินใจในด้านต่างๆ เช่น การวางแผน การกาหนดกลยุทธ์ การติดตามควบคุมและวัดผลการ
ปฏบิ ัติงาน ซง่ึ จะส่งผลใหก้ ารดาเนินงานเป็นไปตามเปา้ หมาย และสามารถสรา้ งมลู คา่ เพมิ่ ใหแ้ ก่หน่วยงาน
4) ช่วยให้การพัฒนาหน่วยงานเป็นไปในทิศทางเดียวกัน การบริหารความเส่ียงทาให้รูปแบบการตัดสินใจ
ในการปฏิบัติงานของหน่วยงานมีการพัฒนาไปในทิศทางเดียวกัน เช่น การตัดสินใจโดยที่ผู้บริหารมีความเข้าใจใน
กลยทุ ธ์ วตั ถุประสงค์ของหนว่ ยงาน และระดับความเสยี่ งอย่างชัดเจน
5) ช่วยให้การบริหารงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล การจัดสรรทรัพยากรเป็นไปอย่าง
เหมาะสม โดยพจิ ารณาถงึ ระดับความเสย่ี งในแตล่ ะกจิ กรรม และการเลือกใชม้ าตรการในการบรหิ ารความเสี่ยง
คมู่ อื การบรหิ ารความเสยี่ ง มหาวทิ ยาลยั วงษ์ชวลติ กุล 6
สว่ นที่ 2
แนวทางการบรหิ ารความเสีย่ ง มหาวิทยาลยั วงษช์ วลติ กุล
เพ่ือให้การบริหารความเส่ียงของมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
มหาวทิ ยาลยั ฯ จึงไดก้ าหนดแนวทางการบรหิ ารความเสีย่ งไว้ ดังน้ี
2.1 โครงสร้างการบริหารความเสี่ยง
2.2 นโยบาย วัตถปุ ระสงค์การบริหารความเส่ยี ง
2.3 กระบวนการบริหารความเสี่ยง
2.1 โครงสรา้ งการบริหารความเสย่ี ง
มหาวทิ ยาลัยวงษ์ชวลิตกุล กาหนดโครงสรา้ งการบรหิ ารความเส่ียงเปน็ 2 ระดับ ดงั นี้
1) ระดับมหาวิทยาลัย รับผิดชอบโดยคณะกรรมการบริหารความเส่ียง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
ประกอบด้วย รองอธิการบดีฝ่ายแผนและพัฒนา เป็นประธาน ผู้แทนจากคณะวิชา/ศูนย์/สานัก เป็นกรรมการ
ดาเนนิ งานภายใต้นโยบายและการกากับดูแลของอธิการบดี
2) ระดับคณะวิชา/ศูนย์/สานัก รับผิดชอบโดยคณะกรรมการบริหารความเส่ียงของคณะวิชา/ศูนย์/สานัก
ประกอบด้วย คณบดีหรือผู้อานวยการเป็นประธาน ผู้แทนสาขาวิชาหรือผู้แทนของฝ่ายต่างๆ เป็นกรรมการ
ดาเนินการภายใต้การกากับดูแลของคณบดี/ผู้อานวยการ
โดยคณะกรรมการบรหิ ารความเสีย่ งทัง้ 2 ระดบั มีหนา้ ที่และความรับผิดชอบ ดังนี้
คณะกรรมการ หนา้ ทีแ่ ละความรบั ผดิ ชอบ
คณะกรรมการบรหิ ารความเสี่ยง 1. จดั ทานโยบายการบริหารความเส่ยี งระดับมหาวทิ ยาลัยฯ พจิ ารณา
มหาวทิ ยาลยั วงษ์ชวลิตกลุ กรอบและแนวทางการบรหิ ารความเส่ียงของมหาวทิ ยาลยั
2. กาหนดแนวทางการดาเนนิ งานบริหารความเสย่ี ง
3. รวบรวม/ระบุ/วเิ คราะหแ์ ละประเมนิ ความเสย่ี ง
4. จัดทาแผนการบริหารความเสย่ี ง
5. เสนอมาตรการจัดการความเสย่ี ง
6. รายงานผลการบริหารความเสี่ยงเสนอต่ออธิการบดี
7. กากับดูแลและสนับสนุนให้การบริหารความเส่ียงเป็นส่วนหนึ่งของ
วฒั นธรรมในการปฏบิ ตั ิงาน
คณะกรรมการบรหิ ารความเส่ียง 1. นานโยบายการบริหารความเสี่ยงสกู่ ารปฏิบตั ิ
ระดบั คณะวิชา/ศนู ย์/สานกั 2. รวบรวม/ระบ/ุ วิเคราะหแ์ ละประเมนิ ความเสยี่ ง
3. จัดทาแผนการบริหารความเส่ยี ง
4. เสนอมาตรการจัดการความเสย่ี ง
5. รายงานผลการบริหารความเส่ยี งเสนอต่อผู้บรหิ ารหน่วยงาน
คูม่ อื การบรหิ ารความเส่ียง มหาวิทยาลยั วงษ์ชวลิตกุล 7
2.2 นโยบาย วตั ถุประสงค์การบรหิ ารความเสยี่ ง
นโยบายการบริหารความเสี่ยง
เพ่ือให้มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล มีระบบการบริหารความเสี่ยง โดยการบริหารปัจจัยและควบคุมกิจกรรม
รวมท้ังกระบวนการดาเนินงานต่างๆ เพ่ือลดมูลเหตุของแต่ละโอกาสที่มหาวิทยาลัยฯ จะเกิดความเสียหาย ให้ระดับ
ความเส่ียงและขนาดของความเสียหายท่ีจะเกิดขึ้นในอนาคตอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ โดยคานึงถึงการบรรลุ
เป้าหมายของมหาวทิ ยาลัยฯ ตามยุทธศาสตรท์ ่สี าคัญ จงึ กาหนดนโยบายการบรหิ ารความเสีย่ ง ดังนี้
1. ให้มกี ารบรหิ ารความเส่ียงท่วั ทง้ั องคก์ ร โดยมีการจัดการอย่างเปน็ ระบบและต่อเนื่อง
2. ใหม้ กี ารกาหนดกระบวนการบริหารความเส่ียงที่เป็นมาตรฐานเดียวกนั ทว่ั ทั้งองค์การ
3. ใหม้ กี ารติดตามประเมินผลการบรหิ ารความเส่ยี งที่มีการทบทวนและปรบั ปรงุ อยา่ งสม่าเสมอ
4. ผู้บริหารและบุคลากรทุกคน จะต้องตระหนักและให้ความสาคัญกับการบริหารจัดการเหตุการณ์ท่ีอาจ
ส่งผลกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของมหาวิทยาลัยและส่วนงานทั้งที่เป็นความเสี่ยงและโอกาส โดยบริหาร
จัดการใหอ้ ยูใ่ นระดับทีย่ อมรับได้
5. มหาวิทยาลัยและส่วนงานจะต้องติดตามและทบทวนเหตุการณ์ความเส่ียงให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อม
ท้ังภายในและภายนอกทมี่ กี ารเปลยี่ นแปลงอย่างสม่าเสมอ
6. มหาวิทยาลัยและส่วนงานจะต้องถือว่าการบริหารความเส่ียงเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการปฏิบัติงาน
ตามปกติ
วัตถุประสงค์การบริหารความเส่ียง
เพ่ือควบคุมผลกระทบจากความเส่ียง ท่ีมีผลต่อการดาเนินงานของมหาวิทยาลัย ให้สามารถบรรลุตาม
เป้าหมายท่ีกาหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยให้บุคลากรปฏิบัติตามกระบวนการบริหารความเส่ียงอย่างเป็น
ระบบและต่อเน่ือง สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ พันธกิจ ยุทธศาสตร์ เป้าประสงค์ และกลยุทธ์ของมหาวิทยาลัยฯ และ
ให้มีการติดตาม บริหารจัดการ ตรวจสอบ และประเมินผลการดาเนินงานของหน่วยงานให้มีประสิทธิภาพและ
ประสทิ ธผิ ล สามารถรับมือกับความเสย่ี งทจี่ ะเกดิ ขึ้นในอนาคต
2.3 กระบวนการบริหารความเสีย่ ง
กระบวนการบรหิ ารความเสย่ี ง เป็นกระบวนการท่ีใช้ในการระบุ วิเคราะห์ ประเมนิ และจัดระดับความเส่ียง
ท่ีมีผลกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของกระบวนการทางานของมหาวิทยาลัยฯ และหน่วยงาน รวมทั้งการ
บริหารและการจัดการความเสี่ยง โดยกาหนดแนวทางการควบคุมเพื่อป้องกันหรือลดความเส่ียงให้อยู่ในระดับที่
ยอมรับได้ ซึ่งกระบวนการน้ีจะสาเร็จได้ต้องมีการส่ือสารให้บุคลากรในหน่วยงานมีความรู้ความเข้าใจ ในเรื่องการ
บริหารความเส่ียงในทิศทางเดียวกัน ตลอดจนควรมีการจัดทาระบบสารสนเทศเพื่อใช้ในการวิเคราะห์ ประเมิน
ความเสย่ี ง ท้ังนก้ี ระบวนการบริหารความเสี่ยงของมหาวิทยาลยั วงษช์ วลิตกุล ประกอบดว้ ย 5 ข้นั ตอน คือ
1) การระบุความเสย่ี ง 2) การประเมินความเสี่ยง
3) การบรหิ าร/จดั การความเสี่ยง 4) การรายงาน
5) การตดิ ตามผลและทบทวน
คู่มอื การบรหิ ารความเสยี่ ง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลติ กลุ 8
2.3.1 การระบคุ วามเส่ียง (Identify Risks)
การระบคุ วามเส่ียง หมายถึง การระบุเหตกุ ารณ์ใดๆ ท้งั ทีม่ ผี ลดีและผลเสียต่อการบรรลวุ ัตถปุ ระสงค์
ตามยุทธศาสตร์/แผนงาน/โครงการ/กิจกรรมต่างๆ โดยต้องระบุได้ด้วยว่า เหตุการณ์นั้นจะเกิดข้ึนได้อย่างไร เกิดที่ไหน
และเม่ือใด ในกระบวนการน้ีหน่วยงานต้องมีความเข้าใจกับความหมายของความเสี่ยงและปัจจัยเส่ียงให้ชัดเจน
เพ่ือทาให้การระบุความเสี่ยงของหน่วยงานนั้นมีความครบถ้วน ถูกต้อง และสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมในการ
ปฏิบัติงานของแต่ละหน่วยงาน โดยผลลัพธ์ท่ีต้องการจากกระบวนการน้ี คือ เพ่ือให้ทราบถึงเหตุการณ์ท่ีเป็นความเส่ียง
ท่ีอาจมีผลกระทบต่อการบรรลุผลสาเร็จตามวัตถุประสงค์ของหน่วยงาน โดยความเส่ียงในท่ีน้ีหมายความรวมถึง
เหตุการณ์หรือการกระทาใดๆ ที่อาจเกิดข้ึนภายใต้สถานการณ์ท่ีไม่แน่นอน และจะส่งผลกระทบหรือสร้างความ
เสียหายท้ังที่เป็นตัวเงินหรือไม่เป็นตัวเงิน หรือก่อให้เกิดความล้มเหลวหรือลดโอกาสท่ีจะบรรลุเป้าหมายตามที่
หน่วยงานกาหนดไว้
2.3.1.1 ปจั จัยในการพิจารณาระบคุ วามเสี่ยง
1) ปจั จยั ภายในหน่วยงาน คือ เหตุการณ์ความไม่แนน่ อนท่ีมีผลต่อการประเมินและการดาเนินการ
ในการกาหนดกลยุทธ์และวัตถุประสงค์ขององค์กร การกาหนดกิจกรรม และการระบุความเส่ียง ซ่ึงมีอิทธิพลต่อ
การออกแบบและการกาหนดหน้าที่ของกิจกรรม ในการควบคุมระบบข้อมูลข่าวสาร การสื่อสาร และกิจกรรม
การติดตามดูแล ในทางตรงข้ามปจั จยั ภายในน้ันก็ได้รับอิทธพิ ลมาจากประวตั ิ คา่ นิยม และวัฒนธรรมของหน่วยงาน
ปัจจยั ภายใน ประกอบดว้ ย องคป์ ระกอบตา่ งๆ หลายประการ เช่น ค่านิยมทางจรยิ ธรรม
ศักยภาพและการพัฒนาของบุคลากร รูปแบบการจัดการของฝ่ายบริหารและวิธีการมอบหมายอานาจหน้าที่และ
ความรับผิดชอบ ซ่ึงคณะกรรมการบริหารเองก็เป็นส่วนหน่ึงท่ีมีความสาคัญเป็นอย่างมาก แม้ว่าทุกองค์ประกอบ
จะมคี วามสาคญั แต่ในหน่วยงานทแ่ี ตกตา่ งกนั ก็จะใหค้ วามสาคัญที่แตกต่างกนั ออกไป
2) ปจั จัยภายนอกหน่วยงาน เช่น สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ การเมือง สงั คม สาธารณูปโภค
ข้ันพื้นฐาน ภาวการณ์เปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ภาวการณ์แข่งขัน กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับที่เก่ียวข้อง
สภาวะทางเศรษฐกจิ การค้า ความรว่ มมอื ระหว่างประเทศ และสภาวะแวดล้อมภายนอกอืน่
หน่วยงานควรระบุเหตุการณ์ที่อาจจะเกิดขึ้นว่า หากเหตุการณ์เหล่านั้นเกิดขึ้นแล้ว
จะมผี ลกระทบที่เป็นโอกาสหรือเป็นอุปสรรคต่อความสามารถ ในการดาเนนิ การใหบ้ รรลุผลสาเร็จตามกลยุทธ์และ
วัตถุประสงค์ขององค์กรหรือไม่ โดยจะต้องพิจารณาให้ครอบคลุมทั่วท้ังองค์กร (เทคนิค ให้คิดว่าในแต่ละเร่ืองแต่ละ
กิจกรรม ความเส่ียงเกดิ ขน้ึ ไดอ้ ย่างไร เกดิ ท่ีไหน ทาไมถงึ เกดิ ขึน้ ) โดยมวี ิธกี ารหลายวธิ ี เชน่ วิเคราะห์กระบวนการ/
ข้นั ตอนของงานและเอกสารหรอื การทา workshop
สาหรบั ความเสย่ี งของมหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลติ กุล หมายถึง เหตุการณห์ รือการกระทาใดๆ
ท่ีอาจเกิดขึ้นภายใต้สถานการณ์ที่ไม่แน่นอน และจะส่งผลกระทบหรือสร้างความเสียหาย (อาจเป็นตัวเงินหรือ
