Moje Miasto 76

BEZPŁATNE CZASOPISMO POLONIJNE DLA CIEBIE

nr 01 (76) styczeń/luty 2020

DWUMIESIĘCZNIK

www.mm-gazeta.de

www.facebook.com/mmgazeta

Prowadzisz

polski sklep?
Te ułatwienia są dla ciebie

Polscy przedsiębiorcy wprowadzili innowacyjne usługi 18-20
dla polskich sklepów, na skalę międzynarodową.

więcej na str.

styczeń / luty 2020 1

2

od redakcji

Drodzy czytelnicy

MOJE MIASTO Święta, święta i po świętach. Za nami także powita-
nie Nowego Roku, pięknie i łatwo się piszącego, bo
Święto Świętych Młodzianków, Męczenników 4. . . . . dwiema dwudziestkami, 20 i 20. Trwa karnawał. Pre-
Polskie Parafie Katolickie . . . . . 4 zentujemy więc Paniom – na stronie naszego Mistrza
Bene Merito – Dobrze Zasłużonemu 5. . . . . grzebienia i makijażu – najnowsze trendy tego roku,
niezwykle kolorowe i odważne.

Polska szopka w Monachium 5. . . . . Kolorowo i z rozmachem bawiono się dużo wcześniej.

Miasto Dzieci Wąż faraona Agnieszka Spiżewska . . . . . 6 Zapraszamy do wnętrza wydania na karnawałowy
Schwabing u schyłku XIX wieku. Tętniący nocnym
Olimpiada 7. . . . . życiem, rozbrzmiewający chóralnymi śpiewami arty-
stycznej bohemy, z jej duchowymi przewodnikami
Czarna13 melduje . . . . . 7 Józefem Brandtem i Alfredem Wierusz-Kowalskim.
Felieton Niemożliwe? – jak dla kogo… Bogdan Żurek . . . . . 8
Felieton Przewodnik znaleziony na Łyczakowie Krzysztof Dobrecki . . . . . 8

Żyj z klasą Nie mój wierzchołek Aldona Likus-Cannon 9. . . . . Jak przystało na zimowy numer, wychodzący do
Historia Mikrofale – niewidzialna broń tego u podnóża Alp, sporo w nim o narciarstwie i gó-
Jolanta Helena Stranzenbach ..... 10 rach. Nie tylko o tych „naszych” zza miedzy. Okazuje

Misterium czasu Medytacja na Nowy Rok się bowiem, że Alpy mają konkurenta… Hiszpanię!
ks. Jerzy Grześkowiak . . . . . 11 To nie żart. Hiszpania to nie tylko słońce i plaża, ale

Poznałam mojego męża podczas koncertu kolęd w Polsce też słońce i góry, z trasami spełniającymi oczekiwania
Jolanta Łada-Zielke . . . . . 12 wszystkich, od początkujących do najbardziej wyma-
Bal Maskowy u Belzebuta Ewa Klaputh . . . . . 13 gających, narciarzy. Aż dziw bierze, że o przysłowiowy

Polskie ślady w Monachium rzut beretem od Barcelony, w katalońskich Pirenejach,
Julian Chorążycki – człowiek z odwagą we krwi Marek Prorok ..... 14 można szusować do woli w doskonałych warunkach,
PSiA w Monachium Studencka zima ..... 15 że w kraju morza i plaż na miłośników białego szaleń-

Język polski łączy Sylwia Cieplak . . . . . 16 stwa czeka aż 29 stacji narciarskich z ponad tysiącem

Mikołajki Michał Nowak . . . . . 16–17 kilometrów tras zjazdowych i nartostrad. Narty, olé,
olé! Kto ma czas i pieniądze może tam spędzać cały
rok, rozkoszując się na przemian górami zimą i mo-
PORADNIK

Teraz dystrybucja polskiej prasy jest bardzo prosta… . . . . . 18–20 rzem latem.

Z praktyki adwokackiej Piłeś? Nie jedź! Maciej Pazur . . . . . 22 Serce rośnie od rozkwitu naszej narodowej mar-
Star otwiera swoją pierwszą stację benzynową w Monachium . . . . . 26–27 ki. Na początku listopada ub. roku „Star” otworzył
ŚIKS Wyjątkowość jutra zaczyna się dziś . . . . . 28 w Monachium, przy Landsberger Straße 447, pierw-
Pomoc dla frankowiczów . . . . . 30–31 szą w Bawarii stację benzynową. „Star” to marka sta-
Wywiad z Beatą Wojs – Bea Derm JetPeel Medical . . . . . 34 cji paliw ORLEN Deutschland GmbH, która działa na
rynku niemieckim od 2003 roku i prowadzi ponad
AKTUALNOSCI 580 stacji. Spółka należy do polskiej grupy paliwowo-
Jedz z apetytem Weganizm. Tak czy nie? Ewa Duszkiewicz . . . . . 36–37 energetycznej PKN ORLEN S.A, największego przed-
Kącik piękności Karnawał 2020 Orlando Sliwa 38. . . . . siębiorstwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Witamy
Odkryj Skitouring Jakub Malczewski 40. . . . . w Bawarii, witamy na łamach Mojego Miasta!
SV Polonia München e.V. 41. . . . . W numerze także Misterium czasu – medytacja na
Narty, olé, olé… Sebastian Wieczorek . . . . . 42 Nowy Rok naszego kapelana, księdza dr. hab. Jerzego
Zima w górach – góry w zimie… Mirosław Jęczała 43. . . . . Grześkowiaka, który proroczo ostrzega: Wszystko jest
Daria Nadolska ..... 44 niepowtarzalne – i czas, i istnienie rzeczy. Czas nie cofa
Profesor – poeta . . . . . 44 się nigdy. Nie ma sposobu jego odzyskania. Może być czas
stracony!

Co, gdzie, kiedy? . . . . . 45 Nie traćmy więc czasu i zagłębiajmy się w lekturę od-
LUKULLUS w Landshut . . . . . 45 danego właśnie w Państwa ręce najnowszego wyda-
Rapsodia Twardowsky Ferdynanda Pfohla Jadwiga Zabierska . . . . . 46 nia Mojego Miasta, w którym każdy z Was znajdzie coś
Książki o górach, które warto poznać Małgorzata Gąsiorowska . . . . . 47 dla siebie. A jeżeli nie znajdzie…, to prosimy o listy
Czyścicielka Ludzki klient Angelika Sobkowiak . . . . . 48–49 z uwagami i propozycjami tematów. Uwzględnimy je
w kolejnych numerach.

Szczęśliwego Nowego Roku!

Moje Miasto

Wydanie jest współfinansowane w ramach funduszy polonijnych przez Konsulat Generalny RP w Monachium. JESTEŚMY NA facebooku
Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą.

styczeń / luty 2020 3

ŚWIĘTO W Moim Mieście – piórem Andrzeja Białasa
Świętych Młodzianków, Męczenników – opisywaliśmy tragiczny los urodzonych
w niewoli dzieci, odbieranych ich matkom
Święto Świętych Młodzianków, Męczenników (Dzień Niewinnych Dzieci Betlejemskich) to święto liturgiczne dwa tygodnie po porodzie. Przetrzymywa-
obchodzone w Kościele katolickim 28 grudnia. Dedykowane jest Rzezi Niewiniątek dokonanej w Betlejem ne w nieogrzewanych wilgotnych barakach
na rozkaz namiestnika Galilei Heroda. w katastrofalnych warunkach sanitarno-
higienicznych, niedożywione i pozbawione
Zbrodnię Heroda przewyższyły dekrety „przytułkach – porodówkach” dla pracow- opieki lekarskiej, skazane były na powolną,
Himmlera z 1943 roku nakazujące celową nic przymusowych na terenach III Rzeszy. męczeńską śmierć.
powolną zagładę niemowląt w tak zwanych W miejscowości Burgkirchen an der Alz
znajduje się zbiorowa mogiła tych niewin-
nych niemowląt. Stała się ona dla Polaków
miejscem pamięci, ponieważ ze 152 po-
chowanych tam dzieci aż 75 urodzonych
zostało przez polskie pracownice przymu-
sowe. Polska pamięta o swoich najmłod-
szych obywatelach – na początku grudnia
ub. roku ich mogiłę odwiedził polski konsul
Marcin Król z Monachium, składając w imie-
niu Rzeczypospolitej wieniec (na zdjęciu).
Badający losy polskich pracowników przy-
musowych Andrzej Białas dysponuje imienną
listą polskich dzieci pochowanych w Burg-
kirchen an der Alz. Zainteresowanych prosi
o kontakt: [email protected]

MONACHIUM FREILASSING – St. Rupert, Martin-Oberndorfer-Straße 2 piątki - 19:00
Heßstraße 26, 80799 München II niedziela miesiąca – 17:00 spowiedź pierwszopiątkowa - 18:30
Tel.: 089/21374290 GERETSRIED – Heilige Familie, Johannisplatz 21 KIRCHHEIM – kościół St. Ulrich, Lindachallee 29,
Msze św.: III niedziela miesiąca – 16:00 73230 Kirchheim
8:45 – kaplica Misji (Heßstr. 24) - z wyjątkiem ferii WALDKRAIBURG – Christkönig, Karlsbader Str. 1 I, III i V niedziela miesiąca – 18:00
sz k1o0l:n0y0ch– w Bawarii (nie dotyczy wakacji letnich) II sobota miesiąca – 17:00 II i IV niedziela miesiąca – 12:30
kaplica Misji (Heßstr. 24) - Msza święta IV niedziela miesiąca – 15:00 BACKNANG – Kościół Christ König, Marienburger Str. 5, 71522
z udziałem dzieci z wyjątkiem miesiąca lipca oraz Okazja do spowiedzi pół godziny przed Mszą św. Backnang
w a1k0a:c0j0i le–tknaicphlica św. Jana Nepomucena w niedziele – 15:30
NORYMBERGA
(Ludwigsfeld) ks. Stanisław Stenka CR LUDWIGSBURG
11:00 – kościół św. Moniki Arminiusstr. 21, 90402 Nürnberg, Tel. 0911/473355 ks. Eugeniusz Bartnik
(Max-Kolmsperger-Str. 7, Neuperlach) - Msza święta Fax 0911/3475749 Moldaustr. 20, 71638 Ludwigsburg, tel. (07141) 893369
dla dzieci z rodzicami. (Uwaga zmiana! od 8.07.2018 Msze św.: Msze św.:
d o192.0:090.2–0k1o8ś-cMiósłzśawś.wJó. zoegfaodz. 10.15) w niedziele – 09:00 (Boże Narodzenie, Kościół st. Elizabeth, Moldaustr. 20
(Josephsplatz) Wielkanoc – 10:15) kościół św. Willibalda, w czwartki – 19:00
12:15 – kościół św. Moniki Zengerstr. 12, 90471 Nürnberg w piątki i soboty – 18:30
(Max-Kolmsperger-Str. 7, Neuperlach) (metro Bauernfeindstrasse) niedziele – 10:15
18:30 – kościół MB Królowej Pokoju w niedziele – 12:00 kościół św. Józefa HEILBRONN – NECKAGARTACH
(Werinherstr. 50) - Msza święta Gießereistr. 2, 90489 Nürnberg kościół św. Michała, Liebermannstr. 18
Lichtenau koło Ansbachu niedziele – 12:30
II niedziela miesiąca – 16.00
z udziałem młodzieży REGENSBURG
INGOLSTADT o. dr Józef Maziarz
LANDSHUT ks. Ryszard Kazimierczak Plattlinger Str. 6, 93055 Regensburg
Msze św.: Gaimersheimerstr. 32, 85057 Ingolstadt tel.: 0941 79 44 78
LANDSHUT – kościół św. Piotra i Pawła, Niedermaierstr.25 tel.: 0841 84845 Msze św.:
w niedziele – 11:30 Msze św.: kościół pw. Mater Dolorosa, Hoher Kreuz Weg 9
środy – 18:00 Heilig-Geist-Kirche, Spitalstr. 4 9 30w5n5iRedegzieenlesbiuśwrgięta – 10:30
pierwsze piątki miesiąca – 18:00 w niedziele – 10:00
FREISING – kościół św. Piotra i Pawła w dni powszednie 18:00 ROTTWEIL
Ignaz-Günther-Straße 6, 85356 Freising Gmina Weissenburg Kościół - Willibald-Kirche ks. Wiesław Soja
w niedziele – 16:30 II i IV niedziela miesiąca – 12:45 Krummer Weg 17, 78628 Rottweil
tel.: 0741 20966590
AUGSBURG STUTTGART Msze św.:
Biuro: Thommstr. 24 B, 86153 Augsburg o. Jan Zubel ROTTWEIL – kościół Christi Auferstehung, Krummer
tel. 08 21/3 07 49, fax 08 21/3 07 22 Zuckerbergstr. 9, 70378 Stuttgart Weg 41, Rottweil
Msze św.: tel.: 0711 5852914 w niedziele – 9:15
AUGSBURG – kościół św. Alberta Msze św.: TUTTLINGEN – kościół Maria Königin, Bergstr. 61, 78532
D r.wśSrocnhdiemadiezplizeiiąlnetgeik-śS–wtr1i.ę86t:0a30– 10:30 STUTTGART – kościół św. Tomasza, Falchstr. 9, 70378 Tuttlingen
Stuttgart w niedziele – 12:00
ROSENHEIM w niedziele i święta – 10:30 BALINGEN – kościół Hl. Geist, Paulinenstraße, 72336
Msze św.: środy – 18:30 Balingen
ROSENHEIM – St. Michael, Westerndorferstr. 43 pierwszy piątek miesiąca – 18:30, spowiedź - 18:00 w I sobotę i IV niedzielę miesiąca – 16:00
w niedziele i święta kościelne – 10:30 piątki (Wielki Post, maj, październik) – 18:30 NAGOLD – kościół St. Petrus u. Paulus Moltkestr. 2, 72229
Kaplica w Centrum Misji, Heilig-Geist-Str. 46 BÖBLINGEN – kościół św. Maryi, Berliner Str. 14 Nagold
od wtorku do piątku – 18:00 71034 Böblingen w I, III i V niedzielę miesiąca – 17:00
TRAUNSTEIN – St. Josef, Salinenstr. 2 w niedziele i święta – 12:30 LOßBURG – kościół St. Martin, Obere Schulstr., 72290
IV sobota miesiąca – 17:00 czwartki - 18:30 Loßburg
TRAUNREUT – Zum Heiligsten Erlöser pierwszy czwartek miesiąca spowiedź - 18.00 w II sobotę miesiąca – 17:00
Rathausplatz 1a TÜBINGEN – kościół św. Pawła, Johannes-Reuchlin-Str. 3 w IV sobotę miesiąca – 19:00
I niedziela miesiąca – 17:00 72076 Tübingen
w niedziele i święta – 15:00

44

MOJE MIASTO WAŻNE WYDARZENIA

Bene Merito - Dobrze Zasłużonemu

Za działalność wzmacniającą pozycję Polski na arenie międzynarodowej Minister Niespodziewane efekty dał koncert muzycz-
Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej nadał ANDRZEJOWI BIAŁASOWI ny zorganizowany dla uczczenia 77. rocznicy
Odznakę Honorową „Bene Merito”. Uroczystość wręczenia odbyła się 5 grudnia zamordowania przez powieszenie, w Gal-
2019 r. w Konsulacie Generalnym RP w Monachium. Aktu dekoracji dokonał Kon- lenbach niedaleko Taufkirchen, polskiego
sul Generalny Andrzej Osiak. pracownika przymusowego Stefana Dudy.
Hitlerowski sąd skazał go na śmierć za mi-
ANDRZEJ MARCIN BIAŁAS urodził Obecnie mieszka w Mehring, pracując łość do bawarskiej dziewczyny. Pokłosiem
w rafinerii w pobliskim Burghausen na sta- koncertu było odnalezienie w Polsce rodziny
się 19 kwietnia 1962 r. w Raciborzu, gdzie nowisku technicznego operatora urządzeń zamordowanego i jej przyjazd do Bawarii,
ukończył Studium Nauczycielskie na kie- chemicznych. Należy do niemieckiej orga- a także odnalezienie świadka zbrodni oraz
runku Kultura Fizyczna. Przez trzy lata pra- nizacji zajmującej się upamiętnieniem ofiar przekazanie dokumentacji kieleckiemu od-
cował w szkole jako nauczyciel gimnastyki, zbrodni hitlerowskich „Für das Erinnern” KZ działowi IPN.
by w roku 1988 wyemigrować do Niemiec. Gedenkstätte Mühldorfer Hart, współor- Andrzej Białas jest animatorem szeregu
ganizując coroczne obchody pamięci przy imprez i koncertów z udziałem artystów
masowym grobie niemowląt w Burgkir- obu krajów. W wielu z nich bierze osobi-
chen. Pełni też funkcję drugiego przewod- sty udział, tak jak z zespołem wokalnym
niczącego Zrzeszenia Polskich Chrześcijan Zrzeszenia Polskich Chrześcijan z Erding.
Erding e.V. Jest także uzdolnionym artystą malarzem
Andrzej Białas realizuje społecznie projekty i mimo, że nie dane mu było skończyć ASP,
mające na celu wzmacnianie pozycji Polski jego obrazy wzbudzają powszechne uzna-
w Bawarii. Poprzez współpracę i wzajem- nie. Tak było podczas wernisażu w Mühldorf
ne zrozumienie zmierza do ugruntowa- am Inn z okazji 100-lecia Odzyskania Nie-
nia przyjaźni polsko-niemieckiej. Jednym podległości, gdzie artysta zaprezentował
z przykładów takiego działania było zorga- na płótnie wizerunki wybitnych Polaków.
nizowanie w grudniu 2016 roku przyjazdu By dopełnić całości, nie można pominąć do-
raciborskiej młodzieży na Górną Bawarię, brego pióra Andrzeja Białasa, którym raczy
która na jarmarkach adwentowych śpiewa- on czytelników Mojego Miasta – porusza
ła polskie i niemieckie kolędy. Natomiast tematykę związaną z jakże niełatwą naj-
we wrześniu roku 2017 Andrzej Białas do- nowszą historią obu narodów. Autor szuka
prowadził – w miejscu pochówku polskiej w niej wspólnych, pozytywnych akcentów
królewny Jadwigi Jagiellonki – w Raiten- prowadzących ku przyjaźni, porozumieniu
haslach do pierwszej w historii tego regio- i pojednaniu polsko-niemieckiemu. Jak się
nu wspólnej polsko-niemieckiej mszy świę- okazuje, z powodzeniem.
tej. Stało się to z okazji rocznicy 560 urodzin Dziękujemy i gratulujemy!
Jagiellonki.
Redakcja Mojego Miasta

POLSKA
SZOPKA

W MONACHIUM

W niedzielę 8 grudnia 2019 r. na Dwor-
cu Głównym w Monachium została
otwarta polska szopka bożonarodze-
niowa wyrzeźbiona przez uczniów
liceum im. Kenara z Zakopanego.

Przedsięwzięcie zorganizowało Chrześcijań- Andrzej Osiak, Karl Bliemetsrieder – kierownik z Monachijskiej Grupy Pomocy Bezdom-
skie Centrum Krzewienia Kultury, Tradycji operatywny dworca, ks. prał. dr. Alexander nym Polakom „Szansa”.
i Języka Polskiego w Monachium, Polska Pa- Hoffmann – opiekun duszpasterstwa zagra- Przemówieniom towarzyszyły kolędy pol-
rafia Katolicka wraz z Konsulatem General- nicznego w diecezji Monachium i Fryzyngi skie w wykonaniu uczestnika tegorocznej
nym RP przy współpracy z Zarządem Dworca (w zastępstwie arcybiskupa ks. kard. Rein- edycji „The Voice of Poland” Mikołaja Ma-
i Radą Cudzoziemców Miasta Monachium. harda Marxa), Barbara Kittelberger – dzie- cioszczyka i jego grupy.
W tym roku szopka ma temat „Betlehem kanka kościoła ewangelicko-luterańskiego Kierownictwo projektu i prowadzenie –
i bezdomni”, z figurami: świętej rodziny, w Monachium, arcykapłan Nicolai Artemoff Hubert Karolak.
króli, pasterzy, Henriego Grouèsa (znanego z kościoła prawosławnego w Monachium, Spotkanie zakończyło się poczęstunkiem
bardziej jako abbé Pierre), brata Zeno – w imieniu burmistrza – Ulrike Grimm polskimi wypiekami i kawą w sali konferen-
Władysława Żebrowskiego i świętej Józefiny z Rady Miasta, Lara Galli z Rady Cudzo- cyjnej dworca. Szopka będzie wystawiona
Bakhity. ziemców, Bettina Spahn z Bahnhofsmis- do 12 stycznia 2020 r.
Szopkę poświęcił Proboszcz Polskiej Para- sion oraz dr. Joanna Lange z diecezjalnej
fii Katolickej w Monachium o. dr. Stanisław Rady Katolików, a zarazem wolontariuszka MM
Pławecki. Do około 250 uczestników uro-
czystości przemawiali: Konsul Generalny

styczeń / luty 2020 5

MOJE MIASTO MIASTO DZIECI

WĄŻ FARAONA
Wstarożytnym Egipcie diadem każ- Rozkład sody oczyszczonej i uwolnienie
dego faraona zdobiła sylwetka nasączony został piasek. Na powierzchni dwutlenku węgla CO2. Jest to ta sama
Ureusa – węża z głową sępa i tu- mieszanki cukru z sodą pojawią się czarne reakcja, która zachodzi podczas pieczenia
łowiem atakującej kobry. Ureus symboli- kulki. Będą się one powiększać, aż zacznie ciasta – soda oczyszczona rozkłada się,
zował władzę boską i królewską faraonów. z nich wyrastać czarny wąż lub węże. a bąbelki dwutlenku węgla spulchniają
I choć czasy faraonów już dawno minęły, ciasto.
wąż faraona ma się bardzo dobrze. Jego JAK TO SIĘ DZIEJE? Podobnie jak w cieście, wydostający się
kult podtrzymują skwapliwie chemicy. Dziś dwutlenek węgla spulchnia czarny węgiel
przywołamy legendarnego węża faraona! Palący się alkohol wydziela dużo ciepła. powstały z cukru. Cała reakcja przybiera
Ciepło to powoduje: postać przypominającą węża wypełzają-
POTRZEBNE BĘDĄ: cego z jamy.
Zwęglenie cukru. Być może poczujesz
Cukier nawet na początku zapach karmelu. CZY WIESZ, ŻE...?

Soda oczyszczona Do tego doświadczenia możesz użyć
gotowych pastylek na ból gardła z solą
Alkohol w możliwie wysokim stężeniu emską (Emser Pastillen). Zawierają one
(np. denaturat) wyjątkowo dużo wodorotlenku sodu
(czyli naszej sody oczyszczonej) oraz
Pojemnik żaroodporny sacharozy (czyli cukru).

Suchy piasek Śledźcie Little Lab – Wissenschaft für Kinder na Facebo-
oku. Znajdziecie tam wiele fascynujących eksperymen-
Zapalniczkę lub długie zapałki tów i projektów technicznych dla dzieci od 3 roku życia.

Okulary ochronne WESOŁEGO EKSPERYMENTOWANIA!

JAK TO ZROBIĆ? Agnieszka Spiżewska z Little Lab

Do pojemnika żaroodpornego wsyp piasek
i uformuj wgłębienie na środku. Piasek do-
okoła wgłębienia nasącz palnym roztwo-
rem alkoholu.
Wymieszaj cukier z sodą oczyszczoną
w proporcji 4:1. Wsyp mieszaninę do
dołka w piasku. Podpal alkohol, którym

przedszkolach, szkołach i „hortach” w Mona-
chium.

Prywatnie mama 7-letniej lekarki pluszowych
Agnieszka Spiżewska zwierząt i 10-letniego fana Minecrafta. Jej hob-
by to zaskakiwanie dzieci, wymyślanie nowych
– założycielka Little Lab, którego celem jest po- doświadczeń i patrzenie w przyszłość. Uważa,
pularyzowanie nauki wśród dzieci. Little Lab że dzień bez spróbowania czegoś nowego to
prowadzi warsztaty, programy w ramach ferii, dzień stracony.
pokazy naukowe czy „dni małego badacza” w

6

MOJE MIASTO ...JAKIE JEJ MŁODZIEŻY CHOWANIE

Polacy nie gęsi, iż swój język mają wparciu Kancelarii Senatu RP, Ambasady Pisemny i ustny egzamin finałowy odbył się
Rzeczypospolitej w Berlinie oraz konsula- na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej
Olimpiada(MikołajRej) tów w Hamburgu, Kolonii i Monachium. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Po-
znaniu, co podkreśliło rangę i prestiż imprezy.
ANNA HÄCKER – uczennica Szkoły Polskiej W ubiegłorocznej edycji Olimpiady I miej- Stres związany z finałowymi zmaganiami zo-
im. Tadeusza Chciuka-Celta przy Konsulacie sce w swojej kategorii zajęła Anna Häcker, stał szybko zniwelowany przez atrakcje, jakie
Generalnym RP w Monachium – laureatką uczennica Szkoły Polskiej im. Tadeusza organizatorzy zapewnili uczestnikom. Złożyły
Olimpiady Języka Polskiego. Chciuka-Celta przy Konsulacie General- się na nie m.in. wyjście do teatru, zwiedzanie
nym RP w Monachium. Laureatka urodziła Poznania i wyjazd do rogalińskiego pałacu,
Wmaju 2019 roku w Poznaniu odbył się się w stolicy Bawarii, ma 16 lat i za rok pisze a tam – w parku otaczającym kompleks pa-
XV finał Olimpiady Języka Polskiego maturę. Interesuje ją psychologia, lingwi- łacowy – niezwykłe spotkanie z wiekowy-
dla uczniów polskich szkół w Niemczech. styka, literatura i językoznawstwo, psycho- mi dębami, „Lechem”, „Czechem” i „Rusem”.
Przez ostatnie piętnaście lat Olimpiada logia społeczna. Współautorkami sukcesu Uczestnicy olimpiady byli zachwyceni liczny-
zyskała miano największego konkursu po- Anny są jej polonistki, panie Mirosława mi atrakcjami miasta i okolicy. Wrócili z Polski
lonistycznego dla dzieci i młodzieży w tej Czarnecka i Małgorzata Tarsa. przepełnieni poczuciem dumy z urody nasze-
kategorii. Projekt jest finansowany przez go kraju i bogactwa kulturowego.
Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”, przy Finał poprzedziły dwuetapowe elimina-
cje. Pierwszy etap, w którym brali udział Według laureatki samo przygotowywanie do
wszyscy uczniowie polskich szkół w Niem-
czech, obejmował znajomość gramatyki konkursu nie było uciążliwe, wręcz przeciw-
i tłumaczenie przysłów polskich. W drugim
uczniowie musieli wykazać się umiejętno- nie. Uważa ona, że dla młodzieży pochodzącej
ścią napisania nie tylko ortograficznie po-
prawnego, ale również stylistycznie zgrab- z niemieckich środowisk polonijnych, w któ-
nego wypracowania. Uczestnicy finału mieli
do wyboru opracowanie dwóch lektur z po- rych pielęgnuje się polską kulturę i tożsamość,
danych przez organizatorów. Anna wybrała
zbiór wierszy księdza Twardowskiego oraz doskonalenie polszczyzny jest przyjemnością
powieść „Poczwarka” Doroty Terakowskiej
o trudnej historii młodego małżeństwa i dobrze zainwestowanym czasem. Sama po-
zmagającego się z chorobą Downa ich
nowo narodzonego dziecka. dróż do Poznania już była dla niej wspaniałą

przygodą. Prestiżowa ranga tej imprezy spra-

wiła, iż młodzi uczestnicy poczuli się ważni

i docenieni. Zapewne wszyscy uczestnicy

wrócili do domów z przekonaniem, że ich trud

przygotowań do olimpijskich zmagań opłacił

się i zaowocował. MM

Czarna 13 melduje pogody ducha i przede wszystkim wiary
w efekty własnych działań. Każdy z nas
„Nasze wędrowanie, nasze śpiewogranie, nasze harcowanie dziej się, dziej.” zmienia świat na lepszy, bywa tylko, że
czasem tego nie zauważamy. Cieszmy się
Spoglądając wstecz, zastanawiamy się, robię, chcę mieć wreszcie czas dla siebie! z małych rzeczy i bądźmy dla siebie dobrzy,
jaki będzie następny rok. Snujemy plany. I dotrzymujemy tego słowa – przez około wtedy znajdą się Przyjaciele, którzy pokle-
Rok 2019 był dla harcerzy rokiem pełnym dwa dni. I znowu wszystko na ostatnią chwi- pią po ramieniu i dodadzą wiatru w żagle.
wrażeń. Biwaki, wędrówki, obóz pod na- lę, bo przecież dwa dni mieliśmy dla siebie, I niech sobie tydzień dalej ma siedem dni,
miotami. Kolejny rok przygody i służby dla dwa dni straty. Macie tak? a doba tylko 24 godziny.
drugiego człowieka.
Na rozpoczynający się rok życzymy wszyst- Z harcerskim CZUWAJ!
Krąg harcerski rozszerza się z roku na rok. kim czytelnikom Mojego Miasta optymizmu, Monachijski Szczep CZARNA 13
Dajemy o sobie znać w środowisku lo-
kalnym. Jesteśmy członkami Jugendring,
uczestniczymy w skautowych inicjatywach.
W grudniu mieliśmy zaszczyt przekazać Be-
tlejemskie Światełko Pokoju Panu OB Reite-
rowi.

