แนวคิดเชิงนามธรรม (1)

แนวคิดเชิงนามธรรม

"ในชีวิตประจำวัน นักเรียนคงเคยพบกับ
ปัญหาที่ไม่รู้ว่าจะแก้ไขหรือดำเนินการอย่างไร
นั่นอาจเป็นเพราะนักเรียนยังไม่เข้าใจปัญหาดี
พอ เช่น นักเรียนต้องเดินทางไปสถานที่แห่ง
หนึ่งด้วยรถโดยสาร นักเรียนอาจตอบว่าไม่
เคยไป จะไปได้อย่างไร หากนักเรียนพิจารณา

รายละเอียดต่อไปว่า สถานที่นั้นอยู่ที่ใด มี
สถานที่ใดบ้างที่ใดบ้างที่อยู่ใกล้เคียง ก็อาจ
ทำให้นักเรียนนึกออกว่าจะสามารถเดินทางไป
ได้ หลังจากนั้นจะต้องหาข้อมูลเพิ่มเติมว่ามี
รถโดยสารใดผ่านบ้าง แต่ถ้ารถนั้นไม่ผ่าน
บ้านเราจะทำอย่างไร ต้องเดินทางไปต่อรถที่

ใด ราคาค่าโดยสารเป็นเท่าใด
การพิจารณารายละเอียดของปัญหาการเดิน

ทางของนักเรียน ทำให้เข้าใจเงื่อนไขที่
เกี่ยวข้องและทำให้ทราบประเด็นที่สำคัญ เพื่อ

นำไปสู่วิธีการแก้ปัญหาที่มีประสิทธิภาพ”

ในการแก้ปัญหาหนึ่งอาจมีวิธีการแก้ปัญหาได้
หลายวิธี ขึ้นอยู่กับการมองปัญหา การมอง
เห็นรายละเอียดเป้าหมายของโจทย์ปัญหา

และประสบการณ์ของผู้แก้ปัญหา ดัง
ตัวอย่างต่อไปนี้

คำว่า Hello แต่ละตัวมีรูปแบบที่แตกต่างกัน
ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ที่ผู้เขียนแต่ละคนมี
จากตัวอย่างจะเห็นรายละเอียดที่แต่งต่างกัน
เช่น สี รูปแบบอักษร (font) อักษรตัวพิมพ์
ใหญ่หรือตัวพิมพ์เล็ก และรายละเอียดอื่นๆ
เช่น การขีดเส้นใต้ หรือการเอียงของตัว

อักษร โดยรูปแบบที่แต่ละคนมีอยู่ ถ้าจะ
ถ่ายทอดให้ผู้อื่นรับรู้ และเข้าใจทุกอย่างแทบ
จะเป็นไปไม่ได้ และอาจจะไม่มีความจำเป็นที่ผู้

อื่นต้องรับรู้รายละเอียดทั้งหมด

ตัวอย่างที่ 1.2 คัดกรองรายละเอียดของคำ
ว่า HELLO เมื่อระบุความต้องการที่แตกต่าง

กันดังนี้



ปัญหาที่กำลังพิจารณาอยู่นั้นอาจประกอบไป
ด้วยรายละเอียดจำนวนมาก ทั้งที่จำเป็นและ

ไม่จำเป็นต่อการแก้ปัญหา ลองพิจารณา
ปัญหาในสถานการณ์สมมติดังตัวอย่างต่อ

ไปนี้

ตัวอย่างที่ 1.3 แชร์กับฉัน
ห้องเรียนห้องหนึ่งในโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่ง

มีนักเรียนอยู่ทั้งหมด 20 คน เพื่อเป็นการ
ตอนรับการเปิดเทอมก๊วนเพื่อนรักซึ่ง

ประกอบไปด้วยหนูนิก หนูแนน และหนูหน่อย
ได้นัดกันไปรับประทานอาหารที่ร้านป้าแป๋ว
ใกล้โรงเรียน และตกลงกันว่าไม่ว่าใครจะสั่ง
อะไรก็จ่ายค่าอาหารคนละเท่าๆ กัน โดยมี

รายการอาหารดังนี้

หนูนิกสั่งสลัดผักกับน้ำมะนาวปั่น หนูแนนสั่ง
ข้าวผัดกับชาเย็น ส่วนหนูหน่อยสั่งก๋วยเตี๋ยว
กับทับทิมกรอบ ให้พิจารณารูป 1.1 ว่าข้อมูล

ใดบ้างที่จำเป็นต่อการแก้ปัญหา

หลังจากที่คัดแยกรายละเอียดที่จำเป็นออก
จากรายละเอียดที่ไม่จำเป็นได้แล้ว ขั้นตอน
ต่อไปคือการถ่ายทอดรายละเอียดนี้ไปสู่ผู้ที่
จะวิเคราะห์และแก้ปัญหา ซึ่งเป็นไปได้หลาย
รูปแบบ หากผู้แก้ปัญหาคือยุคคลอื่นการถ่าย
ทอดปัญหาสามารถทำได้โดยการอธิบายเป็น
ข้อความและอาจใช้แผนภาพประกอบ หากผู้
แก้ปัญหาคือคอมพิวเตอร์การถ่ายทอดวิธี