ไม่เป็นตัวเงิน) หรือก่อให้เกิดความล้มเหลว หรือลดโอกาสที่จะบรรลุเป้าหมายตามแผนยุทธศาสตร์มหาวทิ ยาลยั ฯ
ทั้งในระดบั มหาวทิ ยาลัยและระดับหนว่ ยงาน/ศูนย/์ สานัก ท้งั น้สี ามารถจาแนกประเภทความเส่ยี ง ได้ดังตารางที่ 2.1
ค่มู ือการบริหารความเสย่ี ง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล 9
2.3.1.2 ประเภทความเสยี่ ง
ในการระบุความเสี่ยงของมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล แยกได้เป็น 5 ประเภท ตามความเสี่ยง
โดยรวมของทกุ องคก์ ร เพือ่ นาไปดาเนนิ การบริหารความเสี่ยงต่อไป
ตารางท่ี 2.1 ประเภทความเส่ียงของมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
ประเภทความเสยี่ ง ความหมายและความเก่ยี วข้องของความเสยี่ ง
1. ความเส่ียงด้านยทุ ธศาสตร์ หรอื ความเสี่ยงที่อาจเกิดข้ึนเกี่ยวกับการบรรลเุ ป้าหมายและพันธกิจในภาพรวม
กลยุทธข์ องมหาวทิ ยาลัยฯ โดยความเสี่ยงท่ีอาจจะเกิดขึ้นเป็นความเส่ียงเน่ืองจากการเปลี่ยนแปลง
(Strategic Risk) สถานการณ์และเหตุการณ์ภายนอกส่งผลต่อกลยุทธ์ที่กาหนดไว้ไม่สอดคล้อง
กับประเด็นยุทธศาสตร์/วิสัยทัศน์ หรือเกิดจากการกาหนดกลยุทธ์ที่ขาดการ
มีส่วนร่วม ทาให้โครงการขาดการยอมรับและโครงการไม่ได้นาไปสู่การ
แก้ไขปญั หาหรือการตอบสนองความต้องการของผู้รับบริการหรือผู้มสี ่วนได้
ส่วนเสยี อยา่ งแท้จรงิ หรอื เปน็ ความเสย่ี งที่เกิดขึ้นจากการตัดสินใจผดิ พลาด
หรอื นาการตัดสินใจผิดพลาดนัน้ มาใช้อยา่ งไมถ่ ูกต้อง
2. ความเส่ียงดา้ นการเงนิ และทรพั ย์สนิ ความเส่ียงที่อาจเกิดขึ้นเก่ียวกับการเงินและทรัพย์สินซ่ึงมีผลทาให้
(Financial and Asset Risk) มหาวิทยาลยั มรี ายได้ลดนอ้ ยลง หรือค่าใช้จา่ ยเพม่ิ ขึน้ หรือความเสยี หายต่อ
ทรัพย์สินของมหาวิทยาลัย การจัดการความเส่ียงจึงมีลักษณะของการ
ปกป้องทรพั ยส์ ิน การเงนิ และมาตรการประหยดั คา่ ใช้จ่าย
3. ความเสี่ยงดา้ นการปฏิบตั ิงาน - ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในกระบวนการทางานตามปกติทุกขั้นตอน
(Operational Risk) โดยครอบคลุมถงึ ปจั จยั ท่ีเกย่ี วข้องกบั บุคลากรของมหาวิทยาลยั (ครอบคลุม
การบริหารงานบุคคล) กระบวนการ วัสดุ/อุปกรณ์ ฯลฯ ความเส่ียงเก่ียวกับ
การเกิดอุบัติเหตุ การบาดเจ็บ ความเจ็บป่วยที่เกิดข้ึนกับบุคลากรและ
นกั ศึกษาของมหาวิทยาลยั
- ความเส่ียงท่ีอาจเกิดข้ึนในการจัดการเทคโนโลยีดิจิทัล ท่ีมีความผิดพลาด
ความเสียหาย การกระทาใดๆ ที่ก่อให้เกิดการสูญเสียหรือทาลายฮาร์ดแวร์
ซอฟต์แวร์ ข้อมูลสารสนเทศหรอื ความสามารถในการประมวลผลข้อมูลของ
ระบบสารสนเทศ
4. ความเส่ียงด้านนโยบาย ความเสย่ี งทีอ่ าจเกดิ ขึน้ เน่ืองจากความไมช่ ัดเจน ความไมท่ นั สมัย หรือความ
กฎระเบยี บ ข้อบังคบั ไม่ครอบคลุมของกฎหมาย กฎระเบียบ ข้อบังคับต่างๆ รวมถึงการทานิติกรรม
(Compliance Risk) สัญญา การรา่ งสญั ญาท่ไี มค่ รอบคลุมการดาเนนิ งานจากเหตกุ ารณ์ภายนอก
5. ความเสี่ยงด้านภาพลกั ษณแ์ ละ ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นเน่ืองจากภาพพจน์ของมหาวิทยาลัยอาจเกิดความ
ชือ่ เสียง (Image and Reputation เสียหาย ขาดความมั่นคงปลอดภัย เนื่องจากมีการเผยแพร่ข่าวเชิงลบออกสื่อ
Risk) ตา่ งๆ ในระดับจังหวัด ระดบั ชาติ และระดบั นานาชาติ
ค่มู อื การบรหิ ารความเส่ียง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลติ กลุ 10
2.3.1.3 วิธีการและเทคนคิ ในการระบุความเสยี่ ง มีหลายวิธี ซ่ึงแต่ละหน่วยงานอาจเลือกใช้ได้ตาม
ความเหมาะสม ดงั นี้
1) การระบุความเสย่ี งโดยการรวมกลุ่มระดมสมอง เพอื่ ให้ไดค้ วามเสี่ยงที่หลากหลาย
2) การระบคุ วามเส่ยี งโดยการใช้ checklist ในกรณที ีม่ ขี ้อจากัดด้านงบประมาและทรัพยากร
3) การระบคุ วามเสี่ยงโดยการวเิ คราะห์สถานการณจ์ ากการต้ังคาถาม “What-If”
4) การระบคุ วามเส่ียงโดยการวิเคราะหข์ นั้ ตอนการปฏิบัตงิ าน ในแต่ละขั้นตอนที่สาคญั
2.3.2 การประเมนิ ความเส่ียง (Risk Evaluation)
ในกระบวนการประเมินความเส่ียง เป็นการนาความเส่ียงและปัจจัยเสี่ยงแต่ละปัจจัยท่ีระบุไว้มา
ประเมินโอกาส (Likelihood) ที่จะเกิดเหตกุ ารณค์ วามเส่ียงต่างๆ และประเมินระดบั ความรุนแรงหรือมูลคา่ ความเสียหาย
(Impact) จากความเส่ียง เพ่ือให้เห็นถึงระดับของความเส่ียงที่แตกต่างกัน ทาให้สามารถกาหนดการควบคุมความเสี่ยง
ไดอ้ ย่างเหมาะสม ซ่ึงจะช่วยใหห้ นว่ ยงานสามารถวางแผนและจัดสรรทรัพยากรได้อยา่ งถูกต้อง ภายใตง้ บประมาณ
กาลังคน หรือเวลาท่ีมีจากัด โดยอาศัยเกณฑ์มาตรฐานท่ีกาหนดไว้ข้างตน้ ซึ่งกระบวนการน้ีจะประกอบด้วย การวิเคราะห์
การประเมิน และการจัดลาดับความเส่ียง ที่มีผลกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของกระบวนการทางานของ
หนว่ ยงานซึ่งประกอบดว้ ย 4 ขนั้ คอื
ขนั้ ที่ 1 การระบคุ ่าโอกาสเกิดความเสี่ยง และค่าผลกระทบ
หน่วยงานต้องทาการประเมินโอกาส (Likelihood) ทจ่ี ะเกิดเหตุการณ์ความเสยี่ งตา่ งๆ และ
ประเมนิ ผลกระทบระดับความรนุ แรงหรือมลู คา่ ความเสยี หาย (Impact) จากความเส่ยี ง
โอกาสเกิดความเสี่ยง (Likelihood) หมายถึง ความเป็นไปได้ที่จะเกิดเหตุการณ์ โดยพิจารณา
จากความถ่ีของเหตุการณ์ท่ีคาดวา่ จะเกิดขึน้ ในหน่ึงรอบปีการศึกษา
ผลกระทบ (Impact) หมายถึง ระดับความรุนแรงและมูลค่าความเสียหายจากเหตุการณ์ท่ี
คาดว่าจะเกดิ ขึ้น ตามประเภทของปจั จัยเสี่ยง
จากการระบปุ ัจจัยเสย่ี งแยกตามประเภทความเส่ยี งทั้ง 5 ประเภท มหาวิทยาลยั ฯ จงึ ไดร้ ะบุ
เกณฑ์การให้คะแนนค่าโอกาสเกิดความเส่ียง และค่าผลกระทบ ซึ่งสามารถกาหนดเกณฑ์ได้ท้ังในเชิงปริมาณและ
เชงิ คุณภาพ ทั้งน้ีขึน้ อยกู่ ับขอ้ มูลและสภาพแวดล้อมของแต่ละหนว่ ยงาน ดังนี้
1) เกณฑ์การให้คะแนนคา่ โอกาสเกิดความเสยี่ ง
คาอธิบาย : ขั้นตอนนี้เป็นการระบุค่าโอกาสการเกิดเหตุการณ์ว่าจะอยู่ในระดับเป็นไปได้
มากหรอื นอ้ ยเพยี งใด โดยจัดค่าโอกาสการเกิดเหตกุ ารณ์ออกเป็น 5 ระดับ ดงั ตารางท่ี 2.2
ตารางที่ 2.2 คะแนนค่าโอกาสเกดิ ความเส่ียง
ค่าโอกาส เชงิ ปริมาณ เชงิ คุณภาพ
1 0 – 1 คร้ังตอ่ ปี ≤ 1% เกดิ ขน้ึ ได้ยาก อาจเกิดขน้ึ เฉพาะในสถานการณ์ท่ีไมป่ กตบิ างกรณี
2 2 – 3 คร้ังต่อปี > 1% อาจจะเกิดขึน้ น้อยมาก
3 4 – 5 ครั้งตอ่ ปี > 10% เป็นไปได้ ทเ่ี กิดขึน้ ในบางคร้งั เพราะเคยเกิดขนึ้ แลว้
คู่มอื การบริหารความเส่ยี ง มหาวิทยาลัยวงษช์ วลิตกลุ 11
ตารางท่ี 2.2 คะแนนค่าโอกาสเกดิ ความเสย่ี ง (ต่อ)
ค่าโอกาส เชิงปรมิ าณ เชงิ คุณภาพ
4 6 ครัง้ ต่อปี > 50% เป็นไปได้มาก คาดหมายวา่ จะเกิดขนึ้ ค่อนข้างบ่อย
5 ตลอดท้ังปี (มากกวา่ 6 ครัง้ คอ่ นข้างแน่นอน คาดหมายว่าจะเกิดข้นึ ในสถานการณส์ ่วนใหญ่
ต่อปี) ≥ 99%
2) เกณฑ์การใหค้ ะแนนคา่ ผลกระทบของความเส่ยี ง
คาอธบิ าย : ขั้นตอนน้ีเปน็ การหาค่าผลกระทบที่ปรากฏในแต่ละประเภทความเสี่ยง ซง่ึ การ
กาหนดเกณฑ์เป็นเพียงกรอบหลักในการพิจารณาเท่าน้ัน ซึ่งหน่วยงานใดท่ีมีลักษณะเฉพาะ สามารถประยุกต์และ
ดัดแปลงเกณฑ์ ใหส้ อดคลอ้ งกับบรบิ ทของหนว่ ยงานได้ ดังตารางที่ 2.3 - ตารางท่ี 2.7
3) เกณฑ์การใหค้ ะแนนค่าผลกระทบด้านยุทธศาสตร์ หรือกลยุทธข์ องมหาวิทยาลัยฯ
ผลกระทบของความเส่ียงท่ีอาจก่อให้เกิดการเปล่ียนแปลงหรือการไม่บรรลุผลตาม
เปา้ หมายในแตล่ ะประเดน็ ยุทธศาสตร์ โดยมเี กณฑก์ ารให้คะแนนค่าผลกระทบ ดงั ตารางที่ 2.3
ตารางท่ี 2.3 เกณฑ์การให้คะแนนค่าผลกระทบดา้ นยุทธศาสตร์ หรือกลยุทธ์ของมหาวิทยาลยั ฯ
คา่ ผลกระทบ ผลกระทบ ความหมาย
1
2 นอ้ ยมาก หนว่ ยงานสามารถปฏบิ ัติใหเ้ ป็นไปตามแผนกลยุทธ์ ไดผ้ ลงาน ≥ร้อยละ 90 ขึ้นไป
3
4 นอ้ ย หนว่ ยงานสามารถปฏบิ ตั ิใหเ้ ป็นไปตามแผนกลยุทธ์ ได้ผลงานตงั้ แต่ร้อยละ 81 - 90
5
ปานกลาง หนว่ ยงานสามารถปฏิบัติให้เป็นไปตามแผนกลยุทธ์ ได้ผลงานตั้งแตร่ ้อยละ 71 - 80
สงู หน่วยงานสามารถปฏิบัติใหเ้ ป็นไปตามแผนกลยุทธ์ ไดผ้ ลงานต้งั แตร่ ้อยละ 61 - 70
สงู มาก หน่วยงานสามารถปฏิบตั ิใหเ้ ป็นไปตามแผนกลยุทธ์ ได้ผลงาน ≤ร้อยละ 60
4) เกณฑ์การใหค้ ะแนนคา่ ผลกระทบดา้ นการเงินและทรัพยส์ นิ
ความเส่ียงที่สามารถวัดเป็นตัวเงินได้ อันมีผลกระทบต่อมหาวิทยาลัยเกี่ยวกับรายได้
ลดลงหรอื มคี า่ ใชจ้ ่ายเพิ่มขึน้ หรือทรพั ย์สินเสียหาย โดยมเี กณฑก์ ารใหค้ ะแนนค่าผลกระทบ ดงั ตารางที่ 2.4
ตารางที่ 2.4 เกณฑ์การให้คะแนนค่าผลกระทบดา้ นการเงินและทรัพยส์ นิ
คา่ ผลกระทบ ผลกระทบ ความหมาย
1 น้อยมาก กรณีที่ทาให้รายได้ลดลง/คา่ ใช้จ่ายเพม่ิ ข้ึน/มีทรัพยส์ ินเสยี หายไม่เกินจานวนเงิน
50,000 บาท
2 นอ้ ย กรณีท่ที าใหร้ ายได้ลดลง/คา่ ใชจ้ ่ายเพิ่มข้ึน/มีทรัพยส์ ินเสียหายจานวนเงนิ ตง้ั แต่
50,001 - 100,000 บาท
3 ปานกลาง กรณที ี่ทาให้รายไดล้ ดลง/ค่าใชจ้ า่ ยเพมิ่ ขึ้น/มีทรัพย์สนิ เสียหายจานวนเงินต้งั แต่
100,001 - 500,000 บาท
คมู่ อื การบริหารความเสย่ี ง มหาวิทยาลัยวงษช์ วลติ กลุ 12
ตารางท่ี 2.4 เกณฑ์การให้คะแนนค่าผลกระทบดา้ นการเงินและทรัพยส์ ิน (ต่อ)
คา่ ผลกระทบ ผลกระทบ ความหมาย
4 สูง กรณที ่ที าให้รายได้ลดลง/คา่ ใช้จา่ ยเพมิ่ ข้นึ /มีทรพั ยส์ ินเสียหายจานวนเงนิ ตั้งแต่
500,001 - 1,000,000 บาท
5 สงู มาก กรณที ่ที าใหร้ ายได้ลดลง/ค่าใชจ้ า่ ยเพิ่มข้ึน/มีทรัพยส์ ินเสยี หายจานวนเงินมากกวา่
1,000,000 บาทข้ึนไป
5) เกณฑ์การใหค้ ะแนนคา่ ผลกระทบดา้ นการปฏบิ ตั ิงาน
การวัดระดับความเสียหายในด้านการปฏิบัติงานอันมีผลกระทบในกระบวนการทางาน
ตามปกติทุกข้ันตอน โดยครอบคลุมถึงปัจจัยท่ีเกี่ยวข้องกับบุคลากรของมหาวิทยาลัย การบริหารงานบุคคล
กระบวนการ วัสดุ/อุปกรณ์ ฯลฯ ความเสี่ยงเก่ียวกับการเกิดอุบัติเหตุ การบาดเจ็บ ความเจ็บป่วยที่เกิดขึ้นกับ
