หลักการทางาน
ของระบบคอมพวิ เตอร์
มัธยมศึกษาปีท่ี 2
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
องค์ประกอบของระบบคอมพวิ เตอร์
โดยทั่วไปแล้วผู้ใช้สามารถมีปฏิสัมพันธ์กับ
คอมพิวเตอร์โดยไม่จาเป็นต้องมีความรู้เก่ียวกับ
ฮาร์ดแวร์ และ/หรือซอฟต์แวร์อย่างลึกซึ้ง ท้ังน้ี
เน่ืองจากระบบคอมพิวเตอร์ได้รับการออกแบบให้มี
การซ่อนรายละเอียดการทางานที่ยุ่งยากซับซ้อน และ
มีสว่ นติดต่อและส่ือสารที่ใช้งานง่าย อย่างไรก็ตามหาก
มีความเข้าใจในรายละเอียดการทางานของฮาร์ดแวร์
และซอฟต์แวร์ จะช่วยให้เราประเมินสมรรถนะของ
คอมพิวเตอร์แต่ละรุ่นในเบื้องต้นได้ และสามารถใช้
ประโยชน์จากระบบคอมพิวเตอร์ในการสร้างสรรค์
ผลงานได้อย่างเหมาะสมและมปี ระสทิ ธิภาพ
หลกั การทางานของระบบคอมพวิ เตอร์
ในความเป็นจริงแล้ว ตัวเครื่องคอมพิวเตอร์ท่ี องคป์ ระกอบของระบบคอมพวิ เตอร์
เราเหน็ ๆ กนั อยนู่ ้เี ปน็ เพียงองคป์ ระกอบสว่ นหนง่ึ ของ
ระบบคอมพิวเตอร์เท่านั้น แต่ถ้าต้องการให้เครื่อง
คอมพิวเตอร์แต่ละเครื่องสามารถทางานได้อย่างมี
ประสิทธิภาพตามท่ีเราต้องการน้ัน จาเป็นต้องอาศัย
อง ค์ป ระกอบพื้นฐาน 4 ประการมาทางาน
ประสานงานร่วมกัน ซ่ึงองค์ประกอบพ้ืนฐานของ
ระบบคอมพิวเตอรป์ ระกอบไปดว้ ย
1. ฮารด์ แวร์ (Hardware)
2. ซอฟต์แวร์ (Software)
3. บคุ ลากร (Peopleware)
4. ขอ้ มูล (Data)
หลักการทางานของระบบคอมพิวเตอร์
องคป์ ระกอบของระบบคอมพวิ เตอร์
ระบบคอมพิวเตอร์
(Computer system)
ประกอบด้วยสองสว่ นหลกั
คือ ฮาร์ดแวร์ (hardware)
และ ซอฟต์แวร์ (software)
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ฮารด์ แวร์ (hardware) ตัวเครือ่ ง (Case)
ฮาร์ดแวร์ หมายถึง ส่วนที่ประกอบ จอภาพ (Monitor) ลาโพง (Speaker)
เป็นเคร่ืองคอมพิวเตอร์ รวมอุปกรณ์ต่อ เมา้ ส์ (Mouse) คยี ์บอรด์ (Keyboard)
พ่วงต่างๆ ที่เก่ียวข้องกับคอมพิวเตอร์ท่ี
เราสามารถมองเห็นและสัมผัสได้ เช่น
ตัวเครื่อง จอภาพ คีย์บอร์ด และเมาส์
เป็นต้น เคร่ืองคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล
โดยทั่วไปจะมีฮาร์ดแวรห์ ลกั ๆ ไดแ้ ก่
ดิสกไ์ ดรฟ์ (Disk drive)
หลกั การทางานของระบบคอมพวิ เตอร์
ฮาร์ดแวร์ (hardware) หมายถึง ส่วนประกอบของเคร่ืองคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์
ซงึ่ ประกอบด้วย 3 หนว่ ย ดังนี้
1. หน่วยประมวลผลกลาง (Central Process Unit : CPU)
ทาหน้าท่ีคานวณ เปรียบเทียบ ประสานงานระหว่างหน่วยความจา
กบั หน่วยรบั เขา้ และส่งออก เพอื่ ใหม้ ีการทางานตามคาส่ัง
2. หน่วยความจาและจัดเก็บ (memory and storage
unit) ทาหน้าท่เี ก็บข้อมูล คาส่งั หรือโปรแกรม
3. หน่วยรับเข้าและส่งออก (input/output unit) รับเข้า
ข้อมูล/คาสั่งจากภายนอกเข้าสู่การประมวลผล และส่งออกผลลัพธ์
จากการประมวลผลออกสู่ภายนอก
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ฮาร์ดแวร์ (hardware)
ทาหนา้ ทีใ่ นส่วนของการประมวลผลข้อมูลท่ีไดร้ บั มาจากอปุ กรณ์นาเขา้ ต่างๆ ซงึ่ ภายในตัวเคร่ืองจะมีอปุ กรณ์หลัก
ไดแ้ ก่ แผงวงจรหลัก หม้อแปลงไฟฟ้า ซพี ยี ู ฮารด์ ดสิ ก์ หน่วยความจา การ์ดแสดงผล การด์ เสียง เป็นตน้
ตวั เครอ่ื ง (Case)
จอภาพ (Monitor) ดสิ กไ์ ดร์ฟ (Disk drive) คีย์บอร์ด (Keyboard) เม้าส์ (Mouse) ลาโพง (Speaker)
ทาหน้าทแ่ี สดงผล เป็นอุปกรณ์อ่าน-เขียน ทาหน้าทป่ี อ้ นขอ้ มลู เปน็ ส่วนทใ่ี ช้ส่ังงานด้วย เป็นส่วนท่ใี ช้
ขอ้ ความ รูปภาพ ข้อมลู บนดสิ ก์เกต็ เขา้ เครือ่ งคอมพิวเตอร์ การช้แี ละเลือกสิง่ ตา่ งๆ แสดงผลท่เี ป็นเสียง
ท่ีแสดงอย่บู นจอภาพ
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ซอฟต์แวร์ (software) หมายถึง ส่วนท่ีมนุษย์สัมผัสไม่ได้โดยตรง (นามธรรม) เป็น
โปรแกรมหรือชุดคาสั่งที่ถูกเขียนขึ้นเพ่ือสั่งให้เครื่องคอมพิวเตอร์
ทางาน ซอฟต์แวร์จึงเป็นเหมือนตัวเชื่อมระหว่างผู้ใช้เครื่อง
คอมพิวเตอร์และเครื่องคอมพิวเตอร์ ถ้าไม่มีซอฟต์แวร์เราก็ไม่
สามารถใช้เคร่ืองคอมพิวเตอร์ทาอะไรได้เลย ซึ่งอาจจะเป็น
โปรแกรมหรือชุดของโปรแกรมที่ทาหน้าที่ควบคุมการทางานของ
ฮาร์ดแวร์ เพื่อให้สามารถดาเนินการต่าง ๆ กับข้อมูลท่ีผู้ใช้กาหนด
โดยแบง่ ออกเปน็ 2 สว่ น คอื
1. ซอฟต์แวรร์ ะบบ (system software)
2. ซอฟต์แวรป์ ระยกุ ต์ (application software)
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ซอฟต์แวร์สาหรบั ระบบ (System Software) ซอฟต์แวร์สาหรับระบบ (System Software) คือ ชุดของ
คาสั่งท่ีเขียนไว้เป็นคาส่ังสาเร็จรูป ซ่ึงจะทางานใกล้ชิดกับ
คอมพิวเตอร์มากท่ีสุด เพื่อคอยควบคุมการทางานของฮาร์ดแวร์ทุก
อย่าง และอานวยความสะดวกให้กับผู้ใช้ในการใช้งาน ซอฟต์แวร์
หรือโปรแกรมระบบที่รู้จักกันดีก็คือ DOS, Windows, Unix, Linux
รวมทั้งโปรแกรมแปลคาส่ังท่ีเขียนในภาษาระดับสูง เช่น ภาษา
Basic, Fortran, Pascal, Cobol, C เป็นต้น
น อ ก จ า ก นี้ โ ป ร แ ก ร ม ท่ี ใ ช้ ใ น ก า ร ต ร ว จ ส อ บ ร ะ บ บ เ ช่ น
Norton’s Utilities ก็นบั เปน็ โปรแกรมสาหรับระบบด้วยเชน่ กนั
1. ระบบปฏบิ ัตกิ าร (operating system)
2. โปรแกรมอรรถประโยชน์ (utility program)
หลกั การทางานของระบบคอมพวิ เตอร์
ซอฟต์แวรร์ ะบบ (System Software) 1. ระบบปฏิบัติการ (operating system)
เป็นชุดของโปรแกรมที่ทาหน้าที่จัดการ ควบคุม อานวย
ความสะดวกในการประมวลผลซอฟต์แวร์ประยุกต์ ผ่านส่วนต่อ
ประสานกับผู้ใช้ (user interface) โดยจัดสรรฮาร์ดแวร์ตามความ
ต้องการของซอฟต์แวร์ประยุกต์อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึง
ให้บริการต่าง ๆ ในการใช้ฮาร์ดแวร์ ตัวอย่างของระบบปฏิบัติการ
สาหรับเครื่องคอมพิวเตอร์ เช่น แมคโอเอส (macOS) วินโดวส์
(Windows) ลินุกซ์ (Linux) โครมโอเอส (Chrome OS) ตัวอยา่ ง
สาหรับอปุ กรณพ์ กพา เชน่ แอนดรอยด์ (Android) ไอโอเอส (iOS)
หลักการทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ซอฟต์แวรร์ ะบบ (System Software)
2. โปรแกรมอรรถประโยชน์ (utility program)
ได้แก่ โปรแกรมสนับสนุนการทางานของซอฟต์แวร์และ
ฮาร์ดแวร์ให้ทางานได้อย่างราบรื่น รวมถึงช่วยเพิ่มประสิทธิภาพใน
การใช้ฮาร์ดแวร์ เช่น โปรแกรมสนับสนุนการทางานผ่านเครือข่าย
ตัวแปลภาษาโปรแกรม โปรแกรมกาจัดไวรัส โปรแกรมสารองไฟล์
โปรแกรมบีบอัดไฟล์ โปรแกรมวินิจฉัยความผิดปกติและบารุงรักษา
ฮาร์ดแวร์
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ซอฟต์แวร์ประยกุ ต์ (Application Software) เป็นโปรแกรมหรือชุดของโปรแกรมที่ผู้ใช้เรียกใช้งานหรือ
สั่งประมวลผล เช่น โปรแกรมคานวณด้านคณิตศาสตร์หรือ
วิทยาศาสตร์ โปรแกรมระบบบัญชี โปรแกรมเกม โปรแกรมสร้าง
ภาพเคลื่อนไหวหรือกราฟิก โปรแกรมประมวลคา โปรแกรมตาราง
ทางาน โปรแกรมเว็บเบราว์เซอร์ โปรแกรมสื่อประสม โปรแกรม
แชท โปรแกรมรบั -ส่งอีเมล ตลอดจนโปรแกรมทผ่ี ใู้ ช้พฒั นาขนึ้
โดยท่ัวไปซอฟต์แวร์ประยุกต์จะถูกติดต้ังไว้ในหน่วย
จัดเก็บข้อมูลของระบบคอมพิวเตอร์ เม่ือผู้ใช้สั่งให้มีการประมวลผล
ซอฟต์แวร์ประยุกต์จะถูกนาไปไว้ในหน่วยความจาเพื่อเข้าสู่
กระบวนการประมวลผลตอ่ ไป
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ซอฟต์แวรป์ ระยุกต์ (Application Software) สามารถจาแนกไดเ้ ป็น 2 ประเภท คือ
1. ซอฟต์แวร์สาหรับงานเฉพาะด้าน คือ โปรแกรมซ่ึง
เขียนขึ้นเพ่ือการทางานเฉพาะอย่างที่เราต้องการ บางท่ีเรียกว่า
User’s Program เช่น โปรแกรมการทาบัญชีจ่ายเงินเดือน
โปรแกรมระบบเช่าซ้ือ โปรแกรมการทาสินค้าคงคลัง เป็นต้น ซ่ึงแต่
ละโปรแกรมก็มักจะมีเงื่อนไข หรือแบบฟอร์มแตกต่างกันออกไป
ตามความต้องการ หรือกฏเกณฑ์ของแต่ละหน่วยงานท่ีใช้ ซึ่ง
สามารถดัดแปลงแก้ไขเพ่ิมเติม (Modifications) ในบางส่วนของ
โปรแกรมได้ เพื่อให้ตรงกับความต้องการของผู้ใช้ และซอฟต์แวร์
ประยกุ ต์ท่ีเขยี นขึน้ นี้โดยส่วนใหญ่มักใช้ภาษาระดบั สูงเป็นตัวพฒั นา
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ซอฟตแ์ วรป์ ระยกุ ต์ (Application Software)
2. ซอฟต์แวร์สาหรับงานทั่วไป เป็นโปรแกรมประยุกต์ที่มีผู้จดั ทาไว้
เพอ่ื ใชใ้ นการทางานประเภทต่างๆ ทั่วไป โดยผู้ใช้คนอน่ื ๆ สามารถนาโปรแกรม
นไี้ ปประยุกต์ใช้กับข้อมูลของตนได้ แต่จะไม่สามารถทาการดัดแปลง หรือแก้ไข
โปรแกรมได้ ผู้ใช้ไม่จาเป็นต้องเขียนโปรแกรมเอง ซ่ึงเป็นการประหยัดเวลา
แรงงาน และค่าใช้จ่ายในการเขียนโปรแกรม นอกจากน้ี ยังไม่ต้องเวลามากใน
การฝึกและปฏิบัติ ซ่ึงโปรแกรมสาเร็จรูปน้ี มักจะมีการใช้งานในหน่วยงานโดย
บคุ ลากรทีม่ ีความชานาญเปน็ พิเศษในการเขยี นโปรแกรม
ดังน้ันการใช้โปรแกรมสาเร็จรูปจึงเป็นสิ่งท่ีอานวยความสะดวกและ
เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ตัวอย่างโปรแกรมสาเร็จรูปที่นิยมใช้ได้แก่ MS-Office,
Lotus, Adobe Photoshop, SPSS, Internet Explorer และ เกมส์ต่างๆ
เป็นต้น
หลกั การทางานของระบบคอมพวิ เตอร์
บุคลากร (People)
ผู้ใช้งานคอมพิวเตอร์ (User) หมายถึงผู้ใช้งาน
คอมพิวเตอร์ท่ัวไป สามารถทางานตามหน้าท่ีในหน่วยงานน้ันๆ
เชน่ การพมิ พ์งาน การปอ้ นข้อมลู เขา้ เครื่องคอมพิวเตอร์ การส่ง
จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ เปน็ ต้น
หลกั การทางานของระบบคอมพวิ เตอร์
บคุ ลากร (People)
ผู้ดูแลและซ่อมบารุงเครื่องคอมพิวเตอร์ (Supporter)
หมายถึง ผู้คอยดูแลตรวจสอบสภาพของเคร่ืองคอมพิวเตอร์
เพ่ือให้มีสภาพพร้อมที่จะทางานได้ตลอดเวลากลุ่มน้ีจะเรียนรู้
เทคนิค การดูแล รักษา การซ่อมแซม การต่อเช่ือม ตลอดจน
การใช้งานโปรแกรมต่างๆคอ่ นข้างดี
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
บุคลากร (People)
ผู้เขียนโปรมแกรมคอมพิวเตอร์ (Programmer)
หมายถึง ผู้เขียนโปรมแกรมตามที่ผู้ออกแบบ และวิเคราะห์
ระบบคอมพิวเตอร์เป็นผู้กาหนด เพ่ือให้ได้โปรแกรมท่ีตรงตาม
วัตถุประสงค์การใช้งานในองค์กร กลุ่มน้ีจะศึกษามาทางด้าน
ภาษาคอมพิวเตอร์ โดยภาษาต่างๆได้ และเป็นนักพัฒนา
โปรแกรมใหค้ นอื่นเอาไปใช้งาน
หลกั การทางานของระบบคอมพวิ เตอร์
บคุ ลากร (People)
ผู้ออกแบบและวิเคราะหร์ ะบบคอมพิวเตอร์ (System
Analysis) เป็นผู้ที่มีหน้าที่พิจารณาว่าองค์กรควรจะใช้
คอมพิวเตอร์ในลักษณะใดจึงจะเหมาะสม เกิดประโยชน์สูงสุด
และได้คุณภาพงานดี เป็นผู้ออกแบบโปรมแกรมก่อนส่งงานไป
ให้โปรมแกรมเมอร์ทางานในสว่ นตอ่ ไป
หลกั การทางานของระบบคอมพวิ เตอร์
บุคลากร (People)
ผู้บริหารระบบคอมพิวเตอร์ (System Manager)
เป็นผูม้ ีหนา้ ทีบ่ ริหารทรพั ยากรทุกชนิดทเี่ กย่ี วกับคอมพิวเตอร์ให้
เกิดประโยชน์สูงสุดแก่องคก์ ร
หลกั การทางานของระบบคอมพิวเตอร์
ขอ้ มูลและสารสนเทศ
ข้ อ มู ล ( Data) ห ม า ย ถึ ง
ข้อเท็จจริงหรือเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึน แล้วใช้
ตัวเลขตัวอักษร หรือสัญลักษณ์ ต่างๆ ทา
ความหมายแทนสิ่งเหล่าน้ัน เช่น คะแนน
สอบวิชาภาษาไทยของนักเรียน, อายุของ
พนักงานในบริษัทดาดีสีไม่ตกจากัด, ราคา
ข า ย ข อ ง ห นั ง สื อ ใ น ร้ า น ห นั ง สื อ ด อ ก ห ญ้ า ,
คาตอบทผี่ ู้ถูกสารวจตอบในแบบสอบถาม
หลกั การทางานของระบบคอมพวิ เตอร์
ขอ้ มูลและสารสนเทศ
ส า ร ส น เ ท ศ ( Information)
หมายถึง ข้อสรุปต่างๆ ท่ีได้จากการนาข้อมูล
มาทาการวิเคราะห์ หรือผ่านวิธีการท่ี ได้
กาหนดข้ึน ท้ังนี้เพื่อนาข้อสรุปไปใช้งานหรือ
อ้างอิง เช่น เกรดเฉลี่ยของวิชาภาษาไทยของ
นักเรียน, อายุเฉล่ียของพนักงานในบริษัทดาดี
สีไม่ตกจากัด, ราคาขายสูงสุดของหนังสือใน
ร้านหนังสือดอกหญ้า, ข้อสรุปจากการสารวจ
คาตอบในแบบสอบถาม