Spoglądamy na samodzielnych harcerzy
i zastanawiamy się, czy to naprawdę te zusz-
ki sprzed 6 lat? Harcerki prowadzące samo-
dzielnie zbiórki i wędrówki górskie? Zadaje-
my sobie pytanie: robimy za mało, można
by więcej? Tyle pomysłów, a jeden lepszy
od drugiego. Nie jesteśmy wyjątkowi, każ-
dy zadaje sobie takie pytania – szczególnie,
kiedy brakuje ósmego dnia w tygodniu,
a doba nie chce się przedłużyć o te 3 godzi-
ny, w których to na pewno by się zdążyło
dokończyć to, co się rozpoczęło, oczywiście
w międzyczasie, którego nie ma… Przyrze-
kamy sobie: nigdy więcej! Po co sobie to

styczeń / luty 2020 7

MOJE MIASTO FELIETONY

FELIETON FEL IETON ożenionym. Toni zdał właśnie egzamin
na Żółty Pas, z zieloną belką (7. Kup), Ta-
Bogdan Żurek Silna wola – dochodzenie do celu, bez wzglę- ekwondo. To już kolejny stopień jego
du na przeciwności i trudności – imponowała przygody z tą koreańską sztuką walki. I nie
Niemożliwe? mi od zawsze. Może dlatego, że tak naprawdę byłoby w tym nic dziwnego, gdyby Toni
tej cechy bogowie mi nie dali. Przecież jakieś nie miał ponad 70 lat. Brawo! A do życzeń
– jak dla kogo… tam rzucenie palenia to pikuś w porównaniu dołącza się cała redakcja Mojego Miasta,
z takimi postanowieniami jak zdobycie Mont gdyż Toni współpracuje z nami. Dla ścisło-
Z Nowym Rokiem nowym krokiem. Po- Everestu, przepłynięcie krytą żabką Kanału La ści, nasz Mistrz trenuje w renomowanej
dejmujemy mniej lub bardziej życiowe Manche czy choćby rzucenie żony dla innej… szkole DOJANG Teakwondo-Schule (www.
decyzje. Rzucamy palenie, picie lub inne Chociaż – jak mówią znawcy przedmiotu – dojang-muenchen.de), gdzie mówią też
używki. Sam rezygnowałem z papierosów kobietę można zmienić, ale to nic nie zmieni. po polsku.
kilkakrotnie i – z ręką na sercu – zawsze mi Teraz bez żartów. Dane mi było spotkać w ży-
się udawało. ciu kilkoro prawdziwych twardzieli: Toni – Taekwondo w wieku 70 lat
Mój Ojciec, Wielkopolanin, z opierającej się
Niemożliwe? – nie dla Bartka i Jacka germanizacji patriotycznej chłopskiej rodzi- Podałem kilka przykładów na dowód, że
ny, podczas wojny zmuszony do katorżni- można przetrwać, rzucić, wygrać. W tej sy-
Serio! Za każdym razem wytrzymywałem bez czej pracy dla Niemców nienawidzących tuacji nie wypada mi kończyć felietonu bez
nikotyny bardzo długo. Dla potwierdzenia, Polaków. Przetrwał, mimo zniewag i obelg. żadnego postanowienia na Nowy Rok. Więc
obecnie nie palę od ponad pięciu lat. Czy wy- Moja Teściowa wywieziona już po wojnie dobrze, ponieważ mieszkam w Monachium
trwam? Nie wiem, ponieważ papieros zawsze przez Rosjan na Kazachstan, z trójką małych już ponad 35 lat, czas na zmiany. Może by się
mi smakował i do dziś chętnie „pławię” się dzieci, za rzekome „kułactwo”. Najmłodsze tak wyprowadzić na bawarską wieś? Będzie
w jego dymku jako bierny palacz wśród palą- – moja obecna żona – miało dwa lata. ciekawie, gdyż na wsi nigdy nie mieszkałem.
cych. Zdaję więc sobie sprawę z trudności po- Dzięki niej przetrwali wszyscy, wegetując Zobaczymy, czy wystarczy mi silnej woli.
żegnania się z nim. Teraz, po latach, rzucanie w lepiankach wśród bawełnianych stepów. Szczęśliwego Nowego Roku!
palenia stało się dla mnie namiastką treningu Bartek i Jacek, z Bydgoszczy i Złotoryi, duet
silnej woli, zaczynającego się „od zaraz”, czę- akrobatyczny, który na początku XXI wieku
sto z połową niewypalonej paczki w kieszeni. zrobił światową karierę. W Polsce poznano
I udaje mi się… na kilka następnych lat. ich dopiero w 2008 roku, gdy wygrali I edy-
cję programu Mam Talent. Wcześniej zjeź-
dzili cały świat – z kanadyjskim cyrkiem
Eloize – z programem, który odmienił arty-
styczną akrobatykę parterową. Układy
przez nich tworzone stały w sprzeczności
z wszelkimi prawami fizyki. Do perfekcji
doszli długą i ciężką pracą. Na ich występie
w Monachium nie wytrzymałem i krzykną-
łem przy pełnej widowni Deutsches Theater
– Brawo, Polska!
A teraz coś bardzo osobistego, bo o moim
Przyjacielu Tonim, co prawda Czechu, ale
z Grażynką – Polką od dawien dawna

LISTY Z BERDYCZOWA FELIETON

Przewodnik Krzysztof Dobrecki oddziały NKWD zamordowały około 3 000
zacytować… Hasło: „Pomnik Mickiewicza więźniów politycznych, w większości Pola-
nznaaŁleyzcizoankyowie – Poeta. Popularyzował język litewski ków.
i białoruski”. I teraz najlepsze! – „Pomnik Zastanawiałem się, jak taki „przewodnik”
W czasach słusznie minionych w ZSRR został postawiony na pamiątkę demon- mógł powstać. Przecież pisany był dla
główną gazetą codzienną była „Prawda”, stracji robotniczych, które odbywały się Polaków, którzy znają, no, przynajmniej
zaś państwową (no bo jaka mogła być?) w tym miejscu…”. Czytajmy dalej. „Kościół trochę, przeszłość Lwowa, nie mówiąc już
agencją informacyjną Agencja Prasowa św. Antoniego – Klasycystyczna budowla o twórczości Adama Mickiewicza. Dosze-
Nowosti (wiadomości). Mówiło się w tych sakralna. U jej stóp robotnicy zbudowali dłem do wniosku, że nie chodziło auto-
czasach, że w Nowostiach niet prawdy, pierwszą we Lwowie barykadę”, „Wzgórze rom o oszukanie nas. Bo to było niewyko-
a w Prawdie niet nowosti. Powiedzonko zamkowe – Wysokie wzgórze na północ nalne. Myślę, że cel był inny. Chodziło im
to przypomniało mi się, gdy w lwowskiej od śródmieścia. 1 maja lwowscy robot- o upodlenie czytelnika, o przekonanie go,
kwaterze znalazłem na półce nawet sta- nicy, mimo represji, wieszali na ruinach że władzy komunistycznej wolno bezkar-
rannie wydany, w kieszonkowej formie, zamku czerwony sztandar.” I tak dalej, nie kłamać, nawet w tak świętej i bolesnej
turystyczny „Przewodnik po Lwowie”. i tak dalej… Oczywiście nie ma słowa sprawie i nic im nie można zrobić. Pe-
Książeczka wydana została po polsku o Cmentarzu Łyczakowskim, a tym bardziej wien mieszkający na Zachodzie emigrant,
w 1978 roku. Zagłębiłem się w lekturze… o więzieniu „Brygidek”, gdzie uciekające w okresie „pierestrojki” odwiedził ZSRR.
Z każdym przeczytanym zdaniem moje – I co tam u was ? – zapytał Rosjanina.
początkowe zdumienie przechodziło – Jak by tu ci powiedzieć? – usłyszał.
w rozbawienie. Pozwolę sobie fragment – Jak wiesz, była u nas w listopadzie rewo-
lucja. Nazwano ją „Październikową”. I tak
jest ze wszystkim.

8

MOJE MIASTO ŻYJ Z KLASĄ

Aldona Likus-Cannon

Nie mój wierzchołek Wszyscy chcą żyć na wierzchołku góry,
zapominając, że prawdziwe szczęście kryje się
Do Katowic wpadłam na krótko. Pozałatwiać najważniejsze sprawy, odwiedzić znajomych,
w samym sposobie wspinania się na górę
a także Śląskie Targi Książki. Ale nim dotarłam do Międzynarodowego Centrum Kongreso- (Gabriel Garcia Marquez -

wego, jakaś siła ściągnęła mnie na targowisko, które wcale nie było po drodze. Nie byłam laureat literackiej Nagrody Nobla 1982)

na nim wieki, czyli od ostatniego pobytu. O ile same Katowice zmieniają się w błyskawicz- dawnych wspomnień. Wręcz wpadłyśmy na
siebie, nie szukając się.
nym tempie, powstają nowe ośrodki, pojawiają się klimatyczne kawiarenki, a centrum na- Ona nie mogła się nagadać. Ja słuchałam.
Do tej pory zawsze było odwrotnie. To ja nie
brało wyjątkowego charakteru i stoją na nim nawet palmy, o tyle moje targowisko nic się mogłam się nagadać, a ona słuchała. Pozna-
łyśmy się mając po piętnaście lat. Chodziły-
Snie zmieniło. się spieszy, zawsze poniesie go tam, gdzie śmy do tej samej szkoły. Naszą pasją były
pacer po nim to jak powrót do mło- nie powinno, a że ze straganu są trzy wyjścia, języki obce. Skończywszy dziewiętnaście lat
dości. Te same stragany, tak samo po- poniosło mnie do tego, które było w przeciw- biegle władałyśmy trzema. Po maturze na-
układane warzywa i owoce, a nawet nym kierunku niż centrum miasta. sze drogi rozeszły się, aby po jakimś czasie
jajka i suszone plasterki jabłek. Obok Masz czas, zdążysz – powtarzałam w my- znowu się skrzyżować. Nasze życie dziwnym
warzyw kwiaty i drewno do kominka. trafem przeplatało się co jakiś czas.
Jej życie imponuje mi jak nikogo innego.
Uwielbiałam tam chodzić o każdej porze ślach, spoglądając na zegarek, gdy niespo- Pani prezes wielkiej szwajcarskiej firmy do
roku i nadal uwielbiam. Jeszcze nigdy nie dziewanie usłyszałam znajomy głos: wszystkiego doszła sama. Nie mogła liczyć
zdarzyło mi się być w Katowicach i nie od- – Aldona?! na rodziców. Piękna, wyniosła, inteligentna
wiedzić targowiska. Latem wręcz kwitnie, Dziwne, że z wiekiem ludzie się zmieniają, osiągnęła wszystko, co można w życiu osią-
a zimą grzeje. lecz ich głos pozostaje taki sam. gnąć. Dziecko, luksusowy dom, parę miesz-
Tym razem, jak to w zimie, na dworze było – To ty? – moje zdziwienie nie miało końca. kań, jeszcze więcej samochodów tylko po to,
chłodno, lecz na straganach jak zawsze – Niesamowite! Ile to lat? – moja przyjaciółka aby dojść do wniosku, że rzeczy materialne
wrzało. Głośno, hucznie i wesoło. Miałam o mało nie podskoczyła z radości. nie mają żadnej wartości.
wrażenie, że czas się zatrzymał, że gdzieś Gdy rozstawałyśmy się powiedziała:
w skomputeryzowanym świecie, gdzie mło- – Całe życie wspinałam się na szczyt góry.
dzi robią zakupy przez internet, gdzie wielkie – Piętnaście – skakałam do góry, ściskając ją Dałam z siebie wszystko. A jak już tam do-
supermarkety dostarczają żywność do do- jak wariatka. tarłam, to okazało się, że to nie mój wierz-
mów i nie trzeba nawet z niego wychodzić, – Co ty. Ze dwadzieścia – odparła. chołek.
aby coś kupić, istnieje dawny świat, świat – A co Ty tu robisz? – zapytałam, wiedząc, że Bo w życiu tak naprawdę nie chodzi o osią-
mego dzieciństwa, straganów, przekupek od lat mieszka we Włoszech. gnięcie najwyższego szczytu, ale o wspina-
i codziennych spotkań miejscowych. Świat, – Mieszkam. Niedaleko. A ty? nie się, o fascynację podróżą i pasję, która
pozwala się rozwijać. Często osiągnięty cel
który powoli odchodzi do lamusa i tylko – Ja też – moja radość nie miała końca, lecz nie przynosi satysfakcji, wymarzony związek
od czasu do czasu jego skomercjalizowana szybko została przytłumiona przez logiczne okazuje się pomyłką, a upragniona praca
cząstka pojawia się na różnorodnych okolicz- myślenie. – Jeśli się nie pośpieszę, to się spóź- koszmarem.
nościowych kiermaszach. nię – biegało mi po głowie. Pokusa porozma- Każdy z nas ma inne potrzeby, inne gusta
i inne pragnienia. Każdemu z nas podoba
Moje targowisko nadal stało i zachwyca- wiania z przyjaciółką, której nie widziałam od się coś innego i w czymś innym znajduje
ło. W pośpiechu przewijałam się między lat była wielka, ale jeszcze większa odpowie- spełnienie. Każdy choć raz chciałby być na
warzywniakami i z zapartym tchem podzi- dzialność wobec umówionego spotkania. szczycie, aby powiedzieć: byłem, widzia-
wiałam wystawiony towar. Przyglądałam łem, przeżyłem, lecz jak napisał nieuleczal-
się suszonym jabłkom i obranym włoskim Szybko więc wymieniłyśmy się telefonami nie chory Gabriel Garcia Marquez w poże-
orzechom zapakowanym w foliowe wo- i umówiłyśmy na wieczór, który przeciągnął gnalnym „Liście do przyjaciół”: „Tylu rzeczy
reczki, suszonym grzybom i świeżym kwia- się aż do północy i na którym się nie skoń- nauczyłem się od Was… nauczyłem się,
tom. Gdy po chwili odetchnęłam z ulgą, że czyło. że wszyscy chcą żyć na wierzchołku góry,
wszystko stoi na swoim miejscu i nic się nie Nie mogłyśmy wręcz uwierzyć we własne zapominając, że prawdziwe szczęście kry-
zmieniło, uzmysłowiłam sobie, że umówi- szczęście. Ona wpadła na krótko z Włoch, ja je się w samym sposobie wspinania się na
łam się i muszę lecieć. z Monachium. Ją choroba wygoniła z domu górę”.
po lekarstwa i idąc do apteki zdecydowała Uczmy się więc od innych: wyznaczajmy
Kompletnie nie mogłam zrozumieć, jaka się przejść na skróty przez targowisko. Mnie sobie cele, snujmy marzenia i cieszmy się
siła zaciągnęła mnie tuż przed umówionym nostalgia za dawnymi czasami zaprowadzi- z ich realizacji, lecz nie traćmy zdrowia i ra-
spotkaniem na jarmark i jak poparzona ru- ła w to samo miejsce, dokładnie w tym sa- dości ducha, jeśli nie uda nam się wyjść na
szyłam do wyjścia. Jednak, gdy człowiekowi mym czasie, aby nacieszyć duszę widokiem szczyt, bo a nuż okaże się, że to nie nasz
wierzchołek.

styczeń / luty 2020 9

AKTUALNOŚCI HISTORIA

Mikrofale JolantaHelena
Stranzenbach
– niewidzialna broń
Eksperci wojskowi twierdzą, że kto opanuje fale elektromagnetyczne,
ten będzie wygrywał przyszłe wojny.

Eksperci wojskowi twierdzą, że kto opanuje elektroniczne jak za pomocą magii. Broń niewidzialnej broni stosowanej przeciwko
fale elektromagnetyczne, ten będzie wy- wiązkowa i armaty mikrofalowe są ciągle udo- napastnikom i demonstrantom. ADS wyko-
grywał przyszłe wojny. skonalane. Dzięki tego typu broni w grudniu rzystuje promieniowanie elektromagnetyczne
2011 roku Irańczycy zhakowali i ściągnęli na o częstotliwości 95 gigaherców. Ze względu
Fale elektromagnetyczne wykorzystywane ziemię amerykański samolot bezzałogowy na bardzo wysoką gęstość energii promienio-
były już podczas I wojny światowej. Wtedy uży- RQ-170 Sentinel. Wykorzystuje ją również wanie to przenika około 0,4 mm w głąb skóry
wano fal radiowych do komunikacji. W czasie marynarka wojenna. Bombardowane pro- i podgrzewa cząsteczki wody w ciągu ułamka
II wojny światowej dużą rolę odegrał radar, mieniowaniem jednostki napędowe wrogich sekundy do około 55 stopni. Zaatakowana oso-
który służył do lokalizacji statków i samolo- łodzi zawodzą i nie można nimi manewrować. ba odczuwa to jako palący ból, co zmusza ją do
tów. W latach 50-tych i 60-tych XX wieku tajna W kwietniu 2014 roku broń mikrofalowa zain- ucieczki. Oprócz tego, że broń mikrofalowa jest
radziecka służba – KGB – emitowała 9 godzin stalowana na rosyjskim nieuzbrojonym bom- niewidoczna, to jest także bardzo mobilna: an-
dziennie wysoko skoncentrowane mikrofa- bowcu Su-24, który przelatywał kilkakrotnie tena może być zamontowana na małych pojaz-
le bezpośrednio na budynek ambasady USA nad Morzem Czarnym w pobliżu niszczyciela dach terenowych typu „Hummer”, a mikrofale
w Moskwie. Czy służyło to do podsłuchiwania USS Donald Cook, wygasiła monitory statku działają na odległość ponad 500 metrów. ADS
telefonów, ładowania akumulatorów urządzeń wyposażonego w nowy system antyrakietowy przetestowano na 13 000 ochotników. Według
szpiegowskich, czy był to atak na zdrowie pra- AEGIS. zwolenników tej broni nie powinna ona po-
cujących w tym budynku, tego nie wiadomo. Dowodem na to, że najnowsza technika mo- wodować trwałych uszkodzeń ciała. Proban-
Wiadomo natomiast, że w latach 70-tych okna głaby być wykorzystana przez cyberterrory- tom podczas eksperymentów nie wolno było
górnych pięter ambasady zabezpieczono spe- stów mogą być znajdujące się w Internecie jednak nosić okularów, szkieł kontaktowych
cjalnymi aluminiowymi ekranami i rozpoczęto dokumentacje przedstawiające studentów, i metalowych przedmiotów. Są też naukowcy,
tajne badanie, zwane Projektem Pandora, któ- którzy w ramach różnorodnych projektów, którzy twierdzą, że broń ta może mieć wpływ
rego celem było ustalenie możliwego wpływu za pomocą specjalistycznego oprogramo- na mitochondria DNA, co uwidoczni się dopie-
promieniowania na zdrowie pracowników am- wania ze swojego laptopa, blokują system ro w drugim lub trzecim pokoleniu.
basady. Badania kliniczne wykazały, że borykali hamulcowy i kierowniczy w najnowszym Badania naukowe wyraźnie wskazują na róż-
się oni z występującymi dopiero po latach róż- modelu auta, a także potrafią przejąć autopi- norodny potencjał niewidzialnego promienio-
nymi schorzeniami np. kataraktami, zmianami lota jachtu lub drona. wania. Od niedawna naukowcy z Monachium
obrazu krwi i chromosomów (na tyle silnymi, Od dawna też wiadomo, że fale elektromagne- z LMU mogą„widzieć przez ściany” za pomocą
że zalecono im zaprzestania starania się o po- tyczne nie tylko niszczą przewody i tranzysto- standardowego nadajnika WLAN i smartfonu.
tomstwo do czasu poprawy stanu zdrowia). ry w układach scalonych, ale także działają na Nowy proces obrazowania można by wykorzy-
Z kolei w latach 60-tych w Bawarii lekarze za- człowieka. Impulsy broni mikrofalowej mogą stać w przyszłości np. po trzęsieniu ziemi do
obserwowali i poinformowali o tym Minister- powodować napady padaczki, ataki gorączki poszukiwania zasypanych.
stwo Spraw Wewnętrznych, że dzieci żołnierzy i utratę przytomności. Gdybyśmy byli odpo-
zajmujących się radarami niejednokrotnie wiednio przeszkoleni technicznie, moglibyśmy Króliki doświadczalne
rodzą się ze zdeformowanymi kończynami, zwykłą kuchenką mikrofalową terroryzować
a oni sami często zapadają na białaczkę. Nieste- naszych nielubianych sąsiadów, gdyż fale To brzmi trochę jak science fiction, ale naukow-
ty, przez 30 lat ukrywano ten fakt przed opinią przenikają przez ściany i szyby okienne. Nasi cy z Massachusetts Institute of Technology
publiczną. sąsiedzi cierpieliby wtedy na zaburzenia rów- potrafią za pomocą wiązki laserowej przesyłać
nowagi, bóle głowy i zakłócenia snu. informacje głosowe do ucha docelowej osoby.
Bporommbiaerndioowwaanniieem Może ona wyraźnie słyszeć głos, którego nikt
Widzieć przez ściany w pobliżu nie usłyszy. Dzięki temu wrogiego
Wojsko dysponuje obecnie niezliczonymi żołnierza można skłonić do oddania broni lub
zakresami długości fal, a dzięki tak zwanym Pod nieszkodliwie brzmiącą nazwą „Acti- doprowadzić go do paranoi.
e-bombom może niszczyć wrogie systemy ve Denial System” (ADS) ukrywa się system Ta technika oparta jest na technologii mikrofa-
lowej, która działa w zakresach częstotliwości,
w których wkrótce ma powstać sieć piątej ge-
neracji – 5G . Wymaga ona silnego zagęszcze-
nia anten, co będzie miało fatalny wpływ na
zdrowie dzieci i osób wrażliwych. Naiwny, kto
myśli tylko o zaletach nowych technologii,
które przyniosą głównie korzyści przemysło-
wi, służbom specjalnym i wojsku. Dlatego po-
dziwiam belgijską minister ds. jakości życia,
środowiska i energii, Céline Fremault, która
wstrzymując tymczasowo w marcu 2019 roku
pilotowy projekt 5G, wyjaśniła to następują-
co: „Nie mogę pochwalić takiej technologii,
jeśli standardy promieniowania, które muszą
chronić obywatela, nie są przestrzegane. (...)
Mieszkańcy Brukseli nie są królikami doświad-
czalnymi, których zdrowie mogę sprzedać
z zyskiem”. Ja dodam jeszcze – nikt z nas chy-
ba nie chce być „królikiem doświadczalnym”.

10

Misterium czasu MOJE MIASTO FILOZOFIE ŻYCIA

Medytacja na Nowy Rok

Na przełomie starego i nowego roku uświa- to jest rzeczą logiczną, iż powinienem czy- Ks. dr hab. Jerzy Grześkowiak
damiam sobie na nowo misterium czasu nić wszystko, by w moim krótkim życiu
i życia, lękając się nieznanej przyszłości, za- przeżyć jak najwięcej, przyspieszeniem za- Modlitwa dla każdego –
gadki zła, tajemnicy miłości i śmierci, rado- stąpić wieczność. Wtedy dewizą jest „car- na każdy dzień
ści i bólu. pe diem” – bierz z życia i z dnia, wszystko,
Lęk ustępuje, gdy pomyślę, że Bóg jest co ten świat daje; podkręć tempo – Panie Boże, Ojcze Dobry i Miłosierny, bło-
wpleciony w moje (nasze) życie. Dlatego nie im szybciej i więcej, i intensywniej, tym le- gosław mnie!
wolno niczym pogardzać, nie czuć się nigdy piej. Ale wtedy goniąc za wszelkimi poten- Błogosław moje oczy:
samotnie, nie marnować rzeczy. I nie tracić cjalnymi uciechami doczesności, pozba- by dostrzegały potrzeby innych,
nigdy czasu! wiam się prawdziwej radości, rujnuję„życie nie przeoczały tego, co niepozorne a ważne,
Wszystko jest niepowtarzalne – i czas, w pełni”; te wszystkie delikatne sprawy widziały dalej, niż tylko to, co na pierw-
i istnienie rzeczy. Czas nie cofa się nigdy. i rzeczy, które wymagają czasu, spokoju szym planie,
Nie ma sposobu jego odzyskania. Może i ciszy, zostają zdruzgotane kołami ekspre- by pod moim spojrzeniem inni czuli się
być czas stracony! sowego tempa. dobrze.
Błogosław moje uszy:
8760 godzin liczy rok Jeżeli 8760 godzin nowego roku nie podpo- by potrafiły usłyszeć Twój głos,
rządkuję tylko swoim planom, lecz oddam były wrażliwe na skargę krzywdzonych,
Jak przeżyję je w Nowym Roku 2020? Co one je Bogu, każda z nich może się stać cza- na krzyk ubogich i cierpiących,
przyniosą? Ile uśmiechu i radości, a ile smut- sem pełnym radości, satysfakcji, spełnienia zamknięte na hałas, pomówienia, hejt
ku i łez? Czym mnie zaskoczą? Co zmienią i szczęścia, wzrastania i dojrzewania w czło- i plotki,
w moim życiu? Jak mnie ukształtują? wieczeństwie, bo czasem z Bogiem i dla by dosłyszały także to, co niewygodne
Czasy nie zawsze są jednakowe. Bo każdy Boga. i nieprzyjemne, ale prawdziwe.
czas jest naznaczony swoim szczególnym Błogosław moje usta:
przeznaczeniem. Czas jest mi dany, aby po- Czego życzę sobie i Tobie? by mówiły i świadczyły o Tobie,
szukiwać Boga poprzez konkretną codzien- nie wychodziło z nich nic, co rani i niszczy,
ność, przez znaki Boże ukryte w rzeczach Otóż nie życzę Ci, by wypowiadały słowa leczące,
i wydarzeniach. by nigdy nie dotknęło Cię cierpienie, zachowały w tajemnicy sprawy powierzone
Czas to dar od Boga, aby uczynić z siebie by Twoje przyszłe życie było drogą usła- mi w zaufaniu.
krzew gorejący dla głosu „Ja jestem”. Czas ną różami, Błogosław moje serce:
jest mi dany, aby czynić dobrze – wszystkim byś nigdy nie musiał uronić łzy żalu, by było mieszkaniem Twojego Ducha,
wokół mnie. by nigdy nie dotknął Cię ból… promieniowało ciepłem i nim innych ob-
Wartość mojego życia zależy od tego, Nie, tego wszystkiego Ci nie życzę. darowywało,
czy mój czas wtopiony jest w czas świata, Bo łzy oczyszczają serce, było bogate w miłosierdzie,
a ten w wieczność, która należy do Boga. cierpienie uszlachetnia duszę, dzieliło z innymi radość i cierpienie.
Bo jeżeli zakładam, że czas pomiędzy na- ból i bieda prowadzą nas bliżej Błogosław moje ręce:
rodzinami i śmiercią jest jedynym czasem do Jezusa – Dobrego Pasterza i najlep- by były delikatne i czułe,
danym do mojej dyspozycji, to wtedy trud- szego Terapeuty, trzymając coś nie stawały się kajdanami,
no mi pozbyć się lęku, że może mi umknąć i do Jego i naszej Matki – Maryi, Uzdro- dawały bez wyrachowania
to, co najważniejsze i najlepsze, że jestem wienia chorych. i przyjmowały z wdzięcznością,
stale na fałszywym party, zamiast tańczyć Z głębi serca życzę Ci natomiast: by tkwiła w nich moc pocieszania i błogo-
na „innych weselach”. Jeżeli mój czas za- – byś w swoim sercu zachował stale sławienia.
mknięty jest w granicach doczesności, świetlane wspomnienie każdego boga- Błogosław moje stopy:
tego dnia Twojego życia; by prowadziły mnie po drogach Dobra,
– byś był dzielny w godzinach doświad Prawdy i Piękna,
czenia, kiedy krzyż kładzie się na Twoje kierowały mnie tam, gdzie ktoś na mnie
ramiona i gdy góra, na którą masz się czeka,
wspiąć, wydaje się zbyt wysoka, a światło nie wahały się przed krokami, które są
nadziei niesłychanie daleko; konieczne i decydujące
– by każdy dar i talent, jaki Bóg Ci daje, i doprowadziły mnie do Nieba – Twojego
wzrastał wraz z Tobą, i pomagał Ci wypeł- Ojcowskiego Domu.
niać radością serca tych, których ko- Błogosław mnie,
chasz; wszystkich moich Bliskich
– byś w każdej godzinie miał przyjaciela, i cały świat,
godnego Twojej przyjaźni, któremu Ty, Boże Wszechmocny i Dobry, Wspólnoto
w zaufaniu możesz podać rękę, gdy jest Miłości
ciężko, gdy są złe dni, z którym możesz – Ojcze, Synu i Duchu Święty.
na przekór burzom i nawałnicom zdo- Amen.
bywać szczyty;
– w końcu, by w każdej godzinie radości
i cierpienia był z Tobą przynoszący radość
i otuchę uśmiech Bożego Dziecięcia –
Wcielonej Odwiecznej Miłości i byś był
zawsze blisko Boga!