บุคลากรและนักศึกษาของมหาวิทยาลัย รวมถึงความเสี่ยงท่ีอาจเกิดขึ้นในการจัดการเทคโนโลยีดิจิทัล ท่ีมีความ
ผิดพลาด ความเสียหาย การกระทาใดๆ ท่ีก่อให้เกิดการสูญเสียหรือทาลายฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูลสารสนเทศ
หรือความสามารถในการประมวลผลข้อมลู ของระบบสารสนเทศ โดยมเี กณฑ์การให้คะแนนค่าผลกระทบ ดงั ตารางที่ 2.5
ตารางที่ 2.5 เกณฑ์การให้คะแนนคา่ ผลกระทบด้านปฏิบตั ิงาน
คา่ ผลกระทบ ผลกระทบ ความหมาย
1 นอ้ ยมาก - มีการติดตามผลการปฏิบัติงาน มีวัสดุ/อุปกรณ์ท่ีมีประสิทธิภาพเพียงพอ
มากกว่าร้อยละ 90 ขึ้นไป มีการบาดเจ็บเล็กน้อยสามารถปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้
2 นอ้ ย หรอื มีความเจ็บป่วยท่ีไม่มีผลต่อการทางาน มอี ตั ราการออกหรือพ้นสภาพไม่เกิน
ร้อยละ 1
- มีการบริหารความเสี่ยงในหน่วยงานอย่างเป็นระบบ และมีการพิจารณา
กลยุทธ์เพอื่ ลดความเสี่ยงอยเู่ สมอ หรอื มีระบบการจดั การความเส่ียงครอบคลุม
ท้งั หน่วยงานและมีการจัดการความเส่ียงทีด่ ี
- การติดตามผลการปฏิบัติงาน มีวัสดุ/อุปกรณ์ท่ีมีประสิทธิภาพเพียงพอ ตั้งแต่
ร้อยละ 81-90, ได้รับการบาดเจ็บหรือเจ็บป่วยซึ่งต้องเข้ารับการรักษาจากแพทย์
และใช้ระยะเวลาในการรักษาตัวไม่เกิน 1 สัปดาห์, มีอัตราการออกหรือพ้นสภาพ
ร้อยละ 2-4
- มีการติดตามระดับความเส่ียงด้านเทคโนโลยีดจิ ิทัล และจัดการให้ความเสีย่ ง
อยู่ในระดับท่ียอมรับได้ หรือมีกระบวนการจัดการความเส่ียง และมีแผนการ
ปอ้ งกนั เหตุการณท์ อ่ี าจจะเกดิ ขึ้น
คมู่ ือการบริหารความเสีย่ ง มหาวิทยาลยั วงษช์ วลิตกลุ 13
ตารางท่ี 2.5 เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนค่าผลกระทบด้านปฏบิ ตั ิงาน (ต่อ)
ค่าผลกระทบ ผลกระทบ ความหมาย
3 ปานกลาง - การติดตามผลการปฏิบัติงาน มีวัสดุ/อุปกรณ์ท่ีมีประสิทธิภาพเพียงพอต้ังแต่
ร้อยละ 71-80, ไดร้ ับการบาดเจ็บหรอื เจ็บปว่ ยซง่ึ ต้องเขา้ รับการรักษาท่โี รงพยาบาล
4 สูง และใช้ระยะเวลาในการรักษาตัวต้ังแต่ 1 สัปดาห์ แต่ไม่เกิน 1 เดือน, มีอัตรา
การออกหรอื พน้ สภาพร้อยละ 5-9
5 สงู มาก - มีกระบวนการลดความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีดิจิทัลที่สาคัญอย่างทันที เม่ือความ
เสีย่ งปรากฏ หรือมีกระบวนการจัดการรองรับความเสีย่ งหากเหตุการณ์เกิดข้ึน
โดยระบใุ หม้ ีผูร้ บั ผดิ ชอบไวอ้ ย่างชดั เจน
- การติดตามผลการปฏิบัติงาน มีวัสดุ/อุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพเพียงพอต้ังแต่
ร้อยละ 61-70, ได้รับการบาดเจ็บหรือเจ็บป่วยซ่ึงต้องเข้ารับการรักษาที่
โรงพยาบาล และใชร้ ะยะเวลานานในการรกั ษาตัวต้ังแต่ 1 เดอื นขึน้ ไป, มอี ตั รา
การออกหรอื พน้ สภาพร้อยละ 10-14
- เร่ิมมีกระบวนการลดความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีดิจิทัล หรือมีการวิเคราะห์ถึง
ความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีดิจิทัลที่มีผลกระทบต่อการดาเนินงาน และมีการ
จัดการความเส่ียงบ้างตามความจาเปน็
- การตดิ ตามผลการปฏิบัติงาน มวี ัสด/ุ อปุ กรณท์ ม่ี ปี ระสิทธิภาพเพียงพอน้อยกว่า
หรือเท่ากับร้อยละ 60, มีการสูญเสียชีวิต หรือทุพพลภาพทางร่างกายในบริเวณ
สาคัญ จนไม่อาจปฏิบัติงานต่อไปได้, มีอัตราการออกหรือพ้นสภาพต้ังแต่ร้อยละ
15 ขึ้นไป
- ไม่มีกระบวนการที่ใช้ในการจัดการความเส่ียงด้านเทคโนโลยีดิจิทัล หรือมีการ
แก้ไขปญั หาจากการทางานประจาวันซง่ึ เปน็ การแกไ้ ขปัญหาเปน็ กรณีๆ ไป
6) เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนค่าผลกระทบดา้ นนโยบาย กฎระเบียบ ข้อบังคับ
ผลกระทบท่ีเกิดจากการไม่สามารถปฏิบัติตามนโยบาย กฎหมาย ระเบียบข้อบังคับท่ี
เก่ียวข้องได้ หรือนโยบาย กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ รวมถึงการทานิติกรรมสัญญาท่ีมีอยู่ไม่เหมาะสม เป็นอุปสรรค
ตอ่ การปฏิบตั ิงาน โดยมีเกณฑก์ ารให้คะแนนค่าผลกระทบ ดงั ตารางที่ 2.6
คูม่ ือการบริหารความเสีย่ ง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลิตกลุ 14
ตารางที่ 2.6 เกณฑ์การให้คะแนนคา่ ผลกระทบด้านนโยบาย กฎระเบยี บ ข้อบงั คับ
คา่ ผลกระทบ ผลกระทบ ความหมาย
1 น้อยมาก มผี ลกระทบในระดับบุคลากร โดยมกี ารไม่ปฏิบตั ิตามกฎระเบียบ ระเบียบข้อบังคับ
ท่ีไม่มีนัยสาคัญ
2 นอ้ ย มีผลกระทบภายในระดับสาขาวิชา/ศูนย์/สานกั โดยมีการละเมิดข้อกฎหมายที่ไม่มี
นยั สาคัญ
3 ปานกลาง มีผลกระทบในระดับคณะวิชา โดยมีการฝ่าฝืนกฎข้อกฎหมายที่สาคัญท่ีมีการ
สอบสวนหรอื รายงาน รวมท้งั การดาเนินคดแี ละ/หรอื เรยี กร้องคา่ เสยี หาย
4 สงู มีผลกระทบต่อมหาวทิ ยาลัย โดยมีการละเมิดข้อกฎหมายที่สาคัญ
5 สงู มาก มผี ลกระทบต่อมหาวทิ ยาลัยและองค์กรภายนอก โดยมกี ารฟอ้ งร้องดาเนนิ คดี และ
เรียกร้องค่าเสียหายท่ีสาคัญ ซึ่งเป็นคดีท่ีสาคัญมาก รวมถึงการฟ้องร้องท่ีเกิดจาก
การรวมตัวกันของผู้ท่ไี ด้รับความเสยี หาย
7) เกณฑก์ ารให้คะแนนคา่ ผลกระทบด้านภาพลกั ษณ์และชอื่ เสียง
การมีข่าวเก่ียวกับมหาวิทยาลัยในเชิงลบส่งผลกระทบต่อช่ือเสียงภาพลักษณ์ของ
มหาวิทยาลัย และส่งผลให้ขาดความเช่ือมั่นจากผู้ปกครอง หรือองค์กรภายนอกมหาวิทยาลัย โดยมีเกณฑ์การให้
คะแนนค่าผลกระทบ ดังตารางที่ 2.7
ตารางที่ 2.7 เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนค่าผลกระทบดา้ นภาพลกั ษณ์และชื่อเสียง
ค่าผลกระทบ ผลกระทบ ความหมาย
1 นอ้ ยมาก มีผลกระทบต่อชื่อเสียงในระดับบุคคล/หน่วยงาน โดยมีข่าวเชิงลบ แต่สามารถขจัด
2 ไปไดต้ ามกระบวนการบรหิ ารปกติ
3 นอ้ ย มีผลกระทบต่อชื่อเสียงในระดับหน่วยงานภายในมหาวิทยาลัย โดยมีข่าวในเชิงลบ
4 ปานกลาง จากสอ่ื ภายในมหาวทิ ยาลยั เช่น มีการสง่ จดหมายสนเทห่ ใ์ นมหาวิทยาลัย
มีผลกระทบต่อช่ือเสียงของมหาวิทยาลัยเกิดความเสียหาย ขาดความม่ันคง
5 สงู ปลอดภยั ในระดบั จังหวดั โดยมขี า่ วในเชงิ ลบจากสอ่ื ในจงั หวดั นครราชสมี า
มีผลกระทบต่อชื่อเสียงของมหาวิทยาลัยเกิดความเสียหาย ขาดความมั่นคง
สงู มาก ปลอดภัยในระดับชาติ โดยมีการเผยแพร่ทางหนังสือพิมพ์/สถานีโทรทัศน์/ส่ือ
สงั คมออนไลน์ ในเชงิ ลบในระดบั ชาติ สง่ ผลตอ่ ช่ือเสียงในระดบั ชาติ
มีผลกระทบต่อชื่อเสียงของมหาวิทยาลัยเกิดความเสียหาย ขาดความมั่นคง
ปลอดภัยในระดับนานาชาติ โดยมีการเผยแพร่ทางสื่อ พาดหัวข่าวทาง
สถานีโทรทัศน์/หนังสือพิมพ์/ส่ือสังคมออนไลน์ในเชิงลบในระดับนานาชาติ
ส่งผลตอ่ ชอ่ื เสียงในระดบั นานาชาติ
คู่มอื การบรหิ ารความเส่ยี ง มหาวิทยาลยั วงษ์ชวลิตกุล 15
ขั้นที่ 2 การประเมินโอกาสและผลกระทบของความเสีย่ ง
เป็นการนาความเส่ียงและปัจจัยเสี่ยงแต่ละปัจจัยท่ีระบุไว้มาประเมินโอกาส (Likelihood) ที่จะ
เกิดเหตุการณ์ความเสี่ยงต่างๆ และประเมินระดับความรุนแรงหรือมูลค่าความเสียหาย (Impact) จากความเส่ียง
เพื่อให้เห็นถึงระดับของความเสี่ยงที่แตกต่างกัน ทาให้สามารถกาหนดการควบคุมความเสี่ยงได้อย่างเหมาะสม ซ่ึงจะ
ชว่ ยให้หนว่ ยงานสามารถวางแผนและจัดสรรทรัพยากรได้อย่างถูกต้อง ภายใตง้ บประมาณ กาลังคน หรือเวลาที่มีจากัด
โดยมกี ารพิจารณาตามเกณฑม์ าตรฐานทก่ี าหนดไวใ้ น ข้ันท่ี 1
ข้นั ที่ 3 การวิเคราะห์ความเสีย่ ง
ในข้ันน้ี ให้หน่วยงานพิจารณาโอกาส/ความถี่ท่ีจะเกิดเหตุการณ์ (Likelihood) และความ
รุนแรงของผลกระทบ (Impact) ของแต่ละปัจจัยเส่ียงแล้วให้นาผลที่ได้มาพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างโอกาสที่จะ
เกดิ ความเส่ยี งและผลกระทบของความเสี่ยง ว่ากอ่ ให้เกดิ ความเสี่ยงในระดับใด ตามตารางระดบั ความเสย่ี ง
ขั้นที่ 4 การจดั ลาดับความเสยี่ ง
ในข้ันน้ี เป็นการนาความเส่ียงท่ีได้จากการวิเคราะห์ระดับความเส่ียง (ขั้นท่ี 3) มาจัดลาดับ
ความเส่ียง (Degree of Risk) ซึ่งจะทาให้ทราบว่ามีความเสี่ยงใดเป็นความเส่ียงสูงสุดที่จะต้องบริหารจัดการก่อน
โดยพิจารณาจากระดับความเส่ยี งทอี่ ย่ใู นระดับสงู มาก (Extreme Risk) และ/หรอื สูง (High Risk)
เกณฑ์มาตรฐานของระดับความเสยี่ ง (Degree of Risk)
ระดับความเส่ียง คือ ตัวช้ีวัดที่ใช้ในการกาหนดความสาคัญของความเส่ียง โดยค่าความเสี่ยงได้จาก
การนาเอาโอกาสทีจ่ ะเกิดและผลกระทบของความเสยี่ งมาพิจารณาร่วมกัน คอื
ระดบั ความเสย่ี ง (R) = ระดับโอกาสท่ีจะเกดิ ความเส่ียง (L) x ระดบั ผลกระทบท่ีเกิดข้นึ (I)
มหาวิทยาลัยฯ ได้กาหนดเกณฑ์มาตรฐานของระดับความเสี่ยง (Degree of Risk) แบ่งเป็น 4 ระดับ
คือ ระดบั สูงมาก สงู ปานกลาง และตา่ ดงั ตารางที่ 2.8
ตารางที่ 2.8 ระดบั ความเสยี่ งและความหมาย
ระดับความเสี่ยง ระดบั คะแนน แทนดว้ ยแถบสี ความหมาย
สงู มาก 17-25 สีแดง ความเสย่ี งสงู มาก (Extreme Risk) ระดับความเส่ียง
สงู 10-16 สสี ม้ ท่ีจาเป็นต้องวางแผนบรหิ ารจดั การอย่างเรง่ ดว่ น
ความเส่ียงสงู (High Risk) ระดบั ความเสีย่ งที่ต้อง
ปานกลาง 4-9 สเี หลอื ง วางแผนบริหารจดั การ
ความเส่ียงปานกลาง (Medium Risk) ระดบั ความเสยี่ ง
ตา่ 1-3 สเี ขียว ท่สี ามารถยอมรับได้ แตต่ อ้ งมีการติดตามเฝา้ ระวัง
อย่างตอ่ เนือ่ ง
ความเส่ียงตา่ (Low Risk) ระดบั ความเสย่ี งท่ยี อมรบั ได้
เนือ่ งจากมมี าตรการควบคุมอยแู่ ล้ว
คู่มือการบรหิ ารความเส่ียง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลิตกุล 16
โอกาส (Likelihood/ 1 โอกาสทจ่ี ะเกดิ ความเสยี่ ง 5
เกดิ ได้ เกิดเกือบ
Frequency) 234 ทุกคร้ัง
5M เกดิ อาจเกิด เกิด
ผลกระทบ 4M ไมบ่ ่อย ขน้ึ ได้ ไดบ้ ่อย
3L
ผลกระทบของความเ ี่สยง (Impact/Consequences) 2L 10 H 15 H 20 E 25 E
1L 8M 12 H 16 H 20 E
5 เสียหายใหญ่หลวง 6M 9M 12 H 15 H
