วิเคราะห์หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖

๓๗

นพทุ ธิพิสัย(Cognitive Domain)
ารเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

✓ เข้าใจเหตุการณ์และสร้างสรรค์บท
ละครพูดได้

✓ มีความสร้างสรรค์ภาพวาดหรือฉาก
ตามจนิ ตนาการได้

วิเคราะห์สารสำคัญของนิทานเรื่อง

✓ อนื่ ทย่ี กมาได้

วิเคราะหจ์ ุดประสงค์และสัมฤทธิ์ผล
✓ ในนิทานเรื่องที่ยกมาได้

มีความรู้ความจำในจุดประสงค์และ
ความสำคญั ของประเพณไี ด้

พฤตกิ รรมด้าน
ตามทฤษฎกี า

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

๒. อภิปรายแสดงความคิดเห็นว่า บทประพนั ธเ์ รื่องกาพย์เห่ ✓ ✓
เรือพระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรสะท้อนภาพวิถีชีวิตและ ✓
วฒั นธรรมของคนไทยสมัยกอ่ นอย่างไรบา้ ง
๓. ค้นคว้ารวบรวมความรู้จากวรรณคดีที่เกี่ยวข้องกับเรื่อง
กาพยเ์ หเ่ รือพระนิพนธเ์ จ้าฟา้ ธรรมธเิ บศร เชน่
“เรือครฑุ ยุดนาคหว้ิ ล่วิ ลอยมาพาผันผยอง”
“เพียงหงส์ทรงพรหมนิ ทร์ ลนิ ลาศเลื่อนเตือนตาชม”
๔. เขียนสรุปความดีเด่นของกาพย์เห่เรือพระนิพนธ์เจ้าฟ้า
ธรรมธเิ บศร
๕. ร่วมกันจัดนิทรรศการกระบวนพยุหยาตราทางชลมารค
พันธุ์สัตว์ และพันธไ์ุ มใ้ นกาพย์เหเ่ รือพระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิ
เบศร

๓๘

นพทุ ธิพสิ ยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นร้ขู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

นำความรู้มาใช้ในการแสดงความ
✓ คดิ เหน็ ได้

เข้าใจในเนอ้ื หาบทเรยี นไดด้ ี

มีความรู้ความจำเพื่อสรุปความเด่น
ของพระนพิ นธ์
เข้าใจและมีความสร้างสรรค์ในการ
จดั นทิ รรศการได้

✓

พฤตกิ รรมดา้ น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

พจิ ารณาภาษาการประพันธ์ ✓
๑. รวบรวมกลวิธีการเปรียบเทียบแบบต่าง ๆ ในกาพย์เห่ ✓
เรือพระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร
๒. ฝึกเห่เรือโดยใช้บทเห่พระนิพนธข์ องเจา้ ฟา้ ธรรมธิเบศร
และหาโอกาสเชิญวทิ ยากรมาสาธติ วิธีการเหเ่ รือทถี่ ูกต้อง
๓. เลือกบทประพันธ์ที่ประทับใจไม่น้อยกว่า ๕ บท ถอดคำ
ประพันธ์ และท่องจำ
๔. จัดทำแผนผังคำประพันธ์ประเภทกาพย์เห่เรือ และฝึก
แต่งบทประพันธโ์ ดยมีเน้ือความตามความสนใจของนักเรียน
เช่น แต่งบทชมเรืออืน่ ๆ ในทอ้ งถิ่นของนกั เรยี น
เลอื กสรรนำไปใช้
๑. ชมวีดิทัศน์กระบวนเรือพระที่นั่งในการเสด็จพยุหยาตรา
ทางชลมารค แลว้ เขยี นแสดงความรู้สึกของนักเรยี นในฐานะ
เจา้ ของสมบัตทิ างวฒั นธรรมของไทยด้วยผหู้ นึง่

๓๙

นพุทธิพสิ ยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นร้ขู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวิเคราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

เข้าใจกลวิธีเปรียบเทียบแบบต่าง ๆ
ในพระนิพนธไ์ ด้
✓ นำความรมู้ าใช้ในการฝกึ เห่เรอื ได้

มีความเข้าใจในบทประพันธ์ และ
ท่องจำบทประพนั ธ์ได้
นำความรู้มาใช้ในการทำแผนผังคำ
✓ ประพนั ธ์ และแต่งคำประพนั ธ์ได้