styczeń / luty 2020 11

MOJE MIASTO WYWIAD Jolanta Łada-Zielke

Poznałam
mojego męża
podczas koncertu kolęd w Polsce
Rozmowa z Camillą Nylund, szwedzko-fińską śpiewaczką, która wykonuje partie
J.Ł.Z.: Pani śpiewa nawet Dvořáka i to po czesku.
sopranowe w operach Wagnera, Beethovena, Verdiego, Straussa, Mozarta, Czajkowskiego C.N.: Nie śpiewam dużo w słowiańskich ję-
i Dvořáka. Gości na najbardziej znanych scenach operowych i w salach koncertowych zykach, choć wykonywałam partię Tatiany
na świecie, jak np. Semperoper w Dreźnie, Staatsoper Hamburg, Staatsoper Berlin, Opera w „Eugeniuszu Onieginie” Czajkowskiego po
w Zurychu, Opera Królewska w Londynie, Opera Wiedeńska, Liceu w Barcelonie, rosyjsku. Staram się wymawiać naturalnie,
Nowy Teatr Narodowy w Tokio, na festiwalach Bayreuth i Salzburgu. Współpracuje nawet jeśli nie znam języka. Pracuję nad tym
z dyrygentami takimi jak Daniel Barenboim, Marek Janowski, Fabio Luisi, Kent Nagano, z nauczycielem śpiewu pochodzącym z da-
Andris Nelsons, Sir Simon Rattle i Christian Thielemann. Jest żoną holenderskiego tenora nego kraju. Ćwiczę też język wokalny, który
Antona Sarisa. brzmi nieco inaczej niż mówiony. W 2008
roku zaśpiewałam po raz pierwszy „Rusałkę”,
Bayreuther Festspiele/Enrico Nawrath a obecni na przedstawieniu Czesi pochwalili
mnie za wymowę.
J.Ł.Z.: Jest pani sopranem liryczno-dramatycz- się dużo imprez muzycznych. W każdym więk- J.Ł.Z.: Śpiewała pani w „Missa Solemnis” Be-
nym. Kiedy ja uczyłam się śpiewu, traktowano szym mieście w Finlandii działają profesjonal- ethovena z towarzyszeniem Hambuger Sym-
osobno te dwa rodzaje głosu. ne orkiestry i zespoły. Nasz kraj nie ma wielu phoniker w Elbphilharmonie w Hamburgu.
C.N.: W krajach niemieckojęzycznych taki mieszkańców, ale życie muzyczne nie koncen- Jak odebrała pani akustykę sali koncertowej?
głos nazywany jest „młodzieńczo-dramatycz- truje się tylko w stolicy. C.N.: Ludzie często mnie o to pytają (śmiech).
nym”, a we Włoszech „lirico-spinto”. Ma jasną J.Ł.Z.: Czy po debiucie w roli Elżbiety w „Tann- Oczywiście, że śpiewa się tam fantastyczne.
barwę, ale jest mocny i są takie partie, w któ- häuserze” w Bayreuth 2011, próbowano „za- Zresztą znam osobiście pana Toyotę z Kato-
rych można to pokazać, np. w „Ariadnie na szufladkować” panią jako śpiewaczkę wagne- wic, gdzie też zaprojektował salę koncertową.
Naxos” Straussa. Partie wagnerowskie są nie rowską? Z drugiej strony Elbphilharmonie jest niebez-
tylko liryczne, ale dysponują też pewną dra- C.N.: Nie doświadczyłam tego osobiście. Wy- pieczna, bo tam słychać dosłownie wszystko,
matycznością. To samo można powiedzieć konuję szeroki repertuar niemieckojęzyczny pojedyncze dźwięki, głosy i instrumenty. Trud-
o Leonorze w „Fidelio” Beethovena i operach i cieszę się, że mój głos pasuje do ról Wagne- no stworzyć wspólne brzmienie, o wiele trud-
włoskich. Mój głos przez długi czas był lirycz- ra, bo nie wszystkie soprany nadają się do niej niż w klasycznej sali koncertowej.
ny, potem rozwinął się w dramatyczny, co bar- tego. Znam wystarczająco dobrze język nie- J.Ł.Z.: Jakie doświadczenia zebrała pani w Ka-
dzo mi się przydaje, zwłaszcza jak śpiewam miecki. Są śpiewacy wagnerowscy, którzy nie towicach?
z orkiestrą. Ale staram się zachować liryczną mówią po niemiecku, ale ja chcę rozumieć, C.N.: Podziwiam, że w tak krótkim czasie
barwę, bo jako sopran prawie zawsze gram o czym śpiewam. Język był też ważny dla Wa- można tam było zbudować salę koncertową
role młodych dziewcząt. gnera, który sam pisał libretta swoich oper. o tak doskonałej akustyce. W Katowicach
J.Ł.Z.: Czy Wagner jest bardziej popularny pani Niestety, ludzie lubią umieszczać śpiewaków śpiewałam dwa razy, w VIII Symfonii Gusta-
ojczyźnie niż Verdi albo Puccini? w tych „szufladach”, o których pani mówi. va Mahlera i „Cztery ostatnie pieśni” Ryszar-
C.N.: Tak, fińscy melomani kochają Wagne- Trzydzieści lat temu tak nie było, śpiewało da Straussa, które wykonywałam również
ra, choć wystawia się u nas też operę włoską. się wszystko i nikt nikomu nie przyczepiał w Warszawie. Miałam też okazję posłuchać
Ostatnio w Helsinkach wyprzedano bardzo etykiet. Na przykład Birgit Nilsson śpiewała z widowni jednego z koncertów. Wiele lat
szybko bilety na „Pierścień Nibelunga”. Ja po- oprócz Wagnera także Mozarta i operę wło- temu śpiewałam we Wrocławiu, pod dyrek-
chodzę z miejscowości Vaasa, gdzie odbywa ską. Szkoda, że dzisiaj ludzie lubią dzielić cją Jana Ślęka, który właśnie wtedy otrzymał
śpiewaków w zależności od repertuaru. Nagrodę Miasta Wrocławia. W Polsce pozna-
łam mojego męża, który wtedy był baryto-
nem, dziś jest tenorem. W styczniu 1998 r.
odbył się w Zabrzu uroczysty koncert kolęd,
w reprezentacyjnej sali, w której swego cza-
su śpiewali Monserat Caballe i Jose Carreras.
Polska nie należała jeszcze wtedy do Unii
Europejskiej, ale brali w nim udział śpiewacy
z prawie wszystkich krajów europejskich.
Ja reprezentowałam Finlandię, mój mąż
Holandię i tak się poznaliśmy.
J.Ł.Z.: Jak często występujecie razem?
C.N.: Od czasu do czasu mamy wspólne kon-
certy o określonej tematyce, np. „Wieczna mi-
łość” i wybieramy pasujące do niej arie i duety.
Występy przeznaczone są dla ludzi mniej obe-
znanych z muzyką klasyczną, ale ich reakcje są
bardzo pozytywne.
J.Ł.Z.: Dziękuję za rozmowę.

12

Bal Maskowy u Belzebuta AKTUALNOŚCI SZTUKA PRZEDE WSZYSTKIM
Otolia hr. Kraszewska, Jan Rosen z magnifiką, Muzeum w Radomiu

Otolia hr. Kraszewska, Bal Maskowy u Belzebuta. Akwarela obecnie znana jest jedynie z fotograficznej reprodukcji, która
znajduje się w zbiorach ikonograficznych Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

ów żuraw z legendy, który broni się przed
snem. Jeżeli zaśnie, to wypuści kamień,
który mu pewnie spadnie na nogę i go
obudzi.

WAkademii Sztuk Pięknych i w malar- Drzwi zamyka jak łańcuch zwinięty w pre- obrazach. Do tego pewnie nawiązuje biała
skich szkołach prywatnych w Mona- celek wąż. Wejścia pilnuje też dwóch mala- lilia – symbol niewinności, którą włożyła
chium w XIX wieku kształcili się również rzy. Po prawej stronie z pince-nez Zdzisław w rękę malarza autorka akwareli, Otolia
artyści z ziem polskich. Mówi się o nichpolscy Piotr Jasiński, po lewej – Ludwik Kurella, Kraszewska. W życiu codziennym ciągnęło
monachijczycy. Duchowymi przewodnika- który pochylony nad wielkim arkuszem Czachórskiego na inne brzegi, bez atłaso-
mi artystycznej bohemy byli Józef Brandt papieru robi notatki gęsim piórem. Jednak wych sukien…
i Alfred Wierusz- Kowalski. to nie goście przyciągają ich spojrzenia. Otolia hr. Kraszewska, córka Włodzimie-
Nasi artyści uczyli się i pracowali pilnie. Z dyskretną ironią patrzą na swojego ko- rza hr. Kraszewskiego. Został on zesłany
Ale także umieli i lubili się bawić. Spotka- legę malarza Władysława Czachórskiego. wraz z rodziną do Tambowa za Uralem
nia w gościnnym domu Brandta kończyły Omdlały, z głową zadartą do góry, leży on za udział w przygotowaniach do Powsta-
się nieraz wielkim wspólnym śpiewem, na kanapie z białą lilią niewinności w ręce. nia Styczniowego na Wołyniu. Po jego
któremu akompaniował na fortepianie Z omdlenia starają się go ocucić dwie pa- śmierci w roku 1866 Otolia wraz z matką
sam Mistrz. Jeden z takich wieczorów nie – Helena Brandtowa, okryta wielką fu- i siostrą przeniosła się do Odessy. Uczyła
wspomina malarz batalistyczny Jan Rosen: trzaną peleryną, oraz białoskrzydły Anioł się u słynnego rosyjskiego malarza Iwana
„Trunki były godne, więc improwizowa- w ślicznej sukience, który podaje mu lody Ajwazowskiego. W roku 1885 przyjechała
liśmy jeden przez drugiego – Boże ratuj! na srebrnej łyżce. To autorka akwareli – razem z babcią Emilią Mazewską do Mo-
Szkoda, że wywietrzały mi z głowy te pło- Otolia hr. Kraszewska. Na plecach Anioła nachium. Kontynuowała naukę w szkole
dy poetyckiej weny urżniętych malarzy. siedzi, o dziwo, włochate zwierzątko, coś malarskiej Franza Roubauda. Jej mocną
Na zakończenie Brandt huknął: «Bardzo pośredniego między szczurkiem a lisem stroną był przede wszystkim rysunek,
wam dziękuję, żeście mi śpiewali, znać, i równie ciekawie jak wszyscy obecni kon- zwłaszcza satyryczny, i ilustracja. Wiel-
żeście Polacy – boście fałszowali!»”. templuje słabości artysty. ką popularnością cieszyły się malowane
Koniec XIX wieku. Schwabing, centrum Piękna scena! Ale to jeszcze nie wszystko. przez nią wachlarze, tapety i ekslibrisy.
artystycznej bohemy, mimo późnej go- Spod kanapy, na której leży omdlały wy- Zdzisław Piotr Jasiński jest dzisiaj wła-
dziny tętni życiem. Jest czas karnawału. borny malarz salonowych wnętrz i pięknych ściwie zapomniany. W Monachium stu-
Mroźny lutowy wiatr omiata długie suk- kobiet wystaje smukła nóżka. Widać też diował kilka lat. W roku 1893 wystawił
nie pań śnieżnym pyłem, a przemarznięci rozłożystą spódniczkę z napisem na falba- na Wystawie Światowej w Chicago wspa-
panowie otulają się szczelnie płaszczami. nie calumn... Czyżby chodziło o kalumnię? niały obraz: Nabożeństwo świąteczne,
Spieszą oni na dzisiejszy Bal Maskowy u O jakąś plotkę, która przyprawiła artystę, nagrodzony złotym medalem. Obraz po
Belzebuta. Gazowa latarnia oświetla ciepłą jednego z „trzech potężnych dębów pol- sprzedaży pozostał w Stanach. W roku
klatkę schodową. Służba odbiera wierzch- skiego malarstwa monachijskiego”, jak pisa- 2007 pojawił się na aukcji w San Francisco
nie okrycia, wystrojeni goście zmierzają do ła ówczesna krytyka, o tak wielką słabość? i został sprzedany za sumę 55 tys. dolarów
sali balowej. A tu – niespodzianka! Drzwi Aluzje tej sugestywnej akwareli są już do prywatnych zbiorów. Szkoda, że nie
na taneczny parkiet są zamknięte. Nasi dzisiaj dla nas mało czytelne. Widzimy zakupiło go polskie muzeum. Wnukiem
wyimaginowani goście stoją zaskoczeni. sytuację, widzimy postaci, ale brak nam Jasińskiego był zmarły w 2002 roku znany
Podziwiają piękne malowidło nad wyso- wejściówki na ten pełen obietnic Bal rysownik Szymon Kobyliński.
kimi drzwiami – wielkiego pawia. Jego Akwarelowy. Równie jak nasi wyimagino-
piękny ogon mieni się kolorami tęczy. Stoi wani goście nie możemy także wejść na
na jednej nodze, a w drugiej trzyma coś Bal Maskowy u Belzebuta.
okrągłego, co na dobrą sprawę mogłoby Na satyrycznej akwareli widzimy kilka po-
być armatnią kulą. Paw nie ma jednak staci. Są to m.in.:
złych zamiarów. Stoi jedynie na straży, jak Władysław Czachórski – bohater karykatu-
ry był przede wszystkim malarzem pięknych
kobiet, bardzo popularnym w Niemczech.
Piękne i strojne damy wielbił Czachórski, jak
sugerują ploteczki z tamtych lat, głównie na

Ewa Klaputh

– absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1972-1986 redaktorka
w Państwowym Instytucie Wydawniczym. Od roku 1986 mieszka w Monachium.
Pracowała w Państwowej Bibliotece Bawarskiej. Współpracowała z Radiem Wolna
Europa oraz czasopismami emigracyjnymi. Współautorka obszernej publikacji
dokumentującej polskie więzi z Bawarią pt.„Polskie Orły, Bawarskie Lwy”.

styczeń / luty 2020 13

POLSKIE ŚLADY W MONACHIUM

Wielu z nas spędza szmat czasu w bawarskiej metropolii. Spacerując bądź też tylko przemieszczając się
w innych celach, przemierzamy ogromne przestrzenie grodu nad Izarą i nie przypuszczamy nawet,
że w tym odległym od naszej Ojczyzny mieście znajduje się wiele miejsc, które różnymi wydarzenia-
mi wplotły się w zawiłą historię Rzeczypospolitej.

Julian Chorążycki Marek Prorok

– człowiek z odwagą we krwi różnią się w szczegółach, ale są zgodne co
do tego, że to Chorążycki był inicjatorem
WMonachium spędził okres studiów. zakończeniu pracował jako lekarz w okupo- powołania Komitetu Organizacyjnego bę-
Nie jest znany powód, dla którego wy- wanej Warszawie. Prawdopodobnie w 1940 dącego tajną organizacją mającą na celu
brał właśnie stolicę Bawarii. Z pochodzenia roku znalazł się w warszawskim getcie, skąd wywołanie zbrojnego powstania i umożli-
był Żydem, z wyboru Polakiem i katolikiem. podczas akcji Rainhard został wywieziony wienie masowej ucieczki więźniów. Powsta-
Jego rodzice byli wyznania mojżeszowego, do obozu w Treblince, gdzie prowadził izbę nie Komitetu datowane jest na przełom
a on sam, już jako dorosły człowiek, podjął chorych. lutego i marca 1943 roku, a w jego skład
decyzję o przejściu na chrześcijaństwo. Uro- wchodzili: Ze’ew Kurland, Želomir „Želo”
dził się w 1885 roku w Szawlach na Litwie. Treblinka Bloch, Israel Sudowicz oraz Władysław Sal-
Jako dziecko przeniósł się z rodzicami do zberg. Plan powstania przewidywał podpa-
Warszawy, gdzie podjął naukę w gimna- Początkowo w Treblince znajdował się tyl- lenie wszystkich zabudowań, wspólny atak
zjum. Podczas rewolucji w roku 1905 brał ko karny obóz pracy. W połowie 1942 roku na załogę i masową ucieczkę więźniów.
czynny udział w strajku szkolnym, co skoń- w ramach tak zwanego ostatecznego roz- Zakładano, że ocaleni więźniowie sforsują
czyło się relegacją ze szkoły. Na szczęście wiązania kwestii żydowskiej, wybudowano Bug i przyłączą się do oddziałów partyzanc-
udało mu się ukończyć Gimnazjum Peters- w jego pobliżu obóz zagłady. Pierwszy trans- kich działających w lasach białostockich.
burskie i po maturze znalazł się na mona- port trafił do obozu zagłady w dniu 23 lipca Niezbędną broń planowano ukraść na war-
chijskim Uniwersytecie Ludwika Maksymi- 1942 roku – byli to Żydzi z getta warszaw- towniach, a także – wykorzystując pieniądze
liana, gdzie rozpoczął studia medyczne. skiego. W okresie późniejszym przyjeżdżały i kosztowności zgromadzone po zamordo-
W roku 1910 uzyskał dyplom lekarski, pisząc tu transporty z innych okupowanych krajów wanych Żydach – zakupić ją od pilnujących
pracę dyplomową na temat stwardnienia Europy. Więźniowie przebywający w obozie obozu ukraińskich strażników. W pierwszej
rozsianego. Po studiach wrócił do Warsza- zdawali sobie sprawę z tego, że jedynym spo- połowie kwietnia 1943 roku wizytujący
wy, gdzie zdał państwowy egzamin lekarski sobem na wydostanie się z obozu jest zbrojne izbę chorych zastępca komendanta obozu
i uzyskał prawo wykonywania zawodu, po- powstanie. Dawało ono szansę na ucieczkę SS-Untersturmführer Kurt Franz odkrył przy-
dejmując pracę w jednym z warszawskich lub na godną śmierć w walce. Obozowe losy padkiem u doktora Chorążyckiego pienią-
szpitali. Jako lekarz wybrał specjalizację doktora Juliana Chorążyckiego znane są dzię- dze zgromadzone na zakup broni. W myśl
otolaryngologiczną. ki powojennym przekazom kilku więźniów, prawa obozowego przechowywanie kosz-
którzy przeżyli obóz. Obozowe relacje Sta- towności karane było śmiercią. Chorążycki
Lekarz i żołnierz nisława Kona, Samuela i Berka Rojzmanów, rzucił się na Franza i doszło do bójki, w trak-
Samuela Willenberga oraz Richarda Glazara cie której starszy (i niższy) lekarz nagle osu-
W Warszawie zastał go wybuch pierwszej nął się na podłogę. Esesman podejrzewając,
wojny światowej i powołanie do służby że więzień zażył truciznę, zastosował brutal-
wojskowej w Armii Rosyjskiej. Jako lekarz ne płukanie żołądka, a gdy nie przyniosło
pełnił służbę w różnego rodzaju szpitalach skutku, wściekły Franz zwołał nadzwyczajny
wojskowych. Po odzyskaniu przez Polskę apel i kazał dla postrachu przewiesić ciało
niepodległości podjął służbę w Wojsku Pol- lekarza przez kozła i wymierzyć mu 50 ba-
skim w stopniu kapitana. Brał czynny udział tów. Wersje naocznych świadków różnią się
w walkach podczas wojny bolszewickiej. Był nieco, ale jedno jest pewne, Julian Chorą-
naczelnym lekarzem najpierw w drugim, życki zmarł nie ujawniając tajemnic obo-
a następnie w trzecim pułku piechoty zowej organizacji. Dzięki temu powstanie
Legionów, komendantem szpitala po- w Treblince wybuchło ostatecznie 2 sierp-
lowego nr 103 oraz dowódcą kompanii nia 1943 roku i zakończyło się połowicznym
sanitarnej przy 2 Dywizji Piechoty Le- sukcesem. Spalono wiele elementów infra-
gionów. W roku 1922 został zdemobilizo- struktury obozowej, a spośród około 840
wany, pozostając w dyspozycji wojska jako więźniów przebywających w obozie ponad
oficer rezerwy. W okresie dwudziestolecia czterystu zdołało zbiec. Większość z nich nie
międzywojennego pracował jako lekarz dożyła jednak wyzwolenia, wojnę przeżyło
w szpitalach, prowadząc równocześnie pry- około 70 spośród uciekinierów z Treblinki.
watną praktykę lekarską. Brał czynny udział
w kampanii wrześniowej 1939 roku, a po jej W 1945 roku, w drugą rocznicę powstania
w getcie warszawskim, doktor Julian Chorą-
życki został pośmiertnie odznaczony Krzy-
żem Walecznych.

14

MOJE MIASTO MIASTO MŁODYCH

Polscy Studenci i Absolwenci w Monachium

studenci-monachium.de

Kręgle z piwkiem

Studencka zima

Na lodowisku Wraz ze spadającymi temperaturami nie Sportowa rywalizacja czekała nas na kręgielni,
zmniejszyła się liczba organizowanych gdzie próbowaliśmy sił w kilku dyscyplinach.
przez nas wydarzeń. Zimą też można w ramach Początkujący i zaawansowani mogli zagrać
naszego stowarzyszenia poznawać nowych w bilard, rzutki, a następnie w główną grę wie-
ludzi i próbować atrakcji sportowych, muzycz- czoru, czyli kręgle. Łącznie rozegraliśmy dwa
nych czy kulinarnych, tyle że częściej pod da- turnieje, gdzie najlepszym kilka razy udało się
chem niż na zewnątrz. trafić „strike’a”, ale oczywiście najważniejsza
Najpierw odwiedziliśmy festiwal folkowej była dobra zabawa.
muzyki irlandzkiej, dobrze się bawiąc w ryt-
Spotkanie czwartkowe mach skocznych kawałków. Na festiwalu Innym sportowym wydarzeniem było wyj-
Szlachetna paczka była dobrze pilnowana czekał nas występ kilku zespołów z Irlandii, ście na lodowisko, gdzie w ramach wieczoru
Szkocji, a nawet Kanady, w tym pokaz trady- disco próbowaliśmy swoich sil na łyżwach
cyjnego tańca irlandzkiego. Z chęcią daliśmy w rytmie muzycznych hitów i kolorowych
się porwać tej atmosferze. świateł. Choć nie zawsze było łatwo utrzy-
Na jednym ze spotkań czwartkowych mie- mać równowagę, w miarę upływu wieczoru
liśmy okazję posłuchać rapowych utworów poprawiała się nasza technika i szybkość jaz-
z nowej płyty jednego z naszych członków dy. Na łyżwy planujemy wybrać się jeszcze w
i dowiedzieć się, jak odbywał się proces jej styczniu i lutym. Dokładne terminy znajdzie-
nagrywania. W trakcie semestru odbywa się cie na naszej stronie.
kilka takich spotkań w czwartki, a ich daty
podawane są na naszym profilu facebooko- Jak co roku w okresie przedświątecznym wy-
wym oraz na naszej nowej stronie interneto- braliśmy się na Weihnachtsmarkt. Tym razem
wej www.studenci-monachium.de. kosztowaliśmy grzanego wina i tradycyjnych
Na ostatnim spotkaniu czwartkowym w tym przysmaków nieopodal Odeonsplatzu, na jar-
roku można było napić się grzanego wina marku średniowiecznym.
i skosztować pysznego ciasta. W czasie tego
wesołego wieczoru pamiętaliśmy także o po- Na czas karnawału przypada, jak co roku,
trzebujących i zebraliśmy datki na Szlachet- nasz słynny bal, który odbędzie się 15 lutego.
ną Paczkę dla jednej z zarejestrowanych na Tegoroczny temat to Walentynki. Serdecz-
oficjalnej stronie rodzin, która została przez nie wszystkich zapraszamy, zarówno pary,
nas wybrana. Cały dochód ze spotkania prze- jak i singli. Informacje o biletach znajdzie-
kazaliśmy na ten cel i wspólnymi siłami udało cie oczywiście na naszej stronie. Planujemy
nam się zebrać ponad 200 euro. Zdołaliśmy za smaczne jedzenie, taneczną muzykę i gry
to zakupić wszystkie artykuły zawarte na liście towarzyskie, Zapowiada się świetna zabawa
potrzeb. Cieszymy się, że mogliśmy sprawić aż do samego rana.
komuś radość i mamy nadzieję, że w przyszłym
roku to powtórzymy. Zainteresowanych od- Wiele się dzieje, więc zapraszamy wszystkich
syłamy na fb, gdzie można przeczytać relację do wspólnych spotkań i zabawy, przypomi-
z wręczania paczek. nając jednocześnie o nowym adresie strony
internetowej Stowarzyszenia: www. studen-
ci-monachium.de
Kinga Kierepka

styczeń / luty 2020 15

MOJE MIASTO LANDSHUT Stowarzyszenie POL-LA Galewskiej oraz psychologa Pana Tomasza
Galewskiego z Kliniki Leczenia Jąkania z War-
Język polski łączy szawy.
Laureatami w I grupie wiekowej były, odpo-
7 listopada 2019 r. w zabytkowych murach Salzstadel w Landshut odbył się II Konkurs wiednio:
Recytatorski dla dzieci i młodzieży z Bawarii. I miejsce – Zuzanna Migacz, II miejsce –
Karolina Fijołek, III miejsce – Zuzanna Kul-
Wydarzenie – podobnie jak w roku ubie- „Język Polski Łączy” – pod takim hasłem 20 backa, wyróżnienie – Jan Fijołek.
głym – wsparła Pierwsza Dama RP, Pani młodych Polaków zaprezentowało utwory II grupa wiekowa przedstawia się następu-
Agata Kornhauser-Duda, przeznaczając na zarówno z klasyki polskiej poezji, jak i nowo- jąco:
nagrody Pióra Polskie z faksymile podpisu czesne, m.in. Michała Rusinka. Dzieci miały I miejsce – Kathrin Schroeter, II miejsce –
oraz składając odręczne gratulacje laure- dowolność w wyborze utworów, a nową Teresa Żółć, III miejsce – Laura Dziaduch.
atom każdej z trzech kategorii wiekowych. kategorią w tej edycji była „Gwara i dialekt Najstarsza laureatka Maria Żółć, oprócz na-
Ponadto konkurs wsparły tak znane wydaw- polski”. W tej kategorii wyróżniony został grody głównej swojej kategorii wiekowej,
nictwa, jak „Znak”, „Nasza Księgarnia”,  „Mu- Stanisław Toczek, który w stroju ludowym zyskała prawo do reprezentowania Polonii
chomor”, „Śląsk”, Polskie Wydawnictwo zaprezentował śląski przekład znanego nam z Bawarii w finale Ogólnopolskiego Kon-
Muzyczne, „Kultura Ludowa” i „Zakamarki”. wszystkim utworu„Kto Ty jesteś”. Tegoroczne kursu Recytatorskiego.
Imprezie patronowali: Konsulat Generalny hasło przewodnie wynikało nie tylko z róż- Organizatorem Konkursu Recytatorskiego
RP w Monachium, IPN – oddział w Pozna- norodności kultur i języków regionalnych, dla Polonii z Bawarii jest Stowarzyszenie POL-
niu, Towarzystwo Kultury Teatralnej, Fun- ale także stało się tematem prelekcji gości -LA z Landshut, a patronami medialnymi są
dacja Niepodległa, Fundacja Edukacji Po- specjalnych, neurologopedy i autorki no- niezmiennie Moje Miasto oraz Cogito dla
lonijnej oraz miasta Szczawnica i Żyrardów. watorskiej metody nauki czytania Pani Ewy Polonii. Kolejna edycja już za rok, 22 listo-
pada 2020 r.
Laureatom serdecznie gratulujemy!