4 เสยี หายรุนแรง 4M 6M 8M 10 H
3 เสียหายปานกลาง 2L 3L 4M 5M
2 เสียหายน้อย
1 ไม่สาคัญ
ภาพท่ี 2.1 ภาพการแบ่งระดบั ความเสยี่ ง
2.3.3 การบรหิ าร/การจดั การความเสยี่ ง
กระบวนการบริหาร/การจัดการความเสี่ยง เป็นการนาปัจจัยเส่ียงที่ยังไม่มีมาตรการควบคุมหรือ
ท่ีมีอยู่แล้วแต่ยังไม่เพียงพอ มาวางแผนจัดการความเส่ียง โดยพิจารณาทางเลือกในการจัดการความเส่ียง
ซึ่งทางเลือกในการจัดการความเส่ียงมีหลายวิธี และสามารถปรับเปล่ียนหรือนามาผสมผสานให้เหมาะสมกับ
สถานการณ์ได้ ซ่ึงวิธีการจัดการกับความเสี่ยงของแต่ละหน่วยงานอาจมีความแตกต่างกันข้ึนอยู่กับสภาพแวดล้อม
ของหนว่ ยงาน ทงั้ นี้ขึน้ อยกู่ บั ดุลยพินจิ ของผู้รบั ผิดชอบ
แนวทางในการจัดการความเส่ียง มดี ังน้ี
1) การยอมรบั ความเสี่ยง (Risk Acceptance) การยอมรบั ใหม้ ีความเสี่ยงเนื่องจากค่าใชจ้ ่ายในการ
จัดการหรือสร้างระบบควบคุมอาจมีมูลค่าสูงกว่าผลลัพธ์ที่ได้ แต่ควรมีมาตรการติดตามและดูแล เช่น การกาหนด
ระดับของผลกระทบท่ยี อมรับได้ เตรียมแผนการต้งั รบั จัดการความเสี่ยง
2) การลด/การควบคุมความเสี่ยง (Risk Reduction/Control) การออกแบบระบบควบคุม การแก้ไข
ปรับปรุงการทางานเพื่อป้องกันหรือจากัดผลกระทบและโอกาสเกิดความเสียหาย เช่น ติดต้ังอุปกรณ์ความปลอดภัย
ฝึกอบรมเพ่ือพัฒนาทักษะวางมาตรการเชิงรุก เป็นต้น
3) การกระจาย/โอนความเส่ียง (Risk sharing/spreading) การกระจายทรัพย์สินหรือกระบวนการ
ต่างๆ เพ่ือลดความเสี่ยงจากการสูญเสีย เช่น การประกันทรัพย์สินเพ่ือโอนความเสี่ยงไปยังบริษัทประกัน การจ้าง
บรษิ ทั ภายนอกให้ทางานบางส่วนแทน การทาสาเนาเอกสารหลายๆ ชุด การกระจายท่ีเก็บทรพั ย์สนิ มีคา่ เป็นต้น
4) การหลีกเลี่ยงความเสี่ยง (Risk Avoidance) การหยุดหรือเปลี่ยนแปลงกิจกรรมที่เป็นความเส่ียง
เช่น งดทาข้ันตอนท่ีไมจ่ าเป็น ปรับเปล่ยี นรูปแบบการทางาน ลดขอบเขตการดาเนินการ เปน็ ต้น
ในกระบวนการบริหาร/การจัดการความเส่ียง เป็นการนาเป็นการนาปัจจัยเสี่ยง มาวางแผน
จัดการความเส่ียง โดยพิจารณาทางเลือกในการจัดการความเส่ียง ท้ังนี้ การเลือกวิธีการจัดการความเส่ียงของแต่ละ
หน่วยงานอาจเลอื กการควบคุมอย่างเดยี วแต่สามารถควบคุมได้หลายความเสี่ยง หรืออาจจะเลือกหลายวิธรี ่วมกนั
คมู่ อื การบรหิ ารความเสยี่ ง มหาวทิ ยาลยั วงษ์ชวลติ กุล 17
เพอื่ ควบคุมความเสีย่ งสาคญั เพยี งอยา่ งเดียวก็ได้ ส่ิงสาคญั ท่หี น่วยงานจะต้องพิจารณาความเปน็ ไปไดแ้ ละค่าใช้จ่าย
ของแตล่ ะทางเลือก เพอ่ื จัดการกบั ความเสย่ี งอย่างเปน็ ระบบ ซึ่งจะพิจารณาจาก
1) พิจารณาว่าจะยอมรับความเสี่ยงหรือจะกาหนดกิจกรรมการควบคุม เพื่อลดความเสี่ยงให้อยู่
ในระดบั ทย่ี อมรบั ได้
2) พิจารณาเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายหรือต้นทุน (Cost) ในการจัดกิจกรรมควบคุม และประโยชน์ท่ี
คาดวา่ จะไดร้ บั จากกิจกรรมควบคุม (Benefit) ว่ามคี วามค้มุ คา่ หรอื ไม่
3) นากิจกรรมควบคมุ เพื่อลดความเส่ียงมากาหนดวิธกี ารควบคมุ ในแผนการบรหิ ารความเส่ยี ง
2.3.4 การรายงาน
เป็นการรายงานผลการบริหารจัดการความเส่ียงท่ีได้ดาเนินการท้ังหมดตามลาดับให้ฝ่ายบริหาร
รับทราบ และให้ความเห็นชอบดาเนินการตามแผนการบริหารความเสี่ยง โดยหน่วยงานจะต้องรายงานผลการ
วิเคราะห์ ประเมิน และบริหารจัดการความเสี่ยง ว่ามีความเส่ียงท่ียังเหลืออยู่หรือไม่ ถ้ายังมีเหลืออยู่ มีอยู่ในระดับใด
และมวี ธิ ีการจัดการความเส่ยี งนั้นอย่างไร เพ่ือเสนอผูบ้ รหิ ารของหนว่ ยงานเพอ่ื ทราบและพิจารณาสัง่ การ
การรายงานผลการบริหารความเส่ียงของมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล กาหนดให้มีการรายงานผลการ
บริหารความเสี่ยงของแต่ละหน่วยงานแบ่งเป็น 2 ระดับ คือ การรายงานผลโดยคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
ของหน่วยงาน และการรายงานผลการบริหารความเส่ียงภาพรวมของหน่วยงาน โดยมีรายงานที่ต้องนาเสนอต่อ
ผู้บริหารของมหาวิทยาลัยฯ และผบู้ รหิ ารของหน่วยงาน ดังน้ี
2.3.4.1 ระดับมหาวิทยาลัย ให้จัดทาแผนการบริหารความเส่ียง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล และรายงาน
ผลการบริหารความเสี่ยง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล ตามรอบ 6 เดือน และ 12 เดือน และรายงานสรุปผลการ
ดาเนินงานตามแผนการบริหารความเส่ียง เสนอขอความเห็นชอบจากกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
และเสนอต่อสภามหาวทิ ยาลัย
2.3.4.2 ระดับคณะวิชา/ศูนย์/สานัก ให้จัดทารายงานผลการบริหารความเส่ียง เสนอขอความเห็นชอบ
จากคณบดี/ผู้อานวยการ และจัดส่งคณะกรรมการบริหารความเส่ียงทุก 6 เดือน และทุกสิ้นปีการศึกษา ประกอบด้วย
กาหนดปัจจัย/สาเหตุความเสีย่ ง การประเมินโอกาสและผลกระทบของความเสี่ยง แผนการบริหารความเส่ียงและ
ผลการดาเนินการตามแผนการบริหารความเสี่ยง
2.3.5 การตดิ ตามผลและทบทวน
เป็นการติดตามผลการดาเนินงานหลังจากท่ีได้นาแผนการบริหารความเสี่ยงสู่การปฏิบัติแล้ว เพื่อให้
ม่ันใจว่า แผนการบริหารความเสีย่ งนั้นมีประสิทธิภาพ ทั้งสาเหตุของความเสยี่ งท่ีมีผลต่อความสาเร็จ ความรุนแรง
ของผลกระทบ วิธีการบริหารจัดการกับความเสี่ยง รวมถึงค่าใช้จ่ายในการควบคุมและความเหมาะสมกับสถานการณ์
ตา่ งๆ ทม่ี กี ารเปลย่ี นแปลงไป โดยมวี ัตถปุ ระสงค์ของการติดตาม คอื
2.3.5.1 ประเมินคุณภาพและความเหมาะสมของวิธีการจัดการความเส่ียง รวมทั้งติดตามผลการ
จดั การความเส่ียงที่ไดม้ ีการดาเนินการไปแลว้ ว่าบรรลผุ ลตามวัตถปุ ระสงคข์ องการบริหารความเสี่ยงหรอื ไม่
2.3.5.2 ตรวจสอบความคืบหน้าของมาตรการควบคุมที่มีการทาเพ่ิมเติมว่าแล้วเสร็จตามกาหนด
หรือไม่ สามารถลดโอกาสหรือผลกระทบของความเส่ียงใหอ้ ยู่ในระดับทีย่ อมรบั ได้หรือไม่
คู่มือการบรหิ ารความเสย่ี ง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลติ กลุ 18
ท้ังนี้ หน่วยงานต้องมีการกาหนดความถ่ีในการติดตามผล โดยดาเนินการทุก 6 เดือน และ 12 เดือน
หลังจากมีการติดตามผลแล้ว ควรมีการนาผลการติดตามรายงานให้ฝ่ายบริหารทราบ พร้อมท้ังสรุปวิธีการบริหาร
จัดการความเสี่ยงว่าวิธีการใด ควรมีการปรับเปล่ียนวธิ ีการจัดการความเส่ียงอยา่ งไร ส่วนการทบทวน คอื การทบทวน
ประสิทธิภาพของการบริหารความเสี่ยงทุกข้ันตอน เพื่อพัฒนาระบบให้มีความทันสมัยและเหมาะสมกับการ
ปฏิบัติงานจริงๆ ซง่ึ การทบทวนการบริหารความเสี่ยงนนั้ หนว่ ยงานควรมกี ารทบทวนเป็นประจาทุกปี
การบริหารและจัดการความเส่ียงในรอบปีถัดไป ให้หน่วยงานพิจารณาผลการติดตามการบริหาร
ความเส่ียงในปีที่ผ่านมาที่ดาเนินการไม่แล้วเสร็จหรือไม่ได้ดาเนินการ มาบริหารความเส่ียงตามกระบวนการ
ดังกล่าว ในแผนการบรหิ ารความเสี่ยงในปีตอ่ ไปด้วย
คูม่ อื การบริหารความเส่ยี ง มหาวทิ ยาลัยวงษ์ชวลิตกุล 19
เอกสารทเ่ี กยี่ วข้อง
2.4 แผนผังการดาเนนิ งานการบรหิ ารความเส่ียง
ตารางท่ี 2.9 แผนผงั การดาเนินงานการบริหารความเสีย่ ง มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลติ กลุ
ผงั งาน (Flowchart) ข้ันตอน/วธิ ีการดาเนินการ ผรู้ บั ผิดชอบ
เร่ิมตน้
แตง่ ตง้ั คณะกรรมการดาเนนิ การ - จดั ทาคาสงั่ แต่งตั้งคณะกรรมการ - งานแผนและบรหิ าร - คาสั่งแต่งตั้ง
จัดทาแผนปฏิบตั กิ ารฯ ดาเนินการจัดทาแผนปฏิบตั กิ ารฯ ความเส่ียง คณะกรรมการดาเนินการ
และบรหิ ารความเส่ยี ง และบริหารความเสยี่ ง - รองอธกิ ารบดีฝา่ ยแผน จดั ทาแผนปฏบิ ตั กิ ารฯ
และพฒั นา
ช้แี จงการดาเนนิ การบรหิ าร - ประชมุ ชีแ้ จงการดาเนนิ การ - งานแผนและบริหาร - รายงานการประชุม
ความเสย่ี ง บริหารความเสี่ยง ความเสีย่ ง - คู่มอื การบรหิ าร
- คณะวิชา/ศูนย์/สานกั ความเสย่ี ง มหาวิทยาลัย
หนว่ ยงานดาเนนิ การ - หนว่ ยงานดาเนนิ การบรหิ าร วงษ์ชวลติ กลุ
บรหิ ารความเสีย่ ง ความเสี่ยง - คณะวิชา/ศนู ย์/สานกั - ค่มู อื การบริหาร
ความเสีย่ ง มหาวทิ ยาลยั
วงษช์ วลติ กุล
ส่งรายงาน - หนว่ ยงานสง่ รายงานการบริหาร - ผทู้ ่รี ับผิดชอบงาน - รายละเอยี ดการบรหิ าร
การบริหารความเส่ยี ง ความเส่ยี ง รอบ 6 เดือน และ 12 เดือน บรหิ ารความเส่ยี ง ความเส่ยี งของหนว่ ยงาน
(รอบ 6 เดือน และ 12 เดือน)
ของหน่วยงาน - (รา่ ง) รายงานการ
จัดทา (ร่าง) รายงานการบรหิ าร บรหิ ารความเสีย่ ง
ความเสยี่ ง ระดับมหาวทิ ยาลยั - คณบดี/ผูอ้ านวยการ
- (ร่าง) รายงานการ
และระดบั หน่วยงาน ศนู ย์/สานัก บรหิ ารความเสี่ยง
ไม่เห็นชอบ - รวบรวมขอ้ มลู จากคณะวิชา/ - งานแผนและบริหาร
พิจารณา
เหน็ ชอบ ศูนย/์ สานกั ความเส่ียง
- จัดทา (รา่ ง) รายงานการบริหาร - คณะผู้บรหิ าร
ความเสยี่ ง
- เสนอในคราวท่ีประชุม - รองอธิการบดีทุกฝา่ ย
รองอธกิ ารบดี และทีป่ ระชมุ - คณะกรรมการบรหิ าร
กรรมการบรหิ ารมหาวทิ ยาลัย มหาวทิ ยาลัย
ก
คู่มอื การบรหิ ารความเสย่ี ง มหาวิทยาลัยวงษช์ วลิตกุล 20
เอกสารทีเ่ กย่ี วข้อง
ตารางที่ 2.9 แผนผังการดาเนินการบริหารความเสี่ยง มหาวทิ ยาลัยวงษ์ชวลติ กลุ (ตอ่ )
ผงั งาน(Flowchart) ขัน้ ตอน/วิธกี ารดาเนินการ ผู้รับผดิ ชอบ
ก
จัดทา (รา่ ง) รายงาน - จดั ทา (ร่าง) รายงานการบรหิ าร - งานแผนและบรหิ าร - (ร่าง) รายงานการบรหิ าร
การบรหิ ารความเสยี่ ง ความเส่ียง ฉบับสมบรู ณ์
ระดับมหาวิทยาลยั ความเสีย่ ง ความเสีย่ ง
และระดบั หนว่ ยงาน
- คณะกรรมการดาเนินการ
ไมเ่ หน็ ชอบ
จดั ทาแผนปฏิบตั ิการและ
พจิ ารณา
แผนความเสย่ี ง
เห็นชอบ
- เสนอในคราวประชุมกรรมการ - คณะกรรมการสภา - (รา่ ง) รายงานการบริหาร
จดั ทารายงานการบรหิ าร
ความเสยี่ ง ฉบับสมบรู ณ์ สภามหาวิทยาลยั วงษช์ วลิตกลุ มหาวทิ ยาลยั วงษ์ชวลติ กลุ ความเสย่ี ง ฉบบั สมบรู ณ์