การแก้ปัญหาก็จะอยู่ในรูปของภาษา
โปรแกรม

ตัวอย่างที่ 1.4 ด่านผ่านทางของลุงสมบัติ
ลุงสมบัติต้องการหารายได้เสริมโดยการ
ตัดถนนส่วนบุคคล ที่อนุญาตให้ผู้ขับขี่ยาน
พาหนะผ่านไปมาได้แต่ต้องจ่ายค่าผ่านทาง
โดยเริ่มต้นที่คันละ 10 บาท บวกด้วยค่า
ทำเนียมที่คิดตามจำนวนล้อของยานพาหนะ
ล้อละ 5 บาท (ตัวอย่างเช่น รถเก๋ง 4 ล้อ จะ
ต้องเสียค่าผ่านทาง 10+4 x 5 = 30 บาท)
ส่วนคนเดินเท้าสามารถสัญจรผ่านไปมาได้
โดยไม่ต้องเสียค่าผ่านทาง รูป 1.2 แสดงยาน
พาหนะและผู้สัญจรที่ผ่านด่านของลุงสมบัติ
ให้อธิบายสถานการณ์ใหม่ที่ประกอบไปด้วย
รายละเอียดน้อยที่สุด โดยที่ยังมีข้อมูลเพียง
พอที่จะนำไปคำนวณว่าลุงสมบัติสามารถเก็บ

ค่าผ่านทางได้เป็ นจำนวนทั้งสิ้นกี่บาท

แนวคิดเชิงนามธรรม เป็นองค์ประกอบหนึ่ง
ของแนวคิดเชิงคำนวน (Computational

Thinking) ซึ่งประกอบด้วย
1. การแบ่งย่อยปัญหา
2. การจัดรูปแบบ
3. การคิดเชิงนามธรรม
4.การออกแบบอัลกอรึทึม หรือ การ

ออกแบบขั้นตอนวิธี



แนวคิดเชิงนามธรรม คือ กระบวนการ
คัดแยกคุณลักษณะที่สำคัญออกจาก
รายละเอียดปลีกย่อยในปัญหา หรือ
งานที่กำลังพิจารณา เพื่อให้ได้ข้อมูล
ที่จำเป็นและเพียงพอในการแก้ปัญหา



อธิบายง่ายๆคือ การเลือกเอาเฉพาะ
ข้อมูลที่จำเป็น สำหรับการแก้ปัญหาเท่า

นั่น

วอย่างที่ 1 สมมุติให้นักเรียนเป็นตำรวจที่ต้องแจ้ง
สกัดจับรถผู้ต้องสงสัย โดยมีข้อมูลจากพยานผู้

เห็นเหตุการดังนี้



” ผู้ต้องสงสัยเป็นชาย อายุประมาณ 20-30 ปี ใส่
เสื้อเชิ้ต กางเกงยีน ขึ้นรถที่ติดฟิล์มหนาทึมมองไม่
เห็นด้านใน ขับรถ Toyota Yaris คันสีขาว ที่ท้าย
รถมีรอยเฉี่ยวชน ติดสติกเกอร์ลายการ์ตูนโดเรมอน
ที่มุมกระจกหลัง ป้ายทะเบียน ฮข 5555 เชียงราย
ขับรถมุ่งหน้าไปสี่แยก เลี้ยวไปทางถนนเลี่ยงเมือง

446″

แนวคิด จากปัญหาคือต้องการสกัดจับรถ
ผู้ต้องสงสัย ดังนั่นข้อมูลที่จำเป็นต้อง

เกี่ยวข้องกับรถ และเส้นทางหลบหนี ดังนี้



รถที่ติดฟิล์มหนา
Toyota Yaris
สีขาว

ท้ายรถมีรอยเฉี่ยวชน
ติดสติกเกอร์ลายการ์ตูนโดเรมอนที่มุม

กระจกหลัง
ป้ายทะเบียน ฮข 5555 เชียงราย
ขับรถมุ่งหน้าไปสี่แยก เลี้ยวไปทางถนน

เลี่ยงเมือง 446

จากข้อมูลที่ได้ ให้เลือกเฉพาะคุณลักษณะที่จำเป็น



Toyota Yaris
สีขาว

ป้ายทะเบียน ฮข 5555 เชียงราย
มุ่งหน้าถนนเลี่ยงเมือง 446

ดังนั่นตำรวจจะวอรายงานให้เพื่อนตำรวจสกัดจับ
รถผู้ต้องสงสัย ดังนี้



“สกัดจับ รถToyota Yaris สีขาว ป้ายทะเบียน ฮข
5555 เชียงราย มุ่งหน้าถนนเลี่ยงเมือง 446”

ศึกษาผ่านวิดีโอทางนี้