(zdj. Grzegorz Wac-Wenzel)
Sylwia Cieplak

Mikołajki 7 grudnia w Landgasthof Geltinger w Adl-
kofen odbyły się Mikołajki zorganizowane
16 przez stowarzyszenie POL-LA z Landshut.
W oczekiwaniu na najważniejszego gościa

tego popołudnia rodzice przygotowali dla
dzieci przedstawienie teatralne. Autorką
scenariusza do sztuki na podstawie „Opo-
wieści Wigilijnej” Dickensa była Kinga Mi-
gacz ze stowarzyszenia POL-LA. Nie sposób
pominąć zaangażowania w liczne próby nie
tylko członków POL-LA, ale także osób z kie-
rownictwa klubu piłkarskiego FC Albatros
Landshut oraz oczywiście rodziców dzie-
ci biorących udział w Mikołajkach. Stroje,
scenografia, dobór obsady, ruch sceniczny
sprawiły, że grupa 80 dzieci z zaciekawie-
niem obejrzała spektakl. Były to już czwarte
organizowane przez POL-LA Mikołajki. Or-
ganizatorzy co roku dbają o to, by wydarze-
nie miało za każdym razem inny i szczegól-
ny charakter. Zapraszamy za rok!

(zdj. Monika Kalota)

Michał Nowak 

prezes POL-LA Deutsch-Polnischer Verein in Landshut e.V.

styczeń / luty 2020 17

PORADNIK BIZNES

Teraz dystrybucja polskiej prasy

jest bardzo prosta…

Polscy przedsiębiorcy wprowadzili innowacyjne usługi dla polskich sklepów
na skalę międzynarodową.

Małgorzata i Wojciech Rucińscy do prawie 400 punktów sprzedaży detalicz- - Proponujemy wtedy specjalne worki-sejfy,
nej. Dzięki temu Polacy m.in. w Niemczech które można umocować na płocie, furtce
doskonale wiedzą, jak czuje się Polak, który mogą sięgać po nowe wydania gazet i czaso- czy też bezpośrednio na drzwiach wejścio-
układa sobie życie poza granicami kraju. Jak pism w tym samym czasie co rodacy w kraju. wych – tłumaczy Wojciech R. Jest to nowo-
bardzo chce mieć w swoim domu namiastkę - Naszą misją jest to, żeby dla właściciela czesne i innowacyjne rozwiązanie, jakiego
ojczyzny, kontakt z nią i językiem i jak chęt- sklepu handel prasą był przyjemnością. jeszcze nie znają nawet duże firmy kurier-
nie sięga się wtedy po polską prasę i polskie Dlatego chcemy jak najwięcej czynności skie w Niemczech.
produkty. z tym związanych wykonać za niego, zaczy-
To dlatego – mieszkając w Niemczech – nając od odpowiednich nadziałów, wpro- Media społecznościowe
postanowili zająć się sprzedażą polskich gazet wadzaniu nowych tytułów – podkreśla pomagają w sprzedaży
i czasopism. W latach 1994-1996 co niedzielę Wojciech Ruciński. – Sklepy wyposażamy drukowanej prasy
oferowali je pod polskim kościołem w Hano- w odpowiednie regały na czasopisma, do-
werze. Szybko okazało się, że zapotrzebowa- starczamy skrzynie do dostaw nocnych itp. Właściciele firmy wspierają też sprzedaż pol-
nie na prasę z ojczyzny jest bardzo duże. Zadaniem sklepikarza ma być tylko ułoże- skiej prasy, promując tytuły i ciekawe artyku-
- Kiedy w 1996 roku dostaliśmy propozycję nie prasy na półkach według naszych za- ły z czasopism na Facebooku i Instagramie.
odkupienia firmy kolportażowej, istniejącej leceń i po tygodniu zebranie egzemplarzy Wielu odbiorców informacji pyta wówczas,
już od 4 lat na rynku niemieckim, nie waha- do zwrotu. Resztę robimy sami lub robią to gdzie można kupić polskie czasopisma, wte-
liśmy się ani minuty – mówią Małgorzata zaawansowane programy komputerowe. dy dowiadują się, gdzie w okolicy znajdują
i Wojciech Rucińscy, dziś właściciele firmy Świadczymy również usługi cenowania się polskie sklepy i co w nich można nabyć.
Adalmar, dostawcy polskiej prasy oraz pol- czasopism w euro. Klient podaje nam tyl- - Informujemy też sprzedawców, jak od-
skich produktów: kartek okolicznościowych, ko wysokość swojej marży w procentach powiednio układać gazety na półkach, co
kalendarzy, toreb i serwetek papierowych i wszystkie tytuły otrzymuje już z odpo- warto wyeksponować i samemu przeczytać
na terenie Niemiec, Belgii i Holandii. - Żyłka wiednimi cenami detalicznymi w euro. w najnowszych wydaniach – mówi Małgo-
przedsiębiorców, jaka w nas drzemała, do- Prasa to ważny towar w polskich sklepach. rzata Rucińska. - Zachęcamy właścicieli do
prowadziła do ekspansji firmy. Jest ich wizytówką. I choć polska prasa dla prowadzenia własnych fanpage’ów na Face-
Jednak wtedy, w latach 90. minionego wie- właściciela sklepu generuje niewielki pro- booku i udostępniania naszych już przygo-
ku, dopiero zaczynały powstawać polskie cent obrotu w porównaniu do pozostałego towanych postów z myślą o ich, a zarazem
sklepy. Wszyscy uczyli się tego biznesu. asortymentu, to ważne jest to, aby posiadał i naszych, klientach. Codziennie w social
Dla firmy Adalmar od początku jej działalno- go w ofercie i odpowiednio wyeksponował.
ści najważniejsze było to, by Polacy mieszka- W ten sposób przyciąga klientów, którzy ku-
jący za granicą mieli łatwy dostęp do polskiej pują też inne artykuły.
prasy, a sprzedające ją sklepy otrzymały jak
najlepsze udogodnienia w handlu. Sklep zamknięty?
Są skrzynie i worki-sejfy
Lider
dostarcza prasę Często dostawa czasopism i innych pro-
do prawie 400 sklepów duktów polskich dociera w nocy. Sklepy są
wtedy zamknięte. Ale i tu dostawca prasy
Po 23 latach działalności Adalmar zajmu- proponuje kilka rozwiązań, jednym z nich
je dominującą pozycję dystrybutora prasy są metalowe skrzynie, które stosowane są
polskiej w Europie Zachodniej. Jako jedyna od dawna. Co, jeśli ktoś nie ma miejsca na
firma dostarcza prasę dwa razy w tygodniu taki sprzęt?

1188

PORADNIK BIZNES

mediach prezentujemy okładki czasopism, dystrybucji prasy – wyszczególnia Wojciech - Dzięki temu klienci, którzy chcą się całko-
które się ukazały w Polsce. Klient, który obser- Ruciński. – Pozyskanie funduszy nie było wicie odciążyć od obsługi stoiska z prasą,
wuje nasze posty na Instagramie czy Facebo- łatwe. Wymagało udowodnienia, że sys- mają taką możliwość. Dotyczy to przede
oku, widzi jeszcze przed wyjściem z domu do tem będzie innowacyjny. Zaangażował wszystkim dużych sklepów, w których wła-
sklepu, co się ukazało i jakie tematy porusza- się w to nasz cały zespół. Wydział Techno- ściciel nie jest już w stanie zapanować nad
ne są w poszczególnych czasopismach. A że logii Politechniki Koszalińskiej wydał po- tytułami, liczbami zamawianych, otrzyma-
rozwozimy czasopisma najszybciej, czytelni- zytywną opinię o innowacyjności naszych nych i zwracanych egzemplarzy. Robi to za
cy mogą mieć pewność, że w sklepach, do rozwiązań, ściśle związanej z inteligentną niego system, a zadaniem personelu sklepo-
których dostarczamy prasę, znajdzie nowe technologią zintegrowanego zarządzania wego jest tylko wyłożenie towaru na półki
wydania. kolportażem prasy. i przygotowanie zwrotów według wcześniej
Chodzi o udoskonaloną usługę kolportażu otrzymanego formularza – tłumaczą właści-
Trzy prasy (systemy dystrybucji prasy, komple- ciele firmy Adalmar. - Wyjątkiem są tu klienci,
innowacyjne systemy tacji i obsługi zwrotów), „Inteligentna pacz- którzy od początku handlują tylko prasą np.
dystrybucji prasy ka” – to zintegrowany system logistyczny pod polskimi kościołami, i nadal wolą sami
kompletujący i zliczający zawartość paczek, zamawiać, nanosić zmiany. Oni wciąż mają
- W 2018 roku, dzięki dofinansowaniu z Unii a „Auto-zwrot” – usługa gromadzenia i od- taką możliwość.
Europejskiej, wdrożyliśmy trzy innowa- bioru paczek, zintegrowana ze zliczaniem
cyjne na skalę międzynarodową systemy i raportowaniem. Nie trzeba już
poświęcać czasu
na pracochłonne
czynności

Warto jednak zauważyć, że po zastosowaniu
nowego systemu o nazwie Adalware licz-
ba sprzedawanych czasopism w sklepach
znacznie się zwiększyła. Człowiek nie jest
bowiem w stanie sam analizować poszcze-
gólnych liczb, tytułów, mutacji czasopism
i wielu innych składowych, które wpływają
na wielkość sprzedaży. System jest udosko-
nalany, by dawać coraz większe efekty.
- Ponieważ dystrybuujemy kilka tysięcy ty-
tułów, czasami samo znalezienie jednego
z nich na półce w sklepie przy kompleto-
waniu zwrotów może być trudne. Dlatego
pracujemy nad wprowadzeniem specjalnej
aplikacji na smartfony i tablety, której bę-
dzie można używać do zbierania zwrotów

styczeń / luty 2020 19

PORADNIK BIZNES kompletne rozliczenia i mogą dane w nich Tak samo jest w przypadku papierowych
zawarte wczytać w swój system, a następ- kartek okolicznościowych. Wiadomość SMS,
na podstawie wyświetlanych okładek cza- nie wystawić faktury sklepom-klientom. e-mail z życzeniami dla kogoś bliskiego nie
sopism, co ułatwi ich szybsze znalezienie – Czy firma ma jakieś rozwiązanie dla tych, zastąpią nigdy tradycyjnej kartki. Wysłanie
dodaje W. Ruciński. - Dzięki tym wszystkim którzy w pobliżu nie mają polskiego skle- życzeń na papierze świadczy o tym, że sza-
unowocześnieniom wyspecjalizowaliśmy pu? Oczywiście, w takich przypadkach nujemy bliską nam osobę. Wiele osób uważa,
się w obsłudze klientów hurtowych i obsłu- możliwa jest wysyłka prasy w formie pre- że przekazywanie tych samych słów za po-
gujemy firmy, które do tej pory same spro- numeraty. mocą komórki (aplikacja zrobi to za nas) do
wadzały prasę z Polski. Korzystając z naszej - Współpraca z Deutsche Post sprawia, że każdy wszystkich z biblioteki w telefonie, jest mało
oferty nie muszą się już martwić transportem Polak mieszkający nawet w najbardziej oddalo- wartościowe.
i zajmować się żmudnym - i przez to drogim -
procesem nadziału prasy, rozliczaniem dostaw
i zwrotów.

O co tu chodzi? Jak wyjaśniają właściciele, nym miejscu w Niemczech, może otrzymywać - Zadanie sobie trudu, czyli kupienie, wypisa-
jeszcze przed wyjazdem firmowego auta swoje ulubione czasopisma bezpośrednio do nie i wysłanie kartki wydrukowanej, jest czymś
klient dostaje od nich na maila plik, który skrzynki pocztowej – tłumaczy M. Rucińska. dużo bardziej osobistym i szanowanym.
można wczytać w prawie każdy program fi- Widzimy nawrót do tej formy wysyłania ży-
nansowy, księgowy, kasowy. W pliku zawarta Nadal czytają czeń i co roku odnotowujemy wzrost sprze-
jest aktualna cena, kod kreskowy, dokładna tradycyjną prasę daży kartek okolicznościowych – zauważają
nazwa tytułu, liczba egzemplarzy itp. i wysyłają nadal kartki Małgorzata i Wojciech Rucińscy. – Nie wszystko
Cena może się zmienić i właściciel lub personel, zatem, co nowe, musi okazywać się lepsze.
który korzysta z czytników kodów kreskowych Wiele osób zadaje pytanie, czy papierowe
w sklepie na kasach, może tego nie zauważyć wydania czasopism przetrwają próbę czasu.
i źle nabijać ceny. Dzięki wspomnianemu roz- Biorąc pod uwagę fakt, że Adalmar dostarcza
wiązaniu, można zautomatyzować proces i nie coraz więcej prasy, można mieć pewność, że
trzeba pilnować zmian. Jeśli nawet nie wczyta Internet nie spowoduje zniknięcia papiero-
się ich w system, to już przed dostawą dociera wych tytułów z półek.
informacja, że cena się zmieniła. Kilka lat temu Newsweek wycofał formę
Tak samo klienci hurtowi, którym firma drukowaną i przeszedł tylko na e-wydania.
dostarcza gazety z podziałem już na po- Widząc jednak spadającą sprzedaż, powrócił
szczególne sklepy, przed dostawą dostają szybko do formy gazety drukowanej.
Wielu czytelnikom wydania papierowe koja-
20 rzą się z relaksem, przyjemnością, a czytanie
na ekranie z pracą, krótkimi informacjami,
czymś obowiązkowym. Podobnie uważają
właściciele Adalmaru.
- Nie wyobrażamy sobie urlopu, długich jesien-
nych wieczorów bez gazet – mówią Małgorza-
ta i Wojciech Rucińscy. - Czasopisma to nasza
pasja i misja życiowa. Wolimy druk na papie-
rze niż czytanie na smartfonie czy tablecie,
także dlatego, że jak stwierdzono naukowo
psuje to wzrok i źle wpływa na mózg.

FACHANWÄLTIN für INSOLVENZRECHT

POMOC W ZAKRESIE

- upadłość (Insolvenz)

- restrukturyzacja firm

- mediacja z Finanzamtem (np.kontrola, niejaśnosci podatkowe)

- pomoc w sytuacji zakazu prowadzenia firmy (tj. Gewerbeuntersagung)

- pozasadowa regulacja zadłużenia (z możliwością umożenia do 50% długu) Carola Bertram
- negocjacje z wierzycielami Fachanwältin für Insolvenzrecht
- odzyskiwanie należności
20 lat doświadczenia

- prawo bankowe Steinsdorfstr. 10, München,
po polsku w pon, wt. i czw. 9.00 - 14.00 lub 01777870921 tel. 089 54 84 68 68, Fax: 089 54 84 6867

[email protected]

Übersetzungen & Consulting

INTERSERVICE

Serdecznie zapraszam do korzystania z szerokiej oferty usług
Biura Tłumaczeń i Informacji Agnieszki Miller

Tłumaczenia przysięgłe i zwykłe wszelkich dokumentów i tekstów Biuro Tłumaczeń i Informacji Agnieszka Miller
w zakresie języka polskiego i niemieckiego oraz innych języków świata.
Pisemne specjalistyczne tłumaczenia medyczne, kompetentna asysta Ismaninger Str. 65, 81675 München
tłumacza podczas konsultacji medycznych, leczenia lub terapii.
Tłumaczenia ustne podczas spotkań politycznych i biznesowych, Tel. +49 (0)89 / 688 5005 Mobil: +49 (0)172 / 7743443
konferencji, kongresów, delegacji, negocjacji handlowych, targów Fax +49 (0)89 / 41929022 E-mail: [email protected]
na terenie Niemiec, Austrii, Szwajcarii i Polski.
www.a-miller.de
Asysta i tłumaczenie podczas wizyt w zakładach karnych na terenie
Niemiec.

Pomoc w załatwianiu wszelkich spraw urzędowych w Niemczech oraz
w Polsce (np. transkrypcji aktów stanu cywilnego), udzielanie
informacji dotyczących zawierania związków małżeńskich, nostryfikacji
dyplomów, uznawania zawodów itd.; pomoc w formułowaniu pism
urzędowych i przy wypełnianiu formularzy.
ORAZ
Profesjonalna obsługa biurowa spółek i firm jednoosobowych;
współpraca uwzględniająca szerokie kontakty w zakresie kancelarii
adwokackich oferujących swe usługi w dziedzinach prawa
gospodarczego, pracy, medycznego, karnego, rodzinnego, finansowego
i spadkowego, a także kancelarii notarialnych oraz jednostek doradztwa
podatkowego w Niemczech i w Polsce.

Krystyna Borowska-Wünsch Członek
Izby Adwokackiej
w Warszawie
A D W O K AT i Rechtsanwaltskammer
w Monachium

prawo cywilne, w tym rodzinne, spadkowe, prawo umów, dochodzenie roszczeń prawo pracy
prawo karne wypadki drogowe obsługa podatkowa osób fizycznych i firm
możliwość reprezentowania Państwa w Niemczech jak również stałego lub sporadycznego
reprezentowania Państwa przed wszystkimi sądami i instytucjami w Polsce

Schulstr.10 (U-Bahn Rotkreuzplatz) . 80634 München
Tel. 089 13038628 . Fax 089 13038627 . Mobil 0172- 9959 216 . E-Mail: [email protected]

styczeń / luty 2020 21

PORADNIK POZNAJ SWOJE PRAWA Maciej Pazur LL.M.

jest adwokatem w Monachium.

Prowadzi porady prawne
w języku polskim oraz niemieckim
w takich dziedzinach jak:

prawo karne
prawo pracy
odzyskiwanie należności
prawo najmu
odszkodowania

Piłeś? Nie jedź! przypadków). Dożywotnie odebranie pra-
wa jazdy nie jest jednoznaczne z zakazem
Z PRAKTYKI ADWOKACKIEJ prowadzenia pojazdu – a jest to bardzo
często mylone przez Polaków. Zakaz prowa-
W dzisiejszym numerze przedstawione zostanie kolejne zagadnienie, z jakim ma dzenia pojazdu (Fahrverbot) dotyczy tylko
do czynienia Kancelaria Pazur. Zagadnienie to dotyczy prowadzenia samochodu po drobnych wykroczeń, np. gdy mamy 0,4 lub
spożyciu alkoholu. Niestety, zaobserwować można duży procent naszych rodaków, 0,6 promila i nie stwarzamy zagrożenia. Za-
którzy w Niemczech poruszają się pod wpływem alkoholu. Jazda pod wpływem kaz trwa maksymalnie trzy miesiące, po tym
alkoholu jest w Niemczech tak samo nietolerowana i karana jak w Polsce. Porównując okresie od razu możemy prowadzić pojazd.
obydwa Państwa należy stwierdzić, że kary w Polsce są bardziej dotkliwe finansowo, Natomiast przy dożywotnim odebraniu
natomiast w Niemczech bardziej dokuczliwe. prawa jazdy całkowicie i ostatecznie tra-
cimy prawo do jazdy na terenie Niemiec.
1 Dopuszczalne stężenie Od 1.1 promila – całkowita niezdolność do Nawet polskie prawo jazdy traci moc praw-
alkoholu we krwi prowadzenia pojazdu. Grozi wysoka kara fi- ną w Niemczech. Okres dziewięciu czy dwu-
nansowa i utrata prawa jazdy. nastu miesięcy, który jest równocześnie za-
Jak pokazuje powyższa informacja, nie tylko sądzany, jest jedynie informacją dla urzędu
Ciekawostką jest fakt, że w Niemczech po zawartość promili we krwi jest ważna, ale komunikacyjnego, kiedy może wydać ko-
raz pierwszy granice dopuszczalnego stę- również to, jaki wpływ na prowadzenie po- lejne zezwolenie. Tak więc, gdy otrzymamy
żenia alkoholu we krwi (czyli „dopuszczal- jazdu miał alkohol. nakaz karny, a prowadziliśmy pojazd po
ny promil”) wprowadzono dopiero w 1953 spożyciu alkoholu, najprawdopodobniej
roku. Granica ta wynosiła wtedy 1,5 promi- 2 Praktyka adwokacka straciliśmy prawo jazdy do końca życia. By
la. Oznacza to, że kierowcy mogli w latach uzyskać to prawo na nowo, trzeba złożyć
pięćdziesiątych bez żadnych konsekwencji W praktyce adwokackiej można zaobserwo- wniosek o zezwolenie i dopiero po otrzy-
prowadzić pojazdy, mając we krwi ponad wać, że prawie zawsze, gdy Klient ma powy- maniu pozytywnej pisemnej decyzji admi-
1 promil alkoholu. żej 0,5 promila policja w protokole wpisuje nistracyjnej, możemy znów prowadzić po-
„niepewną jazdę”. Obrona tu jest bardzo jazdy w Niemczech. By z kolei taką decyzję
Dzisiaj ustawodawca niemiecki rozróżnia trudna. Zeznania policjanta są zeznaniami otrzymać, trzeba pozytywnie zdać testy
nie tylko granice dopuszczalnego stężenia świadka, a my jako osoby kierujące pojaz- psychologiczne, które są nie lada wyzwa-
alkoholu we krwi, ale również kary i sankcje dem pod wpływem alkoholu, mamy status niem (MPU).
uzależnia od tego, czy alkohol realnie wpły- oskarżonego. To niestety oznacza, że w ta-
nął na jakość jazdy kierowcy (tzw.„niepewna kim przypadku „słowo przeciwko słowu” 5 Podsumowanie
jazda” kierowcy, spowodowana alkoholem). wygrywa policjant.
W uproszczeniu, prawo niemieckie można Niestety w Niemczech, a w szczególności
w tej kwestii podsumować w następujący 3 Typowe kary w Monachium, wyżej wymienione informa-
sposób: cje dotyczące promili w praktyce są surowiej
Jeśli chodzi o sankcje, to z reguły nie są to interpretowane niż to jest zapisane w usta-
Do 0,3 promila – z reguły nie ma sankcji. mandaty wydane przez policję, tylko kary wie. Z reguły Klienci, którzy mają powyżej 0,5
zasądzone przez prokuratora. Najczęściej promila, nie dostają mandatu, tylko od razu
Od 0.3 do 0.5 promila – z reguły nie ma prokurator wysyła nakaz karny (Strafbefehl) karę grzywny zasądzoną przez prokuratora.
sankcji. Wyjątek: Niepewna jazda (np. jazda i nakazuje zapłatę kary pieniężnej (Geld- Razem z karą grzywny najczęściej spotyka-
wężykiem, opóźnienie reakcji wynikające ze strafe) oraz pozbawia oskarżonego prawa ną sankcją jest dożywotnie pozbawienie
spożycia alkoholu, brawurowa jazda). Grozi do jazdy, ustalając równocześnie okres, np. prawa do jazdy. Dlatego najlepszą i najsku-
wtedy wyższa kara finansowa i utrata prawa dziewięciu miesięcy, w którym oskarżony nie teczniejszą obroną jest zasada obowiązują-
jazdy. może wyrobić sobie nowego prawa jazdy. ca na całym świecie: Piłeś? Nie jedź!
Od 0.5 promila do 1.09 promila – wykrocze-
nie. Ustawa przewiduje mandat od 500€ do 4 (pDFroüażhwyrawerjosatcznhdieyeinoednetbzruagn)ie Kanzlei Pazur
1500€, punkty karne oraz zakaz prowadzenia Rechtsanwalt Maciej Pazur LL.M.
pojazdu od 1 miesiąca do 3 miesięcy. Wyjątek: Dożywotnie odebranie prawa jazdy jest zde- Trappentreustr. 42
Niepewna jazda (np. jazda wężykiem, opóź- cydowanie najczęstszą sankcją, z jaką spo- 80339 München
nienie reakcji wynikające ze spożycia alkoholu, tyka się Kancelaria (ponad 90% wszystkich Tel. 089/740 53 362
brawurowa jazda). Grozi wtedy wyższa kara Fax: 089/ 999 36 249
finansowa i utrata prawa jazdy – kara najczę- [email protected]
ściej spotykana. www.kanzlei-pazur.de

22

TŁUMACZ Grażyna Szkultecka (M.A.)

P R Z Y S I Ę G ŁY Herzog-Wilhelm-Str. 21
języka polskiego i niemieckiego 80331 München
Tel: 089 / 86 36 98 32
wieloletnie doświadczenie Fax: 089 / 97 89 51 24
teksty ekonomiczne, prawnicze, urzędowe
świadectwa i inne dokumenty Godziny otwarcia:
uwierzytelnienia wtorki 8.30 - 20.00
tłumaczenia ustne środy 8.30 - 15.00
czwartki 8.30 - 20.00
Anna Reißig piątki 8.30 - 15.00
pierwsze soboty miesiąca
Altstadt 105, 84028 LANDSHUT 12.00 - 17.00
Tel./Fax: 0871 / 97 50 44 59
Mobil: 0170 / 2 44 09 69 Inne terminy
E-Mail: [email protected] po telefonicznym uzgodnieniu
www.polnisch-niemiecki.com
Kancelaria Podatkowa
The Word Prodigy - Ewa Bembnista
doradztwo podatkowe
TŁUMACZENIA I POMOC W FORMALNOŚCIACH
księgowość
TŁUMACZ
PRZYSIĘGŁY ADRES: sporządzanie zeznań
podatkowych
j. polskiego Werner-Eckert-Str. 4 korespondencja
i niemieckiego 81829 München z urzędami skarbowymi
[email protected]
Kapellenstr. 25, Tel.: 089/99936501
82008 Unterhaching Fax: 089/99936502

Dojazd Terminy po telefonicznym www.steuerberater-madzarow.de
(15 min. od centrum Monachium): lub mailowym uzgodnieniu
S3, kierunek Holzkirchen,
przystanek Unterhaching Łukasz Sowada BrokerGeprüfter Versicherungsfachmann IHK

015777453603 ubezpieczeniowy
[email protected]
PORADY
TŁUMACZENIA: uwierzytelnione zwykłe ustne i pisemne we I INFORMACJE
wszystkich zakresach DOTYCZĄCE
DORADZTWO I POMOC W URZĘDACH: wnioski na Kindergeld Harz UBEZPIECZEŃ
IV (zasiłek na utrzymanie) mieszkania socjalne uznanie kwalifikacji
zawodowych itp. dofinansowanie do kursów języka niemieckiego Thalkirchner Str.184, 81371 München OC firm
wypełnianie formularzy sporządzanie pism urzędowych Tel.: 089 41 41 41 351 OC prywatne
TŁUMACZENIA MEDYCZNE: w szpitalach podczas badań i zabiegów komunikacyjne
wypełnianie formularzy tłumaczenie dokumentacji medycznej Mobil: 0176 104 224 97 emerytalne
doradztwo w wyborze odpowiedniej kliniki i specjalisty Fax: 089 41 41 41 352 na życie
INNE: tłumaczenie podczas egzaminu na kartę wędkarską zdrowotne
[email protected] wypadkowe
www.wordpro.eu

Nauka jazdy

Perlacherstr. 67
81539 München

Giesing

PKW-LKW-KRAD

FAHRSCHULE BATYRA

tel.: 089 69 77 73 74
Mobil: 0176 210 412 79
www.fahrschule-batyra.de

prawo jazdy również w j. polskim w kategoriach:

B - BE - C1 - C1E - C - CE

styczeń / luty 2020 23

POL- KWIAT

EKSPRES KWIATOW Y
KWIATY DO POLSKI

Tel: 07021 86 11 69

Doradztwo prawne w języku polskim i niemieckim
z uwzględnieniem niemiecko-polskich przepisów prawnych

w dziedzinach:

prawa rodzinnego i spadkowego prawa pracy [email protected]
prawa karnego oraz wykroczeń prawa gospodarczego
KWIATYuważa się za najbardziej
prawa ruchu drogowego
elegancką formę okazywania uczuć
Tel.: 0 89 85 63 63 55
DLA jubilatów, solenizantów lub
Müllerstr. 40 www.kanzlei-demacker.de
80469 München [email protected] tak po prostu bez okazji

in Korporation mit KAŻDEGO komu chcemy

Zentrum für Integration pogratulować, podziękować lub dodać otuchy
in Bayern W naszej ofercie między innymi:
Bukiety okolicznościowe + sekt, piwa,
ZIB SPRACHINSTITUT wina lub bomboniera, kawa, maskotka,
kosze kwiatowe, kosze obfitości, wiązanki, wieńce...
Kursy języka niemieckiego w Monachium
TANIO, SZYBKO I SOLIDNIE - ZAPRASZAMY

Kwiaty dostarczamy
także na terenie całych Niemiec oraz innych państw

Kto może uczestniczyć? Kiedy zaczynają się kursy?