- จัดทารายงานการบริหาร - งานแผนและบริหาร - รายงานการบรหิ าร
ความเสยี่ ง ฉบับสมบูรณ์ ความเส่ียง
- คณะกรรมการดาเนินการ ความเส่ยี ง มหาวิทยาลยั
จัดทาแผนปฏบิ ัติการและ วงษช์ วลิตกลุ ฉบบั สมบูรณ์
แผนความเสี่ยง
- รองอธิการบดีฝ่ายแผนและ
พฒั นา
ประกาศและเผยแพร่ - นาสง่ รายงานการบริหาร - งานแผนและบรหิ าร - รายงานการบรหิ าร
สิน้ สดุ ความเสยี่ ง ใหท้ กุ หนว่ ยงาน ความเสี่ยง ความเสยี่ ง มหาวทิ ยาลยั
เพ่อื ทราบและนาไปดาเนินการ - คณะวชิ า/ศนู ย์/สานกั วงษช์ วลติ กลุ ฉบบั สมบูรณ์
ต่อไป
คมู่ อื การบรหิ ารความเส่ียง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลติ กุล 21
สว่ นท่ี 3
แผนการบรหิ ารความเส่ยี ง มหาวิทยาลัยวงษช์ วลติ กลุ ปกี ารศึกษา 2564
มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล ได้จัดทาแผนการบริหารความเสี่ยง ปีการศึกษา 2564 เพื่อลดปัจจัยของความเสี่ยง
ท้ังปัจจัยภายในและภายนอกที่จะทาให้มหาวิทยาลัยไม่บรรลุวัตถุประสงค์ท่ีกาหนดไว้ โดยใช้กระบวนการบริหาร
ความเส่ียงเป็นกระบวนการท่ีใช้ในการระบุ วิเคราะห์ ประเมิน และจัดระดับความเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อการบรรลุ
วัตถุประสงค์ของกระบวนการทางานของมหาวิทยาลัย รวมทั้งการบริหาร/จัดการความเส่ียง โดยกาหนดแนวทาง
การควบคุมเพ่ือป้องกันหรือลดความเส่ียงให้อยู่ในระดบั ที่ยอมรับหรือควบคุมได้ คณะกรรมการบริหารความเสย่ี งจึงได้มี
การประชุมพิจารณาปัจจัยเสี่ยงทั้งภายในและภายนอก วิเคราะห์ความเสี่ยงที่อาจจะเกิดในปีการศึกษา 2564
แลว้ มีความเห็นว่า มีความเส่ยี งจานวน 3 ด้าน 9 ประเด็นความเสี่ยง ดังนี้
1. ความเสยี่ งด้านยุทธศาสตร์หรือกลยุทธ์ของมหาวิทยาลัยฯ (Strategic Risk) จานวน 5 ประเด็นความเส่ียง
ไดแ้ ก่
1.1 จานวนนักศึกษาท่ีรบั เขา้ ศึกษาใหม่มจี านวนลดลง
1.2 การไม่ผ่านการรับรองวิทยฐานะ เน่ืองจากไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินองค์ประกอบที่ 1 การกากับ
มาตรฐาน และองค์ประกอบท่ี 4 อาจารย์
1.3 ทุนสนับสนนุ งานวิจัยหรืองานสร้างสรรคจ์ ากภายในและภายนอกสถาบันต่อจานวนอาจารย์ประจามนี ้อย
1.4 อาจารยท์ มี่ ีวุฒิการศึกษาระดบั ปรญิ ญาเอกมีนอ้ ย
1.5 อาจารย์มีตาแหน่งทางวิชาการนอ้ ย
2. ความเส่ียงดา้ นการเงินและทรัพย์สิน (Financial and Asset Risk) จานวน 2 ประเดน็ ความเสยี่ ง ได้แก่
2.1 ผลประกอบการระดับหลักสูตรมีรายไดต้ า่ กวา่ รายจ่าย
2.2 การจัดหลกั สตู รระยะสัน้ เพ่อื ใหเ้ กิดรายไดม้ ีนอ้ ย
3. ความเสี่ยงด้านการปฏิบตั ิงาน (Operational Risk) จานวน 2 ประเด็นความเส่ียง ได้แก่
3.1 มโี อกาสเกดิ การติดเชอ้ื และแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโคโรนา 2019 (COVID-19)
3.2 อัตราการลาออกของอาจารย์ และไม่สามารถสรรหาอาจารย์หรือบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถ
หรอื ประสบการณม์ าทดแทนได้
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง ได้ประเมินความเสี่ยงโดยประเมินโอกาส (Likelihood) ที่จะเกิดเหตุการณ์
ความเสี่ยงต่างๆ และประเมินระดับความรุนแรงหรือมูลค่าความเสียหาย (Impact) แล้วนามาจัดลาดับความเสย่ี ง
ดังแสดงในตารางที่ 3.1 และวางแผนการบรหิ ารความเสีย่ ง ดงั แสดงในตารางที่ 3.2
คมู่ ือการบริหารความเสย่ี ง มหาวิทยาลยั วงษ์ชวลิตกุล 22
ตารางที่ 3.1 การประเมนิ ความเส่ียง โดยวิธกี ารระบุคา่ โอกาสเกิดความเสีย่ ง (L) และค่าผลกระทบ (I)
ระดับความเส่ียง ลาดับ แนวทางการ
ประเด็นความเส่ยี ง ต้นปีการศึกษา 2564 ความเสยี่ ง บริหารความเสย่ี ง
(L x I)
1. ความเส่ียงด้านยุทธศาสตร์ หรอื กลยทุ ธ์ของมหาวทิ ยาลัย (Strategic Risk) จานวน 5 ประเดน็ ความเส่ยี ง
1.1 จานวนนกั ศึกษาท่รี ับเข้าศึกษาใหม่มีจานวน 4.59 x 4.77 = 21.91 1 ลด/ควบคุม
ลดลง (เสี่ยงสงู มาก) ความเสยี่ ง
1.2 การไม่ผ่านการรบั รองวิทยฐานะ เน่อื งจาก 3.55 x 4.77 = 16.92 2 ลด/ควบคุม
ไมผ่ ่านเกณฑก์ ารประเมนิ องคป์ ระกอบท่ี 1 (เสย่ี งสงู ) ความเสี่ยง
การกากับมาตรฐาน และองค์ประกอบท่ี 4
อาจารย์
1.3 อาจารยท์ ่ีมวี ุฒกิ ารศกึ ษาระดบั ปริญญาเอก 3.95 x 3.86 = 15.28 3 ลด/ควบคมุ
มีน้อย (เสย่ี งสงู ) ความเสย่ี ง
1.4 ทุนสนบั สนุนงานวิจัยหรอื งานสร้างสรรคจ์ าก 3.64 x 3.77 = 13.72 4 ลด/ควบคุม
ภายในและภายนอกสถาบันต่อจานวนอาจารย์ (เสี่ยงสูง) ความเสี่ยง
ประจามีน้อย
1.5 อาจารย์มีตาแหน่งทางวชิ าการนอ้ ย 4.00 x 3.23 = 12.91 5 ลด/ควบคมุ
(เสี่ยงสูง) ความเสยี่ ง
2. ความเสี่ยงด้านการเงินและทรัพยส์ นิ (Financial and Asset Risk) จานวน 2 ประเดน็ ความเสย่ี ง
2.1 ผลประกอบการระดับหลักสูตรมีรายได้ 4.00 x 4.00 = 16.00 1 ลด/ควบคมุ
ต่ากวา่ รายจ่าย (เสี่ยงสูง) ความเสี่ยง
2.2 การจดั หลักสูตรระยะสั้น เพอ่ื ใหเ้ กิดรายได้ 3.14 x 3.77 = 11.83 2 ลด/ควบคุม
มีนอ้ ย (เสย่ี งสงู ) ความเส่ยี ง
3. ความเสี่ยงด้านการปฏิบัตงิ าน (Operational Risk) จานวน 2 ประเดน็ ความเส่ียง
3.1 มโี อกาสเกดิ การติดเชอ้ื และแพร่ระบาด 3.86 x 4.00 = 15.44 1 ลด/ควบคมุ
ของโรคตดิ เชอ้ื โคโรนา 2019 (COVID-19) (เสี่ยงสูง) ความเสย่ี ง
3.2 อตั ราการลาออกของอาจารย์ และไม่สามารถ 3.86 x 3.00 = 11.58 2 ลด/ควบคุม
สรรหาอาจารย์หรือบุคลากรทม่ี คี วามรู้ (เส่ียงสูง) ความเส่ยี ง
ความสามารถ หรอื ประสบการณ์มาทดแทนได้
คมู่ อื การบริหารความเสย่ี ง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลิตกุล 23
ตารางที่ 3.2 การประเมินระดบั ความเส่ยี ง และแผนการบรหิ ารความเสี่ยง
1. ความเส่ียงดา้ นยุทธศาสตร์ หรือกลยทุ ธ์ของมหาวิทยาลยั ฯ (Strategic Risk)
KPI ประเด็นความเสยี่ งและปัจจยั / ระดบั ความเสย่ี ง วธิ จี ัดการความเสี่ยงและกจิ กรรม
และเป้าหมาย สาเหตคุ วามเสี่ยง (L x I) ดาเนินการจัดการความเสย่ี ง
ปีการศึกษา 2564 คงค้าง ใหม่ ปีการศกึ ษา 2564 ในปัจจุบนั
(1) (2) (3) (5)
- ร้อยละของผู้เรยี นทุกระดับ 1. จานวนนักศกึ ษาท่ีรบั เข้าศึกษา
เพิม่ ขึ้นตอ่ ปีเทยี บกบั จานวน ใหมม่ จี านวนลดลง 4.59 x 4.77 = 21.91 ลด/ควบคุมความเส่ียง
ผู้เรยี นในปีการศกึ ษาท่ผี า่ นมา ปัจจยั ภายใน เส่ยี งสูงมาก 1. มีการประชมุ คณะกรรมการบรหิ าร
(เปา้ หมายเพิม่ ขึน้ รอ้ ยละ 5) - หลกั สตู รทีม่ กี ลุ่มเป้าหมายกลุม่ เดยี วกัน มหาวิทยาลยั เพ่ือพิจารณาผลการดาเนินการ
ของแต่ละหลักสตู ร โดยร่วมกันเสนอแนว
- จานวนชอ่ งทางการ ยงั มยี อดนกั ศกึ ษาไม่ถงึ จุดคุ้มทนุ เชน่ ทางการแก้ปัญหาและปรับปรงุ พัฒนา
หลักสตู รให้มีความหลากหลาย ความยืดหยุ่น
ประชาสมั พันธ์แบบออฟไลน์ กลมุ่ เทคโนโลยีสารสนเทศ เปน็ ต้น ทันสมัย และสอดคลอ้ งกับความตอ้ งการของ
กลุ่มเปา้ หมายมากย่ิงข้นึ เช่น ปรบั หลักสตู ร
และออนไลนท์ ุกคณะวิชา - หลักสูตรในระดับบัณฑติ ศึกษาไม่มี ใหเ้ ป็น Module
2. ส่งเสรมิ ใหม้ ีการจัดทาโครงการบริการ
และศนู ย์บริหารสอื่ สาร นักศกึ ษารับเข้าใหมเ่ ป็นเวลาหลายปี การเรยี นการสอนระดับอุดมศึกษาประเภท
เกบ็ สะสมหน่วยกติ จากคอร์สอบรมระยะสนั้
การตลาด (เป้าหมาย ≥ 2 ตดิ ตอ่ กนั ทส่ี ามารถโอนเทยี บปรญิ ญาตรี เมอื่ ศึกษา
ครบตามหลกั สูตร (Credit bank) โครงการ
ชอ่ งทาง) ปัจจัยภายนอก บรู ณาการการเรยี นรูก้ บั การทางาน เช่น
สหกจิ เป็นต้น
- จานวนกจิ กรรมสรา้ ง - มีการแข่งขันระหว่างสถาบันการศกึ ษา 3. ทาการวเิ คราะหก์ ารตลาดและการ
ประชาสมั พนั ธเ์ ชิงรกุ ทั้งออนไลน์และออฟไลน์
ภาพลักษณอ์ งคก์ รทุกคณะ มากขนึ้ เช่น ด้านคา่ บารุงการศกึ ษา รวมท้ังมกี ารสร้างเครอื ข่ายกบั ผบู้ ริหาร
โรงเรียน/สถาบนั การศึกษา โดยขอความ
ท้ังภายในและภายนอก และคา่ หน่วยกติ ทุนการศึกษาและ อนเุ คราะห์ประสานงานผ่านคณะศึกษาศาสตร์
เนน้ การเข้าถงึ นกั เรยี นหรอื กลมุ่ เปา้ หมายท่ี
(เป้าหมาย ≥ 2 ช่องทาง) โปรโมชัน่ ส่วนลดตา่ งๆ ทาใหผ้ สู้ มคั ร เป็นคนวัยทางาน เพ่ือประชาสมั พนั ธ์และให้
ข้อมลู แก่กลมุ่ เปา้ หมายอย่างทั่วถงึ
- จานวนหลกั สตู รปริญญาตรี มที างเลือกในการตดั สนิ ใจศึกษาตอ่ 4. แตง่ ตงั้ คณะกรรมการประชาสมั พนั ธจ์ าก
(Degree) ท่เี ปดิ หลกั สตู รใหม่ มากขึ้น ทกุ คณะวชิ า เพื่อให้มคี วามสะดวกในการ
(เป้าหมาย 2 หลกั สตู ร) - สถาบนั อุดมศึกษาทกุ แหง่ เปดิ รบั
นักศึกษาหลายรอบมากข้นึ และมี
- จานวนหลกั สตู รระยะสั้น/ หลกั สตู รท่ีหลากหลาย
หลกั สตู รอบรม/หลกั สตู ร - จานวนนักศึกษาที่เขา้ ศึกษาตอ่
ประกาศนียบตั รทางวชิ าชพี ระดับอดุ มศกึ ษาทว่ั ประเทศลดลง
(Non-Degree) ทีเ่ ปดิ สอน - ค่านยิ มของผูป้ กครองในการสนบั สนนุ
ตอบสนองต่อการเรยี นรู้ ให้บตุ รหลานเขา้ เรยี นในสถาบันของรฐั
ที่หลากหลายและเรยี นรู้ - สภาวะเศรษฐกจิ ของประเทศ ในปจั จุบนั
ตลอดชวี ิต (เป้าหมาย มีการเติบโตต่า
20 หลักสูตร)
ประสานงาน มีขอ้ มูลท่เี ปน็ ปจั จบุ ันของแต่ละ
หลกั สตู ร โดยเพมิ่ ขอ้ มลู เกี่ยวกับหลกั สตู ร
จุดเด่นของแตล่ ะคณะวิชา/หลักสตู ร และ
เสรมิ สร้างศกั ยภาพดา้ นการประชาสมั พันธ์
ออนไลนใ์ หก้ บั อาจารย์
คูม่ อื การบรหิ ารความเส่ยี ง มหาวิทยาลัยวงษช์ วลติ กลุ 24
KPI ประเด็นความเส่ียงและปัจจยั / ระดับความเสย่ี ง วิธีจัดการความเสีย่ งและกจิ กรรม
และเป้าหมาย สาเหตุความเสี่ยง (L x I) ดาเนนิ การจัดการความเสยี่ ง
ปกี ารศกึ ษา 2564 คงค้าง ใหม่ ในปจั จบุ นั
(2) ปกี ารศกึ ษา 2564 (5)
(1) (3)
5. คณะวิชาต้ังเป้าหมายการรับสมัครนักศึกษา
ในทุกหลกั สูตรให้ไดค้ รบตามจานวนที่ระบุไว้
ใน มคอ.2 เพื่อกาหนดยุทธศาสตร์ วิธีการใน
การดาเนนิ การวางแผนการประชาสัมพันธ์