ประเมินค่าความรู้สึกในการชมส่ือ
✓ ได้

พฤตกิ รรมดา้ น
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

๒. ร่วมกันสังเคราะห์ประโยชน์ที่ได้รับจากการศึกษาเรื่อง ✓
กาพยเ์ หเ่ รือ ✓
๓. ศึกษาเปรียบเทียบกาพย์เห่เรือพระนิพนธ์ของเจ้าฟ้า
ธ รรมธิเบศร กับกาพย์เห่เรื อ พร ะราช นิ พน ธ ์ ใ น
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือกาพย์เห่เรือ
สำนวนอื่นๆ เช่น สำนวนของนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย
รน.
๔. เขียนแสดงความคิดเห็นว่าเหตุใดคนสมัยโบราณจึงสร้าง
โขนเรือเป็นรูปสตั ว์ต่าง ๆ
๕. หาโอกาสทัศนศึกษาพิพิธภัณฑ์อู่เรือพระราชพิธี ณ
กองทัพเรอื กรุงเทพมหานคร

๔๐

นพทุ ธิพิสยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

✓ ประเมินค่าประโยชน์ที่ได้รับจาก
✓ เรอ่ื งได้
มีความเข้าใจและวิเคราะห์เพ่ือ
✓ เปรียบเทยี บสำนวนอ่นื ได้

เข้าใจความคิดของคนสมัยโบราณ
ในการสร้างเรอื
นำความรู้ไปใช้ในการศึกษาแหล่ง
เรียนรู้นอกสถานทีไ่ ด้

พฤติกรรมดา้ น
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

บทท่ี ๔ สามัคคเี ภทคำฉันท์ ✓
วเิ คราะห์เน้ือหา
๑. จงกล่าวถึงกลอุบายและขั้นตอนการดำเนินงานของวัส-
สการพราหมณท์ พ่ี บในเรอ่ื งสามัคคีเภทคำฉันท์
๒. วิจารณ์บทบาทของตัวละครต่อไปนี้ ในแง่ของคุณธรรม
และปัญญา

๒.๑ วัสสการพราหมณ์
๒.๒ กษตั รยิ ์ลิจฉวี
๒.๓ พระกุมารโอรสของกษัตรยิ ์ลจิ ฉวี
๓. ระบุข้อคิดที่ได้รับจากเรื่องมา ๓ ประการ พร้อมท้ัง
ยกตัวอย่างวธิ กี ารนำข้อคดิ ไปใช้ในชีวิตประจำวันว่า จะต้อง
ปฏิบัติอย่างไรจึงจะเกิดประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตมาก
ท่สี ุด

๔๑

นพทุ ธิพิสยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

✓ มีความร้คู วามจำในเนอ้ื เร่อื ง
✓
วิเคราะห์บทบาทของตัวละครในแง่
ของคณุ ธรรมและปัญญาได้

นำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน
เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อการดำเนิน
ชวี ิตได้

พฤติกรรมด้าน
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

พจิ ารณาภาษาการประพันธ์ ✓ ✓
๑. คำประพนั ธ์ทใ่ี ชใ้ นเรื่องสามัคคีเภทคำฉันท์ สอดคล้องกับ ✓
อารมณ์ของเนื้อความอย่างไร อธิบาย พร้อมยกตัวอย่าง
ประกอบ
๒. จัดทำแผนผังแสดงฉันทลักษณ์ประเภทฉันท์ และแต่งคำ
ประพันธ์ประเภทฉนั ทต์ ามความสนใจของนักเรยี น
๓. เลือกบทประพันธ์ที่นักเรียนประทับใจ ถอดคำประพันธ์
และท่องจำไวใ้ ชป้ ระโยชน์
เลอื กสรรนำไปใช้
๑. ศึกษาค้นคว้านิทานสุภาษิตเรื่องสามัคคีเภทในมหา
ปรินิพพานสูตร และอรรถกถาสุมังคลวิลาสินี ทีฆนิกาย
มหาวรรค
๒. เขยี นเรียงความเกย่ี วกบั เรื่องความสามัคคี โดยสอดแทรก
อปรหิ านิยธรรม ๗ ประการ ลงไปในเนือ้ เร่อื งด้วย

๔๒

นพทุ ธิพสิ ัย(Cognitive Domain)
ารเรยี นรู้ของ Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