W kursach mogą uczestniczyć wszyscy członkowie Unii Kursy zaczynają się co miesiąc. Po zakończeniu kursu
Europejskiej. Wszelkie formalności odnośnie zapisania można przystąpić do egzaminu. Szkoła ZIB jako Centrum
się na kurs są bezpłatnie załatwiane przez naszą szkołę. Egzaminacyjne posiada licencję na wystawianie certyfi-
W przypadku pobierania zasiłku socjalnego, koszty kursu katów TELC. Dodatkowe informacje znajdują się na naszej
mogą być pokryte przez Urząd Migracyjny. stronie www.zib-muenchen.de lub można uzyskać je
telefonicznie pod numerem – 089-444 78 350 (biuro).
Jak długo trwają kursy?
Gdzie uzyskać informacje po polsku?
Kursy odbywają się od 4 do 5 dni w tygodniu po 4 do 5
godzin lekcyjnych w następujących trybach: ZIB - Zentrum für Integration in Bayern

rano (pon. – pt.) 9:30 – 13:45 Mariola Kaczorek
po płudniu (pon. – pt.) 14:00 – 17:15
wieczorem (pon. – czw.) 18:00 – 21:15 Telefon 0176 646 484 07
w weekend (sob. – niedz.) 9:15 – 16:15
W zależności od trybu, kursy trwają od 8 miesięcy do roku.

Gdzie znajduje się szkoła ZIB?

ZIB – Schwanthalerstr. 5, 80336 München.
Hauptbahnhof / Karlsplatz (Stachus)

24

Doradztwo majątkowe –
buduj swoje aktywa!

Ogólna analiza finansów Umów się na spotkanie:
Wycena nieruchomości
Finansowanie nieruchomości MONIKA SUDER
Finansowanie budowy domu
Korzystne rozwiązania podatkowe Tannenweg 57, 80992 Monachium
Analiza i optymalizacja ubezpieczeń Telefon +49 (0) 89/ 54 78 87 26
Ustawowa emerytura Telefaks +49 (0) 89/ 54 78 87 27
Prywatne świadczenia emerytalne Mobil +49 (0) 177 310 000 4
Opieka zdrowotna [email protected]
Opłacalne inwestycje finansowe www.dvag.de/Monika.Suder
Niskooprocentowane kredyty

Deutsche
Vermögensberatung

Vermögensaufbau für jeden!

A D W O K AT Olaf Groborz

Donnersbergerstraße 46, 80634 München; S-Bahn Donnersbergerbrücke U1 Rotkreuzplatz

0 89/13 95 83 72 prawo karne i wykroczeń
0 89/13 95 83 73 prawo pracy
[email protected] praco gospodarcze
prawo ruchu drogowego

oraz
Kindergeld
prawo emerytalne
prawo ekstradycji

Zostań członkiem DAK-Gesundheit - ustawowej kasy chorych w Niemczech

Jesteśmy jedną z największych kas chorych w Niemczech. Zaufało nam ok. 6 milionów osób i jesteśmy z tego dumni!

Oferujemy obowiązkowe ubezpieczenia zdrowotne dla:

Pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w Niemczech

Osób na własnej działaności w Niemczech (Gewerbe)

Członków rodzin ubezpieczonych (Familienversicherung)

W razie choroby oferujemy Państwu infolinię w języku polskim: 0049/ 40 325-325-542 Joanna Gos (Bezirksleiterin)
Infolinia czynna: pniedziałek - czwartek 8.00 -16.00 oraz piątek 8.00 - 13.00 Rosenheimer Str. 145 i. 81671 München
Mobil: 0049/ 151 533-18-616
Zapraszamy do odwiedzenia naszej strony po polsku www.dak.de/polska. Posiadamy formularze w języku polskim.
Zapraszam do kontaktu również firmy, m.in. agencje pracy, które chcą ubezpieczyć swoich pracowników z Polski! Telefon: 0049 89/ 2601049-1103
E-Mail: [email protected]
Chcesz się ubezpieczyć lub zmienić dotychczasowa kasę chorych, zadzwoń!

styczeń / luty 2020 25

PORADNIK BIZNES

KOMUNIKAT PRASOWY stacja benzynowa star, 81241 Monachium, Landsberger Str. 447

star owtwMieornaascwhioujmą pierwszą stację benzynową
Monachium, 13 listopada 2019 r. – Dotarcie na południe: star otworzył swoją pierwszą
stację benzynową w Bawarii. Nowa stacja zlokalizowana przy Landsberger Straße 447 jest
kamieniem milowym w ogólnokrajowej ekspansji w Niemczech spółki córki polskiej grupy
paliwowo-energetycznej ORLEN. W nowym miejscu star bazuje na sprawdzonej, zoriento-
wanej na przyszłość, koncepcji stacji benzynowej: tankowanie w atrakcyjnych cenach, re-
laks w przytulnej kawiarni star i delektowanie się pysznymi przekąskami.

Obecność star we wszystkich
krajach związkowych Niemiec

star jest obecny teraz we wszystkich kra-
jach związkowych Niemiec. Planowany jest
stopniowy rozwój w regionie Bawarii. Już
w 2020 r. w Bawarii pojawi się więcej stacji
benzynowych star. Rozwój star w sąsiednich
krajach związkowych Baden - Württemberg
podąża podobną ścieżką. Dotychczas, star
działał głównie w północnych i wschodnich
Niemczech, ale stopniowo ugruntowuje się
we wspomnianym regionie. "NNiaesmzaieec,kspprazne-- Motorsport & Classic w ADAC, który powie- handlowego Pasing Arcaden zaspakaja
sja, zwłaszcza na południe dklzieianł:to"smtarmjeiłąstaptimonoisefreermę godfezrieujmącoyżmnaswporzimy- potrzeby zmotoryzowanej społeczności
biega zgodnie z planem i planujemy zrobić w Monachium. Nowoczesny design i cy-
znacznie więcej. Pierwsza stacja benzynowa jemnie spędzić czas w ramach przerwy rege- frowa komunikacja są sygnaturą kawiarni
neracyjnej w trakcie jazdy. Ponadto, członko- star. Kawiarnia została zaprojektowana
w Monachium i Bawarii jest niewątpliwie wie ADAC oszczędzają teraz również jeden w ciepłych odcieniach drewna, które
prawdziwym kamieniem milowym" - pod- tworzą relaksującą i spokojną atmosferę.
kreśla Waldemar Bogusch, Prezes Zarządu procent na litrze podczas tankowania na star Różne rodzaje siedzeń zapraszają do od-
w Bawarii." Dla Daniela Rizzottiego, dyrekto- poczynku i relaksu. Klienci mogą korzystać
ORLEN Deutschland GmbH. ra ds. marketingu w Dallmayr, kluczowa jest z szerokiego wyboru zimnych i gorących
przekąsek przez cały dzień, w tym ham-
Premiera co-brandingu star mkaiwędiazrynisatasrtaar:D"Walslmpóałyprreamcatwo zakresie kawy burgerów, kiełbas, plasterków mięsa, kulek
i ORLENU bardzo udany kwarkowych, rogalików i precli, a także na-
Stacja star przy Landsberger Straße jest nie model biznesowy, a sprzedaż stale rośnie. pojów i popularnych kaw star.
tylko pierwszą stacją w Bawarii. Jest to rów- Dlatego też jesteśmy szczególnie zadowole- Nieco oddzielony od kawiarni, sklep star
nież pierwszą z nowym co-brandingiem star ni, że star jest teraz reprezentowany również oferuje szeroki wybór niedrogich i wy-
i macierzystej firmy ORLEN stosowanym w rodzinnym dla Dallmayra Monachium". sokiej, jakości produktów własnej marki
przy zbiornikach paliwa i portalu wejścio- przydatnych szczególnie w podróży i ak-
wym LED. Re-branding ma na celu wzmoc- Tankowanie w przyjemnej cesoriów samochodowych. Cały sklep jest
nienie świadomości marki rodzimego atmosferze kawiarni star Cafe przestronny i jasny.
koncernu a więc faktu, że star jest częścią Wspólną cechą wszystkich stacji star jest
dużej, nowoczesnej Grupy PKN ORLEN koncepcja feel good. Nowa stacja star znaj-
z ponad 2800 stacjami benzynowymi w pię- dująca się niedaleko popularnego centrum
ciu krajach.

Najcenniejsza marka w Polsce

W otwarciu monachijskiej stacji paliw
uczestniczył Konsul Generalny RP w Mo-
nachium, Andrzej wOsPiaokl.sc"Oe.RNLEieNwjąetsptlinwaije-
cenniejszą marką
jestem dumny, że widzę tę markę na stacji
benzynowej w Monachium", powiedział.
"kJoensatejąmwpierzluekkolineanntóy,wżeswstoajrąinOieRzLaEwNopdrnzoe--
ścią i koncentracją na obsłudze klienta.”

Przełomowy model sukcesu
W otwarciu stacji udział wziął również Kay-
Oliver Langendorff, Dyrektor ds. Partnerships,
Cooperations & Sponsoring, Communication

26

PORADNIK BIZNES

Stacja przy Landsberger Straße 447 jest kamieniem milowym: po raz pierwszy star jest obecny we wszystkich krajach związkowych Niemiec.

Zawsze blisko: star Mario Dennhardt, ma 25 lat doświad- w prestiżowych światowych rankingach, ta-
stacja znajdująca się czenia w branży stacji paliw. Urodzony kich jak Fortune Global 500, Platts TOP250
w pobliżu Monachium w Weimarze, choć mieszkający od dawna i Thompson Reuters TOP100.
W przestrzeni stacji eksponowane są w Monachium, jest bardzo entuzjastycz- Grupa posiada nowoczesną, zintegrowaną
elementy nawiązujące do Monachium. nie nastawiony do podjętej z Orlen Deut- infrastrukturę, zdolną do produkcji ponad 35
Aranżacja ta podkreśla mocne elemen- schland współpracy oraz pracy pod marką milionów ton różnych gatunków ropy nafto-
ty wizualne: wielkoformatowe, pozornie tsotawr.a"nsątarnbaezzawsąptopkieonjeianijeestpmotarrzkeabzokrliieenn-- wej rocznie oraz do wprowadzania swoich
realistyczne obrazy w kawiarni star spra- ta. Nasz zespół jest również zadowolony produktów do obrotu poprzez największą
wiają, że Park Olimpijski i Ogród Angielski z nowego środowiska pracy. Cały nasz w regionie Europy Środkowo-Wschodniej
wydają się na tyle bliskie, że można je do- team dba o to, aby klienci star w Mona- sieć ponad 2800 nowoczesnych stacji pa-
tknąć. chium czuli, że byli obsłużeni w sposób liw. Oferta PKN ORLEN obejmuje ponad 50
fachowy, przyjazny i szybki, i żeby zostali najwyższej jakości produktów petroche-
Więcej usług pod pozytywnym wrażeniem całościo- micznych i rafineryjnych sprzedawanych
i informacji dzięki wym marki star. w ponad 90 krajach świata na 6 kontynen-
komunikacji cyfrowej tach. 60 procent przychodów firmy gene-
Umieszczone zarówno w sklepie jak i ka- Star - silna marka rowanych jest poza granicami kraju.
wiarni specjalne elementy reklamy cy- ORLEN Deutschland GmbH Od kilku lat ORLEN jest uznawany za naj-
frowej informują klientów o codziennych Star to marka stacji paliw ORLEN Deut- cenniejszą markę w Polsce. PKN ORLEN
ofertach i promocjach. Dodatkowo rekla- schland GmbH, która działa na rynku jest również jedyną firmą w regionie, która
my umieszczane przy drogach dojazdo- niemieckim od 2003 roku i prowadzi po- już po raz szósty z rzędu została uhonoro-
wych, wzbudzają ciekawość do spróbowa- nad 580 stacji paliw. Spółka z siedzibą EwtaynczanaprFeisrtmiżao"wpyrmzeztyAtumłeemryk"aNńasjkbiaIrndsztiye-j
nia produktów i odwiedzenia stacji star. w Elmshorn koło Hamburga należy do tut Etyki.
polskiej grupy paliwowo-energetycznej
Zaufany serwis star PKN ORLEN S.A., największego przedsię-
teraz również na południu Niemiec biorstwa w Europie Środkowo-Wschodniej
W zaledwie w pięć tygodni na terenie by- (CEE), a jej roczne obroty w 2018 roku wy-
łej stacji Agip powstała stacja star. Star niosły 25 mld euro.
wyposażona jest w najnowszą technolo- PKN ORLEN jest wiodącym graczem na ryn-
gię zbiorników. Ajent zarządzający stacją ku paliwowo-energetycznym, notowanym

Kontakt:

ORLEN Deutschland GmbH
Aneta Lewandowska

Biuro prasowe:
Telefon: +49 (0)40-2022888616
[email protected]

styczeń / luty 2020 27

PORADNIK BIZNES

Wyjątkowość jutra zaczyna się dziś

Na Mikołajkowej Kolacji i Warsztatach dla Kobiet, które odbyły się 13.12.2019 r. w Mona- kobiet w szczególności o gospodarce hormo-
nalnej. Brak wiedzy często doprowadza nas
chium, a zorganizowane zostały przez Światowe Imperium Kobiety Spełnionej – Globalny do utraty zdrowia i braku ochoty na realiza-
cję wyznaczonych celów. Za pomocą magii
Projekt połączenia i aktywacji Polek w Europie do działań w biznesie i aktywnego stylu życia kolorów odkryjesz w sobie to, co w Tobie
– uczestniczyło 60 polskich kobiet różnych państw, tj. Francji, Szwecji, Polski, Niemiec, Szwaj- najpiękniejsze: TALENTY! To one pomagają
carii i Austrii. nam wzmocnić wiarę we własne możliwości
i nabrać pewności siebie.
Spotkanie pozytywnie do życia nastawio- Ćwiczeniami rozpalały w sobie płomień siły, Mamy zaszczyt gościć niesamowite kobiety.
nych kobiet, w których czerwień rozbudza odwagi i pewności siebie, a co najważniejsze Jedną z nich jest Magdalena Nicotra – natu-
moc kobiecości, otwartych na nowe, pragną- – odkrywały to, co głęboko w każdej z kobiet roterapeuta, autorka książki pt. „Hormony”,
cych pogłębiania wiedzy, wspólnych działań, jest ukryte, a co można wykorzystać do au- wykładowca na kongresach medycznych
poznawania siebie, przełamywania barier, toprezentacji SIEBIE i swojego Biznesu. i szkoleniach w Polsce i w Niemczech, technik
a także znajdowania rozwiązań, dzielenia się Po panelach merytorycznych udaliśmy się na farmaceutyczny. Drugą jest Marta Wójcik
swoimi doświadczeniami i kreatywnością oraz kolację połączoną z obdarowaniem się na- – malarka, projektantka sztuki użytkowej,
poznaniem skutecznych narzędzi, które przy- wzajem upominkami i wymianą spostrzeżeń trener warsztatów twórczych, arteterapii
spieszą rozwój ich Biznesu i Marki Osobistej. z wiedzy pozyskanej podczas części szkole- i elementów chromoterapii, a także właści-
W tym celu prelegentki kolejno wtajemniczały niowej. A co najważniejsze, kolację zakończy- cielka firmy Martrees, w której oferuje swo-
uczestniczki w arkana wiedzy i doświadczeń. liśmy ogłoszeniem sumy datków zbieranych je dzieła i usługi.
I tak Asia Bednarz – ekspert w dziedzinie Oprawa medialna i fotograficzna: Marcus
online Marketingu i Automatyzacji Biznesu, von Lorne von St. Ange i Kacper Fyda.
blogerka, autorka ebooków, kursów oraz szko- Organizatorzy: Światowe Imperium Kobiety
leniowiec – podzieliła się wartościową i bar- Spełnionej – Dora Fyda – inicjatorka projektu,
dzo praktyczną techniczną wiedzą z zakresu Anja Michalik, Beata Klimkowska i Iwona
mediów społecznościowych i Facebooka, na Rolak – współautorki projektu.
temat tego, jak zaistnieć w intrenecie, jak bu- Kontakt: Dora Fyda, Mobil: 01702151931,
dować swój wizerunek na stronie prywatnej Email: [email protected],
i na swoim fanpage'u. www.businessbeautybalance.com

Elshanii Karolina zainspirowała kobiety swoją podczas warsztatów na szczytny cel charyta-
historią do odnalezienia odwagi w kierunku tywny, którym jest wsparcie dla Hospicjum
zmian oraz do wytrwałości w swoich poczyna- Pomorze Dzieciom.
niach, jak również do weryfikacji swoich celów Rozwojowi nie ma końca, to fakt niepodle-
i zmiany kierunku, kiedy zbyt długo nie uzy- gający dyskusji, dlatego też dbając o Każdą
skujemy oczekiwanych efektów. z Was, zapraszamy Cię już 8.02.2020 r. na
Dzięki Dorze Fydzie, inicjatorce projektu wyjątkowe warsztaty w Monachium, pełne
ŚIKS, edukatorce naturalnej auto PREZENTA- wartościowej wiedzy o profilaktyce zdrowia
CJI biznesowej, w trakcie panelu przeplata-
nego wykładem i medytacją, uczestniczki od-
krywały to, co w ich duszach najpiękniejsze.

Kontakt: Dora Fyda, Mobil: 0170 2151 931, E-mail: [email protected], www.businessbeautybalance.com

28

Wirgarten

Restauracja Hotel

IMPREZY RODZINNE
OKOLICZNOŚCIOWE

WESELA
SPOTKANIA KLASOWE
SPOTKANIA FIRMOWE

Wirgarten GmbH Obere Stadt 8 84130 Dingolfing
Tel. 08731 3267333 [email protected]
GODZINY OTWARCIA
śr., czw., pt. 17:00 – 22.00 sb. 17:00

niedziele i święta (również w dni wolne) od 11:00
pn. i wt. – zamknięte

WARSZTAT mechaniki samochodowej

GibGas Pawel Kfz Werkstatt UG
www.autogasmuenchen.com

NAPRAWY I SERWIS

instalacji gazowych
mechaniki i elektroniki
blacharstwo, lakiernictwo
obsługa firmowych flot samochodowych

GibGas Pawel Kfz Werkstatt UG

Bodenseestr 222, 81243 München

tel.: 089 41612234
tel.: 089 41612233

[email protected]

Na terenie Monachium działamy od 2007 r.

Zespół siedmiu wykwalifikowanych mechatroników
gwarantuje najwyższą jakość wykonywanych usług.
Części samochodowe zakupujemy od różnych dystrybu-
torów, co pozwala nam na utrzymanie korzystnych cen.

ZAPRASZAMY

styczeń / luty 2020 29

PORADNIK FINANSE

POMOC PRAWO JEŚLI MASZ KREDYT FRANKOWY,
GOSPODARCZE SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI.

I HANDLOWE Reprezentujemy frankowiczów
PRAWO PRACY w sporach z bankami na terenie

dla frankowiczów całej Polski!

Kredyty frankowe udzielane konsumentom stały się stałym elementem oferty polskich banków ANNA MARIA MILLER, LL.M. (Krakau)
i w znaczącej większości stanowiły kredyty hipoteczne, przede wszystkim na zakup nieruchomości. Rechtsanwältin . Mediatorin
Okres największej popularności udzielania przez banki tego typu kredytów przypadał na lata 2004–
2008, kiedy to banki udzieliły ponad pół miliona kredytów frankowych. Popularność kredytom EMILIA PIENICKA, LL.M. (Heidelberg)
frankowym przyniosły zapewnienia banków o atrakcyjnym, stabilnym kursie franka szwajcarskiego Adwokat
(CHF) oraz niskim oprocentowaniu kredytów. Szybko okazało się, że ukryte ryzyko walutowe [email protected] . www.ammiller.de
doprowadziło do ziszczenia się czarnego scenariusza dla polskich kredytobiorców. Mimo regularnego
spłacania kredytu ich zobowiązania kredytowe wzrosły na przestrzeni lat o kilkadziesiąt procent, Mauerkircherstr. 4; 81679 Monachium
co spowodowało również gwałtowny wzrost rat kredytowych. Szacuje się, że w Polsce łącznie T: +49 (0) 89 20 96 09 57
zawarto około 1 miliona takich umów kredytowych, a dane na sierpień 2019 roku wskazują,
że w Polsce jest około 455 tys. tego typu kredytów mieszkaniowych, a kwota spłaty osiągnąć Aleja Róż 6 lok. 13; 00-556 Warszawa
może nawet 106 mld złotych. Skutkiem takiego obrotu spraw wielu kredytobiorców zmuszonych T: +48 509 707 726
zostało do podjęcia pracy za granicą, także w Niemczech, żeby móc regulować rosnące zobowiązania
wobec banku. Czopowa 14/20; 80-882 Gdańsk
T: +48 509 707 726
Czym są został też wpływu na wysokość kwoty, któ-
tzw. kredyty frankowe? ra będzie pobierana tytułem raty kredytu w umowie w walucie franka szwajcarskiego,
z jego rachunku. ale wypłata środków w dniu uruchomienia
Kredyty frankowe są potoczną nazwą kredytu następuje w złotówkach po przeli-
umów walutowych powiązanych z walutą Jak ustalić, jaki rodzaj umowy czeniu po kursie franka z dnia wypłaty.
franka szwajcarskiego. Co do zasady wy- kredytowej zawarto z bankiem?
różnia się dwa rodzaje kredytów franko- Co mogę zrobić, jeśli mam
wych, tj. indeksowane i denominowane do Różnice pomiędzy obydwoma rodzaja- kredyt frankowy?
kursu franka szwajcarskiego. Określenie mi kredytu nie są znaczące i sprowadzają
rodzaju kredytu frankowego jest decydu- się do określenia waluty kwoty kredytu Jako kredytobiorca mamy możliwość żąda-
jące dla ustalenia, czego kredytobiorca w umowie lub waluty, w jakiej następuje nia unieważnienia całej umowy kredytowej
może domagać się od banku i jakie kroki wypłata. Kredyty indeksowane charakte- lub co najmniej uznania zamieszczonych
powinny zostać podjęte w indywidualnym ryzują się tym, że wartość zobowiązania w niej klauzul waloryzacyjnych za nieważne,
przypadku. kredytowego w umowie i jego wypła- co z kolei prowadzi w ostatecznym rozrachun-
ta wyrażone są w złotówkach. Dopiero ku do istotnego zmniejszenia kwoty zobowią-
Upraszczając, w obydwu przypadkach w momencie wypłaty kredytu bank przeli- zania wobec banku. Może się też zdarzyć, że
kredytobiorca w chwili zawierania umo- cza zobowiązanie na franki szwajcarskie po kredyt na przestrzeni lat okaże się już spła-
wy kredytowej nie miał świadomości ani ich bieżącym kursie i tak przeliczona kwota cony, a w niektórych przypadkach kredytów
jakie ryzyko walutowe niesie za sobą tego jest podstawą do wyliczenia wysokości rat spłaconych lub przewalutowanych już wcze-
rodzaju umowa, ani jaką konkretnie kwotę kredytowych. Oznacza to, że kredytobior- śniej na złotówki będzie możliwe żądanie od
miesięcznej raty będzie miał do spłaty, bo ca nie zna w momencie zawierania umo- banku zwrotu nadpłaconej kwoty kredytu.
jej wysokość jest uzależniona od kursu wa- wy kredytowej dokładnej wysokości swo- Niezależnie od sytuacji praktyka pokazuje, że
luty. Co więcej, kredytobiorca pozbawiony jego zobowiązania. Co więcej, w związku banki jak do tej pory niechętnie podejmują
z koniecznością spłaty kredytu we frankach rozmowy z kredytobiorcami w kierunku po-
szwajcarskich wystawiony jest na ryzyko lubownego rozwiązania sporu, w zasadzie
wzrostu kursu tej waluty prowadzące do niemal w każdym przypadku konieczne jest
wzrostu kwoty, która ma zostać spłacona. skierowanie sprawy na drogę sądową.
Kredyt denominowany polega natomiast
na takiej konstrukcji umowy kredytowej, Czy mogę uwolnić się
w której kwota kredytu określona jest od dalszej spłaty kredytu?