การรบั นกั ศึกษาของทกุ คณะใหค้ รอบคลุม
ทกุ พืน้ ท่ีอย่างทัว่ ถงึ เนน้ ความสม่าเสมอ
และมีประสทิ ธภิ าพ
ผู้รับผิดชอบ :
- หวั หน้าศูนย์บรหิ ารสือ่ สารการตลาด
- คณบดี
ผตู้ ิดตามงาน :
- รองอธิการบดีฝ่ายบริหาร
- รองอธิการบดีฝา่ ยวชิ าการ
- ร้อยละของหลกั สูตรมีผล 2. การไมผ่ า่ นการรับรองวิทยฐานะ
การประเมนิ คณุ ภาพการศกึ ษา เนอ่ื งจากไม่ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน 3.55 x 4.77 = 16.92 ลด/ควบคมุ ความเส่ียง
ภายในระดบั หลกั สูตรเป็นไป องคป์ ระกอบที่ 1 การกากบั มาตรฐาน เสยี่ งสูง 1. คณะวิชาตรวจสอบการเปลย่ี นแปลง
ตามมาตรฐานและมรี ะดบั และองคป์ ระกอบท่ี 4 อาจารย์ อาจารยผ์ ู้รบั ผิดชอบหลกั สูตรและอาจารย์
คณุ ภาพดี (คะแนน ≥ 3.01) ปจั จัยภายใน ประจาหลักสตู ร ให้ดาเนนิ การตามเกณฑ์
(เปา้ หมาย ร้อยละ 100) - สาขาวิชาบางสาขา มีคะแนนรวมไมผ่ ่าน การประกนั คณุ ภาพการศึกษาภายใน
3.01 (ตอ้ งมสี ัดสว่ นไม่เกินร้อยละ 10 โดยคณะกรรมการบริหารคณะ/หลักสตู ร
คอื 2 หลักสูตร จาก 29 หลักสตู ร) ตอ้ งใหค้ วามสาคญั กับผลการประเมนิ
- มีการโยกยา้ ยอาจารยผ์ รู้ ับผดิ ชอบ เพิ่มการกากบั ติดตามมากขึ้น
หลักสตู รบ่อย 2. หลักสูตรควรสรรหาอาจารย์ผรู้ บั ผดิ ชอบ
-อาจารย์ผู้รับผดิ ชอบหลกั สตู รมีคุณสมบตั ิ หลกั สตู รและอาจารยป์ ระจาหลกั สตู รใหม้ ี
ไมค่ รบตามเกณฑป์ ระกนั คณุ ภาพ คณุ สมบัติเปน็ ไปตามเกณฑใ์ นการกากบั
มาตรฐาน
ปัจจัยภายนอก 3. ยกระดบั การ Monitor KPI การประกัน
- กระทรวงการอุดมศกึ ษา วิทยาศาสตร์ คุณภาพทุกไตรมาส ตรวจสอบผลงานอาจารย์
วจิ ยั และนวตั กรรม (อว.) กาหนดให้มี ผรู้ บั ผดิ ชอบหลกั สูตรและอาจารยป์ ระจา
การรบั รองวทิ ยฐานะ ซึง่ จะดาเนนิ การ หลักสตู ร ให้สามารถอยไู่ ดอ้ ยา่ งนอ้ ย 1 ปี
ได้ในปี 2564 4. ทุกสาขาวิชาต้องมีความรบั ผิดชอบและ
แก้ไขปัญหาดว้ ยตนเอง เน่อื งจากแตล่ ะ
คณะวชิ า
คมู่ อื การบริหารความเสี่ยง มหาวทิ ยาลยั วงษ์ชวลติ กุล 25
KPI ประเดน็ ความเสี่ยงและปัจจยั / ระดับความเส่ยี ง วธิ ีจัดการความเสยี่ งและกจิ กรรม
และเป้าหมาย สาเหตคุ วามเสย่ี ง (L x I) ดาเนินการจดั การความเส่ียง
ปีการศึกษา 2564 คงคา้ ง ใหม่ ในปัจจุบนั
(2) ปีการศกึ ษา 2564 (5)
(1) (3)
มีคุณลักษณะแตกต่างกัน โดยอยภู่ ายใตก้ าร
ควบคมุ และชว่ ยเหลือจากมหาวิทยาลยั และ
ใหม้ รี ะบบตดิ ตามตรวจสอบ เพื่อเฝา้ ระวงั
ความเสยี่ งอย่างตอ่ เนือ่ ง
ผรู้ ับผดิ ชอบ :
- หวั หน้างานประกนั คณุ ภาพการศกึ ษา
- หวั หนา้ สาขาวชิ า/ประธานหลักสตู ร
- คณบดี
- มีแผนพัฒนาบุคลากร 3. อาจารย์ท่ีมวี ุฒกิ ารศกึ ษาระดับ 3.95 x 3.86 = 15.28 ผ้ตู ิดตามงาน :
เปน็ รายบุคคล (IDPs) ท้ังสาย ปริญญาเอกมีนอ้ ย เส่ียงสูง - รองอธิการบดีฝ่ายแผนและพฒั นา
วชิ าการและสายสนบั สนุน - รองอธิการบดีฝ่ายวชิ าการ
ปัจจยั ภายใน
- ตวั บ่งชี้ สกอ. ระดับคณะ - คุณวฒุ อิ าจารยร์ ะดับปรญิ ญาเอก ลด/ควบคมุ ความเสีย่ ง
องคป์ ระกอบท่ี 1 ตัวบ่งชที้ ่ี ในบางหลักสูตรยงั ไมเ่ พยี งพอ 1. ทบทวนหลกั เกณฑก์ ารลาศกึ ษาต่อ/
1.2 อาจารยป์ ระจาคณะท่มี ี - การส่งอาจารย์ศกึ ษาต่อในระดับ การชดเชยหลังจากการลาศึกษาตอ่ ขัน้ ตอน
คณุ วุฒิปรญิ ญาเอก ปริญญาเอก ทไี่ ม่สอดคล้องกับหลกั สตู ร ปฏบิ ตั ิในการขออนุมตั ิลาศกึ ษาต่อ โดยอาจ
(เปา้ หมายร้อยละ 40) ทขี่ าดแคลน มีการเพิ่มเงื่อนไขของการลาศกึ ษาตอ่
- อาจารย์ไมส่ ามารถเรยี นสาเรจ็ ให้มกี ารส่งผลงานทางวชิ าการให้เสรจ็
การศกึ ษาตามระยะเวลาท่ีกาหนด สมบรู ณก์ ่อน
- อาจารย์ยังไมม่ คี ุณสมบตั ิครบถ้วน 2. สร้างแรงจูงใจให้บุคลากรพฒั นาตนเอง
ในการลาศึกษาต่อ ด้วยการศกึ ษาตอ่ เชน่ เพิ่มทนุ ใหม้ ากขึน้
- จานวนอาจารย์ปรญิ ญาเอกลดลง หรอื อาจมกี ารเพ่ิมมาตรการใหอ้ าจารย์
- อาจารยร์ ุ่นใหม่ มคี วามไมแ่ น่ใจถงึ ทม่ี อี ายงุ าน 5 ปขี ึน้ ไป เขา้ ศึกษาตอ่ ระดบั
อนาคตของตนเองในมหาวิทยาลยั ปริญญาเอกหรอื เทยี บเทา่ อย่างจรงิ จงั
เน่ืองจากสภาพเศรษฐกจิ ในปจั จุบนั และมรี ายงานความก้าวหน้าเสมอ
จึงมอี ายุงานน้อย ไมส่ ามารถพฒั นา 3. จัดทาโครงการพฒั นาบุคลากร เพ่ือผลักดัน
อาจารยไ์ ดต้ ามเปา้ หมายทวี่ างไว้ และส่งเสรมิ ใหค้ ณาจารย์ดาเนนิ การตาม
แผนพัฒนาบคุ ลากรทวี่ างไว้ โดยมุง่ เนน้ เจาะจง
ปัจจยั ภายนอก ไปที่หลักสูตรทม่ี คี วามจาเป็นต้องเพม่ิ คุณวฒุ ิ
- การกาหนดคณุ สมบตั ขิ องผเู้ ข้าศกึ ษา อาจารย์ในระดับปรญิ ญาเอก
ตอ่ ปรญิ ญาเอกมสี ูง (ภาษาองั กฤษ) 4. รบั สมคั รอาจารย์ท่จี บการศกึ ษาระดบั
ปรญิ ญาเอกใหม้ ีมากข้นึ หรอื หรือเรง่ รัด
ผลู้ าศกึ ษาตอ่ ในการจบการศกึ ษาภายใน
ระยะเวลาทกี่ าหนด และพัฒนาอาจารย์ของ
ค่มู ือการบริหารความเส่ยี ง มหาวทิ ยาลัยวงษ์ชวลติ กุล 26
KPI ประเดน็ ความเสย่ี งและปัจจยั / ระดบั ความเสย่ี ง วิธจี ัดการความเสยี่ งและกจิ กรรม
และเป้าหมาย สาเหตุความเสย่ี ง (L x I) ดาเนนิ การจดั การความเสี่ยง
ปกี ารศกึ ษา 2564 คงคา้ ง ใหม่ ในปจั จุบนั
(2) ปกี ารศึกษา 2564 (5)
(1) (3)
ทุกหลกั สตู ร ให้มีคณุ วุฒปิ รญิ ญาเอกอยา่ งนอ้ ย
ตามเกณฑป์ ระกนั คณุ ภาพที่มรี ะดบั คะแนน
5 คะแนน
5. พิจารณาอาจารยท์ ีเ่ รียนปรญิ ญาเอก
ในมหาวิทยาลัยไม่จบการศกึ ษา ใหม้ าศกึ ษา
ตอ่ โดยใช้วิธีคนื สภาพหรือ Re-enter เพือ่ ใช้
เวลาการศึกษาท่ีส้นั กวา่ การเข้าเรยี นใหม่
ผูร้ บั ผดิ ชอบ :
- คณบดี
ผูต้ ดิ ตามงาน :
- รองอธกิ ารบดฝี า่ ยวชิ าการ
- รอ้ ยละของเงนิ สนบั สนนุ 4. ทนุ สนบั สนุนงานวจิ ัยหรอื งาน ลด/ควบคุมความเสยี่ ง
การวจิ ยั /การพฒั นานวตั กรรม สร้างสรรค์จากภายในและภายนอก 3.64 x 3.77 = 13.72 1. วเิ คราะห์หาสาเหตุท่แี ทจ้ รงิ (root cause
เพ่มิ ขนึ้ ต่อปี (เทียบกับ สถาบนั ตอ่ จานวนอาจารยป์ ระจา เสย่ี งสงู analysis) ของปญั หาการทาวจิ ยั ของ
ปีการศกึ ษาทีผ่ ่านมา) ยงั มนี อ้ ย อาจารย์ เพื่อวางแผนแกไ้ ขปญั หาให้ตรงกับ
(เป้าหมาย ร้อยละ 5) ปจั จยั ภายใน สาเหตุ พรอ้ มทง้ั ปรับปรงุ กระบวนการใน
การขอทุนสนับสนุนงานวจิ ัยหรืองาน
- รอ้ ยละของเงนิ สนับสนุน - คณะวชิ ามเี งนิ ทนุ วจิ ยั ตอ่ จานวน สร้างสรรค์ ใหส้ ามารถปฏบิ ตั ิงานได้ง่ายข้นึ
และมรี ะบบตดิ ตามตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง
การวิจัย/การพัฒนา อาจารยไ์ มเ่ ปน็ ไปตามเกณฑ์ 2. สานักวจิ ัยและบรกิ ารวชิ าการ ใหก้ าร
สนบั สนุนข้อมลู และงานวจิ ยั ท่ีแตล่ ะคณะ
นวตั กรรมจากภายนอก - แผนการตดิ ตามและสนับสนุนนักวิจัยที่ วิชาสามารถทาได้ โดยเน้นการสนับสนนุ ทนุ
วิจัยจากแหลง่ ทุนวิจยั ภายนอก
เพ่มิ ขน้ึ ตอ่ ปี (เทียบกับ ไดร้ บั ทุนแลว้ ยังไมเ่ พียงพอและรดั กมุ 3. คณะวิชาจัดทาแผนพฒั นาบุคลากร
(IDPs) โดยตั้งเปา้ หมายร้อยละของจานวน
ปกี ารศกึ ษาท่ผี ่านมา) ทาใหม้ ีโครงการวิจยั จานวนมากทไี่ ม่ อาจารย์ ควรมงี านวิจัยตอ่ ปเี ท่าใด เพอ่ื ให้
คณะวชิ าสามารถบรหิ ารจัดการและหมุนเวยี น
(เปา้ หมาย รอ้ ยละ 5) สามารถปิดโครงการวิจยั ตามระยะเวลา อาจารยใ์ นการขอทุนสนบั สนนุ งานวจิ ยั
ในปตี ่อไปได้
- มีระเบยี บรองรับการจัดทา ทุน มผี ลทาใหไ้ ม่สามารถขอรบั ทนุ วิจยั
โครงการวิจัยเชงิ นวตั กรรม คร้ังใหมไ่ ด้ (การขอทุนวิจยั จึงลดลง)
- จานวนอาจารย์และภาระหนา้ ทข่ี อง
- มฐี านข้อมลู งานวจิ ยั ทท่ี ันสมัย อาจารย์ในคณะวชิ าขนาดเล็ก สง่ ผลให้
การจดั ดาเนนิ การทาวจิ ยั ได้ยาก
- คณะกรรมการผเู้ ชยี่ วชาญด้านการ
วจิ ยั ในสาขาวิชาต่างๆ ยงั มไี ม่เพยี งพอ
คู่มอื การบรหิ ารความเส่ยี ง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลิตกลุ 27
KPI ประเดน็ ความเส่ียงและปจั จัย/ ระดบั ความเส่ยี ง วธิ จี ัดการความเสีย่ งและกจิ กรรม
และเป้าหมาย สาเหตคุ วามเส่ยี ง (L x I) ดาเนินการจัดการความเสี่ยง
ปีการศกึ ษา 2564 คงค้าง ใหม่ ในปจั จบุ นั
(2) ปกี ารศึกษา 2564 (5)
(1) (3)
ปัจจยั ภายนอก 4. มีการแตง่ ตัง้ คณะกรรมการท่ีปรกึ ษาและ
- ทุนสนับสนนุ การวิจัยภายนอกของรฐั พเ่ี ลี้ยงในการทาวจิ ัยทสี่ ามารถเขา้ ถึงไดง้ ่าย
มเี งือ่ นไขท่ไี มส่ นับสนุนเงนิ ให้กับ พรอ้ มกับส่งเสริมนกั วจิ ัยใหท้ างานแบบมงุ่ เป้า
มหาวทิ ยาลยั เอกชน ทาใหเ้ ขา้ ถึงแหลง่ ตอบสนองยุทธศาสตรช์ าติและท้องถ่ิน
ทุนภายนอกไดย้ าก เพอื่ เปน็ ประโยชนต์ อ่ สังคม
5. ติดต่อนักวิจยั /ผูเ้ ชยี่ วชาญเปน็ รายบคุ คล
ตามสาขาที่ใหท้ ุนเพอื่ แตง่ ตงั้ เปน็ คณะกรรมการ
โดยให้มีการนาเสนองานวิจยั หรอื งานสรา้ งสรรค์
ผา่ นคณะกรรมการของหน่วยงานนัน้ ๆ
โดยเฉพาะกรณที ุนเรง่ ดว่ น
6. สรา้ งเครอื ข่ายจากสถาบันภายนอก และ
พิจารณาจดั ตั้งรูปแบบทมี วจิ ัย เพอื่ เสนอขอรับ
ทนุ สนับสนนุ งานวิจัยจากภายนอกให้มากขึน้
โดยทาโครงการวิจัยล่วงหนา้ ตาม Theme
งานวจิ ัยของทนุ รัฐบาล
7. สนบั สนนุ ใหม้ กี ารวจิ ยั รว่ มหรือวจิ ยั ข้าม
ศาสตรเ์ พ่อื สรา้ งนวตั กรรม เน่อื งจากการทา
วิจัยในคณะวชิ าที่มีขนาดเล็กสามารถจัดทา
ไดย้ าก เพราะมจี านวนบุคลากรนอ้ ย
ผู้รบั ผดิ ชอบ :
- ผอู้ านวยการสานักวจิ ัยและบริการวชิ าการ
- คณบดี
- รอ้ ยละของอาจารยม์ ี 5. อาจารยม์ ตี าแหน่งทางวชิ าการน้อย 4.00 x 3.23 = 12.91 ผตู้ ดิ ตามงาน :
ตาแหนง่ ทางวิชาการต่อ เส่ยี งสูง - รองอธกิ ารบดฝี า่ ยวิจยั และบริการวชิ าการ
จานวนอาจารย์ทัง้ หมด ปจั จัยภายใน
(เป้าหมาย รอ้ ยละ 30) - ไม่มคี วามตอ่ เน่อื งและความเขา้ ใจใน ลด/ควบคมุ ความเส่ียง
การดาเนินการจัดทาผลงานทางวิชาการ 1. สร้างแรงจูงใจใหม้ กี ารขอตาแหนง่ ทาง
- มีแผนพฒั นาบคุ ลากรเปน็ - ระบบสนบั สนนุ การขอตาแหน่งทาง วิชาการมากข้ึน เชน่ คา่ ตอบแทน หรอื ลด