เข้าใจอารมณ์ของเนื้อเรื่อง และ
ยกตัวอยา่ งได้

✓ นำความรู้มาใช้ในการทำแผนผัง
ฉนั ทลักษณ์ และแต่งคำประพนั ธไ์ ด้

✓ ประเมินค่าประโยชน์ของคำ
ประพนั ธ์ได้ เพือ่ ใชป้ ระโยชน์ได้

มีความรู้ความจำในการศึกษา
ค้นคว้าเร่อื งอ่นื

เข้าใจแล้วสอดแทรกหลักธรรมลง
ในเนอื้ เรือ่ งได้

พฤตกิ รรมด้าน
ตามทฤษฎกี า

กจิ กรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

๓. แต่งนิทานสุภาษติ เพอื่ ใช้สอนใจเยาวชนและตนเอง

๔. จัดโต้วาทีในญัตติ “ปัญญามีอานุภาพกว่าอาวุธ” หรือ ✓
“วัสสการพราหมณภ์ ักดตี ่อพระเจ้าอชาตศัตรู ยังไม่เท่ากวน
อภู ักดตี ่อเลา่ ป่”ี
๕. จัดอภิปรายเรื่อง “สามัคคีธรรม เป็นธรรมที่ทำให้เกิด
ความเจริญ
๖. จดั แสดงละครพูดเร่ืองสามัคคเี ภทคำฉันท์

บทที่ ๕ ไตรภูมพิ ระรว่ ง ตอนมนุสสภมู ิ ✓
วิเคราะห์เน้อื หา
๑. ไตรภูมิพระร่วงนำเสนอคำสอนที่เป็นปรัชญาทาง
พระพทุ ธศาสนาเร่ืองใดบ้าง ให้นกั เรยี นระบุปรัชญาดังกล่าว
ตามความเขา้ ใจของนักเรียน

๔๓

นพุทธิพสิ ัย(Cognitive Domain)
ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวิเคราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

✓ มีความสร้างสรรค์ในการแต่งนิทาน
สุภาษติ ได้

นำความร้ไู ปใช้ในการโตว้ าทีได้

✓

มีความเขา้ ใจในหัวขอ้ ทีก่ ำหนด เพอ่ื

อภปิ รายได้

✓ มีความสร้างสรรค์ในการจัดแสดง
ละครได้

มีความรู้เรื่องปรัชญาทางพุทธ
ศาสนา

พฤติกรรมด้าน
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

๒. วรรณคดีเรื่องไตรภูมิพระร่วงแสดงความชาญฉลาดใน ✓
การปกครองของผู้ทรงพระราชนพิ นธอ์ ย่างไร
๓. เหตุใดมนุษย์ในอุตรกุรุทวปี จึงมีชีวติ ยืนยาวกวา่ มนษุ ย์ใน ✓
แผ่นดินอื่นๆ และเหตุใดจึงกล่าวว่ามนุษย์ในดินแดนชมพู
ทวปี มีข้นึ มลี ง
๔. เขียนลำดับขั้นตอนการกำเนิดของมนุษย์จากวรรณคดี
เรื่องไตรภูมิพระร่วง แล้วเปรียบเทียบกับขั้นตอนตาม
คำอธิบายทางวิทยาศาสตร์

พิจารณาภาษาการประพนั ธ์ ✓
๑. ลักษณะการแต่งที่ใช้คำ คำซ้อน และวลีที่ซ้ำ ๆ กัน เกิด
ประโยชน์ต่อเนื้อความอย่างไร ยกตัวอย่างคำและกลุ่มคำ
ดงั กล่าว พร้อมทง้ั อธบิ ายความหมาย

๔๔

นพทุ ธิพสิ ยั (Cognitive Domain)
ารเรียนรูข้ อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

เข้าใจในพระอัจฉริยภาพผู้พระราช
นิพนธ์
มีความร้เู กยี่ วกับเรอ่ื งราวทวปี ทัง้ ส่ี

ว ิ เ ค ร า ะ ห ์ ล ำ ด ั บ ก า ร ก ำ เ น ิ ด เ พ่ื อ

✓ เปรียบเทียบขั้นตอนการกำเนิดทาง
วทิ ยาศาสตรไ์ ด้

มีความรู้ความจำเกี่ยวกับการใช้คำ
และกลุม่ คำได้

พฤติกรรมดา้ น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

๒. ยกตัวอย่างความเปรียบที่ทำให้เห็นภาพได้ชัดเจน และ ✓
วเิ คราะหก์ ลวิธีดงั กลา่ ว
๓. เปรียบเทียบการใช้ภาษาในการชมความงามของสตรี ✓
ระหว่างเรื่องไตรภูมิพระร่วงกับวรรณคดีเรื่องอื่น ๆ ที่มี ✓
ลกั ษณะการชมความงามตามนัยเดยี วกนั
เลอื กสรรนำไปใช้
๑. ลักษณะสภาพสังคมในอุตรกุรุทวีปมีความแตกต่างจาก
สภาพสงั คมไทยในปจั จบุ นั อย่างไร
๒. สาระคำสอนในไตรภูมิพระร่วงจะนำมาใช้ในสังคม
ปจั จุบนั ได้หรอื ไม่ อย่างไร
๓. เขียนเรียงความหรือกล่าวสุนทรพจน์เรื่อง “ความสุขอ่ืน
ยิง่ กวา่ ความสงบไม่มี
๔. อภิปรายในประเด็นที่ว่า “การมีจิตใจสูงและมีความสงบ
จะช่วยใหส้ งั คมเจริญได้อยา่ งไร”

๔๕

นพทุ ธิพิสยั (Cognitive Domain)
ารเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

✓ วเิ คราะห์การเปรยี บให้เหน็ ภาพและ
กลวิธี

วิเคราะห์การชมความงามใน

✓ บทเรียน เพอื่ เปรียบเทยี บความงาม

กบั เรอ่ื งอน่ื ได้

เข้าใจสภาพความแตกต่างในอุตร

ทวปี และสงั คมไทย

✓ วิเคราะห์คำสอนว่าจะนำมาใช้ได้
หรือไม่

เข้าใจแล้วสามารถเขียนเรียงความ

หรอื กลา่ วสนุ ทรพจนไ์ ด้

เ ข ้ า ใ จ แ ล ้ ว อ ภ ิ ป ร า ย ใ น ห ั ว ข ้ อ ที่

กำหนดได้

พฤติกรรมดา้ น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

บทท่ี ๖ ขตั ตยิ พันธกรณี ✓
วิเคราะหเ์ น้ือหา ✓
๑. ขัตติยพันธกรณี กล่าวถึงพระอาการประชวรของ ✓
พระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกลา้ เจา้ อยหู่ วั ว่าอยา่ งไรบา้ ง
๒. เพราะเหตใุ ดพระองค์จงึ ทรงพระราชนพิ นธว์ ่า "คิดใคร่ลา ✓
ลาญหัก ปลดเปลือ้ ง" ให้บอกมา ๓ ประการ
๓. พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงกล่าวถึง
ชวี ิตมนุษยว์ ่าเป็นอย่างไร
๔. พิจารณาบทพระนิพนธ์ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
กรมพระยาดำรงราชานภุ าพแลว้ ตอบคำถามต่อไปนี้
๔.๑ สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานภุ าพ ทรงรู้สึกอย่างไร
เมื่อได้รับพระราชทานพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จ
พระจลุ จอมเกล้าเจา้ อยูห่ ัว และได้กราบทลู ตอบวา่ อย่างไร

๔๖

นพทุ ธิพสิ ัย(Cognitive Domain)
ารเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

มีความรู้ความจำในพระอาการ
ประชวรของพระองค์
มีความรู้ความจำของสาเหตุในเนื้อ
เร่ือง
มีความรูค้ วามจำในเน้อื หา

มีความรู้ความจำในบทพระราช
นิพนธ์ และพระนิพนธ์

พฤตกิ รรมดา้ น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

๔.๒ สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเปรียบ ✓
พระองคเ์ องประดุจสงิ่ ใด และได้ตัง้ สตั ยาธิษฐานว่าอย่างไร
๔.๓ พระนพิ นธข์ องสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ มี
วิธีการดำเนนิ ความอย่างไร (เรม่ิ ตน้ เดนิ เรื่อง และจบเร่ือง)
๕. เหตุการณ์ในขัตติยพันธกรณีสะท้อนคุณค่าและค่านิยม
ด้านการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
ในสมยั นน้ั อยา่ งไรบ้าง
พจิ ารณาภาษาการประพันธ์
๑. เขยี นข้อความตอ่ ไปนี้ให้เป็นสำนวนรอ้ ยแกว้
๑.๑ ใครตอ่ เปน็ จึงผู้ นั่นนั้นเหน็ จริง
๑.๒ ละอยา่ งละอยา่ งพาล หย่อนเพราะ เผลอแฮ
๑.๓ ดุจเหล่าพละนา- วะเหวว่ ้ากะปิตัน
๑.๔ เหลอื แกก้ จ็ ำจม ให้ปรากฏว่าถึงกรรม

๔๗

นพุทธิพสิ ัย(Cognitive Domain)
ารเรียนรู้ของ Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวิเคราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

วิเคราะห์คุณค่าและค่านิยมในด้าน
✓ ตา่ ง ๆ ได้

เข้าใจในบทประพันธ์ และเรยี บเรยี ง
ใหม่ได้

พฤตกิ รรมดา้ น
ตามทฤษฎีกา

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

๒. ถอดคำประพันธ์ตอ่ ไปน้ี

๒.๑ กลัวเป็นทวริ าช บ ตริปอ้ งอยุธยา

เสยี เมืองจงึ นินทา บ ละเว้น ฤ วา่ งวาย

๒.๒ ธรรมดามหาสมทุ ร มคี ราวหยดุ พายผุ ัน ✓
✓
มีคราวสลาตนั ตงั้ ระลอกกระฉอกฉาน

๒.๓ เสยี ทีกม็ ีช่อื ไดเ้ ลื่องลือสรรเสริญ

สงสารวา่ กรรมเกิน กำลังดอกจงึ จมสญู

๓. ยกตัวอย่างการใชภ้ าพพจน์ทีป่ รากฏในบทพระราชนิพนธ์

และบทพระนิพนธ์อธิบายว่าเป็นภาพพจน์ชนิดใด มี

ความหมายวา่ อย่างไร

๔. ขัตติยพันธกรณีใชก้ วโี วหารใดได้ชัดเจนที่สุด ยกตัวอย่าง

บทพระราชนิพนธท์ ีแ่ สดงกวโี วหารดังกล่าว (ดูเรื่องภาษาใน

วรรณคดีไทยในบทนำ หนังสือเรียนวรรณคดีวิจักษ์ ช้ัน

มัธยมศึกษาปที ี่ ๓)

๔๘

นพุทธิพิสยั (Cognitive Domain)
ารเรียนรูข้ อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวเิ คราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

เข้าใจในบทประพันธ์ และการถอด
ความบทประพนั ธ์

วิเคราะห์การใช้ภาพพจน์ที่ปรากฏ
✓ ในบทพระราชนิพนธ์ และพระ

นิพนธไ์ ด้

ต้องเข้าใจการใช้กวโี วหาร

พฤติกรรมดา้ น
ตามทฤษฎีกา

กจิ กรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ

๕. นักเรียนเห็นด้วยหรือไม่กับคำกล่าวที่ว่า "Poetry ✓
expands vision of human" สอดคล้องกับเรื่องขัตติย
พันธกรณหี รือไม่ อยา่ งไร ✓
เลอื กสรรนำไปใช้ ✓
๑. ยกตัวอย่างบทประพันธ์ตอนที่นักเรียนชอบมากที่สุด
พร้อมทัง้ ให้เหตผุ ลประกอบ
๒. เขยี นบทรอ้ ยแกว้ หรือบทร้อยกรองให้กำลงั ใจเพื่อน หรือ
บุคคลในครอบครัวเมื่อเพื่อนหรือบุคคลในครอบครัวประสบ
เหตุการณท์ ีท่ ำใหเ้ กิดความท้อแท้และหมดกำลังใจ
๓. วาดภาพประกอบเร่อื งตามจินตนาการของนักเรียน
๔. ค้นคว้าประวัติศาสตร์ ช่วง ร.ศ. ๑๑๒ อ่านเพิ่มเติม และ
ร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับทางออกอื่น ๆ
ของประเทศไทยตามหลกั เหตผุ ล

๔๙

นพทุ ธิพสิ ยั (Cognitive Domain)
ารเรยี นร้ขู อง Benjamin Bloom

การนำไปใ ้ช ผลการวิเคราะห์
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

ต้องประเมินข้อความ และหาความ
✓ สอดคลอ้ งกับบทเรยี น

ต้องประเมินค่าบทประพันธ์ที่ชอบ
และเหตผุ ลประกอบ
ต้องนำความรู้มาใช้ในการแต่งบท
✓ ประพนั ธใ์ หก้ ำลังใจ

ต้องเข้าใจในเรื่องราว
ต้องเข้าใจในเรื่องราวท่ีอ่านเพ่มิ เติม
แล้วอภิปรายแสดงความคดิ เห็นได้

ตารางสรุปความสอดคลอ้ งระหว่างกิจกรรมชวนคิดพ ความ ูร้ความจำ
ตามทฤษฎีการเรยี น

บทท่ี

บทท่ี ๑ เสภาเร่ืองขุนช้างขุนแผน ตอนขุนช้างถวายฎกี า ๓
บทที่ ๒ สามกก๊ ตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ ๒
บทท่ี ๓ กาพยเ์ ห่เรือ ๒
บทท่ี ๔ สามัคคเี ภทคำฉันท์ ๒
บทที่ ๕ ไตรภมู พิ ระร่วง ตอนมนสุ สภูมิ ๓
บทท่ี ๖ ขตั ติยพันธกรณี ๔
๑๖
รวม

๕๐

พินิจคณุ ค่ากบั พฤตกิ รรมด้านพทุ ธิพสิ ัย (Cognitive Domain)
นรูข้ อง Benjamin Bloom

ผลการวิเคราะห์

ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

๕๒๕ ๒ ๒
๕๐๖ ๐ ๒
๖๔๑ ๒ ๑
๓๓๑ ๑ ๒
๔๐๔ ๐ ๐
๖๑๒ ๑ ๐
๒๙ ๑๐ ๑๙ ๖ ๗

บทท่ี ๕
วเิ คราะห์ขอ้ ดแี ละข้อบกพร่องของแบบเรยี น

จากการศกึ ษาวิเคราะหห์ นงั สอื เรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีวจิ ักษ์ ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ ๖
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ องค์การค้าของ
สกสค. สามารถสรปุ ข้อดแี ละข้อบกพรอ่ งของแบบเรยี นเป็นตารางได้ดงั นี้

ขอ้ ดี

๑. เนื้อหาในบทเรียนตรงตามสาระการเรียนรู้ทั้ง ๕ มาตรฐานในรายวิชาภาษาไทย โดยเฉพาะ
เนื้อหาสาระที่ ๕ มาตรฐาน ท ๕.๑ ซึ่งมีจุดมุ่งหมายให้นักเรียนเข้าใจและแสดงความคิดเห็นวิจารณ์
วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอยา่ งเห็นคุณคา่ และนำมาประยุกตใ์ ช้ในชีวิตจรงิ ได้

๒. เนือ้ หาในหนังสือเลม่ น้ีจัดแบ่งเนื้อหาได้ดีเพ่ือใหง้ ่ายต่อการเรียนรู้ โดยแบ่งเนื้อหาเป็น ๔ ส่วน
ประกอบด้วย ๑. บทวิเคราะห์วรรณคดี ๒. ตัวบทวรรณคดี ๓. คำอธิบายศัพท์และข้อความ ๔. กิจกรรม
ชวนคิดพินิจคณุ คา่

๓. กิจกรรมในส่วนชวนคิดพินิจคุณค่า เป็นกิจกรรมทีใ่ หน้ ักเรียนได้คิดวิเคราะห์ในบทเรียนนั้น ๆ
และให้นักเรียนได้มีการนำความรู้ในบทเรียนมาประยุกต์ใช้ได้ ประกอบด้วย ๑. วิเคราะห์เนื้อหา
๒. พิจารณาภาษาการประพนั ธ์ และ ๓. เลอื กสรรนำไปใช้

๔. ภาษาเป็นทางการ อ่านง่าย เรียบเรียงเนื้อหาได้ดี และมีคำอิบายศัพท์และข้อความเพื่อให้
เข้าใจในเนื้อหามากข้ึน

๕. ภาพประกอบภายในเล่มล้วนแต่สอดคล้องกับเนื้อหาในแต่ละบท ซ่ึงทำให้เข้าใจในเนื้อหา
บทเรียนมากข้นึ

ขอ้ บกพร่อง
๑. บทที่ ๒ สามก๊ก ตอนกวนอูไปรับราชการกับโจโฉ มีคำทับศัพท์ภาษาจีน ที่เป็นชื่อตัวละคร
จำนวนมาก อาจทำใหน้ ักเรยี นอ่านออกเสยี งไม่ถกู ตอ้ ง และจำตัวละครสับสนได้
๒. บทที่ ๕ ไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ ในส่วนตัวบทวรรณคดีเป็นภาษาโบราณอาจทำให้
นกั เรียนอา่ นเขา้ ใจได้ยาก

บรรณานกุ รม

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๖๑). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์
ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๖. พมิ พ์คร้งั ที่ ๑๐. กรงุ เทพฯ : สกสค. ลาดพร้าว

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๑). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑.
กรงุ เทพฯ : ชมุ นมุ สหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

ทิพย์เกสร กำปนาท และคณะ. (๒๕๖๓). พฤติกรรมการเรียนรู้ด้านพุทธิพิสัยตามแนวคิดของบลูมท่ี
ปรบั ใหม่, ๑๑(๒), ๑-๙.