W przypadku unieważnienia umowy kredy-
towej przez sąd strony umowy kredytowej
powinny zwrócić sobie to, co świadczyły,
a więc kredytobiorca zobowiązany jest do
zwrotu całości kwoty kapitału z dnia uru-
chomienia kredytu, a bank mógłby żądać
jedynie odsetek z tytułu korzystania z tego
kapitału przez klienta, jednakże okres prze-
dawnienia roszczeń banku to 3 lata, a więc
tylko za taki okres wstecz bank mógłby
domagać się odsetek. W tego rodzaju przy-
padkach niekiedy okazuje się, że kredyt jest
już spłacony lub kwota do spłaty jest na tyle
zmniejszona, że kredytobiorca jest w stanie
spłacić kredyt jednorazowo, nawet w przy-
padku gdy zachodzi konieczność zaciągnię-
cia innego kredytu, ale już na warunkach

30

PORADNIK FINANSE

niezwiązanych z ryzykiem walutowym. Tym orzecznictwo polskiego Sądu Najwyższego zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
samym podjęcie działań w sprawie może i przełomowe orzeczenie Europejskiego Do tego doliczyć należy koszty zastępstwa
w istocie doprowadzić do uwolnienia się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej procesowego, które wprawdzie są do po-
od kredytu frankowego, a czasem nawet z 3.10.2019 r. w sprawie polskich kredytobior- krycia przynajmniej w części na etapie wno-
do uznania jego całkowitej spłaty. Wszystko ców otwiera wszystkim tzw. frankowiczom szenia powództwa do sądu. Poza tym przed
zależy jednak od analizy umowy z bankiem duże szanse na unieważnienie ich umów wniesieniem pozwu najczęściej konieczne
i konkretnej sytuacji klienta. kredytowych, względnie wyeliminowanie jest też ustalenie konkretnej wysokości zo-
klauzul waloryzacyjnych. Co istotne, naj- bowiązania przez biegłego rzeczoznawcę
Czy data nowsze orzeczenia w sprawach, w których z zakresu rachunkowości, który sporządzi
zawarcia umowy kredytowej sąd uwzględnił roszczenia kredytobiorców prywatną opinię, składaną w toku postę-
ma jakieś znaczenie? obejmują nie tylko, jak to miało miejsce już powania. Koszt sporządzenia takiej opinii
wcześniej, umowy kredytów frankowych waha się od 500 do 1000 zł. Z uwagi na to,
Data zawarcia umowy kredytowej odgrywa indeksowanych, ale też w pozytywnym że banki kwestionują składane przez kre-
istotną rolę w szczególności w kontekście kierunku rozwinęło się orzecznictwo doty- dytobiorców opinie prywatne, często sąd
przedawnienia roszczeń. Ponadto pozwala czące kredytów frankowych denominowa- zleca sporządzenie takiej opinii również
na przyporządkowanie konkretnego rodza- nych. Zwiększa to liczbę kredytobiorców w toku procesu sądowego przez niezależ-
ju kredytu udzielanego przez banki w danym mających szanse wygrać z bankiem. Jak wy- nego biegłego sądowego, co wiąże się z ko-
okresie. Z czasem bowiem banki zmieniały nika z najnowszych statystyk, frankowicze niecznością opłacenia zaliczki na biegłego,
i niejako „ulepszały” umowy kredytowe, już ponad 35 razy prawomocnie wygrywali wynoszącej od 2000 do 3000 zł. W przypad-
chcąc zabezpieczyć się przed uznaniem w sądach. Z uwagi na dużą ilość tego rodzaju ku pozytywnego rozstrzygnięcia i wygrania
stosowanych przez nie klauzul za nieważne. spraw w polskich sądach i długość oczeki- sporu z bankiem wszelkie koszty procesu
Takie ustalenia są również istotne z punktu wania na sporządzenie opinii przez biegłego przerzucone zostają na bank jako stronę
widzenia określenia szans przeforsowania z zakresu rachunkowości szacunkowa dłu- przegrywającą.
konkretnych roszczeń klienta w procesie gość sporu sądowego to około 2 lata.
sądowym. Korzyści płynące z uzyskania pozytywnego
Z jakimi kosztami wiąże się wyroku sądowego są jednak niewspółmier-
Jakie mam szanse złożenie pozwu nie wysokie w stosunku do ryzyka kosztów,
wygrania z bankiem w sądzie? przeciwko bankowi? które wiążą się ze wszczęciem procesu
Jak długo może przed sądem, co powoduje, że wielu kre-
potrwać proces sądowy? Wniesienie pozwu wymaga uiszczenia stałej dytobiorców szturmem składa pozwy do
opłaty sądowej, niezależnej od wysokości do- sądów.
Analiza umowy i dokumentów powiązanych chodzonego roszczenia wynoszącej 1000 zł.
oraz stanu spłaty kredytu pozwala przeanali- Istnieje też możliwość uzyskania w tym Kancelaria pani Anny Miller
zować szanse klienta przed sądem. Aktualne

KANCELARIE ADWOKACKIE

BENJAMIN RUHLMANN, MBA (St. Gallen) ANNA MARIA MILLER, LL.M. (Krakau)

Rechtsanwalt Rechtsanwältin . Mediatorin
Fachanwalt Strafrecht
Fachanwalt Medizinrecht EMILIA PIENICKA, LL.M. (Heidelberg)

[email protected] Adwokat
Kontakt w nagłych przypadkach 24/7: [email protected] . www.ammiller.de

Prawo karne 0 151 /584 707 61 Prawo gospodarcze i handlowe

przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji rejestracja działalności gospodarczej
(wypadki i wykroczenia drogowe, utrata prawa jazdy itd.) prawo spółek
windykacja należności i reprezentacja
przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu w postępowaniach sądowych
wszelkie umowy z kontrahentami
przestępstwa przeciwko mieniu i przestępstwa
w obrocie gospodarczym Prawo pracy

Prawo medyczne roszczenia ze stosunku pracy
reprezentacja w sporach sądowych
odpowiedzialność za błędy medyczne

roszczenia przeciwko zakładom ubezpieczenia i kasom chorych

Mauerkircherstr. 4 Aleja Róż 6 lok. 13 Czopowa 14/20
81679 Monachium 00-556 Warszawa 80-882 Gdańsk
T: +49 (0) 89 20 96 09 57 T: +48 509 707 726 T: +48 509 707 726

DORADZAMY W JĘZYKU POLSKIM, NIEMIECKIM I ANGIELSKIM

styczeń / luty 2020 31

Zahnarztpraxis Pracujemy też w soboty BEAUTY
Müllerstraße EXPERT
tel. 089 260 95 41
Müllerstraße 27, 80469 München MEDIZINISCHE UND ASTHETISCHE KOSMETOLOGIE

mgr kosmetolog Klaudia Szczyrek
[email protected]

USŁUGI MOBILNE

Zahnärztin Halyna Unihovska ZABIEGI Z ZAKRESU
www.zahnarztpraxis-muellerstrasse.de KOSMETOLOGII ESTETYCZNEJ:

MASZ PROBLEM Z ALKOHOLEM • powiększenie i modelowanie ust
Przyjdź do nas, możemy Ci pomóc • wypełnianie zmarszczek
0151 454 955 514 czynny codziennie 18.00–21.00 • mezoterapia igłowa
• oczyszczanie twarzy
Możliwość kontaktu WhatsApp • mikrodermabrazja
• peelingi chemiczne
www.aa24.pl [email protected] • przedłużanie rzęs metoda 1:1,2-5D,
• i inne

tel. +49 176 43949536

Beauty Expert - Kosmetologia estetyczna

Dr. med. Małgorzata Ritter

Specjalistka Medycyny Ogólnej Lekarz domowy i rodzinny Medycyna Estetyczna

82178 Puchheim badania zdrowotne, przedoperacyjne, Labor, Josephsburg-Apotheke
Adenauerstr. 6 EKG, Holter, Sonografia, Spirografia
badania okresowe kobiet , mężczyzn i młodzieży Mariola Huber
Tel. 089/ 80 43 50 terapia zmarszczek : kwas hialuronowy, botulina
Fax 089/ 89 02 09 17 mezoterapia: wypadanie włosów, bóle stawów Josephsburgstr. 60
www.arztpraxis-ritter.de 81673 München Berg am Laim
GODZINY PRZYJĘĆ:
Tel. 089/43660304
pn. - pt. 9.00 – 12.00 oraz pn., wt., czw., 16.00 – 18.00 Fax. 089/43660306
[email protected]

www. josephsburg-apotheke.de

Wir bWehir abenhdanedlenlnaallllee TTypyepnen SBerg am Laim S2 Dr. med. de

Dojazd: U2: JosephsburgstraßSe6Baumkirchner Str. A. Gremm
naBreorgg-uaTmJrTao-Lmrsaaeim1mp9-hwSsAatrb.jpuNterrgk.1sa9tr:zanMßaeujd/tEsucljsehees-lRilęeosstreanßfeeld-Straße
Kieferortho

Ortodoncja PORADYpoJnos.e-pphiąsbtu. rg8s.t3r. 0-18U.3g0oKU,rdes2izloleibnrs.tyr.8o.3tw0-a1r2c.i3a0: Berg-am-La
81673 Mün
Dr.mDerd. .mdeedn.tdAegnntieAs.zGkareGmrmeminmgeinrger T 089.43 1
F 089.43 10
St.-Veit-Straße 11, 81673 FMaücnhczhaehnnärztin für KiefeTreol.r0t8h9o/4p3ä1d0ie93 30, Fax 089/43 10 93 32
polsJoksiemph,sbburugłgarskim info@dr-gre
Riem-Arcaden, Werner Eckert Str. 10, 81829 München Tel. 089/43 57 07 57 w języku www.dr-gre

Poing, Alte Gruber Str. 6 Tel. 08121/9 95 90 55 i rumuńskim

[email protected] www.dr-gremminger.de

32

GABINET FIZJOTERAPII, Lekarz Stomatolog Marktplatz 7, 85375 Neufahrn
TERAPII MANUALNEJ Specjalista Implantolog Tel. 08165-4866, Fax 08165-708676

I MASAZU Zakres leczenia: [email protected]
leczenie dzieci i dorosłych, www.zahnarztpraxis-kozlowski.de
Daria Chrzaszcz profilaktyka,
wypełnienia światłoutwardzalne i porcelanowe, Gabinet mieści się w centrum Neufahrn
mgr Fizjoterapii/Staatlich Anerkannte Physiotherapeutin leczenie kanałowe, na północ od Monachium, samochodem A9
korony, mosty i protezy,
Kölnerplatz 1, 80804 München system CEREC , - kierunek Norymberga - zjazd Eching, Neufahrn, S-Bahn S1
München Klinik Schwabing implanty,
Haus 5, Raum 5.113 leczenie paradontozy, GODZINY OTWARCIA:
Tel. 0163 8765 355 szyny zgryzowe, pon.: 09:00 – 13:00 14:00 – 18:00
zabiegi kosmetyczne (np. wybielanie, licówki).
TERAPIA MANUALNA wt.: 8:30 – 19:00
MASAZ LECZNICZY Skorzystaj z naszych nowoczesnych pomieszczeń śr.: 08:30 – 13:00 14:00 – 18:00
DRENAZ LIMFATYCZNY czw.: 09:00 – 13:00 14:00 – 18:00
TERAPIA POWIEZI pt.: 08:30 – 13:00
KINESIOTAPING
CWICZENIA USPRAWNIAJACE
INDYWIDUALNY TRENING FUNKCJONALNY

dr. medycyny dentystycznej

Amalienstr. 60

(przy Uniwersytecie)

80799 München

Tel.: 089/39 37 20
Mobil: 0162/6917988

ent. Polskie programy bez umowy i abonamentu Dermatologia i medycyna
estetyczna
minger Sprzedaż i montaż!!!
Prywatna przychodnia dermatologiczna
opädin zestawów satelitarnych i medycyny estetycznej

MASZ PROBLEM Z ODBIOREM Klasyczna dermatologia
Dermatochirurgia
aim-Str. 147 DZWOŃ!!! Ostrzykiwanie zmarszczek
Korekta ust i nosa
nchen od 60 do 150 kanałów Korekta brody bez operacji
Diagnostyka znamion
10 93 30 SPRAWDŹ OFERTĘ!
Privatpraxis für Dermatologie und Venerologie
0 93 32 Blumenstrasse 1
eemmmmiinnggeerr..ddee8033W9eMjśücniec:hSecnh-wCaitnyt,hTahleerreSstier.n1h10öhe 3 80331 Monachium | Niemcy
Zapraszamy do kontaktu: 089 215 42 854
Kom.: 0179/4316130 po polsku lub online www.skinforever.de

Lek. med. Marta Maria Berger
Specjalista dermatolog i wenerolog, specjalista medycyny estetycznej

styczeń / luty 2020 33

PORADNIK URODA

Wywiad z właścicielką gabinetu medycyny estetycznej Beatą Wojs

Beata Wojs Leopoldstraße 157
80804 München
Heilpraktikerin
[email protected] Tel. 089 24 24 24 34
www.beaderm.de

JetPeel MedicalBD_Visitenkarte_02_2018.indd 5
05.03.2018 18:06:25

G.A.: Witam pani Beato, doszły nas słuchy, wywiad G.A.: Tak więc, jakie różne zabiegi można
że u Pani znowu jakiś nowy zabieg. Mogła- wykonywać metodą JetPeel?
by nam pani podać na ten temat więcej potrzebuje) można wprowadzać głęboko,
informacji? nie naruszając skóry. B.W.: Dzięki JetPeel Medical mogę zaofe-
rować szeroką gamę zabiegów, których
B.W.: Tak, to prawda. Od niedawna posia- Na początku nakładana jest za pomocą mi- wykonanie do tej pory było możliwe tylko
dam nowe urzadzenie – JetPeel Medical. kroskopijnych dysz, z ogromną silą i prędko- metodami lekko inwazyjnymi (czyli po-
ścią 720  km na godzinę, mieszanina wody przez nakłucie skóry). Są to zabiegi takie
JetPeel działa jak szybki głęboki peeling, fizjologicznej i gazu. W ten sposób delikat- jak:
stąd nazwa Jet = samolot, Peel = Peeling. nie usuwane są martwe komórki skóry, któ- oczyszczanie skóry
ra jest głęboko oczyszczana. Stymulowane drenaż limfatyczny
G.A.: Co sprawia, że z​​ abiegi JetPeelTM są jest krążenie krwi, co powoduje, że skóra Anti-Aging
tak wyjątkowe? I na czym w ogóle polega staje się dużo bardziej wrażliwa na składniki wygładzanie zmarszczek
ten zabieg? aktywne, takie jak kwas hialuronowy, wita- napinanie skóry
miny lub kompleksy przeciwstarzeniowe. odmładzanie skóry
B.W.: Jest to wielofunkcyjny system, któ- Są one później wprowadzane do skóry z tą plamy starcze
ry obejmuje kilka zabiegów. Zabiegi te są samą siłą i szybkością, to pozwala im do- plamy pigmentowe
bezdotykowe, bezigłowe i głęboko sku- trzeć do dolnej warstwy skóry i optymalnie zmniejszanie porów
teczne – dają szybkie i doskonałe wyniki. rozwinąć ich działanie. leczenie trądziku
cienie pod oczami
Efekty JetPeel są potwierdzone badaniami Rezultatem zabiegu jest znacznie odświe- usta
naukowymi. Jest to jedna z najlepszych żona i odmłodzona cera z wygładzonymi trądzik różowaty
metod bezinwazyjnych odmładzania skó- zmarszczkami, zmniejszonymi plamami utrata włosów
ry, ponieważ substancje takie jak witami- pigmentowymi oraz zminimalizowanymi przedłużanie okresu trwałości
ny, kwas hialuronowy (w zależności od porami. botoksu i kwasu hialuronowego
tego, czego w danym momencie skóra po zabiegach chirurgii plastycznej
Skóra jest zdrowsza, usuwanie cieni i worków pod oczami
wygląda na pełniejszą i młodszą! usuwanie drugiego podbródka.

Jest to również alternatywa
dla osób, które nie poddałyby się
żadnej metodzie inwazyjnej.

G.A.: Brzmi to bardzo interesująco i zachę-
cająco.

B.W.: To nie tylko tak brzmi, to także działa
(-: Zabieg jest całkowicie bezbolesny i cie-
szy się bardzo dużym zainteresowaniem.

Zapraszam serdecznie!

34

Dr. MU Debrecen Zsuzsanna Linde-Krakowsky

D E R M AT O L O G ALERGOLOG

Viebigplatz 4, 80686 München
tel. 089/573 356; fax 089/578 942

• Hautärztin
• Allergologie
• Venerologie
Wtorek 9.00-14.00 • Laserchirurgische Behandlung
Czwartek 9.00-14.00 • Ästetisch-kosmetische Medizin
Piątek 9.00-14.00
www.dr-linde.de
MÓWIMY PO POLSKU
(lekarz niemieckojęzyczny) D Ł U G O L E T N I E D O Ś W I A D C Z E N I E W D E R M A T O L O G I I

USŁUGI
KRAWIECKIE

od ręki i na wymiar
Żmuda Elżbieta
Tel.: 0174/57 83 548

Westendstraße 55
80339 München

START 22:00

W KAŻDĄ SOBOTĘ
Polska dyskoteka

Dojazd: U3,U6 - Stacja Implerstrasse BIG OPENING
Autobus: 132, N40, N41 - Stacja Aberlestrasse NOWY KLUB

LINDWURMSTRAßE 122
80337 MÜNCHEN

styczeń / luty 2020 35

AKTUALNOŚCI COŚ NA ZĄB

Autorka bloga
Ewa Duszkiewicz
o sobie:

Przyjechałam do Monachium dwa lata po studiach. www.jedzzapetytem.pl
Miał być rok, a tu 10 właśnie minęło. Lubię Bawarię,
nawet bardzo ją lubię. Dobrze się tu czuję, więc sobie
tu żyję. Ale kocham też moją Warmię i Mazury, z któ-
rych pochodzę. Mimo że tu żyję, to Polka ze mnie z krwi
i kości. Lubię nasze polskie tradycje i staram się je
pielęgnować. Jeśli chodzi o moje preferencje kulinarne,
to zdecydowanie wygrywa kuchnia śródziemnomorska,
ale na mielonego z buraczkami mojej Mamy zawsze
mam ochotę. A tak właściwie, to w moim jadłospisie
znajduje się wszystko, na co mam ochotę.

Weganizm Tak czy nie?

Do weganizmu przekonuje się jednak uznawane jest przez dietetyków za źródło z wodą. Jajka w wegańskiej jajecznicy za-
coraz więcej osób. Są to ludzie nie tyl- pełnowartościowego białka. Jednak przy stępuje się tofu. Żelatynę wieprzową coraz
ko młodzi i dynamiczni, ale także ci z aler- odrobinie chęci i wiedzy można tak zbilan- częściej, i to nie tylko weganie, zastępu-
giami pokarmowymi i ci, którzy są świa- sować roślinną dietę, by dostarczyć organi- ją agar-agar. Śmietanę i mleko zastępują
domi problemów w hodowlach zwierząt. zmowi wszystkiego, czego potrzebuje. I tak musy i napoje z migdałów, orzechów, ko-
Również ludzie ciekawi nowości decydują to weganie białko zwierzęce doskonale za- kosa czy soi. Smak ryby imitują algi, najczę-
się na przeżycie wegańskiej przygody. I tak stępują wartościowym białkiem z kasz lub ściej zmiksowane i wymieszane z potrawą.
ja osobiście pokusiłam się o kilka tygodni komosy ryżowej, która praktycznie dorów- Mięsnych alternatyw jest całe mnóstwo,
weganizmu. Weganką na dzień dzisiejszy nuje produktom zwierzęcym, jeśli chodzi jednakże zastanowić się należy, czy jeśli re-
nie jestem, jednak zyskałam kilka pysznych o zawartość i kompozycję aminokwasów. zygnujemy z jedzenia mięsa, to na pewno
przepisów, które zagościły na stałe w mojej chcemy je czuć?
ofercie kulinarnej. Próbując przygody z weganizmem, nie moż-
na zapomnieć o soczewicy, fasoli, bobie, soi, Kaszanka z kaszy gryczanej i czerwonej fa-
W ciągu kilku lat niejedzenie mięsa i pro- ciecierzycy, a także o  brokułach,  szpinaku, soli, nóżki z kotletów sojowych i warzyw,
duktów pochodzenia zwierzęcego prze- kukurydzy i awokado. Wszystkie te produk- flaki czy śledzie z boczniaków, seler w al-
stało się kojarzyć z radykalizmem. Wega- ty są dobrymi źródłami białka. Z nich wła- gach zamiast ryby, pasztety warzywne to
nami stały się osoby z pierwszych stron śnie można zrobić pyszne pożywne pasty tylko niektóre roślinne imitacje typowych
gazet, influencerki i ludzie sukcesu. Jesz- do chleba, takie jak na popularny hummus dla Kuchni Polskiej dań.
cze kilka lat temu „wegański” bar oznaczał czy pasztety z fasoli.
stołówkę z samosami, dzisiaj „wegańskie” Klinicznie udowodnione jest, że dieta
są restauracje przy głównych ulicach. Każ- Otwartość świata i dostępności produktów wegańska pozytywnie wpływa na nasze
da szanująca się restauracja ma w swojej sprzyja weganizmowi. Tradycyjnie używane zdrowie. Zdecydowanie poprawia ona
ofercie przynajmniej kilka dań stricte we- w kuchni polskiej produkty pochodzenia przemianę materii, obniża ciśnienie, po-
gańskich. zwierzęcego doskonale zastąpić można ich zwala schudnąć, znikają skurcze kończyn.
substytutami. I tak np. jajko w wypiekach do- Przeciwnicy tej diety podkreślają nato-
Mięso zawiera pełen zestaw aminokwa- skonale zastąpią nasiona chia wymieszane miast ziemistość cery i konieczność uzu-
sów niezbędnych człowiekowi, dlatego pełniania witamin.

36

Odpowiadając na tytułowe pytanie, we- CENTRALNA REZERWACJA I SPRZEDAŻ BILETÓW
ganizm tak czy nie, powiedziałabym, że
to indywidualna sprawa każdego z nas. GdbR Meisterbetrieb
Aczkolwiek polecam każdemu przeżycie
wegańskiej przygody choć przez kilka dni. MÓWIMY PO POLSKU Ostpreußenstr. 14 81927 München
Dziś proponuję wegańskie bardzo zdrowe Tel.: 089/69398749
danie, a po więcej przepisów zapraszam Fax: 089/69398750
na www.jedzzapetytem.pl z etykietą „bez Mobil: 0163 7665261/62
mięsa”. E-mail: [email protected]

Orientalny WYKONUJEMY USŁUGI RÓWNIEŻ NA TERENIE POLSKI
szpinak curry
od 20€ od 17€
SKŁADNIKI na 3–4 porcje: od 50€ od 23€
45 g posiekanych migdałów, od 35€
1 łyżeczka oleju kokosowego,
1-2 łyżeczek jasnego sosu sojowego, Maja, Renata, Vlado, Eugeniusz
1 cebula (najlepiej czerwona) pokrojona Zapraszają: pn-pt 9-19, sob 9-15
w piórka,
1 ząbek czosnku (drobno pokrojony),
1 łyżka drobno pokrojonego korzenia imbiru,
250 g marchewki pokrojonej w słupki,
2 łyżki oleju kokosowego,
1 łyżeczka czerwonej pasty curry,
coś ostrego (u mnie 1 łyżeczka harissy),
1 łyżeczka przyprawy curry,
ok. 400 g szpinaku (rozmrożonego bądź świeże-
go drobno pokrojonego),
200 ml mleka kokosowego,
3 łyżki jasnego sosu sojowego

DODATKOWO:
kilka liści sałaty lodowej, ulubiony sos (np. ket-
chup, musztarda czy czosnkowy), kilka plastrów
pomidora i ogórka, kawałek papryki, rukola, pa-
tyczek do szaszłyków.

PRZYGOTOWANIE:
Na patelni rozgrzać olej kokosowy i ciągle mie-
szając podsmażyć na nim migdały. Gdy będą
brązowieć, wlać sos sojowy. Cały sos musi wypa-
rować. Przesypać do miseczki i odstawić. 
Na patelni albo w woku na oleju kokosowym
podsmażyć cebulę, czosnek imbir i marchewkę.
Dodać pastę curry, chili i podsmażyć około 5 mi-
nut (nie dłużej, marchewka powinna być chru-
piąca). Dodać szpinak i odrobinę sosu sojowego.
Przykryć pokrywką i dusić kilka minut aż szpinak
zwiotczeje. Następnie dodać mleko kokosowe,
proszek curry i resztę sosu sojowego. Wyłączyć
dopływ ciepła, przykryć pokrywką i pozwolić
potrawie„dojść do siebie” przez kilka minut.

Podawać szpinak sam lub z ryżem – NAUKA J. NIEMIECKIEGO ONLINE
koniecznie posypać wcześniej przygotowanymi
migdałami. DLA KAŻDEJ GRUPY WIEKOWEJ I ZAWODOWEJ

Naucz się j. niemieckiego z doświadczonym lektorem
przez internet, o wybranej przez Ciebie porze dnia,

bez wychodzenia z domu!
Wszystkie materiały w cenie lekcji!

Wystarczy tylko dostęp do internetu!

e-mail: [email protected]
www.nauka-niemieckiego-online.eu
WhatsApp/tel: +48 889 985 585

styczeń / luty 2020 37

AKTUALNOŚCI KĄCIK PIĘKNOŚCI MISTRZ GRZEBIENIA I MAKIJAŻU RADZI

www.orlandowho.com

KARNAWAŁ Orlando Sliwa jak kolorowe cyrkonie w różnych kolorach
2020 jest rokiem bardzo odważnym, i kształtach. Dodadzą one Twojemu karna-
2020 jeśli chodzi o trendy kolorystyczne. Im wałowemu makijażowi szyku. Przyklej je
bardziej wyzywające, tym lepsze. Również w kącikach oczu lub na linii rzęs i oczaruj
Witam wszystkich w Nowym Roku – fryzury, im bardzie szalone, tym lepiej. swoją stylizacją wszystkich imprezowiczów.
mam nadzieję, że mieliście wspaniałego Głównym trendem tego roku jest wygląd
Sylwestra. Przed nami wielka zabawa, „jak z innej planety” – elegancki ufoludek. Foto, York Hovest
jaką jest Karnawał. Czas na pokazanie Nudne stonowane palety idą w odstawkę,
się w nowych karnawałowych makija- a do gry wkraczają rozświetlacze i brokaty. 4 Teatralne rzęsy – eleganckie rzęsy
żach i fryzurach. Dzisiaj dam wam kilka Uwielbiasz zabawę z makijażem? Poznaj
świetnych rad na ten właśnie sezon. 5 zasad, dzięki którym wyczarujesz niesa- to wizytówka każdej kobiety. Wszystkie
mowity imprezowy wygląd! chciałyby móc pochwalić się długimi i eks-
Foto, York Hovest tra gęstymi rzęsami. W karnawale możemy
1 Trwałość – baza pod makijaż to pozwolić sobie na prawdziwe szaleństwo
– kępki, sztuczne rzęsy, kolorowe tusze…
podstawa. W karnawale nie ma miejsca Puśćcie wodze fantazji!
na wpadki. Makijaż musi być doskonały
i musi wytrzymać do końca imprezy. Nie 5 Wyraziste usta – modne są mocne,
masz chyba ochoty wychodzić w połowie
zabawy, by poprawić swój look? zapadające w pamięć i zachęcające do po-
Nawet, jeśli na co dzień jesteś zwolennicz- całunku usta. Jak je wyczarować? Postaw
ką delikatniejszego makijażu, tym razem na kolorowe szminki – błyszczące lub ma-
nie bój się sięgnąć po bazę. która dobrze towe. Koniecznie pamiętaj o konturówce.
pokryje skórę i zlikwiduje jakiekolwiek Bez obaw możesz posypać je na koniec
niedoskonałości i powiększone pory skór- brokatem. W takim wydaniu nikt Ci się nie
ne. To wszystko dobrze jest utrwalić deli- oprze.
katnym pudrem, aby pot podczas tańców Mocny fokus na oczy i usta to karnawałowy
makijaż idealnie wpisujący się w aktualne
dobrze się wchłaniał. Dzięki tym zabie- trendy.
gom Twój karnawałowy makijaż dotrwa
do rana! Szaleńczej zabawy życzy Wam Wasz Orlando!

2 Rozświetlona cera – w karnawale Ftoto, Mick Mazzei

trzeba błyszczeć! Rozświetlacze, cienie ze
złotymi drobinkami, brokat… tych pro-
duktów nigdy za wiele. Są one dostępne
zarówno w formie pudru, jak i na bazie
kremowej. Rozświetlacz nałóż na kości
policzkowe i łuk brwiowy, błyszczące cie-
nie zaaplikuj na powiekę, posyp brokatem
rzęsy i włosy. Bardzo dobrze widziane są
przedłużone rzęsy, które można kupić
w wielu formach. Świetlisty makijaż kar-
nawałowy gotowy! Do tego w dekolt,
ramiona i w szyję wetrzyj balsam ze złoty-
mi drobinkami.
Pamiętaj – błyskotki w karnawale są abso-
lutnie niezbędne.

3 Biżuteryjne ozdoby – uwielbiasz

błyszczeć? Świetnie się składa! W karna-
wale sięgnij po biżuteryjne ozdoby, takie

38

Martin-Kollar-Str. 12, 81829 München
tel. 089-45672276, fax: 089-45672277, [email protected]

POMAGAMY W:
zakładaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej tzw. Gewerbe
poprowadzimy bieżącą księgowość
wykonamy comiesięczne rozliczenia wypłat pracowników
Kindergeld, Elterngeld i inne

WARSZTAT SAMOCHODOWY

NAPRAWA SKRZYNI BIEGÓW

Automatyczne skrzynie biegów Autogaz Elektronika Mechanika

S ł a w o m i r R a t a j c z y k 85757 KARLSFELD, Liebigstrasse 3
tel. 0152/287 95 199, tel. 08131/3186190
e-mail: [email protected]

R&I Autoservice U.G. serwis i naprawy opon
przeglądy techniczne (TÜV/HU)
specjaliści z ponad 10. letnim doświadczeniem w naprawach samochodowych przygotowanie samochodu do przeglądu
inspekcje regularne według specyfikacji
pn. - pt. 09:00 – 18:00, sb. 09:00 – 13:00 25PwRzywZmyYiwaKnaŁażAe4nDkiEeó:Umł RO producenta
od kompleksowe naprawy samochodu
R&I Autoservice U.G. (np. silnika, skrzyni biegów itd.)
Halfinger Str. 30, 81825 München roboty blacharskie i lakiernicze
tel: 089/23790767 naprawy powypadkowe
pomoc administracyjna po wypadku
(rzeczoznawstwo, adwokat itd.)

Jakość niemiecka, ceny polskie!

styczeń / luty 2020 39

AKTUALNOŚCI OLIMPIJCZYK RADZI

Olimpijczyk (1992 r., Albertville) oraz trener bawarskiej kadry regionalnej w narciarstwie alpejskim zdradza tajniki sztuki trenerskiej.

Odkryj Skitouring

Skitouring to połączenie narciarstwa
i turystyki górskiej

Wchodzimy przy użyciu nart skitouro- Podstawowy sprzęt ski- Jakub
wych, które posiadają przyklejone tourowy składa sie z nart Malczewski
„foki” (materiał hamujący w dół, i wiązań skitourowych, bu-
a poślizgowy w górę). Przed zjazdem „fokę” tów skitourowych, „fok”, Olimpijczyk – Albertville, Francja, 1992
odklejamy i ściągamy ze spodów nart, a zjazd kijów teleskopowych, son- 28-krotny Medalista Mistrzostw Polski w narciarstwie
odbywa się jak na tradycyjnych nartach. dy, detektora lawinowego alpejskim (1989–1999)
Zazwyczaj turystyka skitourowa odbywa i łopaty. Narty mogą być Uczestnik Mistrzostw Świata Juniorów i Seniorów
się poza trasami narciarskimi, często z dala lekkie i przystosowane do oraz Pucharu Świata i Europy
od infrastruktury narciarskiej. Dla począt- szybkiego wchodzenia, ale Trener klasy pierwszej narciarstwa alpejskiego
kujących polecam jednak rejony ośrodków też cięższe i szersze do przy- Trener polskiej kadry narodowej w narciarstwie
narciarskich, z racji bezpieczeństwa i dostęp- jemnych zjazdów. Wiązania alpejskim (1999–2006)
ności. Na skitoury należy chodzić minimum posiadają dwa tryby na- Trener regionalnej kadry w narciarstwie alpejskim
w dwie osoby. Wiąże się to przede wszystkim chylenia piętki, aby łatwiej Bawarskiego Związku Narciarskiego (od 2012)
z bezpieczeństwem. Pierwsze kroki należy wchodziło się na stromych Serwisant technicznyVOLA SKIVAX
robić pod okiem przewodnika skitourowego podejściach. Podczas zjaz-
lub doświadczonego skitourowca, który za- du piętka jest chowana
równo doskonale zna bezpieczne miejsca do i zachowuje się jak wiązanie
wycieczek, panujące warunki atmosferyczne zjazdowe. Buty skitourowe
(zagrożenia lawinowe), jak i posiada znajo- nie są zwykłymi butami
mość zasad poruszania się po górach oraz zjazdowymi. Są bardzo cie-
miejscowej topografii. płe, lekkie i posiadają co
najmniej dwa tryby, podej-
Skitouring to najbardziej wydajny system po- ścia i zjazdu. Kije telesko-
ruszania się po górach, używany przez alpini- powe z kolei umożliwiają
stów, służby ratownicze i narciarzy chcących zmianę długości przy po-
uniknąć zgiełku i tłumów ludzi. Wymaga on dejściu i zjeździe.
jednak dobrej orientacji terenowej, znajomo-
ści meteorologii, rozpoznawania zagrożeń Skitouring rozpocząć najlepiej na łatwych, Ubranie skiturowe ma być lekkie, nieprze-
lawinowych, wysokiej umiejętności jazdy na popularnych i krótkich trasach. Najczęściej wiewane i oddychające, ale dobrze mieć
nartach (szczególnie w kopnym śniegu) i wie- są to trasy prowadzące do niżej położonych plecak, a w plecaku zapasową odzież do
lu innych umiejętności przydających sie przy schronisk. Koniecznie, jak już wspomnia- przebrania – podczas zjazdu nie jest już
wspinaczce letniej czy zimowej. łem, w towarzystwie co najmniej jednej tak ciepło. Obowiązkowo zabieramy też
osoby. kask, 2 pary rękawiczek i 2 czapki. Przyda
się też latarka czołowa, a dla bardziej za-
awansowanych raki i czekan – niezbędne
przy podejściach stromymi żlebami.

Ze względu na rosnące zainteresowanie
narciarstwem pozatrasowym i wysoko-
górskim, pojawia się coraz więcej ofert

szkoleń lawinowych, na których można

się dowiedzieć, jak szukać zasypanego
z pomocą pipsa (detektora lawinowego), jak

sondować lawinisko, jak odkopywać ludzi.
Ratownicy prowadzący szkolenia uczą też

oceniać warunki śniegowe, m. in. za pomocą

testów śniegowych.

Pamiętajmy, wycieczki skitourowe wyma-
gają od nas dobrej kondycji. Oczywiście
wycieczki skitourowe możemy potrak-
tować jako metodę rozwijania naszej

kondycji. Jednak jeżeli przesadzimy na

początku, to taki wysiłek może nas dużo
kosztować. Przed wyjściem w góry koniecz-
nie trzeba jeszcze sprawdzić komunikaty

lawinowe oraz informacje o zamkniętych
trasach.

40

AKTUALNOŚCI SPORT

SV POLONIA München e.V.

W dniu 29.11.2019 r. Mijający rok drużyna Oldbojów zakończyła wiosennej poprzez szereg treningów wy-
klub SV Polonia Monachium, na 3 miejscu i niestety po raz drugi z rzędu dolnościowych oraz wytrzymałościowych.
tradycyjnie jak co roku, zorganizował nie awansowała do najwyższej klasy roz- Dodatkowo nasza drużyna rozegra 5 gier
kolację wigilijną dla swoich zawodników grywkowej. Ale jak mówi przysłowie: do kontrolnych. Wszystko po to, by 15 mar-
oraz ich życiowych partnerek, trzech razy sztuka! W tym roku zamierzają ca 2020 r., czyli w dniu pierwszego meczu
która odbyła się w klubowej restauracji. wywalczyć upragniony awans. nowej rundy, zawodnicy byli maksymalnie
przygotowani.
Na kolacji pojawiło się ponad 50 osób, któ- Pierwsza drużyna po jesiennej rundzie zaj-
rzy mogli złożyć sobie życzenia świąteczne, muje drugie miejsce w tabeli, które premio- Jeżeli masz ochotę dołączyć do naszego
podsumować minioną rundę i wymienić się wane jest awansem. Do lidera traci tylko klubu, serdecznie zapraszamy na nasze tre-
spostrzeżeniami dotyczącymi mijającego 1 punkt. Runda wiosenna zapowiada się ningi we wtorki i czwartki o 19.00. Znajdź
roku. Kolacja, w której uczestniczyły żony niezwykle ciekawie. Przed naszą drużyną nas na Facebooku: https://www.facebook.
i partnerki naszych piłkarzy, jest formą po- dwanaście kroków do awansu. com/SV Polonia Monachium e.V.
dziękowania dla Nich za ich wyrozumiałość.
W końcu to One w pewnym sensie akcep- Sezon przygotowawczy pierwsza druży- Numer do trenera pierwszej drużyny,
tują obecność naszych zawodników na tre- na zaczyna 14 stycznia 2019 r. o 19:00 na Michała: 0 174 33 62 916.
ningach i meczach. naszym obiekcie (Max-Reinhardt-Weg 28,
München). W planach trenera Michała Tim- Numer do koordynatora sekcji Oldbojów,
ko jest solidne przygotowanie się do rundy Darka: 0 172 85 06 446

Tekst przygotował Tomasz Janowski
wiceprezes SV Polonia Monachium

styczeń / luty 2020 41

AKTUALNOŚCI PODRÓŻE

W HISZPAŃSKICH PIRENEJACH TEKST I ZDJĘCIA

Narty, olé, olé… Sebastian Wieczorek

Szusowanie w słonecznych Pirenejach czy restauracji. Wybierzmy się na przykład
na zwiedzenie wspaniałych zabytkowych
Na narty do Hiszpanii? Ze zdziwieniem patrzyli na mnie znajomi przed wyjazdem na kościołów i klasztorów, wybudowanych na
odległy Półwysep Iberyjski, który kojarzy nam się przede wszystkim z rozpalonym przestrzeni ubiegłych wieków, położonych
słońcem, gorącymi plażami i morzem. Brzmiało to co najmniej dziwnie, a przynajmniej na tzw. szlaku romańskim. Widok kamien-
dosyć egzotycznie. Tym razem„zdradzając”alpejskie stoki, wybrałem się poszusować nych budowli lub pozostałości rzymskich
nieco dalej, bo aż w katalońskie Pireneje. Chciałem zakosztować i sporóbować czegoś przypominających o przeszłości, kiedy to
innego. I mówiąc szczerze – nie zawiodłem się. To góry warte odkrycia! właśnie tutaj Rzymianie zaczęli się osie-
dlać po ekspansji na Półwysep Iberyjski,
Choć w Hiszpanii nie wynaleziono nart systemowi sztucznego naśnieżania są do- może stać się celem fascynującej podróży
i sporty zimowe nie są tak popularne jak skonale utrzymane, a najdłuższa z nich liczy i niezapomnianych wrażeń.
w Alpach, to nie brakuje tutaj miejsc, które ponad 7 kilometrów. Poza strefą wyciągów Wyjątkowo miłym przeżyciem jest wyjazd
potrafią zaspokoić oczekiwania narciarzy istnieje możliwość uprawiania narciarstwa te- do ośrodka narciarskiego „Vall de Núria”, po-
na wszystkich poziomach umiejętności. renowego (cross-country skiing, jazda w głę- łożonego tuż przy samej granicy hiszpańsko-
W Hiszpanii znajduje się w sumie 29 stacji bokich śniegach). Rozległe stoki narciarskie, francuskiej. Dotrzeć można tutaj jedynie
narciarskich i ponad tysiąc kilometrów tras wspaniałe tereny i niezwykłe widoki to naj- górskim pociągiem, którego trasa przebiega
zjazdowych i nartostrad. Od Sierra Nevada w większe zalety ośrodka„Alp 2500”. Najbardziej wzdłuż uroczej doliny, przez liczne tunele ze
Andaluzji po Pireneje, oddzielające Półwysep godną polecenia jest trasa prowadząca ze stacją końcową w okolicach niewielkiego je-
Iberyjski od Francji. To wspaniałe miejsce do szczytu „La Tosca”(2537 m n.p.m.) do dolnych ziora i olbrzymiego sanktuarium Matki Bożej
uprawiania narciarstwa i znalezienia nieod- stacji wyciagów„Pla de Masella” na wysokości z Núrii wzniesionego w XI wieku, w miejscu,
krytych i niepozbawionych oczywiście śnie- 1600 m n.p.m. gdzie rzekomo znaleziono wizerunek Naj-
gu, malowniczych zakątków gór. Wszystkie Amatorów nart nie rozczaruje także ośrodek świętszej Marii Panny. Matka Boża z Núrii,
stacje narciarskie posiadają nowoczesną in- narciarski „Boí Taüll”, położony 142 kilometry która ma obdarzać płodnością, jest także pa-
frastrukturę i oferują zakwaterowanie i inne na północ od miasta Lleida. Niestety sam tronką pirenejskich pasterzy, a imię Núria jest
atrakcje właściwie na każdą kieszeń. przejazd licznymi serpentynami do górskiej wyjątkowo popularne i często spotykane w
Najczęściej odwiedzane są ośrodki położone miejscowości może przyprawić nas o zawrót całej dolinie. Choć wyciągów jest tutaj zdecy-
w niedalekiej odległości od stolicy Katalonii głowy. System kilkudziesięciu krzesełkowych dowanie mniej niż w innych odwiedzonych
– Barcelony. Najmilsze zaskoczenie sprawił wyciągów narciarskich w „Boí Taüll” sięga stacjach narciarskich i trasy są przeznaczone
ośrodek narciarski „La Molina”. Jest jednym do 2750 m n.p.m. Na tej wysokości nie ma raczej dla narciarzy początkujących i średnio-
z najlepszych i najbardziej popularnych lasów, tereny narciarskie są bardzo rozległe. zaawansowanych. „Vall de Núria” to ośrodek
miejsc wśród narciarzy odwiedzających Pire- Można zjeżdżać dosłownie z zamkniętymi rodzinny, odpowiedni przede wszystkim dla
neje, a zarazem to najstarszy kurort narciarski oczami rozkoszując się uczuciem swobody. tych, którzy pragną połączyć sport i relaks
w całej Hiszpanii. Dzięki systemowi połączo- Trasy zjazdowe mają zróżnicowany stopień w otoczeniu wspaniałych gór i przyrody.
nych tras i wyciągów z sąsiadującym ośrod- trudności: od przeznaczonych dla początku- 7 kilometrów tras i 4 wyciągi pozwalają na
kiem „Masella” tworzy dużą stację narciarską jących do tych dla bardziej wymagających wyjazd na maksymalną wysokość 2252 m
o nazwie „Alp 2500” (nazwa nie musi ko- narciarzy. Najciekawsze z nich prowadzą ze n.p.m.
niecznie kojarzyć się nam z Alpami), w której szczytu „Cota Màxima” oraz „Balcó del Cerbí”. Choć pomysł wyjazdu na narty w Pireneje
możemy przemieszczać się i jeździć w za- Wszystkie z nich łączą się ze sobą w miejscu, może być nieco z pozoru abstrakcyjny, ale
chwycającym terenie narciarskim. Posiada gdzie znajdują się dolne stacje wyciągów – na pewno nie jest nierealny. Głównym man-
niemalże 115 kilomterów tras zjazdowych w położonym na wysokości 2020 m n.p.m. kamentem jest odległość Pirenejów. Jednak
pośród hal i lasów iglastych, w otoczeniu im- „Pla de Vaqeues”. „Boí Taüll” oferuje w su- wiele możliwości dotarcia do podnóży Pi-
ponujących szczytów liczących ponad 2500 mie 42 kilometry tras zjazdowych (8 czar- renejów stworzyły nam w ostatnim czasie
m n.p.m. Jednak najciekawsze i najbardziej nych, 24 czerwone i 5 niebieskich), które tanie lotnicze, których samoloty docierają
zróżnicowane trasy znajdują się po stronie obsługuje 17 wyciągów. Kiedy nadchodzi chociażby do katalońskiej Girony, skąd w za-
ośrodka „Masella”. Jest to druga stacja nar- chwila, aby odpiąć narty i zdjąć buty, war- śnieżone szczyty jest niecała godzina jazdy
ciarska w Pirenejach pod względem wielkości to pomyśleć o „Aprés Ski”, ale niekoniecz- autobusem z lotniska. Ceny w Pirenejach są
przewyższenia. Wszystkie stoki i trasy dzięki nie wzorem alpejskich kurortów – w barze nieco niższe niż w ośrodkach Alpejskich. Naj-
tańszy jednodniowy karnet na korzystanie
z wyciągów kosztuje około 35 Euro. Tańsze są
również noclegi w różnego rodzaju pensjona-
tach i hotelach. Katalońskie Pireneje oprócz
Hiszpanów upodobali sobie również Fran-
cuzi. Dlaczego? Bo jest dużo taniej niż u nich.
Oprócz tego, że natura hojnie obdarzyła Pi-
reneje w przepiękne panoramy i wyjątkowe
nasłonecznienie, można mieć wrażenie, że to
góry dosyć „dzikie” i póki co – mało skomer-
cjalizowane. W tutejszych ośrodkach panuje
specyficzna atmosfera, wszyscy wydają się
być przyjaźni i serdeczni, a kolorytu na sto-
ku dodają śniade i urokliwe Hiszpanki. Takie
przynajmniej mam odczucie. Choć zapewne
Pireneje nigdy nie dorównają Alpejskim ku-
rortom, jeśli chodzi o możliwości i różnorod-
ność uprawiania narciarstwa, to na pewno są
górami wartymi odkrycia dla każdego narcia-
rza lubiącego poznawać nowe miejsca.

42

AKTUALNOŚCI W GÓRY

zdobywca
Kilimandżaro

i Elbrusu

Mirosław Jęczała

Zima w górach himalaiści zostali nazwani Ice Warriors –
– góry w zimie… Lodowymi Wojownikami. Cena tych suk-
Zima w górach to szczególny czas. Nie mam tutaj na myśli ośrodków narciarskich cesów była jednak bardzo wysoka, wielu
z tłumami na stokach, sztucznym śniegiem i ratrakami codziennie preparującymi z nich zostało w górach na zawsze.
trasy zjazdowe. Chodzi tutaj o przyrodę w jej naturalnym stanie, zasypaną i za- Do chwili obecnej dziesięć z czternastu
wianą śniegiem, skutą lodem, targaną zimnymi wiatrami. ośmiotysięczników zostało zdobytych w zi-
mie przez Polaków (w tym jeden w zespole
Dawniej był to czas, kiedy ludzie obawiali wysokość 8000 m. Warto nadmienić, iż Sir polsko-włoskim). Pozostał ostatni szczyt do
się zapuszczać w góry, gdyż były niedo- Edmund Hillary – pierwszy zdobywca Mo- zdobycia. Jest nim leżący w paśmie Kara-
stępne, groźne, nierzadko przynosiły śmierć. unt Everestu – wyraził opinię, że w zimie na korum, drugi po Mount Everest pod wzglę-
Tylko nieliczni śmiałkowie odważali się wejść tej wysokości nie ma warunków do życia. dem wysokości, ale pierwszy pod względem
do tego mroźnego królestwa. Nasi wspinacze jednak pokazali, jak bardzo trudności – K2. Nazywany jest też Górą Gór.
W obecnych czasach, wraz ze wzrostem wie- się mylił. 17 lutego 1980 roku Leszek Cichy Często to określenie błędnie przypisywane
dzy i postępem technicznym, zaczęło się to i Krzysztof Wielicki jako pierwsi stanęli zimą jest Everestowi jako najwyższemu szczytowi,
zmieniać. Mamy coraz lepszą odzież zimową, na wierzchołku najwyższej góry świata, ale w tym przypadku chodzi właśnie o trud-
obuwie i wyposażenie techniczne, to wszyst- wpisując się tym wspaniałym osiągnięciem ności i niebezpieczeństwa, jakie czekają na
ko sprawiło, że góry zimą stały się atrakcyjne na karty historii światowego himalaizmu. śmiałków wspinających się na tę górę.
dla szerszej rzeszy ludzi. Rozwinęły się także O tym, jak trudne musiało być to przedsię- Polscy himalaiści podejmowali już kilka prób
nowe kierunki turystyki górskiej, np.: wzięcie, świadczą słowa Leszka Cichego: wejścia, ale jak na razie K2 skutecznie odpie-
„Gdyby to nie był Everest, to byśmy chy- ra wszelkie ataki. Również wyprawa rosyjska
wędrówki w rakietach śnieżnych ba nie weszli”. W kolejnych latach łupem musiała się poddać, chociaż rosyjscy wspina-
wędrówki na nartach skiturowych – Polaków padały następne szczyty, a nasi cze mają opinię twardzieli.
Kolejna polska wyprawa na K2 zaplanowana
jest na zimę 2020/2021. Może tym razem za-
kończy się sukcesem? Byłoby to piękne do-
pełnienie pewnego rozdziału historii, który
zapoczątkowali i zamknęliby polscy himala-
iści. Będziemy trzymać kciuki, aby tak wła-
śnie się stało.

bardziej zaawansowaną odmianą jest
tzw. ski-alpinizm

wspinaczka na lodospadach.

Wędrówki zimowe nabierają cech eksplo-
racji, ponieważ nie poruszamy się po wy-
deptanej ścieżce/szlaku, ale często musimy
torować sobie drogę w śniegu, nierzadko je-
steśmy zmuszeni przebijać się przez zaspy.
Dobra orientacja w terenie, umiejętność
posługiwania się mapą lub urządzeniami
nawigacyjnymi odgrywają bardzo ważną
rolę, gdyż niejednokrotnie oznakowanie
szlaku jest zawiane śniegiem. Jeśli doliczy
się do tego takie zagrożenia jak możliwość
zejścia lawiny, nagłe załamanie pogody
(śnieżyca, mróz), to sprawia to, że przejścia
zimowe charakteryzują się dużo większym
stopniem trudności niż ta sama droga prze-
byta w okresie letnim.

Zimowe zdobywanie szczytów stało się
w latach osiemdziesiątych, w tzw. złotej
dekadzie polskiego himalaizmu, domeną
rodzimych wspinaczy. Prekursorem tego
nurtu był Andrzej Zawada, który jako pierw-
szy człowiek przekroczył zimą magiczną

styczeń / luty 2020 43

AK TUALNOŚCI KULTUR A



Ukończyła orłowskie Liceum Plastyczne,
studiowała na Europejskiej Akademii Sztuk

i gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych.
Wiele wystawia, angażuje się

w rozwijanie plastycznych talentów
uzdolnionych w tym kierunku dzieci.

Mieszka w Bawarii.

MOTTO W miłości dwie wolności łączą się w jedną słodką niewolę.
na dziś (Iason Evangelu)

Profesor - poeta swoich ojców. Pochodzi bowiem z takiej
rodziny i środowiska polonijnego, w którym
Andrzej R. dycznych, prowadził ba- pielęgnowana była polska kultura oraz toż-
Kuczmierczyk – dania naukowe oraz le- samość.
czył psychicznie chorych. Z tej perspektywy można jedynie docenić
syn polskich powojennych emigrantów, uro- Obecnie jest profesorem rodziny, w których pielęgnuje się mowę oj-
dził się i wychował w Londynie. Na prestiżo- psychologii klinicznej na czystą –za ich trud, za ich serce – a inne do
wym Uniwersytecie Keele ukończył studia z Uniwersytecie Hertfordshire tego zachęcić. Jak pokazuje życie, przynosi
psychologii i socjologii. Ciekawość natury i prowadzi prywatną prakty- to wspaniałe owoce.
ludzkiej pokierowała go w kierunku klinicz- kę, specjalizując się w lecze-
nej psychologii. Wyjechał więc do Stanów niu objawów lęku i schorzeń Kontakt z profesorem-poetą:
Zjednoczonych i po obronie doktoratu przez psychosomatycznych. Udziela [email protected]
czternaście lat wykładał na uczelniach me- porad także przez Skype'a.
Tyle mam pytań,
Praktycznie podczas całej kariery zawo- Odpowiedzi niewiele,
dowej parał się poezją, zainspirowany po- Ufam losowi,
czątkowo Matką – poetką, dokumentalist- Jakie me przeznaczenie?
ką i żołnierzem Powstania Warszawskiego, Oddaję się w ramiona
później nurtem filozofii egzystencjonalnej, Bezwzględnie… miłości,
głównie Alberta Camusa i Jeana-Paula Sar- Może kiedyś dobrnę,
tre´a. Prezentowany tomik pt. „Bezpośred- Ryzykować będę, aby
nio – Na żywo” jest zbiorem utworów do- Odnaleźć sens
tyczących związków, zwątpień, wezwań, W psychozie tajemnej,
konfliktów, nadziei, miłości i zmian, które Po drutach kolczastych
każdy z nas w jakiejś mierze przechodzi Śmiać się raz jeszcze,
w ciągu swojego życia. Będę.

Andrzej Kuczmierczyk należy do pokole- (Andrzej R. Kuczmierczyk)
nia polskich emigrantów urodzonych poza
krajem, jednak doskonale włada językiem

44

co, gdzie, kiedy?

MONACHIUM styczeń / luty 2020
Brydż towarzyski i sportowy w Klubie Brydżowym „Bez atu”. Miejsce: Alten-und Service-Zentrum (ASZ) Sendling, Daiserstr. 37,
10.01.2020 18:00 81371 München. Informacje: Jadwiga Suchocka, tel.:089 / 201 12 70, oraz na stronie www.bezatu.de Kolejne spotkania: 24.01, 7.02, 21.02.2020 r.
Program Steffena Möllera „Weronika, dein Mann ist da!“. Miejsce: Reichshof Kulturbühne Bayreuth, Maxstr. 28. Bilety: www.OKticket.de

BAYREUTH Parafia św. Józefa w Dingolfingu zaprasza na spotkania polonijnego kółka biblijnego – odbywają się one w salce tuż obok
kościoła. Boecklerstr. 2a, 84130 Dingolfing
25.01.2020 19:30 Zapraszamy do Klasztoru Św. Klary przy Geislung 12 w Dingolfingu na msze święte w języku polskim. Kontakt z ojcem Janem
Stefaniukiem organizującym polskie msze: 08731/323997
DINGOLFING

niedzi eklaażmdaiedsriuągc aa 16:00


ka żda niedziel a 11:00


ZALECAMY SPRAWDZANIE TERMINÓW U ORGANIZATORA.

UWAGA Polecamy stronę Deutsch-Polnische Gesellschaft e.V. (Towarzystwo Niemiecko-Polskie Monachium) z aktualnymi terminami (www.dpgm.de)
oraz stronę Konsulatu Generalnego - https://monachium.msz.gov.pl/pl/aktualnosci/

LUKULLUS w Landshut

Informujemy, że na początku grudnia 2019 r. Dziś Lulullus ma 23 sklepy w 20 miastach Na zdjęciu, od lewej, właściciele całej sieci
otwarto w Landshut sklep Lukullus. w Niemczech. Powierzchnia sprzedażowa Lukullus – Krzysztof Łempicki i Andrzej Paw-
wynosi od 150–500 m2, a asortyment sięga luczuk, oraz właściciele sklepu (franczyza)
Sieć sklepów Polnische Spezialitäten 6000 pozycji. Klienci wybierają sklepy Polni- w Landshut, małżeństwo Paulina Wolnicka
LUKULLUS jest efektem połączenia w 2005 sche Spezialitäten LUKULLUS, bo to sklepy, i Waldemar Wolnicki.
roku doświadczeń, intuicji handlowej, zna- w których oni czują się najważniejsi. Tutaj
jomości rynku i sił przez dwóch przyjaciół, mogą być pewni szerokiego wyboru wyso- (Źródło: https://lukullus-laden.eu/index.php/pl/)
którzy stworzyli wspólny biznes. Mottem kiej jakości polskich produktów i wyjątkowo
przewodnim założycieli sieci jest do dziś„Taki przyjaznej atmosfery podczas zakupów.
sklep, w jakim sami chcielibyśmy robić zaku-
py”. Ta prosta recepta na stworzenie miejsca
o niepowtarzalnym klimacie, oryginalnym
wystroju, gdzie w centrum uwagi jest Klient
i jego potrzeby, przyniosła ogromny sukces.

styczeń / luty 2020 45

MOJE MIASTO MUZYKA KLASYKA Jadwiga Zabierska

Rapsodia

Twardowsky

Ferdynanda Pfohla
polska inspiracja w muzyce niemieckiego romantyzmu

16 grudnia 2019 wypadła siedemdziesiąta Ferdinand Pfohl – (pastela, Anton Klamroth, 1892) Strona tytułowa rapsodii„Twardowski”sellschaft
rocznica śmierci Ferdynanda Pfohla, kom-
pozytora i krytyka muzycznego związanego Jak muzyka Następnie zmienia się na umiarkowane
z Hamburgiem, twórcy rapsodii zainspiro- podąża za tekstem (moderato ma non troppo), bo oto pojawia
wanej epizodem z życia „polskiego Fausta”, się Twardowski, który proponuje królowi,
czyli Wojciecha Twardowskiego. Ferdynand Motyw faustowski nie był znany wyłącz- że ulży mu w cierpieniu. Partię Twardow-
Pfohl urodził się 12 października 1862 r. nie na terenie Niemiec. Gustaw Grunau skiego śpiewa mezzosopran.
w Elbogen (dziś Loket), w Czechach. Muzy- w broszurze „Erläuterungen zu Twardow-
ka fascynowała go od dzieciństwa, ale po sky“ streszcza inne jej wersje, jakie krążyły W tekście ballady Kaysera Twardowski
ukończeniu Gimnazjum Benedyktyńskiego wśród Holendrów, Francuzów i Anglików. przybywa do króla i przedstawia mu się
w Branuau, rozpoczął zgodnie z życzeniem Przy omawianiu polskiej legendy Grunau jako „der Meister geheimer Kunst“. Do przy-
ojca studia prawnicze w Pradze. Po obej- przytacza treść wiersza Adama Mickiewicza wołania zmarłej potrzebne są mu „wun-
rzeniu w 1883 roku „Parsifala” w Bayreuth „Pani Twardowska”. derliche Kräuter“: Sambucus (czarny bez),
zrozumiał, że muzyka jest jego przeznacze- Allium (czosnek), oraz Euphorbien (wilczo-
niem. Przerwał studia i wyjechał do Lipska, Rapsodia Ferdynanda Pfohla skomponowa- mlecz). Mistrz pali wszystkie składniki, po
gdzie ukończył muzykologię w tamtej- na jest w sposób zwarty, w tonacji d-moll i czym miesza je w złotej czarze tak długo,
szym konserwatorium. Ojciec, rozczaro- rozwija się w kierunku D-Dur. Początkowo aż powstaje krwistoczerwony płyn. W koń-
wany jego decyzją, odmówił mu pomocy muzyka oddaje przygnębienie, panujące cu wypełnia komnatę zapach kadzielnego
finansowej, dlatego Ferdynand zarabiał na na krakowskim dworze po śmierci królowej dymu, w którego oparach ukazuje się duch
utrzymanie pisząc opowiadania dla lokal- Barbary, wyrażone śpiewem męskiego chó- Barbary. „O Himmel! Barbe Radziwill!“ – śpie-
nej gazety „Meggendorfer Blätter“. W 1889 ru. Otto Kayser wprowadza symbol ciem- wa chór wraz z solistką i opisuje wygląd
roku objął redakcję dodatku do czasopisma ności - czarnego łabędzia, który niczym tej postaci: „jej cera liliowobiała zmęczona
rodzinnego „Daheim“, a w 1892 r. dostał „żałobna flaga” zagnieździł się przy altanie. i zmatowiała/niczym rosa wieczorna zwisa
pracę jako krytyk muzyczny w „Hamburger Muzycznie oddają ten fragment mroczne diadem z jej czoła...” . Król usiłuje dotknąć
Nachrichten”. Resztę życia spędził wraz z ro- akordy, przechodzące w dominantę A-Dur. zjawy, ale kiedy napotyka jej pusty wzrok,
dziną w Hamburgu. Słowo „Flaga” – „Fahne“ ozdobione jest ko- osuwa się zemdlony na posadzkę. Duch
loraturą, obrazującą powiewanie lub trze- Barbary znika, a w miejscu gdzie się poja-
Ferdynand pot ptasich skrzydeł. Kolejne wersy opisują wił, leży żałobny wieniec. Istnieje jednak
Pfohl rozpacz króla, który „kryje blade oblicze w nadzieja, że król znajdzie ukojenie, na co
jako kompozytor pustych poduszkach”. Tempo Allegro ma wskazuje akord D-Dur kończący rapsodię.
non troppo przechodzi w ritardando (zwol-
Pierwszy większy sukces Pfohl odniósł jako nienie), kiedy mowa jest o śmierci Barbary. Szkoda, że to dzieło, swego czasu tak do-
autor poematu symfonicznego „Apsarase“, brze przyjęte przez krytykę i publiczność,
inspirowanego „Parsifalem“. Stworzył też pozostaje dzisiaj nieznane. Ale nawet w
cykl miniatur fortepianowych „Strandbil- Hamburgu nie wykonuje się większych
der“ Op. 8 (1892), a także pięcioczęściową utworów Ferdynanda Pfohla, tylko czasem
„Suite Élégiaque“ Op. 11 (1894). W 1894 pieśni lub miniatury fortepianowe, których
skomponował rapsodię „Twardowsky“ na nagrania pojawiają się na płytach CD, wyko-
chór męski, mezzosopran i orkiestrę1, do nywane m. in. przez renomowaną pianistkę
tekstu wierszowanej ballady autorstwa Jaminę Gerl. Fragment jej recitalu, kiedy
Ottona Kaysera. Jej treścią jest historia o grała „Fantaisie russe“ z „Suite Élégiaque“
wywołaniu przez Twardowskiego ducha Pfohla, zobaczyć można pod linkiem:
Barbary Radziwiłłówny przed obliczem kró-
la Zygmunta Augusta. Rapsodia była wyko- https://www.youtube.com/watch?v=sQTL-
nywana wiele razy z powodzeniem, między sjx_3rw
innymi przez Uniwersyteckie Towarzystwo
Śpiewacze „Paulus“ w Lipsku, a także pod- (Zdjęcia: Pfhol-Woyrsch Gesellschaft e.V.)
czas festiwalu w Bern. Jeden z koncertów
rapsodii poprowadził kompozytor Max Re-
ger, który uznał jej warstwę harmoniczną
za interesującą. Z okazji siedemdziesiątych
urodzin Ferdynanda wykonano ją pod tytu-
łem „Der Nekromant“ w Hamburgu.

1 Skład orkiestry do wykonania „Rapsodii”: 2 flety, 2 oboje, 2 klarnety, 2 fagoty, 2 razy po 2 waltornie, 2 trąbki, 2 puzony tenorowe,
puzon basowy, tuba basowa, kotły, talerze, harfa, 1. skrzypce, 2. skrzypce, altówki, wiolonczele, kontrabasy.

46

MOJE MIASTO PO TRZYKROĆ KSIĄŻKI

Książki o górach,

które warto poznać

Zima w pełni, jest to więc idealny czas, aby sięgnąć po lekturę, która nie tyl-
ko zachwyci nas pięknymi śnieżnymi krajobrazami, ale także opowie historie
ludzi o niebywałych ambicjach, takich, dla których słowo „niemożliwe” nie ist-
nieje. O ludziach, którzy kilka razy do roku rzucają wszystko i postanawiają
zmierzyć się ze sobą, żywiołem i niejednokrotnie są w stanie zapłacić za to
najwyższą cenę.

Co nimi kieruje? Jak definiują oni swoją To zapierająca dech opowieść o granicach Małgorzata Gąsiorowska
pasję? Czy żałują podjętych wyzwań ryzyka, które bywają granicami człowieczeń-
i decyzji? Jeśli jesteście ciekawi od- stwa. „Logicznie rzecz biorąc, nie powinie- Adama Bieleckiego. Ale czy to możliwe, aby
powiedzi na te pytania bądź też po prostu nem z tobą jechać, bo wszyscy ludzie koło błąd jednego człowieka przesądził o wszyst-
chcecie przenieść się na kilka godzin w zu- ciebie giną” – powiedział Jerzemu Kukuczce kim? Jak było naprawdę?
pełnie inny, jakże facynujący świat górskich w oczy jeden z kolegów alpinistów. Upiorne
wędrówek i wspinaczki, to koniecznie się- fatum czy faktycznie był odpowiedzialny za
gnijcie po jedną z poniższych pozycji. Za- śmierć, która niemal zawsze podczas jego
pewniam, że nie pożałujecie. wypraw zbierała żniwo? Skoro już komuś

Wszystko za Everest, Jon Krakauer: nie możesz pomóc, bo odpadł od ściany lub Spod zamarzniętych
umarł na obrzęk płuc, to czy po wielu mie- powiek,
Opowieść o jednej z najgłośniejszych trage- siącach przygotowań nie powinieneś już Adam Bielecki, Dominik Szczepański:
dii w dziejach himalaizmu. Znakomity, bły- wchodzić na szczyt będący w zasięgu ręki,
skotliwie napisany reportaż, który jest przy spełniając swe marzenia? Adam Bielecki stał się jednym z najmoc-
tym opowieścią o życiu i śmierci, o ludzkiej niejszych himalaistów na świecie, ale gdy
odwadze i poświęceniu. Tragedia wydarzyła Długi film o miłości. miał trzynaście lat, z powodu wieku od-
się 10 maja 1996 roku. Trzy ekipy himala- Powrót na Broad Peak, mówiono mu udziału w kursie skałkowym.
istów szykowały się wówczas do ostatecz- Jacek Hugo-Bader: Gdy skończył piętnaście, usłyszał od star-
nego, szczytowego ataku na Mount Everest. szego taternika, że kiedyś będzie z niego
Wtedy to właśnie nad najwyższą górą świata Wielki sukces polskich himalaistów (pierw- świetny wspinacz. Jeśli wcześniej się nie
zerwała się burza, która zabrała ze sobą wie- sze zimowe wejście) i jednocześnie wielki zabije. Ta książka to pierwsza pełna opo-
le ludzkich istnień. Jego jednak oszczędziła. dramat. Hugo-Bader w czerwcu i lipcu 2013 wieść Adama Bieleckiego o jego osobnej
Jon Krakauer przeżył, lecz nieustannie wraca roku przebywał w bazie, w Karakorum, drodze z górniczych Tychów na szczyty
myślami do tego straszliwego dnia. Ta książ- był jednym z czterech członków polskiej najwyższych gór świata. To także hołd dla
ka jest pozycją obowiązkową nie tylko dla wyprawy, która wyruszyła po zaginionych bohaterów i twórców polskiego himala-
miłośników gór, lecz dla wszystkich pasjona- Tomasza Kowalskiego i Macieja Berbe- izmu zimowego, w których szeregu usta-
tów naprawdę wielkiej literatury. Jon Krakau- kę. Udało się odnaleźć tylko ciało Tomka. wił się Bielecki, zdobywając jako pierwszy
er to bez wątpienia najbardziej utalentowa- Czterech uczestników zimowego ataku na człowiek zimą Gaszerbrum I i Broad Peak.
ny pisarz wśród wysokogórskich wspinaczy. Broad Peak chciało przekroczyć granicę stra- W dramatycznych historiach tych wejść
chu, dwaj z nich przekroczyli granicę życia Bielecki przede wszystkim opowiada o nie-
Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym i śmierci. Co było przyczyną tragedii? Miłość ludzkich warunkach zimowej wspinaczki
polskim himalaiście, do gór, utrata instynktu samozachowaw- w Himalajach i Karakorum, sztuki uprawia-
Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski: czego, czy pycha i żądza sukcesu? Komisja nej przez nielicznych na świecie, która stała
powołana przez Polski Związek Alpinizmu się naszą narodową specjalnością.
Ten portret legendarnego himalaisty to coś o tragiczne skutki wyprawy obwinia tylko
więcej niż rzecz o determinacji i górach.

styczeń / luty 2020 47

Ludzki klientMOJE MIASTO LEPSZE ŻYCIE

,,Alleluja! Nowy dzień!" – powiedziałam czego w takiej sytuacji może pragnąć typowo po belgijsku, czyli zostawiając
sama do siebie tuż po przebudzeniu. kobieta. – odparłam sarkastycznie jedno- na moich policzkach swoje DNA zawarte
Przeciągnęłam się leniwie w łóżku cześnie wchodząc na wagę, która na liczniku w ślinie.
(w moim odczuciu niczym kotka, ukazała internacjonalny numer alarmowy: – Piękny zapach, czy to Lady Millione od Paco
112. Rabbane? – dodała po chwili z uznaniem.
ale przerażenie na twarzy leżącego obok Przed wyjściem z domu chwyciłam jedynie – Nie, to perfumy z bazaru. – odpowiedziałam
narzeczonego uzmysłowiło mi, klucze do portalu przenoszącego ludzi w wy- zwięźle i zauważyłam, że akurat wdepnęłam
marzone miejsca – słuchawki. To niesamowi- w gówno. Powłócząc nogami w nadziei na
że bardziej niż kotkę przypominałam te, jaki wpływ ma muzyka na nasze życie, wytarcie kupy z podeszwy buta skierowałam
wijącego się walenia), a następnie odpalamy soundtrack z Titanika i czujemy się się w stronę uchylonych drzwi. Zdjęłam buty
lekkimi jak piórko baletnicami, które podczas przed wejściem (żeby nie dodawać samej
z szafki nocnej wyciągnęłam nieudolnie refrenu najchętniej wskoczyłyby na kij (bez sobie roboty) i zwabiona zapachem świeżo
złożony papierowy samolocik, skojarzeń) i odleciały na mopie do krainy jed- zaparzonej kawy doczłapałam się do kuchni.
norożców (tu też bez skojarzeń). Brigitte zjawiła się tuż po chwili taszcząc
czyli mój grafik. No cóż, do poważnych Madame wyczekiwała mnie już przed bramą odkurzacz z wyglądu przypominający ten
bizneswomen trzymających akta i kiedy tylko wysiadłam z samochodu, zaczę- z Teletubisiów. Odkurzyłam cały dom dwa
ła wymachiwać ręką. razy (raz ze słuchawkami w uszach, drugi raz
w teczkach nie należę. Rozłożyłam arkusz – Cieszę się, że znowu Panią widzę! – Brigitte już bez, kiedy zauważyłam, że odkurzacz był
papieru, omiotłam go wzrokiem uśmiechnęła się szeroko i powitała mnie wyłączony) i podskakując radośnie niczym
rusałka zaczęłam wycierać niewidzialny kurz
i zatrzymałam się na chwilę przy rubryce w salonie. W tym samym czasie na kanapie
,,piątek”, a następnie upewniłam się, rozsiadła się madame i zaczęła czytać wieko-
że dzisiejszą klientką jest wą księgę, prawdopodobnie ręcznie spisa-
madame Covalsky. ną przez jednego z apostołów. Kiedy klient
jest w pobliżu, nie można sobie pozwolić
Niejednokrotnie przez moje roztrzepanie na pierdzenie w stołek, należy za wszelką
zdarzyło mi się pomylić klientów, więc te- cenę szukać sobie zajęcia i przede wszystkim
raz wolałam sprawdzać planning zawczasu. oznajmiać o tym wszystkim naokoło, pod-
Uzbrojona niczym tajny agent w informacje kreślając swoją dokładność i użyteczność.
tajne przez poufne takie jak jej adres za-
mieszkania, numer telefonu, rozmiar buta ANGELIKA SOBKOWIAK
i długość jej palca wskazującego, którym
wykonuje test białej rękawiczki i wskazuje autorka bloga Czyścicielka na Facebooku
ewentualne niedociągnięcia, ruszyłam do (https://www.facebook.com/Czyscicielka),
łazienki. Poranna toaleta w moim przypadku 22-letnia białogardzianka od 3 lat mieszka-
zajęła chwilę, ponieważ z niektórych czynno- jąca na obczyźnie. Była wychowanka domu
ści zrezygnowałam całkowicie – na przykład dziecka, która kończąc lat 18 wyruszyła
z mycia zębów. Zgodnie z promowanym w poszukiwaniu swojego miejsca i lepsze-
zdrowym trybem życia wypijam dziennie go życia. Czy faktycznie lepszego? O tym
dwa litry wody, więc zęby myją się na bieżąco, właśnie opowiada w swoich felietonach.
natomiast chemia zawarta w żywności pobi-
ja na głowę ten cały fluor zawarty w paście.
Nie, no, żarcik-kosmonaucik, zęby wyszo-
rowałam i to nawet nie byle czym, tylko
wibrator… tfu, wibrującą szczoteczką.
– Mogę Cię dzisiaj podwieźć do pracy, je-
śli chcesz. – z sypialni dobiegł mnie głos
ukochanego. Naprawdę jest cudowny, na
każdym kroku okazuje mi swoją miłość.
Zeszłego wieczoru oddał mi na przykład
ostatni kawałek swojej pizzy, większy dowód
miłości nie istnieje.
– Zastanówmy się, galopowanie podczas
pluchy na rowerze lub podwiezienie tył-
ka w cieplutkim aucie. Sam się domyśl,

2020

Wspaniałego karnawału i zrealizowania wszystkich planów na nowy rok

życzy redakcja MojeMiasto

48

– Przepraszam, czy ma Pani może patycz- czyścić. Ja natomiast zaplsuję za dobre chęci. obowiązkach domowych, a następnie po-
ki do uszu? Chciałabym wytrzeć kurz z tej – Niestety nie, proszę go zostawić. ciesza po stracie ukochanego kota, ogląda
szczeliny. – wskazałam na dziurę w śwince Bingo! Usatysfakcjonowana odpowiedzią zdjęcia ze ślubu wnuków i pomaga znaleźć
skarbonce, bo akurat to napatoczyło mi się wyszłam z tarczą (w przenośni i dosłownie, pasujące puzzle, ale takie prawdziwe, a nie
pod rękę. klientka naprawdę była w posiadaniu ar- jak u innych klientów – puzzle skarpetko-
– Słucham? - wybałuszyła oczy ze zdziwienia tefaktów pamiętających czasy co najmniej we. Bardzo fajna alternatywa dla zwykłego
i spojrzała na mnie jak na idiotkę. Tak też się Juliusza Cezara) i odniosłam swiffer na sprzątania, o ile nie jest się zamkniętym
poczułam. miejsce. W przeciwieństwie do reszty domu w sobie introwertykiem.
– A czy ma Pani może produkt ,,Meblove” schowek był brudny, prawdopodobnie nie- Strzepałam kurz osiadły na moich spodniach,
z drobinkami złota i wyciągiem z kaktusa bawem karaluchy zaczną się tam bujać na przesunęłam stare, wyrwane drzwiczki od
malezyjskiego oraz ekstraktem z kości sło- lianach z kurzu. kantorka na środki czystości i zasuwając je
niowej? Chciałabym wyczyścić ten stołek, – Na dziś wystarczy. Zapraszam na herbatę. niczym głaz do tajemniczego wejścia do
ale zwykłym produktem nie dam rady – upar- Spojrzałam na zegarek. Przepracowałam pół- grobowca faraona po raz drugi tego dnia
cie brnęłam dalej w udawanie perfekcyjnej torej godziny, zostało mi jeszcze drugie tyle. powiedziałam sama do siebie ,,Alleluja!”.
sprzątaczki o złotym sercu. Doskonale wie- Praca u starszych osób dość często na tym Niech niebiosom będą dzięki za to, że ist-
działam, że takiego produktu nie posiada, polega – pomaga się w jakichś drobnych nieją jeszcze ludzcy klienci.
więc machnie ręką i powie, że nie trzeba go
Angelika Sobkowiak

Zakład Pogrzebowy

Adres: Am Wetterbach 90, 76228 Karlsruhe
Telefon: (0721) 204 009 04
Kontakt- Marek Błaszkiewicz
Mobil: 0176 / 205 76 806

Towarzyszymy Ci w trudnym czasie.

Swoją działalnością obejmujemy całe Niemcy
Obsługujemy transport międzynarodowy
Proponujemy pochówki tradycyjne i kremacyjne
Transport zwłok na teren Polski zajmuje nam do 48h

Impressum

WYDAWCA: Grzegorz Spisla - werbe-agentur spisla Am Holz 3, 84036 Kumhausen; KONTAKT: tel. +49 871 97 46 335, fax +49 871 430 87 935, e-mail: [email protected];
REDAKTOR NACZELNY: Bogdan Żurek. WSPÓŁPRACA: Magdalena Felchnerowska, Sylwia Cieplak. Zamieszczone teksty podlegają prawu autorskiemu. Przetwarzanie tylko

za zgodą wydawcy. Redakcja nie odpowiada za niezamówione artykuły i zdjęcia. Za treść ogłoszeń, artykułów sponsorowanych oraz reklam redakcja i wydawnic-
two nie ponoszą odpowiedzialności. DRUK: Sonar Sp. z o.o., ul. Kostrzyńska 89, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. (+48 95) 736 88 35, e-mail: [email protected], www.sonar.pl;
NAKŁAD: 8000.

HERAUSGEBER: werbe-agentur spisla Am Holz 3, 84036 Kumhausen; KONTAKT: Tel. +49 871 97 46 335, Fax +49 871 430 87 935, e-mail: [email protected];
Der Inhalt unterliegt dem Urheberrecht. Die Verwertung aller Beiträge ist nur mit der schriftlichen Zustimmung des Herausgebers gestattet. Für unverlangt eingesandte
Bild- und Textbeiträge keine Gewähr. Herausgeber und Redaktion haften nicht für den Inhalt der veröffentlichten Anzeigen. DRUCK: Sonar Sp. z o.o., ul. Kostrzyńska 89,
66-400 Gorzów Wlkp., tel. (+48 95) 736 88 35, e-mail: [email protected], www.sonar.pl; AUFLAGE: 8000.

styczeń / luty 2020 49

WAŻNE ADR ESY

Konsulat Generalny RP w Monachium MADŻAROW Paweł LOGOPEDIA:
Röntgenstr. 5, 81679 München Werner-Eckert-Str. 4, 81829 München MACHOWSKI ANNA & KOLLEGINEN
Tel.: 089/418 60 80; Tel.: 089/99936501, Mobil: 0179 5468121 Schumacherring 17, 81737 München
www. monachium.msz.gov.pl MOTKOWSKI Christoph Tel.: 089/189 042 09
Deutsch-Polnische Gesellschaft München e.V. Herzog-Wilhelm-Str. 21, 80331 München KARDIOLOG:
Towarzystwo Niemiecko-Polskie w Monachium Tel.: 089/218 955 62 MURA Roman
Postfach 70 04 44, 81304 München PRZIBYLLA Alexander Tal 15/2, 80331 München
Tel.: +49 89 785 29 54 Oskar-von-Miller-Ring 31, 80333 München Tel.: 089/21 66 930
[email protected], www.dpgm.de Tel.: 089/287 297 330 ORTODONTA:
Krakauer Haus GREMMINGER Agnieszka
Hinter Insel Schütt 34, 90403 Nürnberg DORADCA PODATKOWY: St.-Veit-Straße 11, 81673 München
Tel.: 0911 22 41 20 JAROS Agnieszka Tel.: 089/43 10 93 30
Polska Parafia Katolicka Augsburg Zur Herrgottsruhe 6, 89335 Hochwang PHSOYRCEHMOSTKERAA-KPRIAĘ:CICKA Elżbieta
Thommstr. 24B, 86153 Augsburg Tel.: 08223/409 677 Heilpraktikerin für Psychotherapie
Tel.: 0821/30749 Klausenburgerstraße 9 Geb. C, 81677 München Mühlthaler Straße 91A, 81475 München
Polska Parafia Katolicka w Ingolstadt Tel.: 089/909 387 85, Mobil: 0179/298 67 70 Tel.: 0157/88 72 7501
Gaimersheimerstr.32, 85057 Ingolstadt MADŻAROW Paweł STANKOWSKI Marta
Tel.: 0841/84845 Werner-Eckert-Str. 4, 81829 München Heilpraktikerin für Psychotherapie
Polska Parafia Katolicka Ludwigsburg Tel.: 089/99936501, Mobil: 0179 5468121 Hipnoterapia, Kinezjologia, Reiki, EMDR
Moldaustr. 20, 71638 Ludwigsburg Arndtstr. 12, 80469 München
Tel.: 07141/893369 FINANSE: Tel.: 089/244 05 818, M: 0177/49 04 328
Polska Parafia Katolicka w Monachium SUDER Monika NBAATUYRKAAMiJcAhaZelD Y :
Heßstraße 24, 80799 München Tannenweg 57, 80992 München Perlachstr. 67, 81539 München
Tel.: 089/21374290 Tel.: 089/547 88 726 Tel.: 089/69 77 73 74
Polska Parafia Katolicka w Norymberdze OBSŁUGA FIRM:
Arminiusstr.21, 90402 Nürnberg KSIEGOWOŚĆ: AGS Agentur SZKULTECKA Grażyna
Tel.: 0911/473355 BBL SERVICE Herzog-Wilhelm-Str. 21, 80331 München
Polska Parafia Katolicka Regensburg Paul-Heyse-Str. 6, 80336 München Tel.: 089/86 36 98 32
Plattlinger Str.6, 93055 Regensburg Tel.: 089/322 123 78 SKLEPY:
Tel.: 0941/794478 CZŁONKA Ireneusz R-MARK`T
Polska Parafia Katolicka Stuttgart Ludwig-Richter-Str. 17, 80687 München Helene-Mayer-Ring 7a
Zuckerbergstr. 9, 70378 Stuttgart Tel.: 089/570 21 40 80809 München
Tel.: 0711/564184 LASOTA Janina Tel.: 0176 / 62 65 16 69
ADWOKACI: Klosterstraße 29, 95028 Hof SZKOŁY JĘZYKOWE:
BERTRAM Carola Tel.: 09281/14 07 852 Lingua Germanica & Polonica
Steinsdorfstr. 10, München, Theresienstraße 124, 80333 München
Tel. 089/54 84 68 68 LEKARZE: Tel.: 089/12 03 79 30, Mobil: 0179/82 98 747
BOROWSKA-WÜNSCH Krystyna YOUR ENGLISH
Schulstr.10, 80634 München OGÓLNY: Schubertstr. 21, 84144 Geisenhausen
Tel.: 089/13 03 86 28 FELDMANN Irena Tel.: 0151/66 454 791
DEMACKER Izabela S. Landsberger Str. 497, 81241 München – Pasing TŁUMACZENIA:
Müllerstr. 40, 80469 München Tel.: 089/ 88 14 89 BEMBNISTA Ewa
Tel.: 089/85 63 63 55 PETZOLD Małgorzata Kapellenstr. 25, 82008 München/Unterhaching
DERKACZ Oskar Rosenheimerstr. 79, 81667 München Tel.: 0157/77 453 603
Sonnenstr. 27 / 2. OG, 80331München Tel.: 089/48 95 67 49 MILLER Agnieszka
Tel.: 089/12 76 25 46 RASCHKE Jacek Ismaninger Str. 65, 81675 München
DUDEK Ilona Hauptmarkt 10, 90403 Nürnberg Tel.: 089/688 50 05
Oskar-von-Miller-Ring 31, 80333 München Tel.: 091/12 202 1 REISSIG Anna
Tel.: 089/287 297 330 RITTER Małgorzata Altstadt 105, 84028 Landshut
GROBORZ Olaf Adenauerstr. 6, 82178 Puchheim Tel./Fax 0871/97 50 44 59, Mobil: 0170/2 44 09 69
Donnersbergerstr. 46, 80634 München Tel.: 089 / 80 43 50 WYPIJEWSKA-KOCHEMS Hanna
Tel.: 089/13 95 83 72 ZADROŻNY Jacek Gottfried-Böhm-Ring 43, 81369 München
MILLER Anna Maria Therese-Giehse-Alee 33, 81739 München Tel.: 089/78 65 21
Mauerkircherstr. 4, 81679 München Tel.: 089/67 907 332 UBEZPIECZENIA:
Tel.: 089/209 609 57 KUBITZA Agnieszka
MOTKOWSKI Christoph DERMATOLOG: Moosblick 49; 84051 Essenbach
Herzog-Wilhelm-Str. 21, 80331 München BERGER Marta Tel.: 0176/963 88 098
Tel.: 089/218 955 62 Blumenstraße 1, 80331 München NAZARKO Agnieszka
PAZUR Maciej Tel.: 089/215 42 854 Rathenaustraße 138 , 80937 München
Trappentreustr. 42, 80339 München LINDE-KRAKOWSKY Zsuzsanna Tel.: 089/54 892 190
Tel.: 089 / 740 53 362, Mobil: 0176 / 77225482 Viebigplatz 4, 80686 München SLABON Adam
PRZIBYLLA Alexander Tel: 089/57 33 56 Kreuzstraße 5, 84130 Dingolfing
Oskar-von-Miller-Ring 31, 80333 München Mobil: 0176/846 41 740
Tel.: 089/287 297 330 FIZJOTERAPIA: SOWADA Łukasz
RUHLMANN Benjamin CHRZĄSZCZ Daria Thalkirchner Straße 184, 81371 München
Mauerkircherstr. 4, 81679 München Kölnerplatz 1, 80804 München Tel.: 089/41 41 41 351, M: 0176/104 224 97
Tel.: 089/20 96 09 57 München Klinik Schwabing INNE:
AUTO-USŁUGI: Haus 5, Raum 5.113 Josephsburg-Apotheke HUBER Mariola
AUTOGAS KARLSFELD Tel.: 0163/87 65 355 Josephsburgstr. 60,
Liebingsstr. 3, 85757 Karsfeld 81673 München Berg am Laim
Tel.: 0152 / 287 95 199 GINEKOLOG: Tel.: 089/43 660 304
Pawel KFZ Werkstatt MATZKU-SCHWARZ Sandra POLKWIAT – Kwiaty do Polski
Bodenseestr. 222, 81243 München/Neuaubing Karl-Köglsperger-Straße 31, 80939 München www.polkwiat.eu
Tel.: 089/262 14 696 Tel.: 089/311 99 57 Tel.: 07021 86 11 69
R&I Autoservice U.G. APTEKA SaniPEP
Halfinger Str. 30, 81825 München STOMATOLOG: Ollenhauerstr 6, 81737 München
Tel.: 089/237 90 767 JURETZKI Katharina Tel.: 089/67 009 60
DORADZTWO PODATKOWE: Amalienstr. 60, 80799 München ROTHENBURG GMBH
BOROWSKA-WÜNSCH Krystyna Tel.: 089/39 37 20 Nikolastrasse 20, 84034 Landshut
Schulstr.10, 80634 München KOZLOWSKI Joanna Tel.: 0163-8040972
Tel.: 089/13 03 86 28 Marktplatz 7, 85375 Neufahrn SERWIS KOMPUTEROWY - usługi IT
JAROS Agnieszka Tel.: 08165/48 66 Andrzej SKÓRA
Zur Herrgottsruhe 6, 89335 Hochwang SITEK Christian Birkenstr. 25 85757 Karlsfeld (München)
Tel.: 08223/409 677 Moosacher Str. 58c, 80809 München Tel.: 0151/147 54 149
Klausenburgerstraße 9 Geb. C, 81677 München Tel.: 089 59 52 73
Tel.: 089/909 387 85, Mobil: 0179/298 67 70 UNIHOVSKA Halyna
Müllerstraße 27, 80469 München
50 Tel.: 089 260 95 41
ZNOROWSKI Marian
Am Oberanger 14, 85221 Dachau
Tel.: 08131/729440