รายบคุ คล (IDPs) ท้ังสาย วชิ าการยังไมด่ ีพอ ภาระงานให้อาจารย์ทท่ี าตาแหน่งทางวิชาการ
วิชาการและสายสนบั สนนุ - ภาระงานของอาจารยป์ ระจามีมาก 2. เพม่ิ ความเขม้ ข้นของข้อกาหนดในการขอ
ตาแหน่งทางวชิ าการลงในสัญญาจา้ ง เพอื่
เปน็ มาตรการผลักดันบุคลากรและองค์กร
โดยมกี ารจัดทาแผนและกากับตดิ ตามอยา่ ง
ตอ่ เน่อื ง
ค่มู อื การบรหิ ารความเส่ียง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลติ กลุ 28
KPI ประเด็นความเสยี่ งและปัจจัย/ ระดับความเสี่ยง วิธีจดั การความเสีย่ งและกจิ กรรม
และเป้าหมาย สาเหตุความเส่ียง (L x I) ดาเนินการจดั การความเสยี่ ง
ปีการศกึ ษา 2564 คงคา้ ง ใหม่ ในปจั จุบนั
(2) ปีการศึกษา 2564 (5)
(1) (3)
- อาจารยร์ ุ่นใหมม่ ีอายุงานนอ้ ย 3. จดั ใหม้ ีระบบการให้คาปรกึ ษา คาแนะนา
จึงไม่สามารถพฒั นาอาจารยไ์ ดต้ าม สาหรบั อาจารยท์ ี่จะขอตาแหนง่ ทางวชิ าการ
เป้าหมายที่วางไว้ โดยใหม้ ีอาจารยพ์ ี่เล้ยี งในการขอตาแหน่ง
ทางวชิ าการ อีกทั้งใหอ้ าจารยพ์ เี่ ลย้ี งสามารถ
ปจั จยั ภายนอก นบั เปน็ ภาระงานได้
- ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ 4. จัดโครงการทสี่ ่งเสรมิ และสนับสนนุ ในการ
ประกาศ ก.พ.อ. เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละ เขา้ ส่ตู าแหน่งทางวิชาการแบบเปน็ ทีม โดยมี
วิธีการพจิ ารณาแตง่ ตัง้ บุคคลให้ดารง ระบบชว่ ยเหลอื ติดตามอยา่ งใกล้ชดิ
ตาแหนง่ ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ 5. จัดทาบญั ชรี ายชื่ออาจารย์ทมี่ ีคณุ สมบตั ิ
รองศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์ ของอาจารยพ์ เี่ ลี้ยง หรือมีการแตง่ ต้งั
(ฉบับท่ี 4) พ.ศ. 2564 คณะกรรมการใหค้ วามช่วยเหลือในการเขียน
และกลน่ั กรองเอกสารการขอตาแหน่งฯ
เพ่ือกระตุ้น สนบั สนนุ ใหอ้ าจารย์เกิดแรงจงู ใจ
ในการเขา้ สตู่ าแหนง่ ทางวชิ าการมากขน้ึ
ผู้รบั ผิดชอบ :
- หวั หน้างานวชิ าการ
- ผอู้ านวยการสานกั บรกิ ารการศกึ ษา
- คณบดี
ผตู้ ิดตามงาน :
- รองอธกิ ารบดีฝา่ ยวิชาการ
ค่มู ือการบรหิ ารความเสีย่ ง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลิตกุล 29
2. ความเส่ยี งด้านการเงินและทรพั ย์สนิ (Financial and Asset Risk)
KPI ประเดน็ ความเสี่ยงและปจั จัย/ ระดบั ความเสีย่ ง วธิ ีจดั การความเสี่ยงและกจิ กรรม
และเปา้ หมาย สาเหตุความเส่ียง (L x I) ดาเนินการจัดการความเสยี่ ง
ปีการศึกษา 2564 คงคา้ ง ใหม่ ปกี ารศึกษา 2564 ในปจั จบุ นั
(1) (2) (3) (5)
- ร้อยละของผลประกอบ 6. ผลประกอบการระดบั หลกั สูตร
การของมหาวิทยาลยั มีรายไดต้ ่ากวา่ รายจา่ ย 4.00 x 4.00 = 16.00 ลด/ควบคุมความเสยี่ ง
มปี ระสิทธภิ าพดีขน้ึ ต่อปี ปจั จัยภายใน เสย่ี งสูง 1. กระตุ้น/ส่งเสริมใหม้ ีการประชาสมั พนั ธ์
(เป้าหมาย รอ้ ยละ 2) - มหาวิทยาลัย/คณะวิชามรี ายไดจ้ าก เพ่อื เพ่ิมจานวนนกั ศกึ ษาในแตล่ ะหลักสตู ร
ภายนอกลดลง และมีคา่ ใช้จ่ายจาก ใหเ้ ปน็ ไปตามแผนการรับนกั ศึกษาแต่ละปี
การบริหารงานของทกุ สว่ นงานภายใน ของทุกหลกั สูตร
มหาวิทยาลยั เพมิ่ ขึ้น 2. ปรบั รูปแบบการทางาน เพม่ิ นโยบาย
- จานวนนักศกึ ษาเข้าใหมใ่ นบางหลักสตู ร เสรมิ แรงจูงใจ สนบั สนนุ การจดั ทา Profit
มีจานวนลดลง เนื่องจากหลักสูตร sharing ในการจดั หลกั สตู รใหช้ ดั เจน
ไม่สอดคลอ้ งกับความตอ้ งการ/ โดยหลักสตู รใดทไ่ี ม่มผี ้เู รยี น อาจปรับวิธี
ความสนใจของผูเ้ รียน ปฏิบัตงิ านเปน็ หน่วยงานรับงาน เช่น
- อาจารยป์ ระจาของบางหลักสตู ร รบั ออกแบบ รับจัดงานอีเว้นท์ เปน็ ตน้ หรือ
มีจานวนมากกว่านักศึกษา ดาเนินการปดิ หลกั สูตร หากไมม่ ีผเู้ รยี น
ตดิ ต่อกนั หลายปี
ปจั จยั ภายนอก 3. รว่ มมือกนั ลดรายจา่ ยท่ไี มจ่ าเปน็ ของ
- อัตราการเกดิ ลดลง มีผลทาใหป้ ระชากร แต่ละหลักสตู รเพอ่ื ลดภาระการใชจ้ า่ ยของ
วัยเรียนในระดบั อุดมศึกษาลดลง มหาวิทยาลยั โดยมกี ารวางแผนการใช้
- การแข่งขนั จากสถาบันอดุ มศกึ ษา ทรพั ยากรร่วมกนั เพือ่ ใหเ้ กดิ ประโยชนส์ ูงสดุ
สูงขน้ึ และลดตน้ ทนุ ท่ไี มจ่ าเปน็
- เศรษฐกิจมีความผันผวนจากสถานการณ์ 4. จัดทาหลักสตู รระยะสนั้ และระบบคลัง
การแพรร่ ะบาดของโรคตดิ เชือ้ ไวรสั หนว่ ยกติ ใหเ้ ปน็ รปู ธรรม รวมถงึ การหากลมุ่
โคโรนา 2019 (COVID-19) นกั ศึกษากล่มุ ใหมๆ่ นอกเหนือจากกลุ่ม
นักเรียนทอ่ี ยใู่ นระบบการศกึ ษา เพอ่ื เพิม่
ยอดนกั ศึกษาและเพิ่มรายได้
5. ตอ้ งมีการปรับชอ่ื และพัฒนาหลักสูตรให้
ทนั สมัย เพอ่ื ตอบโจทย์ความตอ้ งการของ
ผู้เรยี น
6. ประเมนิ ความคุ้มทุนและความจาเป็นท่ี
ต้องดาเนินการในการจัดการศกึ ษาของ
หลักสตู ร โดยพิจารณาข้อมลู ยอ้ นหลงั อยา่ ง
นอ้ ย 3 ปขี ้ึนไป โดยมีการติดตามความก้าวหน้า
และรายงานคณะกรรมการบรหิ ารมหาวิทยาลัย
ทุกเดอื น
คมู่ อื การบริหารความเสย่ี ง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลติ กลุ 30
KPI ประเด็นความเสย่ี งและปจั จยั / ระดบั ความเสยี่ ง วิธีจดั การความเส่ียงและกจิ กรรม
และเป้าหมาย สาเหตุความเสยี่ ง (L x I) ดาเนนิ การจดั การความเสยี่ ง
ปกี ารศึกษา 2564 คงคา้ ง ใหม่ ในปจั จุบนั
(2) ปีการศึกษา 2564 (5)
(1) (3)
ผรู้ บั ผดิ ชอบ :
- ผอู้ านวยการสานกั อธกิ ารบดี
- คณบดี
- จานวนหลกั สตู รระยะส้นั / 7. การจดั หลักสูตรระยะสน้ั เพื่อให้ 3.14 x 3.77 = 11.83 ผู้ติดตามงาน :
หลกั สตู รอบรม/หลกั สตู ร เกดิ รายไดม้ นี ้อย เสยี่ งสูง - รองอธกิ ารบดฝี า่ ยบรหิ าร
ประกาศนยี บตั รทางวิชาชีพ - รองอธิการบดฝี ่ายวิชาการ
(Non-Degree) ทเ่ี ปิดสอน ปัจจัยภายใน
ตอบสนองต่อการเรยี นรทู้ ี่ - หลายคณะวิชายังมปี ระสบการณก์ าร ลด/ควบคุมความเสีย่ ง
หลากหลายและเรียนรู้ จัดหลกั สตู รระยะสัน้ น้อย และคณาจารย์ 1. สรา้ งแรงจูงใจใหค้ ณะวชิ าต่างๆ คดิ หลกั สตู ร
ตลอดชวี ติ (เป้าหมาย ยังนาความเชยี่ วชาญท่ตี นเองมี มาจัดทา ระยะสนั้ ให้มีความนา่ สนใจ เพมิ่ ความเขม้ ข้น
20 หลักสตู ร) หลักสตู รระยะส้ันน้อย และสร้างจุดเดน่ ใหก้ ับหลกั สตู ร เพ่อื ดึงดูด
- หัวขอ้ การจดั หลักสตู รระยะสนั้ / ผู้สนใจในวงกว้างอย่างตอ่ เนอ่ื ง โดยอาจมี
- รอ้ ยละของหลักสูตรระยะ อบรม ยังไมค่ ่อยไดร้ บั ความสนใจหรอื การจ่ายค่าตอบแทนหรอื คา่ ดาเนนิ การให้กับ
สน้ั /การประชมุ /อบรมต่อ ตรงตามความตอ้ งการจากบคุ คลภายนอก หลกั สตู รทม่ี ผี ลกาไร
จานวนสาขาวิชาทั้งหมด และเป็นการอบรมกันเองภายในของ 2. ควรมีการทบทวนหลกั สตู รระยะสัน้
(เปา้ หมาย ร้อยละ 50) อาจารย์และนักศกึ ษา จึงไมก่ ่อให้เกดิ เพราะยงั ไม่สามารถตอบสนองความตอ้ งการ
รายได้ทแี่ ทจ้ ริงเขา้ สูม่ หาวทิ ยาลยั ของผเู้ รียนได้
- ร้อยละของรายไดจ้ าก - ขาดหนว่ ยงานท่รี ับผิดชอบบรหิ าร 3. จัดประชุมคณะกรรมการบรกิ ารวิชาการ
หลกั สตู รระยะส้ัน/การ จัดการเกย่ี วกับการเปดิ หลักสตู รระยะ โดยมีการแลกเปลยี่ นเรยี นรู้การดาเนินการ
ประชมุ /อบรมเพมิ่ ขึ้นต่อปี สน้ั จึงทาใหก้ ารดาเนนิ งานไมม่ ีความ หลกั สตู รระยะสัน้ เพือ่ ถอดบทเรยี นจากการ
(เปา้ หมายเพม่ิ ข้ึน ร้อยละ 5) คล่องตวั ไมม่ ีศนู ย์กลางทใ่ี หข้ ้อมูลการ ดาเนินการทีป่ ระสบผลสาเรจ็ หรอื ลม้ เหลว
บริการวชิ าการตลอดปกี ารศกึ ษา ของทกุ คณะวิชา แลว้ นามาปรับใช้ใหเ้ หมาะสม
สาหรับการประชาสมั พนั ธ์ 4. จัดทาปฏทิ นิ บรกิ ารวิชาการตลอดปี
- หลกั สตู รระยะสนั้ /อบรมท่ีผา่ นมา การศกึ ษา เพ่ือประชาสมั พนั ธข์ อ้ มลู รายละเอยี ด
ยังไม่มกี าไร และใช้ทรพั ยากรมาก กิจกรรมท่เี วบ็ ไซตข์ องมหาวิทยาลยั โดยหลกั สตู ร
ท่ีจัดทาต้องเปน็ เรอื่ งที่อยู่ในความสนใจของ
ปจั จยั ภายนอก ผเู้ รยี นและสามารถนาไปใช้ประโยชนไ์ ดจ้ รงิ
- ผสู้ นใจศึกษา มีหลักสตู รใหเ้ ลือก ในปัจจุบัน
หลากหลาย 5. ทาการตลาดเพื่อหากลมุ่ ลกู คา้ ที่เหมาะสม
- ความก้าวหนา้ ดา้ นเทคโนโลยี ทาใหม้ ี กบั หลักสตู รระยะสนั้ ท่ีเปดิ เพอ่ื เปน็ การ
การแขง่ ขันสงู ในการตลาดหลกั สตู ร สรา้ งรายได้
ระยะส้ัน 6. จัดวางแผนดาเนนิ การอบรมของหน่วยงานใน
การพฒั นาบคุ ลากรให้มีจดุ เดน่ มากข้นึ
คู่มือการบรหิ ารความเสยี่ ง มหาวิทยาลัยวงษช์ วลิตกุล 31
KPI ประเด็นความเสีย่ งและปจั จยั / ระดับความเส่ียง วิธีจัดการความเสย่ี งและกจิ กรรม
และเป้าหมาย สาเหตคุ วามเส่ยี ง (L x I) ดาเนนิ การจดั การความเสยี่ ง
ปกี ารศกึ ษา 2564 คงค้าง ใหม่ ในปจั จบุ นั
(2) ปกี ารศกึ ษา 2564 (5)
(1) (3)
- สถานการณ์การแพรร่ ะบาดของโรค 7. ควรจดั ตง้ั หน่วยงานใหมเ่ ปน็ สหวิชาชีพ
COVID-19 เชน่ วศิ วกร สถาปนกิ ศกึ ษาศาสตร์ บริหาร
และอ่นื ๆ ในการให้บรกิ ารวชิ าการแบบมี
รายได้ เพือ่ เพิ่มรายได้ให้กับมหาวทิ ยาลัย
ผู้รบั ผดิ ชอบ :
- ผู้อานวยการสานกั วจิ ัยและบรกิ ารวิชาการ
ผู้ติดตามงาน :
- รองอธิการบดฝี ่ายวิจยั และบรกิ ารวชิ าการ
คู่มอื การบริหารความเสย่ี ง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลิตกลุ 32
3. ความเส่ยี งดา้ นการปฏิบัตงิ าน (Operational Risk)
KPI ประเด็นความเสยี่ งและปจั จยั / ระดับความเสี่ยง วิธีจัดการความเสี่ยงและกจิ กรรม
และเปา้ หมาย สาเหตคุ วามเสีย่ ง (L x I) ดาเนนิ การจดั การความเส่ียง
ปีการศกึ ษา 2564 คงคา้ ง ใหม่ ปีการศกึ ษา 2564 ในปจั จบุ นั
(1) (2) (3) (5)
- ร้อยละของจานวนโครงการ/ 8. มโี อกาสเกิดการตดิ เชอ้ื และแพร่
กิจกรรมที่เกยี่ วขอ้ งกับการ ระบาดของโรคติดเชอ้ื โคโรนา 2019 3.86 x 4.00 = 15.44 ลด/ควบคุมความเสีย่ ง
บรหิ ารจดั การเพ่ือลดความ (COVID-19) เสี่ยงสูง 1. ติดตามและปฏิบัติตามประกาศของศนู ย์
เสี่ยง (เป้าหมาย › รอ้ ยละ 30) ปัจจัยภายใน บริหารสถานการณโ์ ควดิ -19 (ศบค.)
ประกาศของกระทรวงสาธารณสุข และ
- มนี กั ศกึ ษาจานวนมากกวา่ 2,000 ประกาศของมหาวิทยาลัย อยา่ งตอ่ เนอื่ ง
คน จานวนบุคลากรในมหาวทิ ยาลยั และเคร่งครดั
จานวน 320 คน (ข้อมูล ณ วนั ท่ี 15 ม.ิ ย. 2. มอบหมายใหน้ กั ศึกษาและบคุ ลากร
บันทกึ ข้อมลู การเดินทางและการดาเนนิ
64) ชวี ติ ประจาวนั
3. ควรมกี ารวางแผนสารองในกรณีตอ้ งปิด
- การเดินทางมาทางานและลักษณะ สถานศกึ ษาใหช้ ัดเจน
การทางานตอ้ งมีการติดตอ่ ประสานงาน 4. ปรับการเรยี นการสอนเปน็ Online หรือ
รว่ มกนั Onsite ตามความเหมาะสม และพัฒนา
- การจดั การเรยี นการสอนจะมีลักษณะ ทักษะทางดา้ นดจิ ทิ ลั เทคโนโลยใี ห้กบั บคุ ลากร
การรวมตวั ของนกั ศึกษาในหอ้ งเรียน ในองคก์ ร เพอ่ื รองรบั การทางานและปรบั ตัว
หรือการฝึกปฏิบตั ใิ นห้องปฏิบตั ิการ ให้เข้ากบั สถานการณ์ COVID-19
5. คณาจารย์ บคุ ลากร และนักศกึ ษาทกุ คน
ปัจจยั ภายนอก ตอ้ งเขา้ ระบบลงทะเบยี นการรับวคั ซนี
- สถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของ COVID-19 กับหนว่ ยงานของรัฐท่ีเปิดโอกาส
โรคตดิ ตอ่ เช้ือไวรสั โคโรนา 2019 ใหล้ งทะเบยี น หรอื รบั การฉดี วคั ซนี
(COVID-19) ภายในประเทศ มีแนวโน้ม
ความรนุ แรงและมีการแพรก่ ระจาย
ของโรคไปยงั หลายพ้นื ทีเ่ พิ่มมากขนึ้
ทางเลอื กตามความประสงค์
ผรู้ บั ผิดชอบ :
- หวั หน้าศูนย์เทคโนโลยสี ารสนเทศ
- ผู้อานวยการสานกั อธกิ ารบดี
- ผู้อานวยการสานกั บริการการศกึ ษา
ผู้ติดตามงาน :
- รองอธิการบดีฝ่ายบริหาร
- รองอธกิ ารบดฝี ่ายวิชาการ
ค่มู อื การบริหารความเสีย่ ง มหาวิทยาลยั วงษช์ วลติ กุล 33
KPI ประเดน็ ความเสยี่ งและปัจจยั / ระดับความเสีย่ ง วิธจี ดั การความเส่ียงและกจิ กรรม
และเป้าหมาย
ปีการศึกษา 2564 สาเหตคุ วามเส่ยี ง (L x I) ดาเนินการจัดการความเสีย่ ง
(1) คงคา้ ง ใหม่ ปีการศกึ ษา 2564 ในปจั จุบนั
(2) (3) (5)
9. อัตราการลาออกของอาจารย์ ลด/ควบคมุ ความเสี่ยง
และไม่สามารถสรรหาอาจารย์หรือ 3.86 x 3.00 = 11.58 1. วางแผนการจดั อัตรากาลังการพฒั นาบุคลากร
บคุ ลากรท่ีมคี วามร้คู วามสามารถ เส่ียงสงู วางแผนรบั สมัครแทนตาแหน่งทล่ี าออก
หรอื ประสบการณ์มาทดแทนได้ 2. สรรหาอาจารยผ์ ู้รบั ผิดชอบหลกั สูตรและ
ปจั จัยภายใน อาจารยป์ ระจาหลกั สตู ร ท่มี ีคณุ สมบัติครบถ้วน
- อาจารย์ไมม่ นั่ ใจในอนาคต เนอ่ื งจาก และตรงกับสาขาวชิ าทีเ่ ปดิ สอน โดยทาสญั ญาการ
สถานการณท์ ่ไี ม่แนน่ อน บางส่วน อยปู่ ฏบิ ัตงิ านจนครบระยะเวลาทจ่ี ดั การศกึ ษา
ไม่สามารถปรับตวั ให้เขา้ กบั วัฒนธรรม ตามหลกั สตู ร และตดิ ตามความคงอยู่ผา่ นทปี่ ระชุม
องคก์ รได้ ประกอบกบั การทางานด้าน คณะกรรมการบรหิ ารมหาวทิ ยาลยั
วิชาการทย่ี ากข้ึน มกี รอบจากัดการ 3. ปรบั คา่ ตอบแทน ระบบสวัสดิการ หรอื การ
ทางานมาก จงึ มคี นลาออกอยา่ งตอ่ เนื่อง เข้าปฏิบตั งิ านท่เี หมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน
- บุคลากรลาออกสูง เนอื่ งจากค่าตอบแทน ในรูปแบบ OKR หรือ Objective Key Results
และสวสั ดิการน้อย เมอ่ื เปรียบเทียบ ซึ่งเปน็ เครอื่ งมอื ในการตัง้ เป้าหมายและการกาหนด
อัตราเงนิ เดอื นกบั คุณวุฒใิ นระดบั ตวั วัดผล โดยใหม้ ีการดาเนนิ การตามกจิ กรรมที่
เดียวกนั กับหน่วยงานอ่นื ซง่ึ สง่ ผล เสนออย่างต่อเนอื่ งเปน็ รปู ธรรม
กระทบต่อความต่อเน่ืองของการทางาน 4. เพมิ่ แรงจูงใจในการทางาน เช่น การให้รางวลั
และคณุ ภาพการจดั การเรยี นการสอน ยกยอ่ งเมอื่ มผี ลงาน หรือจดั โครงการกองทุน
- อาจารย์ผรู้ ับผดิ ชอบหลักสตู รลาออก สารองเลีย้ งชพี VU เพอื่ เสริมสร้างความมน่ั คง
กอ่ นครบระยะเวลาทจ่ี ัดการศึกษาตาม ให้กบั บุคลากร
หลักสตู รนั้น ทาใหม้ ีจานวนอาจารย์ 5. ควรพจิ ารณาคา่ ตอบแทนเงนิ เดอื นให้เป็นไป
ผ้รู บั ผดิ ชอบหลกั สูตรไมค่ รบ หรือมี ตามความเหมาะสมของสภาพเศรษฐกิจ
คณุ วุฒิไมต่ รงกับสาขาวิชาทีเ่ ปดิ สอน 6. จัดกิจกรรมสรา้ งความสามคั คี และสรา้ ง
- การวางแผนดา้ นอตั รากาลังคนของ ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งบุคลากรทกุ ระดับ
แต่ละหนว่ ยงาน ยังขาดความเหมาะสม 7. ติดตามและประเมินผลการดาเนนิ การตามแผน
กบั ปรมิ าณงาน อย่างต่อเน่อื ง หากพบปัญหาในการปฏิบตั ิ
อาจพิจารณาปรบั แผนให้งา่ ยตอ่ การปฏิบตั ิ
ปจั จยั ภายนอก ผู้รบั ผิดชอบ :
- องค์กรอน่ื ใหค้ า่ ตอบแทนและสวสั ดิการ - ผู้อานวยการสานักอธิการบดี
ที่ตอบสนองความต้องการมากกว่า - คณบดี
ผู้ติดตามงาน :
- รองอธิการบดีฝา่ ยบรหิ าร
- รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ
ค่มู อื การบรหิ ารความเสี่ยง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลติ กุล 34
ภาคผนวก
คมู่ ือการบรหิ ารความเสยี่ ง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลติ กุล 35
ภาคผนวก ก คาสั่งมหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลิตกลุ ท่ี 003/2564 แตง่ ต้ังคณะกรรมการดาเนินการจดั ทาแผนปฏิบตั ิการ
ประจาปีและแผนการบริหารความเสย่ี ง ปกี ารศึกษา 2564
ค่มู ือการบริหารความเส่ยี ง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลิตกลุ 36
ค่มู ือการบรหิ ารความเสี่ยง มหาวทิ ยาลัยวงษช์ วลิตกุล 37
ภาคผนวก ข
- แบบฟอร์มแผนการบรหิ ารความเส่ียงและผลการดาเนนิ งาน รอบ 6 เดอื น
(RM 01)
- แบบฟอร์มแผนการบรหิ ารความเสย่ี งและผลการดาเนินงาน รอบ 12 เดอื น
(RM 02)
- คาอธิบายในการเขยี นรายงานในตาราง RM 01 และ RM 02
หน่วยงาน................
แผนการบริหารความเสี่ยงและผลการดาเนนิ ง
1. ความเส่ียงดา้ น ..................................................................................................
KPI ประเด็นความเสี่ยง ระดับความเส่ยี ง วิธจี
และเปา้ หมาย และ ท่ีมี
ปกี ารศึกษา............ ปจั จยั /สาเหตคุ วามเส่ียง (L x I)
(1) (2) (3)
.................................................... 1. .................................................. ….. x ….. = …...
.................................................... ...................................................... เส่ียง.......
.................................................... ......................................................
.................................................... ลาดบั ที่ ........
.................................................... ปัจจยั ภายใน กิจก
.................................................... ...................................................... ……
.................................................... ...................................................... ……
.................................................... ...................................................... ……
.................................................... ...................................................... ……
.................................................... ......................................................
.................................................... ปจั จยั ภายนอก ผู้รับ
.................................................... ...................................................... ……
.................................................... ...................................................... ……
.................................................... ......................................................
.................................................... ...................................................... ผู้ตดิ
................................................... ...................................................... ……
……
......................… RM 01
งาน รอบ 6 เดือน ปีการศกึ ษา............... ทบทวนกลยุทธแ์ ละ ค่มู ือการบริหารความเส่ยี ง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลิตกลุ
กจิ กรรมจดั การความเสี่ยง
...
เพ่มิ เติม
จัดการความเสี่ยง และกลยุทธ/์ ระดับความเสี่ยงท่เี หลอื อยู่ (6)
กิจกรรมดาเนินการจดั การ รอบ 6 เดอื น (พ.ย. .....)
ความเส่ียงในปจั จุบนั (L x I)
(4) (5)
การยอมรบั ความเสี่ยง ……... x …..... = …..…. .................................................
การลด/การควบคุมความเสยี่ ง เส่ยี ง.......... .................................................
การกระจาย/โอนความเส่ยี ง ความเสี่ยง .................................................
การหลกี เล่ยี งความเสี่ยง เพมิ่ .................................................
กรรมดาเนนิ การ : เท่าเดิม .................................................
………………………………………………. ลด .................................................
………………………………………………. ความกา้ วหนา้ ของการ .................................................
………………………………………………. ดาเนินงานจดั การความเส่ียง : .................................................
………………………………………………. ................................................. .................................................
................................................. .................................................
บผิดชอบ : ................................................. .................................................
………………………………………………. ................................................. .................................................
………………………………………………. ................................................. .................................................
................................................... .................................................
ดตามงาน : ................................................... .................................................
………………………………………………. ................................................... .................................................
………………………………………………. 38
หนว่ ยงาน..........
แผนการบริหารความเสย่ี งและผลการดาเ
1. ความเส่ียงด้าน .....................................................................................
KPI ประเดน็ ความเสี่ยง ระดบั วธิ จี ัดการความเสี่ย
และเป้าหมาย และปจั จยั /สาเหตุ ความเสย่ี งท่ีมี กลยทุ ธ์/กจิ กรรมดา
ปกี ารศึกษา............ ความเส่ยี ง (L x I) จดั การความเส่ยี งใน
(1) (2) (3) (4)
....................................... 1. ..................................... ….. x ….. = …... การยอมรบั ความเส
....................................... .......................................... เสีย่ ง....... การลด/การควบคมุ
....................................... .......................................... เสี่ยง
....................................... .......................................... ลาดบั ท่ี ........ การกระจาย/โอนคว
....................................... .......................................... การหลกี เลย่ี งความ
....................................... …………………………………… กจิ กรรมดาเนินการ :
....................................... …………………………………… …………………………………
....................................... …………………………………
....................................... ปัจจัยภายใน …………………………………
....................................... ..........................................
....................................... .......................................... ผูร้ ับผดิ ชอบ :
....................................... .......................................... …………………………………
....................................... …………………………………
....................................... ปัจจยั ภายนอก
....................................... .......................................... ผูต้ ิดตามงาน :
....................................... .......................................... …………………………………
....................................... .......................................... …………………………………
............................… RM 02
เนนิ งาน รอบ 12 เดอื น ปกี ารศกึ ษา............... ระดบั ความเส่ยี ง คู่มอื การบริหารความเสย่ี ง มหาวทิ ยาลยั วงษช์ วลติ กุล
ทเ่ี หลอื อยู่ รอบ 12 เดือน
................
(พ.ค. .….) (L x I)
ยง และ ระดบั ความเสี่ยงที่เหลืออยู่ ทบทวนกลยทุ ธแ์ ละ (7)
าเนนิ การ รอบ 6 เดือน (พ.ย. .….) กิจกรรมจดั การความ
นปัจจบุ นั (L x I) เส่ยี งเพมิ่ เติม
(5) (6)
สี่ยง ……... x …..... = …..…. ................................... ……... x …..... = …..….
มความ เส่ยี ง.......... ................................... เสย่ี ง..........
................................... ความเสีย่ ง
วามเสยี่ ง ความเส่ียง ................................... เพ่ิม
มเส่ียง เพ่ิม ................................... เท่าเดิม
เทา่ เดิม ................................... ลด
…………....... ลด ................................... …………………………………
…………....... ................................... ประเมินกลยุทธ์บริหาร
…………....... ความกา้ วหนา้ ของการ ................................... ความเสีย่ ง :
ดาเนนิ งานจัดการความเสีย่ ง : ................................... เพยี งพอ ผลการ
................................................... ................................... ดาเนินงาน........................
…………....... ................................................... ................................... ไมเ่ พียงพอ เนือ่ งจาก
…………....... ................................................... ................................... ..........................................
................................................... ................................... ..........................................
................................................... ................................... ข้อเสนอแนะเพื่อการ
…………....... ................................................... ……………………………... ปรบั ปรุง...........................
…………....... …………………………………… 39
คมู่ อื การบรหิ ารความเสยี่ ง มหาวทิ ยาลยั วงษ์ชวลติ กลุ 40
คาอธิบายในการเขียนรายงานในตาราง RM 01 และ RM 02
(1) ให้ระบุ KPI และเป้าหมายท่ีกาหนดในแต่ละปีการศึกษาที่ดาเนินการ (เล่มแผนยุทธศาสตร์หรือ
แผนปฏิบตั กิ ารประจาปี) ซึ่งมีความสอดคล้องกบั ประเด็นความเสยี่ งและปจั จัย/สาเหตุความเสีย่ ง
(2) ให้ระบุประเด็นความเส่ียง ปัญหา อุปสรรค หรือปัจจัยที่อาจทาให้การบริหารจัดการของหน่วยงานไม่บรรลุ
ตามวตั ถปุ ระสงคท์ ่ไี ดก้ าหนดไว้ และวิเคราะห์วา่ เป็นปัจจยั ภายในและปจั จยั ภายนอกท่ีเกี่ยวขอ้ งมีอะไรบ้าง
(3) ให้ประเมินระดับความเส่ียง โดยประเมินความถ่ีหรือโอกาสที่เกิดเหตุการณ์ความเสี่ยง (Likelihood : L)
และประเมินผลกระทบ/ความรุนแรงที่คาดว่าจะได้รับหากเกิดเหตุการณ์น้ันๆ (Impact : I) โดยใช้เกณฑ์การให้
คะแนนค่าโอกาสเกิดความเสี่ยง และเกณฑ์การให้คะแนนผลกระทบของความเส่ียง ในคู่มือน้ีช่วยพิจารณาการให้
คะแนน
(4) ให้ระบุกลยทุ ธ์ท่ีใช้ในการบรหิ ารความเสีย่ ง (การยอมรับความเสี่ยง หรือ การลด/การควบคุมความเสี่ยง
หรือการกระจาย/โอนความเสี่ยง หรือ การหลีกเล่ียงความเส่ียง) และจัดทาแผนการบริหารความเส่ียง สาหรับ
ประเด็นทมี่ ีระดับความเส่ียงสูงมาก (17-20 คะแนน) และความเสยี่ งสูง (10-16 คะแนน)
(5) ให้ประเมินระดับความเส่ียงท่ีเหลืออยู่ (L x I) หลังจากดาเนินการตามแผนการบริหารความเสี่ยง ซ่ึงจะ
เปน็ การรายงานรอบ 6 เดอื น (ปลายเดือนพฤศจิกายน) พรอ้ มท้ังให้รายงานผลการดาเนนิ งานในชว่ ง 6 เดือนที่ผ่านมา
(6) ในกรณีท่ีผลการดาเนินงานในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา ยังไม่ประสบผลสาเร็จ ให้ทบทวนกลยุทธ์และปรับ
กจิ กรรม/หาแนวทางเพ่ิมเตมิ ในการจดั การความเสี่ยง
(7) ระดับความเส่ียงท่ีเหลืออยู่ (L x I) หลังจากดาเนินการตามแผนการบริหารความเส่ียงที่กาหนด
และเพิ่มเติมแนวทางการบริหารความเสี่ยงแล้ว ซึ่งจะเป็นการรายงานรอบ 12 เดือน (ปลายเดือนพฤษภาคม)
พ ร้ อ ม ทั้ ง ป ร ะ เ มิ น ว่ า ก า ร ด า เ นิ น ก า ร ต า ม แ ผ น ก า ร บ ริ ห า ร ค ว า ม เ สี่ ย ง นั้ น เ พี ย ง พ อ ห รื อ ไ ม่ ไ ด้ ผ ล เ ป็ น อ ย่ า ง ไ ร
หากไม่เพยี งพอ มีขอ้ เสนอแนะในการปรับปรุงการดาเนนิ งานอยา่ งไร
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
ilovepdf_merged
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
ilovepdf_merged
- 1 - 49
Pages: