คู่มือที่สมบูรณ์

คมู ือการนาํ วิธกี ารซอ มบาํ รุง แบบ OPEN – END รถยนต
บรรทุกขนาด 2 1/2 ตัน อีซูซุ FTS
สิบเอกสถาพร พรรณรังษี

กองทหารพลาธกิ าร กองพลทหารราบท่ี 5
คา ยเทพสตรศี รสี ุนทร อาํ เภอทุงสง จังหวัดนครศรธี รรมราช

คาํ นาํ

คูมือเลมน้ีจัดทําขึ้นเพ่ือใชเปนเอกสารประกอบการทํางาน ณ กองทหารพลาธิการ กองพลทหาร
ราบท่ี 5 ในตําแหนงการปฏิบัติการสงกําลังการซอมบํารุงยุทธภัณฑและการบริการสายพลาธิการมีหนาท่ี
รบั ผิดชอบในการปฏิบตั ิงานขนสง ทหารพลาธิการกองพลรับผิดชอบในการปฏิบัติการขนสงดวยรถยนตบรรทุก
เพื่อสนับสนุนกิจการสงกําลัง บํารุง ซอมบํารุงและบริการในความรับผิดชอบของกองทหารพลาธิการกองพล
ปฏิบัติการขนสงดวยรถยนต สนับสนุนกิจการอ่ืนๆ ของกองพล ตามคําสั่งของผูบัญชาการกองพล โดยใช
ยานพาหนะที่เหลือจากการใชง านในความรบั ผิดชอบปฏิบัตงิ านอน่ื ๆตามท่ีไดร ับมอบ

หากมขี อผดิ พลาดประการใด ก็ขออภัยไว ณ ทน่ี ้ดี ว ย

สิบเอกสถาพร พรรณรังษี

สารบญั หนา
1
เรือ่ ง
การนําวธิ ีการซอมบาํ รงุ แบบ OPEN – END รถยนตบรรทุกขนาด 2 1/2 ตนั อีซูซุ FTS มาใชใ น 1
กองทพั บก 2
ความรับผดิ ชอบ ของ กรมสรรพาวธุ ทหารบก 2
ความรับผิดชอบ ของ กองบัญชาการชว ยรบ 2
หลักการซอมบํารุงของกองทัพบก 4
ประเภทของการซอ มบาํ รงุ 7
คําจํากัดความ ของการสงกําลังบํารงุ สง่ิ อปุ กรณ ประเภท 2 และ 4
แนวทางในการดําเนินการซอมบํารงุ รถยนตบรรทุก ขนาด 2 1/2 ตัน อีซูซุ FTS

1

การนาวธิ กี ารซอ่ มบารงุ แบบ OPEN – END
รถยนตบ์ รรทุกขนาด 2 1/2 ตนั อซี ซู ุ FTS มาใช้ใน กองทัพบก

กองทพั บก ได้จัดหารถยนต์บรรทุก ขนาด 2 1/2 ตัน อีซซู ุ FTS เข้ามาประจาการ จานวน 3,232 คัน
โดยเข้ามาประจาการ ต้ังแต่ ปี 2551 ถึง ปัจจุบนั กองทัพบก ได้ปรบั เปลยี่ นการซ่อมบารุง จากหน่วยใช้
หนว่ ยสนบั สนนุ โดยตรง หน่วยสนบั สนนุ ทวั่ ไป และหน่วยระดบั คลัง มาใช้การซ่อมบารงุ แบบ OPEN –
END ซึง่ เปน็ การซอ่ มบารุง โดย บริษัทเอกชน ที่มีขดี ความสามารถในการซอ่ มบารงุ ทาให้ยทุ โธปกรณ์ที่
ชารดุ กลับมาใช้งานได้ในระยะเวลาท่ีกาหนด ผลกระทบท่ตี ามมาหลงั จากทีย่ านพาหนะมอี ายกุ ารใช้งาน
ท่ีมากข้นึ งบประมาณทใ่ี ช้ในการซ่อมบารุงไม่ว่าจะเปน็ การปรนนิบัติบารงุ ตามวงรอบหรือซอ่ มบารุง
การชารดุ จากการใชง้ าน ต้องใช้งบประมาณสูงข้นึ ตามลาดับ ในฐานะท่รี ับผิดชอบ การดูแลยทุ โธปกรณ์
สายสรรพาวุธ ใหพ้ รอ้ มใช้งานและประหยัดงบประมาณให้กับ กองทัพบก จึงขอเปน็ ส่วนหนึ่งในการ
ดาเนนิ การเร่อื งดังกลา่ ว ให้เกดิ ประโยชนส์ ูงสดุ กับกองทพั บกต่อไป การซ่อมบารุง เป็นการปฏบิ ัติการ
ทางทหาร เป็นงานย่อยงานหน่ึงของ การสง่ กาลงั บารุง ซง่ึ ในการปฏิบตั ิงานจะตอ้ งดาเนินการ ให้เปน็ ไป
ตามหลกั การ ระเบียบและคาสงั่ ของกองทพั บกท่ีเก่ยี วขอ้ งจึงขอนาเสนอ ขอบเขตของงานในการสง่
กาลังบารุงโดยท่ัวไปของกองทพั บก เพอ่ื ให้ทราบกรอบแนวคิดในการสง่ กาลังบารงุ ของกองทัพบกและ
แนวคดิ ในการซอ่ มบารุงของกองทัพบกดว้ ย

ความรับผดิ ชอบ ของ กรมสรรพาวุธทหารบก 1 ในการสนับสนุนทางการสง่ กาลังบารงุ แกห่ น่วยต่างๆ
1. การส่งกาลังสงิ่ อปุ กรณ์ประเภท 2 และ 4 สนบั สนนุ ท่ัวไป ใหแ้ ก่ กองบัญชาการชว่ ยรบ สนบั สนนุ
โดยตรงแกห่ น่วยข้นึ ตรงและหน่วยของกองทพั บก ( หน่วยนอกกองทัพภาค) ท่ีมีท่ีต้ังปกตถิ าวรอยู่ในพืน้ ที่
กองทัพภาคที่ 1
2. การซ่อมบารุงสิ่งอปุ กรณป์ ระเภท 2 และ 4 รับผิดชอบทางเทคนคิ ทงั้ ปวง และการซอ่ มบารุงสิ่ง
อุปกรณส์ ายสรรพาวธุ ระดับคลงั สนับสนนุ ทัว่ ไปให้แก่กองบญั ชาการช่วยรบ สนับสนนุ ท่ัวไปหรอื
โดยตรงแก่หนว่ ยขึ้นตรงและหน่วยของกองทัพบก(หน่วยนอกกองทัพภาค) ทตี่ ั้งปกติถาวรอย่ใู นพ้ืนท่ี
กองทพั ภาคที่ 1 สนับสนนุ โดยตรงใหแ้ ก่หนว่ ยต่างๆ ของ กองทัพบก ด้วยการจัดชุดซ่อมเคลอ่ื นทเ่ี ป็น
วงรอบประจาปี หรอื ตามความเหมาะสมกบั ความจาเป็น และงบประมาณท่ีได้รบั สนับสนุนการซ่อม
บารุงทจ่ี าเปน็ หรอื เมอ่ื ไดร้ ับการรอ้ งขอใหแ้ ก่ หน่วยซอ่ มบารงุ สนบั สนนุ ทัว่ ไปหรอื หนว่ ยซ่อมบารงุ
สนับสนุนโดยตรง

2

ความรบั ผดิ ชอบ ของ กองบัญชาการชว่ ยรบ 2 ในการสนบั สนุนทางการสง่ กาลงั บารงุ แก่หนว่ ยต่างๆ
1. ความรบั ผดิ ชอบโดยทว่ั ไป สนบั สนุนการส่งกาลงั บารุงใหแ้ กห่ น่วยในอัตราของกองทัพภาค รวมทัง้ ท่ี
บรรจมุ อบและขึน้ สมทบ ตามท่ี กองทัพบกและกองทัพภาค กาหนด จดั ตง้ั ตาบลส่งกาลงั หรอื สถานการณ์
ส่งกาลังบารงุ ต่างๆข้นึ ณ พน้ื ท่ีท่ีเหมาะสมตามความจาเป็น
2. การซ่อมบารุง ในพ้ืนท่ี กองทพั ภาค เว้นการซอ่ มบารุงส่ิงอุปกรณส์ ายยุทธโยธา สายการแพทย์และ
อากาศยาน รับผิดชอบการซ่อมบารุงสนบั สนุนทั่วไป สนับสนุนทัว่ ไปใหแ้ ก่หน่วยซ่อมบารุงสนับสนุน
โดยตรงของกองพลในอตั รากองทพั ภาค หรือต่างกองทพั ภาคที่เข้าปฏิบัตกิ ารในพ้ืนที่กองทัพภาคนน้ั ๆ
สนบั สนนุ โดยตรงใหแ้ ก่หนว่ ยในอตั รากองทพั ภาค ตามที่กองทพั ภาค กาหนด สนับสนุนการซอ่ มบารุงที่
จาเปน็ หรือเมอื่ ไดร้ ับการร้องขอใหแ้ กห่ น่วยซอ่ มบารุงสนับสนนุ โดยตรง

หลกั การซ่อมบารุงของกองทัพบก 3
การซอ่ มบารงุ ต้องปฏบิ ัตติ าม คูม่ ือทีก่ รมฝุายยุทธบริการ หรอื กรมฝุายกจิ การพิเศษ ท่รี ับผดิ ชอบได้
จัดพิมพข์ ้นึ หรือจดั หามาแจกจ่าย โดยใหท้ าการซ่อมบารุงไดไ้ มเ่ กินที่กาหนดไว้ และใหส้ อดคลอ้ งกบั
สถานการณ์ทางการยุทธ การซ่อมแก้ ตอ้ งพยายามกระทา ณ ที่ซึ่งยุทโธปกรณ์น้นั ต้งั อยู่ เพอื่ ให้
ยุทโธปกรณ์นนั้ กลับใชง้ านไดโ้ ดยเรว็ ยุทโธปกรณ์ทชี่ ารดุ เกินขีดความสามารถของหน่วยทีจ่ ะทาการ
ซอ่ มบารงุ ใหส้ ่งซอ่ มท่ีหน่วยซ่อมบารุงประเภทสงู กว่า หรือขอให้หนว่ ยซ่อมบารุงท่สี ูงกว่ามาทาการ
ซอ่ มให้ หา้ มทาการซ่อมแบบยุบรวม เว้นแต่ ได้รับอนมุ ัตจิ ากผ้มู ีอานาจให้กระทาได้ หรือในกรณฉี ุกเฉนิ
สถานการณ์ทางยุทธวธิ ีบังคบั ซึ่งไมส่ ามารถจะติดต่อกับหน่วยท่ีมหี น้าท่สี นับสนนุ ได้รวดเร็วทันเหตกุ ารณ์
แตต่ ้องรายงานใหผ้ มู้ อี านาจใหก้ ระทาได้ทราบ โดยผ่านหนว่ ยสนบั สนุน ในโอกาสแรกทีส่ ามารถทาได้

ประเภทของการซ่อมบารุง 4 ใหแ้ บง่ การซ่อมบารงุ ออกเป็น 4 ประเภท ดังนี้
การซ่อมบารงุ ระดบั หนว่ ย , การซ่อมบารุงสนับสนนุ โดยตรง ,การซ่อมบารุงสนับสนุนท่ัวไป และ การ
ซอ่ มบารุงระดบั คลัง

1. การซอ่ มบารุงระดับหนว่ ย 5 คือ การซ่อมบารุงยุทโธปกรณ์ที่อยู่ในความครอบครองของหน่วยที่ใช้
ยทุ โธปกรณ์นั้น โดยผูใ้ ช้หรือ พลประจายทุ โธปกรณ์ และชา่ งซอ่ มของหน่วย การซอ่ มบารุงประเภทนี้
ประกอบด้วย การตรวจสภาพ การทาความสะอาด การบริการ การรกั ษา การหล่อล่ืน การปรบั ตาม
ความจาเปน็ การเปล่ียนชิ้นสว่ นซ่อมเล็กๆ น้อยๆ การซอ่ มบารุงระดบั หน่วยจะกระทาอย่างจากัดตาม
คมู่ อื หรอื คาสั่ง หรือผังการซ่อมบารงุ ( Maintenance) ท่ีอนญุ าตให้กระทาได้ในระดบั นี้

3

2. การซ่อมบารงุ สนับสนนุ โดยตรง 6 คือ การซอ่ มบารุงที่อนมุ ัติให้กระทาต่อยุทโธปกรณ์ ทอี่ ยใู่ นความ
รบั ผิดชอบของ หน่วยสนับสนุนโดยตรง ซึ่งเป็นหน่วยที่กาหนดขน้ึ ตามอัตราการจัดและยุทโธปกรณ์
(อจย.)หรอื อัตราเฉพาะกิจ (อฉก.)และบ่งถึง ภารกจิ การซ่อมบารุงดงั กล่าวไว้ การซอ่ มบารงุ สนับสนุน
โดยตรง เป็นการซ่อมแก้อย่างจากดั ตอ่ ยทุ โธปกรณค์ รบชดุ หรอื ซ่อมแกส้ ว่ นประกอบท่ีใชง้ านไมไ่ ด้
เพ่อื สนบั สนนุ หนว่ ยใช้ ประกอบดว้ ย การซอ่ มและการเปล่ยี นส่วนทีใ่ ชง้ านไม่ได้ รวมท้งั การซอ่ มและ
การเปลี่ยนส่วนประกอบย่อย ( Sub-assemblies) และส่วนประกอบธรรมดา (assemblies)
การซ่อมบารงุ สนับสนุนโดยตรง ผบู้ ังคบั หน่วยซอ่ มบารุงสนับสนนุ โดยตรง มีหน้าทร่ี ับผดิ ชอบ การซ่อม
บารงุ ยุทโธปกรณ์ที่สง่ มาซอ่ มยงั หน่วยของตน และมหี น้าท่คี วามรบั ผดิ ชอบ การสง่ กาลังช้นิ ส่วนซอ่ ม
หนว่ ยซ่อมบารุงสนับสนุนโดยตรง ต้องให้การสนับสนุนโดยใกลช้ ดิ ในเร่อื งทาการซ่อมบารุงที่หนว่ ยใช้ใน
ความรับผิดชอบสง่ มาซ่อม ,พจิ ารณาจัดชดุ ซ่อมเคลื่อนที่ไปซอ่ ม ณ ทีต่ งั้ หน่วยใช้ ,ใหค้ วามชว่ ยเหลือทาง
เทคนคิ แก่หนว่ ยใช้เพ่ือลดขอ้ ขดั ข้องและทาให้เคร่อื งมือปฏิบตั ิงานไดด้ ขี ้ึน ,ทาการกซู้ ่อมยทุ โธปกรณข์ อง
หนว่ ยใช้ เม่อื ไดร้ ับการร้องขอ ,ทาการซอ่ มแบบยบุ รวมเมื่อจาเปน็ และไดร้ ับอนมุ ัติแล้ว และรกั ษาระดับ
การสะสมช้ินส่วนซ่อมตามทไ่ี ดร้ บั อนมุ ตั ิ (ASL ) หนว่ ยสนบั สนุนโดยตรง ที่รับผิดชอบ การซ่อมบารุง
รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ซู ุ FTS ของกองทพั บก มี กอง สพบ.กองพล , พัน.ซบร.กองพล ,พัน.ซบร.
บชร. และ พัน.สพ.ซบร.เขตหลัง

3. การซ่อมบารุงสนับสนุนท่วั ไป 7 คอื การซ่อมแกย้ ุทโธปกรณ์ที่ใชง้ านไมไ่ ด้ ที่เกนิ ขดี ความสามารถของ
การซอ่ มบารุงสนับสนนุ โดยตรง เพ่ือส่งกลบั เขา้ สายการสง่ กาลัง เพื่อสนับสนุนการแลกเปลย่ี นโดยตรง
( Direct Exchange ) รวมท้ังทาการซอ่ มสว่ นประกอบใหญ่ และสว่ นประกอบย่อย เพ่ือสง่ เข้าสายการ
สง่ กาลงั การซ่อมบารุงสนบั สนุนทว่ั ไป ผูบ้ งั คบั หน่วยซอ่ มบารงุ สนับสนนุ ทั่วไป มีหน้าท่รี บั ผิดชอบใน
การสนับสนนุ หนว่ ยซ่อมบารงุ สนับสนุนโดยตรงในเขตพ้ืนทีร่ ับผิดชอบ โดยมีหนา้ ที่ รับยุทโธปกรณ์เพือ่ ทา
การซอ่ มใหญ่จากหน่วยซ่อมบารุงสนับสนุนโดยตรงจากตาบลรวบรวม หน่วยสง่ กาลังและหน่วยอืน่ ๆ ที่มี
ความรับผดิ ชอบในการซอ่ มบารงุ ,ทาการซ่อมใหญ่ ,ส่งยทุ โธปกรณท์ ซี่ อ่ มแล้วเสร็จกลบั สายการส่งกาลัง
หน่วยสนับสนนุ ทวั่ ไป ท่รี ับผิดชอบ การซ่อมบารุง รยบ.ขนาด 2 1/2 ตนั อซี ูซุ FTS ของกองทัพบก มี
พนั .ซบร.บชร. ทั้ง 4 กองทัพภาค และ พนั .สพ.ซบร.เขตหลงั ของกรมสรรพาวุธทหารบก

4

4. การซอ่ มบารงุ ระดบั คลัง 8 คอื การซอ่ มบารุงโดยหน่วยข้นั คลงั ของกรมฝุายยุทธบรกิ าร ซึง่ จะทาการ
ซ่อมใหญย่ ุทโธปกรณ์ทใ่ี ช้งานไมไ่ ด้ใหก้ ลบั คนื อยใู่ นสภาพท่ใี ชง้ านได้อยา่ งสมบูรณ์ ตามคูม่ ือทางเทคนคิ
หรือทาการซ่อมสรา้ งยุทโธปกรณ์ให้อยูใ่ นสภาพเหมอื นของใหม่

คาจากัดความ ของ การส่งกาลังบารุงสิง่ อุปกรณ์ ประเภท 2 และ 4 9
1. สงิ่ อุปกรณ์ หมายถึง สง่ิ ของทีจ่ าเปน็ ท้ังมวล สาหรับหนว่ ยทหารหรือมไี ว้เพ่ือดารงอยู่ และการ
ปฏบิ ตั ิการของหน่วยทหารดว้ ย เชน่ อาหาร เคร่อื งแต่งกาย เชอื้ เพลงิ สัตว์ ยานพาหนะ อาวุธ กระสุน
วัตถรุ ะเบดิ เครื่องจักรกล ตลอดจนเครื่องมอื เคร่ืองใช้ต่างๆ
2. ยุทโธปกรณ์ หมายถงึ ส่ิงอปุ กรณ์ทั้งมวลท่ตี อ้ งการจัดใหบ้ ุคคล หรือ หนว่ ยทหาร ไดแ้ ก่ อาวธุ
ยานพาหนะ เครอ่ื งแต่งกาย เครื่องมือ ฯลฯ
3. วัสดุ หมายถึง ชน้ิ สว่ น หรือสิง่ ของตา่ งๆ ซ่งึ ได้ทาขน้ึ หรือประกอบขนึ้
4. ชิ้นสว่ นซ่อม หมายถึง องค์ประกอบ ส่วนประกอบ และชน้ิ สว่ นท่ีใชใ้ นการซ่อมบารุงสิง่ อุปกรณ์ตามที่
กาหนดไวใ้ นคมู่ อื สง่ กาลงั และ/หรือ คูม่ อื เทคนิคที่มีบัญชชี นิ้ สว่ นซอ่ ม เชน่ ลากล้องปนื คาบูเรเตอร์ และ
หลอดวทิ ยุ ฯลฯ
5. องคป์ ระกอบ หมายถงึ ส่ิงอุปกรณ์ทีร่ วมเขา้ ด้วยกันของสว่ นประกอบและช้นิ สว่ นต่างๆ ซึง่ สามารถ
ปฏบิ ตั งิ านไดใ้ นตัวเอง แต่อาจตอ้ งอาศัยการควบคมุ จากภายนอก หรืออาศยั การขับเคลอ่ื นจากแหล่งอ่นื
ประกอบด้วย เช่น เคร่ืองยนต์
6. สว่ นประกอบ หมายถึง สิ่งอปุ กรณซ์ งึ่ ประกอบดว้ ยชนิ้ ส่วนตา่ ง ๆ ที่เชื่อมตอ่ หรอื สัมพันธ์กันตงั้ แตส่ อง
ชน้ิ ข้นึ ไป และสามารถถอดแยกออกจากกนั ได้ เชน่ เครอ่ื งเปล่ียนความเร็ว และ คาบเู รเตอร์
7. ชิ้นส่วน หมายถงึ สิง่ อุปกรณ์ท่ีไม่สามารถถอดแยกออกจากกันไดห้ รอื เป็นสง่ิ อุปกรณ์ทไี่ ด้ออกแบบไว้
ให้ถอดแยกออกจากกันไมไ่ ด้ เช่น ยางนอกรถยนต์

OPEN – END10 หมายถึง สญั ญาจ้างซ่อม แบบกาหนดราคาชน้ิ ส่วน อะไหล่ และคา่ แรงคงทไ่ี มจ่ ากดั
ปรมิ าณ ตามจานวนท่ีผจู้ ้างจะจัดจ้างเป็นคราวๆไป ซ่งึ อาจจ้างซ่อมจริงมากหรือนอ้ ยกวา่ จานวนประมาณ
การได้ ในราคารวมภาษมี ูลคา่ เพิม่ ร้อยละ 7 ภาษีอากร คา่ แรง ค่าตรวจสอบคุณภาพ คา่ ขนสง่ และ
คา่ ใชจ้ ่ายอ่นื ๆทั้งปวงไว้ด้วยกันแล้ว

รถยนต์บรรทกุ ขนาด 2 1/2 ตนั อีซซู ุ FTS เป็นรถยนต์บรรทุก ทไี่ ดร้ ับการรับรองมาตรฐานจาก ทบ.
ซ่งึ เป็น รถยนต์บรรทุก ทีม่ ีคณุ ลกั ษณะตามความตอ้ งการของ ทบ. เหมาะสาหรับการใชล้ าเลียงพลพรอ้ ม

5

สมั ภาระทางทหาร ไมน่ ้อยกว่า 12 นาย รวมทั้งสามารถลากจูงยุทโธปกรณ์ โดยขับเคล่อื นได้พรอ้ มกนั ทัง้
4 ล้อ ลงน้าลึกได้ 80 เซนติเมตร ทาใหม้ ีความคล่องแคลว่ ในการเคลอ่ื นท่ีทั้งบนทางราบและทางในภูมิ
ประเทศสะดวกตอ่ การซอ่ มบารุง กองทัพบกได้มอบหมายให้ กรมสรรพาวธุ ทหารบก ดาเนินการจดั หา
รถยนต์บรรทกุ ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ซู ุ FTS เข้ามาประจาการในกองทัพบก โดยแบ่งเข้ามาประจาการ
เป็น 2 ระยะ ระยะท่ี 1-2 จานวน 2,867 คัน และ ระยะท่ี 3 จานวน 365 คัน รวมท้งั สนิ้ 3,232 คัน
โดยแบ่งตาม หนว่ ยสนับสนนุ มี หน่วยสนับสนุนโดยตรง และหนว่ ยสนับสนุนทั่วไป ในพน้ื ที่ กองทัพ
ภาคท่ี 1 อยูใ่ นความรับผิดชอบของ พัน.ซบร.21บชร.1 จานวน 133 คัน, กอง สพบ.พล.1รอ. จานวน
235 คนั , พัน.ซบร.กรม สน.พล.ร.2รอ. จานวน 169 คัน และ พัน.ซบร.กรม สน.พล.ร.9 จานวน 162
คัน รวมทั้งส้นิ 699 คนั ในพนื้ ท่ี กองทพั ภาคที่ 2 อยใู่ นความรับผดิ ชอบของ พนั .ซบร.22 บชร.2
จานวน 309 คนั , กอง สพบ.พล.ร.3 จานวน 244 คัน, กอง สพบ.พล.ร.6 จานวน 225 คัน รวมท้งั สนิ้
778 คนั ในพ้ืนที่ กองทพั ภาคที่ 3 อยูใ่ นความรบั ผิดชอบของ พนั .ซบร.23 บชร.3 จานวน 141 คนั , กอง
สพบ.พล.ร.4 จานวน 189 คนั , กอง สพบ.พล.ม.1 จานวน 136 คนั รวมทัง้ สนิ้ 466 คัน ในพ้ืนที่ กองทัพ
ภาคท่ี 4 อยู่ในความรับผดิ ชอบของ พนั .ซบร.24 บชร.4 จานวน 165 คัน, กอง สพบ.พล.ร.5 จานวน
162 คัน, พัน.ซบร.กรม สน.พล.ร.15 จานวน 84 คนั รวมท้ังสิ้น 411 คัน ในพ้นื ทอ่ี ื่นๆ อยู่ในความ
รบั ผิดชอบ พัน.ซบร.กรม สน.พล.ม.2 รอ. จานวน 115 คนั , กอง สพบ.พล.ปตอ. จานวน 119 คัน,
พนั .สพ.ซบร.เขตหลัง จานวน 638 คัน, สพ.ทบ. จานวน 6 คนั รวมทัง้ ส้นิ 878 คัน รวมทุกพ้นื ที่ จานวน
ทั้งสน้ิ 3,232 คัน

กองทัพบก มแี นวคดิ ในการปรบั เปลย่ี นแนวทางการซอ่ มบารงุ ด้วยการทาให้รถยนต์บรรทกุ ขนาด 2 1/2
ตัน อีซูซุ FTS ไดร้ บั การซ่อมบารุงทันทีเมื่อมีการชารดุ เสียหายเกิดขน้ึ โดยพจิ ารณากาหนดวงเงนิ
งบประมาณใหร้ องรับการดาเนินการซ่อมบารงุ เมอ่ื หนว่ ยใชแ้ ละหน่วยซ่อมบารุงตรวจพบความชารดุ
เสียหาย กองทพั บก ได้มอบหมายให้ สพ.ทบ. จา้ งซอ่ ม รถยนต์บรรทกุ ขนาด 2 1/2 ตนั อีซซู ุ FTS
แบบกาหนดราคาชิ้นสว่ น อะไหล่และคา่ แรงคงทไี่ มจ่ ากัดปริมาณ (OPEN – END) ตามจานวนท่ผี ้จู า้ งจะ
จดั จา้ งเปน็ คราวๆไป ซ่ึงอาจจ้างซ่อมจริงมากหรือน้อยกวา่ จานวนประมาณการได้ ในราคารวม
ภาษมี ลู คา่ เพ่มิ ร้อยละ 7 ภาษีอากร ค่าแรง คา่ ตรวจสอบคุณภาพ ค่าขนสง่ และค่าใชจ้ า่ ยอ่นื ๆ ท้ังปวงไว้
ดว้ ยกันแลว้ จากบรษิ ัท อิทธพิ ร อมิ ปอรต์ จากดั โดย สพ.ทบ. ได้แบ่งกรอบวงเงินงบประมาณใหก้ บั
หน่วยสนบั สนุนโดยตรง หนว่ ยสนับสนุนท่วั ไป รองรับในการจ้างซอ่ มหรอื จัดซ้ือชน้ิ ส่วนซ่อม(ซ่อมบารงุ
โดยหน่วยเอง) ให้กับหน่วยรบั การสนบั สนุน ทอ่ี ยูใ่ นความรบั ผิดชอบ โดยเฉลย่ี ตามจานวน รถยนต์
บรรทุก ขนาด 2 1/2 ตนั อซี ซู ุ FTS ทีร่ บั ผิดชอบ การซอ่ มบารุง ทช่ี ารดุ ตามสภาพการใชง้ าน หนว่ ย

6

สามารถทาการซอ่ มบารุงได้ทนั ที เพอ่ื ให้ รถยนตบ์ รรทกุ ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ซู ุ FTS สามารถใชง้ านได้
ตามปกติ

การซ่อมบารงุ ทอ่ี ยู่ในข้ันที่ 1-2 และ3 หน่วยสนบั สนุนโดยตรง สามารถเสนอจดั ซื้อชนิ้ สว่ นซ่อม กบั
บรษิ ทั อิทธิพร อิมปอร์ต จากัด(ผูร้ ับจ้าง) และรับชิน้ สว่ นมาดาเนนิ การซ่อมบารงุ โดยหนว่ ยใชห้ รือ
หนว่ ยสนบั สนนุ โดยตรง ซ่ึงจะไมม่ ีค่าแรงจาก ศูนย์บรกิ าร เป็นการประหยัดงบประมาณ และดารงไว้ซ่งึ
การปฏบิ ัติงานด้านการซอ่ มบารงุ ของหนว่ ย โดยในการสั่งซอื้ ชิน้ ส่วนซ่อมใหห้ น่วยลงหมายเลข รถยนต์
บรรทกุ ขนาด 2 1/2 ตนั อีซซู ุ FTS ในใบสั่งซ้ือด้วยวา่ รายการทีส่ ่ังซ้อื นั้นใชซ้ ่อมให้กับ รถยนต์บรรทุก
ขนาด 2 1/2 ตัน อีซซู ุ FTS หมายเลขอะไรบ้าง

การซ่อมบารุง ทอ่ี ยู่ในขั้นที่ 4 หน่วยสนบั สนนุ ทวั่ ไป ดาเนนิ การและอานวยการส่งซอ่ มกับ บริษัท อทิ ธพิ ร
อมิ ปอรต์ จากัด(ผู้รับจ้าง) เพ่อื ติดตอ่ ประสานงานกบั ศนู ยบ์ รกิ ารท่ีอยู่ในพืน้ ทีต่ ั้งหนว่ ย และนารถยนต์
บรรทกุ ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ูซุ FTS เขา้ รับการซอ่ มบารงุ ต่อไป

กรณมี กี ารเบกิ จากหน่วยใช้ หรือมีการซอ่ มบารุง(จา้ งซอ่ ม) รถยนตบ์ รรทกุ ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ูซุ FTS
ซึ่งหนว่ ยไดต้ รวจสภาพแล้วเป็นการชารุดท่ีผดิ สภาพปกติ และใชว้ งเงนิ ในการจ้างซ่อมสงู ใหห้ นว่ ยใช้
ดาเนนิ การสอบสวนหาสาเหตุของการชารุด และรายงานสรุปผลการสอบสวนใหเ้ รียบร้อย และให้
ผบ.หนว่ ยสนับสนนุ โดยตรง หรอื ผบ.หน่วยสนับสนุนทั่วไป พิจารณาและใหค้ วามเห็นวา่ รายงาน
ยุทโธปกรณ์ชารุดหรอื รายงานการสอบสวนของคณะกรรมการทห่ี นว่ ยใช้ส่งมานั้น มีเหตุผลสมควรหรอื ไม่
เพยี งใด ถา้ ปรากฏว่าเปน็ การชารดุ ผิดปกตหิ รือสญู หาย ให้รายงานไปตามสายการบังคญั บัญชาจนถงึ ผู้มี
อานาจส่ังการจาหน่าย เพ่ือดาเนนิ การใหผ้ ู้กระทาผดิ ชดใชเ้ งินหรือลงทัณฑ์ตามแกกรณี การดาเนินการ
ซอ่ มน้ันให้อยู่ในดลุ ยพินิจของ ผบ.หนว่ ยสนบั สนนุ โดยตรง หรอื ผบ.หน่วยสนับสนนุ ทวั่ ไป วา่ จะปฏิบตั ิ
ในทนั ที หรือรอจนกวา่ จะไดร้ ับอนมุ ัติจากผู้มอี านาจส่ังการจาหน่ายเสียกอ่ น ท้งั น้ียอ่ มขึ้นอยกู่ บั
สถานการณแ์ ละความเรง่ ดว่ นและจะตอ้ งไม่เกิดผลเสียแกท่ างราชการ โดยใหป้ ฏิบัตติ ามคาสง่ั ทบ.
(คาชี้แจง)ที่ 320/23630 เรอ่ื ง วิธีการซอ่ มบารงุ ยทุ โธปกรณส์ ายสรรพาวธุ

กรณีเป็นการจ้างซอ่ ม รถยนต์บรรทุก ขนาด 2 1/2 ตนั อซี ซู ุ FTS ท่ีชารุดตอ้ งซอ่ มบารุง ขั้นท่ี 5 (ระดบั
คลัง) ซึ่งศูนยบ์ ริการอซี ูซุทวั่ ไปไมม่ ขี ดี ความสามารถ ซึ่งจะเปน็ การซ่อมโดยบริษัท อทิ ธิพร อมิ ปอร์ต
จากัด ให้หนว่ ยสนับสนุนทั่วไป แจ้งซ่อมกับบริษทั อิทธิพร อิมปอร์ต จากัด เพ่อื ตรวจสภาพและประเมิน

7

ราคา และในการตรวจสภาพให้ขอรบั การสนบั สนนุ เจ้าหน้าท่จี าก ศซส.สพ.ทบ.(กรซท.ศซส.สพ.ทบ.)
รว่ มตรวจสภาพด้วย เพือ่ เป็นการตรวจสอบรายละเอยี ดการซ่อมและประเมินความค้มุ คา่ ในการจ้างซ่อม
พรอ้ มลงความเห็นในใบตรวจสภาพ หรือใบประเมินราคาด้วย โดยสามารถประสานการปฏบิ ตั กิ นั โดยตรง
และเม่ือตรวจสภาพเรียบร้อยแลว้ ให้หนว่ ยสนับสนนุ ทัว่ ไป ที่รับผดิ ชอบการซ่อมบารงุ รายงานขออนมุ ัติ
สพ.ทบ.ตอ่ ไป

เม่อื เปรียบเทียบการดาเนินการซ่อมบารุง โดยการใชแ้ บบ OPEN – END อยา่ งเดียว กับ การซอ่ มบารงุ
โดยการใชแ้ บบ OPEN – END ควบคไู่ ปกบั การใชช้ ่างซอ่ มของหนว่ ย ทีม่ ีบรรจุอย่ใู นอตั ราของหน่วย ใน
แต่ละระดบั การซ่อมบารงุ โดยใช้แบบ OPEN – END เพียงอยา่ งเดียวเปน็ การซ่อมบารงุ โดยนา รถยนต์
บรรทกุ ขนาด 2 1/2 ตัน อีซูซุ FTS เข้ารับการซ่อมบารงุ ทศี่ นู ยบ์ รกิ ารอซี ูซุ ในพน้ื ท่ีที่ หน่วยรับการ
สนับสนนุ ตั้งอยู่ โดย ทบ.จะตอ้ งรับผดิ ชอบค่าใช้จา่ ย ทัง้ คา่ ชิ้นส่วนซอ่ ม และค่าแรง สว่ น การซอ่ มบารุง
ใช้แบบ OPEN – END ควบคู่ไปกับการใชช้ า่ งซ่อมของหนว่ ย เป็นการซ่อมบารุงโดย จัดซอ้ื ชิ้นส่วนซ่อม
จากบรษิ ทั อทิ ธพิ ร อมิ ปอร์ต จากดั ซ่งึ เปน็ บริษัทท่ีไดร้ บั การคดั เลอื กให้รับผิดชอบในการจัดหาชน้ิ ส่วน
ซ่อมและชา่ งซอ่ มสนับสนนุ จาก ทบ. นาชิ้นส่วนซ่อมจากบรษิ ัท มาดาเนินการซอ่ มโดยใชช้ ่างซ่อมของ
หน่วยสนบั สนุนโดยตรง และหน่วยสนบั สนุนทั่วไป จะมคี า่ ใชจ้ ่ายเฉพาะ ค่าชิน้ ส่วนซอ่ ม ไม่มีคา่ แรง

แนวทางในการดาเนินการซอ่ มบารุง รถยนต์บรรทุก ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ซู ุ FTS ใหเ้ กดิ ประโยชน์
สูงสดุ กับกองทพั บก และประหยัดงบประมาณของกองทพั บกใหม้ ากที่สุด ภายใตเ้ งอ่ื นไขประสทิ ธภิ าพ
จะตอ้ งเพิม่ ข้นึ งบประมาณทใี่ ช้ในการซ่อมบารงุ รถยนตบ์ รรทกุ ขนาด 2 1/2 ตนั อซี ูซุ FTS มดี ้วยกัน
3 ส่วนคอื การปรนนบิ ตั บิ ารุงตามวงรอบ, การซอ่ มเปล่ียนชนิ้ ส่วน อะไหล่ ท่ชี ารุด และ การจ้างซ่อม
องคป์ ระกอบ และส่วนประกอบ

1. การปรนนบิ ตั ิบารุงตามวงรอบ รถยนต์บรรทกุ ขนาด 2 1/2 ตนั อีซซู ุ FTS มีจานวน 17 รายการ โดย
แบ่งตามระยะทาง และ ระยะเวลา ข้ึนอย่กู บั เงอื่ นไขใดถึงก่อน โดยสว่ นใหญแ่ ล้ว ยานพาหนะทางทหาร
ระยะเวลา จะถึงกอ่ น ระยะทาง รายการท่ตี อ้ งเปล่ียน 5,000 ถึง 10,000 ก.ม. มี 3 รายการ ไสก้ รอง
น้ามันเครื่อง, แหวนรองน็อตถ่ายน้ามันเครอื่ ง และน้ามนั เครื่อง เปลี่ยน 20,000 ก.ม.หรอื 1ปี มี 2
รายการ ไสก้ รองอากาศลูกนอก และไส้กรองอากาศลกู ใน เปลีย่ น 30,000 ก.ม. มี 1 รายการ ชุดซอ่ มได
เออรแ์ อร์ เปลี่ยน 20,000 ถงึ 40,000 ก.ม. มี 2 รายการ น้ามันเกียร์ และน้ามนั ช่วย เปลย่ี น 1ปี ถงึ 2
ปี มี 1 รายการ นา้ มันเบรก นา้ มนั คลทั ช์ เปล่ียน 40,000 ก.ม. มี 2 รายการ น้ามันเฟืองทา้ ยขับหน้า
และนา้ มนั เฟอื งทา้ ยขบั หลัง เปลี่ยน 40,000 ก.ม.หรอื 2 ปี มี 3 รายการ ไส้กรองน้ามันเช้อื เพลิงชว่ ย,

8

ไสก้ รองน้ามันเชอื้ เพลิง และน้ายาเติมหมอ้ นา้ เปลี่ยน 40,000 ก.ม.หรือไมเ่ กิน 3ปี มี 1 รายการ น้ามัน
เพาเวอร์ เปลยี่ น 50,000 ก.ม.หรือ ทุกๆ 5 ปี มี 2 รายการ สายอ่อนเบรกหน้า และสายอ่อนเบรกหลงั
โดยทั้ง 17 รายการ หนว่ ยใช้ สามารถดาเนินการไดท้ ั้งหมด โดย สพ.ทบ. ต้องเชญิ หน่วยประชุม เพ่ือลด
ข้อผิดพลาดท่จี ะเกดิ ขน้ึ ไดจ้ ากการดาเนนิ การ โดยในครัง้ แรก ต้องให้ หนว่ ยสนับสนนุ โดยตรง เป็นหนว่ ย
กากับดแู ลและให้ความชว่ ยเหลอื ในการดาเนนิ การ และ สพ.ทบ.จะตอ้ งจัดหานา้ มันอุปกรณ์ และอะไหล่
สนบั สนนุ ใหก้ ับหนว่ ยใช้ ซึ่งในภาพรวม มขี อ้ มูลอยทู่ ่ี กคสป.สพ.ทบ. และในสว่ นทเี่ ป็นหน่วยขึน้ ตรงของ
กองทัพภาค จะมีข้อมูลอยู่ที่ ศคบ. ของ บชร. การดาเนนิ การปรนนิบัติบารุงตามวงรอบท้ัง 17 รายการ
เมอ่ื หนว่ ยใชด้ าเนินการเอง จะสง่ ผลให้ประหยัดงบประมาณให้ ทบ. ในเรอ่ื งของ ค่าแรง ประมาณ 20
เปอรเ์ ซน็ ต์ ของค่าใช้จา่ ยทงั้ หมด รถยนต์บรรทุก ขนาด 2 1/2 ตนั อซี ูซุ FTS ในแตล่ ะคันมคี ่าใช้จา่ ย
ทงั้ สิน้ 38,358 บาท ค่าแรง 20 เปอรเ์ ซน็ ต์ตอ่ คนั เป็นเงิน 7,671.60 บาท ประหยดั งบประมาณให้ ทบ.
ในหว้ ง 5 ปี โดยประมาณ เปน็ เงิน 24,794,611.20 บาท นอกจาก 17 รายการแล้วมี ยางรถยนต์ มี
วงรอบการเปลี่ยนทกุ 2 ปี และแบตเตอรี่ มวี งรอบการเปลี่ยนทกุ 3 ปี

2. การซ่อมเปล่ียนชน้ิ สว่ น อะไหลท่ ่ชี ารุด เปน็ การดาเนินการซอ่ มเปลยี่ นช้นิ ส่วนบางตัว ใน
สว่ นประกอบ ท่ที าใหส้ ามารถกลับมาใชง้ านได้ โดยไมจ่ าเป็นต้องเปลย่ี นส่วนประกอบท้งั ลูก การ
ดาเนนิ การของ หน่วยสนับสนุนโดยตรง และหน่วยสนับสนุนทวั่ ไป ดาเนนิ การโดย นาส่วนประกอบ ท่ี
ตอ้ งการจะซอ่ มแก้ มาทาการถอดแยกชน้ิ สว่ น ทาการตรวจสอบช้ินส่วนแตล่ ะชน้ิ ส่วน ว่าชิน้ ส่วนใดท่ีมี
การชารุด จากนัน้ ทาการเปลี่ยนช้ินสว่ นใหม่ ทดแทนชิน้ สว่ นใหม่ทชี่ ารุด ทาการประกอบและตรวจสภาพ
ครงั้ สดุ ท้าย โดยชา่ งตรวจสภาพของหน่วยท่มี ีความชานาญ ทดสอบการทางานของสว่ นประกอบดังกลา่ ว
การดาเนินการในขั้นตน้ นั้น จะดาเนนิ การเฉพาะส่วนประกอบท่ีมรี าคาสงู และมคี วามคมุ้ ค่าในการซอ่ ม
เปลีย่ น อาทิเช่น ภารกจิ ช่วยเหลอื ประชาชนท่ปี ระสบภัยจากอุทกภัย การขนย้ายประชาชน หรอื สิง่ ของ
เครือ่ งใชข้ องประชาชนออกจากพ้ืนท่ี ทาให้เกิดการชารุดของ รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อีซูซุ FTS ดงั นี้
1.หมอ้ ลมเบรก โดยมีราคาซอ่ มเปลี่ยน ลูกละ 31,402 บาท รยบ.ขนาด 2 1/2 ตนั อีซูซุ FTS 1 คัน มี
หมอ้ ลมเบรก 2 ลกู ซอ่ มเปลี่ยนใชเ้ งิน 62,804 บาท ซอ่ มแกใ้ ชเ้ งนิ 14,321.60 บาท ประหยดั
งบประมาณให้ ทบ.ตอ่ คนั 48,482.40 บาท 2. สตาร์ทเตอร์ โดยมีราคาซอ่ มเปลยี่ น ตวั ละ 39,700 บาท
ซ่อมแกใ้ ชเ้ งิน 3,940 บาท ประหยัดงบประมาณให้ ทบ.ต่อคนั 35,760 บาท 3. ระบบเครื่องเปลยี่ น
ความเร็ว โดยมรี าคาซ่อมเปล่ียน ตัวละ 55,659.70 บาท ซ่อมแก้ใช้เงนิ 47,625.70 บาท ประหยดั
งบประมาณให้ ทบ.ตอ่ คัน 8,034 บาท 4. กระบอกเบรกหน้า โดยมรี าคาซ่อมเปล่ียน ตัวละ 9,178 บาท
ซ่อมแกใ้ ชเ้ งิน 465.45 บาท รยบ.ขนาด 2 1/2 ตนั อซี ซู ุ FTS 1 คนั มีกระบอกเบรกหนา้ 2 ตัว

9

ประหยัดงบประมาณให้ ทบ.ตอ่ คนั 17,425.10 บาท 5. กระบอกเบรกหลงั โดยมีราคาซอ่ มเปลี่ยน
ตวั ละ 7,236 บาท ซอ่ มแกใ้ ช้เงนิ 465.45 บาท รยบ.ขนาด 2 1/2 ตนั อีซซู ุ FTS 1 คัน มีกระบอกเบรก
หลงั 2 ตัว ประหยัดงบประมาณให้ ทบ.ต่อคัน 13,541.10 บาท เฉพาะในกรณีทีใ่ ช้ ภารกิจช่วยเหลือ
ประชาชนที่ประสบอุทกภัย งบประมาณซ่อมบารุงตอ่ คันหลังจากจบภารกิจ ช่อมเปลยี่ นใช้เงินต่อคนั
190,991.70 บาท ซ่อมแกใ้ ชเ้ งินตอ่ คนั 67,749.10 บาท ประหยดั งบประมาณให้ ทบ.ต่อคนั เปน็ เงนิ
123,242.60 บาท
3. การจ้างซอ่ ม องค์ประกอบ และส่วนประกอบ องคป์ ระกอบ เป็นสงิ่ อปุ กรณ์ที่รวมเขา้ ดว้ ยกนั ของ
สว่ นประกอบและชน้ิ ส่วนตา่ งๆ ซ่งึ สามารถปฏบิ ัตงิ านไดใ้ นตนเอง แตอ่ าจตอ้ งอาศยั การควบคุมจาก
ภายนอก หรืออาศยั การขับเคลือ่ นจากแหล่งอ่ืนประกอบดว้ ยเชน่ เคร่อื งยนต์ สาหรับ ส่วนประกอบ
เปน็ สง่ิ อุปกรณซ์ ึ่งประกอบดว้ ย ช้ินส่วนต่างๆที่เชือ่ มตอ่ หรือสัมพนั ธก์ นั ต้ังแตส่ องชนิ้ ขึ้นไป และสามารถ
ถอดแยกออกจากกนั ได้ เชน่ เครอื่ งเปลีย่ นความเร็ว ,คาบเู รเตอร์ การจ้างซ่อม องค์ประกอบ และ
ส่วนประกอบนน้ั เป็นการดาเนนิ การใน ข้นั ท่ี 5 หรอื ขัน้ ระดบั คลัง การซอ่ มบารงุ มคี วามจาเปน็ ตอ้ งใช้
เคร่ืองมอื พิเศษ และ เครือ่ งทดสอบการซ่อมบารงุ ในแต่ละประเภท ซึ่งหน่วยท่ีดาเนินการอยู่ในปจั จุบนั
ระดบั คลัง ได้แก่ กองโรงงานซอ่ มสร้างยุทโธปกรณ์สายสรรพาวุธ ศนู ย์ซ่อมสร้างส่งิ อปุ กรณ์สายสรรพาวธุ
กรมสรรพาวธุ ทหารบก ( กรซย.ศซส.สพ.ทบ. ) และ ศนู ย์ซ่อมสร้างสิ่งอุปกรณ์สายสรรพาวุธ กรม
สรรพาวุธทหารบก ( ศซส.สพ.ทบ.) ในอนาคตขา้ งหน้า เมอื่ หน่วยระดบั คลงั สามารถซ่อมบารุง
องค์ประกอบ และ ส่วนประกอบ ได้เองกส็ ามารถประหยัดงบประมาณใหก้ บั ทบ.อกี ทางหน่งึ

ส่วนแนวทาง การดาเนนิ การจัดซอื้ ชนิ้ สว่ นซอ่ ม รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ูซุ FTS ที่อยู่ในข้ัน 1-2 และ
3 ซง่ึ หน่วยใช้และหน่วยสนับสนุน สามารถดาเนนิ การซ่อมบารุงได้ ใหห้ น่วยสนับสนุนเสนอจดั ซอื้ ชนิ้ ส่วน
ซ่อม และรับชน้ิ ส่วนซอ่ มมาดาเนินการซอ่ มบารุงเอง ส่วนการจา้ งซอ่ ม รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ูซุ FTS
กรณีชารุดท่ีต้องซอ่ มระดบั คลัง ( ขั้นที่ 5) ซงึ่ ศูนยบ์ ริการอซี ซู ทุ ว่ั ไปไม่มีขีดความสามารถซอ่ ม แต่เป็นการ
ซ่อมโดย บรษิ ัท อิทธิพร อิมปอร์ต จากดั ใหห้ น่วยสนับสนนุ โดยตรง หรือหนว่ ยสนับสนุนท่ัวไป แจง้ จ้าง
ซอ่ มกับ บริษัท อิทธพิ ร อิมปอร์ต จากัด เพื่อตรวจสภาพและประเมนิ ราคา โดยการตรวจสภาพใหบ้ ริษัท
อทิ ธิพร อิมปอร์ต จากดั แจง้ ศนู ย์ซอ่ มสรา้ งสง่ิ อปุ กรณส์ ายสรรพาวุธ กรมสรรพาวุธทหารบก จดั
เจ้าหนา้ ท่ี ไปตรวจสภาพร่วมดว้ ย เพอ่ื ตรวจสอบรายละเอียดและรายการซอ่ ม และประเมินความค้มุ คา่
ในการจา้ งซอ่ ม

10

การใชง้ บประมาณ ตั้งแต่ ปี 2551 ที่ รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อีซูซุ FTS เขา้ มาประจาการในกองทพั บก
โดยการดแู ลรักษาเริม่ ต้นจากการปรนนิบตั บิ ารงุ รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อีซซู ุ FTS ตามวงรอบ โดยใช้
ระยะทางในการใช้งาน ต้ังแต่ 5,000 ก.ม., 10,000 ก.ม. ,20,000 ก.ม. ฯลฯ และใช้เวลาในการใช้งาน
ตงั้ แต่ 6 เดอื น, 12 เดือน ฯลฯ การซ่อมเปลย่ี นชน้ิ ส่วน อะไหล่ทีช่ ารุด และจ้างซอ่ ม องค์ประกอบ
สว่ นประกอบ ทผ่ี ่านมาใช้งบประมาณ เพ่ิมขึ้นตามลาดับ ดังน้ี
ครงั้ ที่ 1 สัญญาจ้างเลขท่ี 7/2555 ลง 27 มิ.ย.55 วงเงิน 10 ลา้ นบาท11
ครั้งที่ 2 สญั ญาจา้ งเลขที่ 3/2556 ลง 11 มี.ค.56 วงเงนิ 40 ลา้ นบาท12
ครั้งที่ 3 สัญญาจ้างเลขท่ี 15/2556 ลง 11 ม.ิ ย.56 วงเงิน 3 ล้านบาท13
ครง้ั ที่ 4 สัญญาจา้ งเลขท่ี 58/2556 ลง 11 มิ.ย.56 วงเงิน 6 ลา้ นบาท14
คร้ังที่ 5 สัญญาจา้ งเลขที่ 15/2557 ลง 31ม.ี ค.57 วงเงนิ 33 ลา้ นบาท15
ครั้งท่ี 6 สัญญาจ้างเลขที่ 37/2557 ลง 30ก.ย.57 วงเงนิ 40 ลา้ นบาท(งบเพิ่มเติมระหว่างป)ี 16
ครั้งท่ี 7 สญั ญาจ้างเลขที่ 5/2558 ลง 23ก.พ.58 วงเงนิ 30 ล้านบาท17
ครั้งท่ี 8 สัญญาจา้ งเลขที่ 27/2558 ลง 30ก.ย.58 วงเงนิ 133 ลา้ นบาท(งบเพมิ่ เตมิ ระหวา่ งปี)18
ครงั้ ท่ี 9 สญั ญาจ้างเลขที่ 14/2559 ลง 15ก.ค.59 วงเงนิ 80 ล้านบาท19

ตารางเปรียบเทียบสัญญาจา้ งระหว่างปีงบประมาณ 2555 - 2559

ห้วงเวลา งบประมาณ

2555 10 ล้านบาท

2556 49 ลา้ นบาท

2557 73 ลา้ นบาท

2558 163 ลา้ นบาท

2559 80 ล้านบาท

หมายเหตุ ปงี บประมาณ 2559 ยงั ไมร่ วม งบเพิม่ เตมิ ระหว่างปี

11

จะเหน็ ได้วา่ งบประมาณท่ีใช้ในการซอ่ มบารงุ และปรนนบิ ัติบารงุ ตามวงรอบ สาหรับ รยบ.ขนาด 2 1/2
ตนั อีซูซุ FTS เพม่ิ จานวนข้ึนอย่างต่อเน่ือง แต่ถา้ หากได้นาช่างซอ่ มของหนว่ ย ท่มี ีบรรจุอยู่ในอตั ราของ
หนว่ ย ในระดบั หนว่ ยใช้ หนว่ ยสนับสนุนโดยตรง หน่วยสนับสนุนท่ัวไป ซึ่งมีชา่ งซอ่ มยานยนต์ลอ้ อยู่ใน
จานวนท่ีเพยี งพอตามที่ กองทัพบกได้กาหนดไว้ใน อัตราการจัดยทุ โธปกรณ์ ตอนที่ 3 (อตั รากาลงั พล)
ซึ่งเดิมดาเนินการซอ่ มบารุง รยบ.ขนาด 2 1/2 ตนั OSPJ ทมี่ ีประจาการในทุกหน่วยของกองทัพบก แต่
เนอื่ งจากใช้ราชการมาเปน็ เวลานาน ใชง้ บประมาณซอ่ มบารุงไมค่ ุ้มคา่ กองทพั บกจึงไดป้ ลดประจาการ
เป็นส่งิ อปุ กรณ์ท่ลี ้าสมยั และได้จัดหา รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ูซุ FTS เขา้ มาทดแทน จานวน 3,232
คนั ใชง้ บประมาณ กองทัพบกตง้ั แต่ ปี 2555 ถึง 2559 เปน็ จานวนเงนิ 375 ลา้ นบาท เพราะฉะน้ัน การ
ดาเนนิ การโดยใช้ ช่างซอ่ มยานยนต์ลอ้ หรือ ชา่ งซ่อมยานยนต์ ในทกุ ประเภท เข้ามาดาเนินการควบคไู่ ป
กบั การซอ่ มบารงุ แบบ OPEN-END เป็นการประหยดั งบประมาณ ของกองทัพบกตามทไี่ ดก้ ล่าวมาแล้ว
ข้างตน้ อกี ทงั้ ยังเพ่มิ ทกั ษะความชานาญให้กับ ชา่ งซ่อมยานยนต์ ที่มปี ระจาการ สามารถปฏิบตั กิ ารได้ทั้ง
ยามปกติ และยามสงคราม โดยไม่มีข้อจากัด จากอันตรายท่จี ะเกิดจากการกระทาจากฝุายตรงข้าม
เนือ่ งจากชา่ งซ่อม ได้รบั การฝกึ ให้สามารถปฏิบตั ิการอยา่ งทหารราบไดเ้ มอื่ จาเปน็

แนวทางในการกาหนดสดั ส่วนการซ่อมบารุง ระดบั หน่วยใช้ หน่วยสนับสนุนโดยตรง หนว่ ยสนับสนุน
ทวั่ ไป และหน่วยคลัง จะใช้การซ่อมบารุงโดยชา่ งซอ่ มของหน่วยทมี่ บี รรจอุ ยใู่ นอตั ราอยา่ งเดียว , ใช้การ
ซอ่ มบารุง แบบ OPEN – END อย่างเดยี ว หรอื ใช้การซอ่ มบารงุ แบบ OPEN – END ร่วมกับ ใช้การ
ซ่อมบารุงโดยชา่ งซอ่ มของหน่วยท่มี ีบรรจอุ ยู่ในอัตรา

การซ่อมบารุงระดับหน่วยใช้ โดย พลประจารถ และชา่ งซอ่ มของหน่วย เปน็ การตรวจสภาพ การทา
ความสะอาด การหล่อล่ืน การเปล่ียนช้นิ ส่วน เลก็ ๆ นอ้ ยๆ ซงึ่ สามารถใช้กาลังพลภายในหนว่ ย
ดาเนนิ การได้ทัง้ หมด โดยได้รับการสนับสนุน ช้ินสว่ นซ่อม และนา้ มนั อปุ กรณ์ จากหน่วยซ่อมบารุง
สนับสนุนโดยตรง และให้มบี ัญชชี ้ินสว่ นซ่อมตามอตั ราพกิ ัด ตามจานวน รยบ.ขนาด 2 1/2 ตนั อีซซู ุ
FTS ทีป่ ระจาการในหน่วยนั้นๆ ใช้สัดส่วน ช่างซ่อมของหนว่ ย 100 เปอร์เซ็นต์

การซ่อมบารุงสนบั สนนุ โดยตรง เปน็ การซ่อมแก้อยา่ งจากัดต่อยทุ โธปกรณ์ครบชดุ เป็นการซอ่ มแก้
สว่ นประกอบที่ใช้งานไมไ่ ด้ เปน็ การซอ่ มและเปลย่ี นส่วนประกอบยอ่ ย และส่วนประกอบธรรมดา โดยใช้
ชา่ งซอ่ มยานยนต์ ดาเนนิ การซอ่ มบารุง เป็นการซอ่ มบารุงในข้ันท่ี 3 และขั้น 4 โดยจากดั ใชส้ ดั สว่ น
ชา่ งซอ่ มของหน่วย 80 เปอร์เซน็ ต์และใชแ้ บบ OPEN-END 20 เปอร์เซน็ ต์

12

การซ่อมบารงุ สนบั สนุนทว่ั ไป เป็นการซ่อมส่วนประกอบใหญ่ และสว่ นประกอบย่อย เพอื่ ส่งเข้าสาย
การส่งกาลัง โดยใช้ ชา่ งซ่อมยานยนต์ ดาเนินการซ่อมบารงุ เป็นการซ่อมบารุง ในขั้นที่ 4 ใชส้ ดั ส่วน
ช่างซ่อมของหนว่ ย 60 เปอร์เซ็นต์และใช้แบบ OPEN-END 40 เปอรเ์ ซน็ ต์

การซ่อมบารุงระดบั คลัง เปน็ การซ่อมใหญย่ ุทโธปกรณท์ ่ีใชง้ านไมไ่ ดใ้ หก้ ลบั คืนอยู่ในสภาพท่ีใชง้ านได้
อย่างสมบูรณ์ เป็นการซ่อมบารุง ในข้นั ท่ี 5 ใชส้ ดั ส่วน แบบ OPEN – END 100 เปอร์เซน็ ต์

สรปุ ได้ว่า การซ่อมบารงุ รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อีซซู ุ FTS ซงึ่ เข้าประจาการในกองทัพบก ตัง้ แต่ ปี
2551 ถงึ ปี 2560 กองทัพบกใช้งบประมาณ สนบั สนุนในการปรนนิบตั ิบารุงตามวงรอบ การซ่อม
เปล่ยี นชนิ้ สว่ น อะไหล่ชารุด และจ้างซ่อม องคป์ ระกอบ สว่ นประกอบ โดยใชบ้ ริษทั ท่ีมีขดี ความสามารถ
สงู ในการซ่อมบารุง ซ่ึงการใชง้ บประมาณในการซอ่ มบารุงน้ัน จะเพิ่มมากข้นึ เป็นสดั สว่ นโดยตรง กับ
ระยะเวลาที่ใช้งาน รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ซู ุ FTS ดังกลา่ ว การปรับเปลีย่ นจากการซอ่ มบารุง แบบ
OPEN – END แต่เพียงอย่างเดียว มาใช้การซอ่ มบารุง แบบ OPEN – END ควบค่ไู ปกับ การใช้ช่างซอ่ ม
ของหนว่ ยท่มี อี ยู่ในอตั รา ในแต่ละระดับ ตัง้ แต่ หนว่ ยใช้ หน่วยสนบั สนุนโดยตรง หน่วยสนบั สนนุ ทว่ั ไป
และ หน่วยคลัง จะส่งผลใหป้ ระหยัดงบประมาณของกองทพั บก เริ่มตัง้ แต่ การปรนนบิ ตั ิบารุงตามวงรอบ
ในแต่ละคันมจี านวน 17 รายการ เป็นเงนิ 38,358 บาท เมื่อหน่วยใชด้ าเนินการเอง ค่าแรงในการ
ดาเนินการ 20 เปอรเ์ ซ็นตต์ อ่ คัน เป็นเงิน 7,671.60 บาท กองทัพบกไมต่ ้องสนับสนุนงบประมาณ การ
ซ่อมเปล่ียนชน้ิ สว่ น อะไหล่ชารุด ท่ียกเป็นกรณีตัวอยา่ ง เรอ่ื งการชว่ ยเหลือผู้ประสบอุทกภยั สง่ ผลใหเ้ กดิ
การชารุดของ รยบ.ขนาด 2 1/2 ตัน อซี ูซุ FTS จานวน 5 รายการ มี หมอ้ ลมเบรก,สตาร์ทเตอร์,เครื่อง
เปลี่ยนความเร็ว,กระบอกเบรกหนา้ และกระบอกเบรกหลัง ใชง้ บประมาณในการซ่อมเปลีย่ นต่อคนั
190,991.70 บาท ซอ่ มแก้ใชง้ บประมาณต่อคัน 67,749.10 บาท ประหยัดงบประมาณใหก้ องทพั บกตอ่
คนั เปน็ เงิน 123,242.60 บาท และยังมีในกรณี อ่นื ๆท่ี หนว่ ยสนับสนนุ โดยตรง และหน่วยสนับสนุน
ทัว่ ไปดาเนนิ การซอ่ มแกอ้ ยู่ในขณะนี้ การจา้ งซอ่ ม องค์ประกอบ ส่วนประกอบ ในขัน้ ท่ี 5 (ระดับคลัง)
ต้องดาเนนิ การจดั หาเครือ่ งมือพเิ ศษ เครือ่ งทดสอบประเภทตา่ งๆ สนับสนุนให้กับ กรมสรรพาวุธ
ทหารบก ซ่งึ มหี นว่ ยในอตั ราทส่ี ามารถดาเนนิ การได้อยแู่ ล้ว ดาเนนิ การซอ่ มบารุง องค์ประกอบ และ
สว่ นประกอบเอง จะเห็นไดว้ า่ หากปรบั เปลยี่ นจากการซอ่ มบารงุ แบบ OPEN – END แต่เพียงอย่าง
เดียว มาใชก้ ารซ่อมบารุง แบบ OPEN – END ควบคไู่ ปกบั การใชช้ ่างซอ่ มของหนว่ ยทม่ี ีอยู่ในอัตรา ใน
แตล่ ะระดับ สามารถประหยัดงบประมาณให้กับกองทพั บก ในสว่ นคา่ ใชจ้ า่ ยในการดาเนนิ การ ได้ 100

13

เปอรเ์ ซน็ ตใ์ นทกุ ระดบั มคี ่าใช้จ่ายเฉพาะค่าชิน้ สว่ นท่ีต้องจัดหาจากบริษทั เทา่ นั้น อีกท้งั ยงั เพิ่มทกั ษะ
ความชานาญ และประสบการณใ์ หก้ ับชา่ งซ่อมของหน่วยในแตล่ ะระดับอีกดว้ ย

เอกสารอา้ งองิ

1 ผนวก ก.(ความรบั ผิดชอบของ กรมฝ่ายยทุ ธบริการและกรมฝ่ายกจิ การพเิ ศษ ในการ

สนบั สนุนทางการสง่ กาลังบารงุ แกห่ น่วยต่างๆ) ประกอบคาสงั่ กองทพั บก ท่ี 487/2543 เร่ือง

กาหนดภารกิจ นโยบาย แนวความคดิ และความรับผิดชอบในการส่งกาลังบารุงของกองทพั บก ลง

3 ตุลาคม 2543
2 ผนวก ข.(ความรับผดิ ชอบของ กองบัญชาการช่วยรบ ในการสนับสนนุ ทางการส่งกาลัง

บารุงแกห่ น่วยตา่ งๆ) ประกอบคาส่งั กองทัพบก ท่ี 487/2543 เรือ่ ง กาหนดภารกิจ นโยบาย

แนวความคดิ และความรับผิดชอบในการสง่ กาลังบารงุ ของกองทัพบก ลง 3 ตุลาคม 2543
3 ระเบยี บกองทพั บก วา่ ด้วย การซ่อมบารงุ ยุทโธปกรณ์ พ.ศ. 2524 ประกาศ

ณ 22 เมษายน 2524 หน้า 495 - 496
4 เรอ่ื งเดียวกัน ; หน้า 496
5 เรื่องเดียวกัน ; หนา้ 496
6 เรอ่ื งเดียวกัน ; หน้า 496
7 เร่อื งเดียวกัน ; หนา้ 496 - 497
8 เร่ืองเดียวกัน ; หน้า 497
9 ระเบยี บกองทพั บก วา่ ด้วย การสง่ กาลังบารุงสง่ิ อุปกรณ์ ประเภท 2 และ 4

พ.ศ. 2534 ประกาศ ณ 30 ธนั วาคม 2534 หน้า 80 – 83
10 บนั ทึกขอ้ ความ กสล.สพ.ทบ. ท่ี กห 0443.4/418 เรือ่ ง ขออนมุ ตั แิ นวทางการจา้ งซ่อม

รถยนต์บรรทุก ขนาด 2 1/2 ตนั ย่หี อ้ อซี ูซุ ร่นุ FTS ลง 22 ก.ค.59
11 สญั ญาจ้าง กรมสรรพาวธุ ทหารบก เลขที่ 7/2555 เรื่อง จ้างซอ่ มรถยนต์บรรทุก ขนาด

2 1/2 ตัน ยีห่ อ้ อซี ซู ุ รนุ่ FTS ลง 27 ม.ิ ย.55
12 สัญญาจา้ ง กรมสรรพาวุธทหารบก เลขที่ 3/2556 เรอื่ ง จา้ งซอ่ มรถยนต์บรรทุก ขนาด

2 1/2 ตนั ยี่หอ้ อีซูซุ รนุ่ FTS ลง 11 มี.ค.56
13สญั ญาจ้าง กรมสรรพาวุธทหารบก เลขที่ 15/2556 เร่ือง จา้ งซอ่ มรถยนตบ์ รรทกุ ขนาด

2 1/2 ตัน ยห่ี ้อ อีซซู ุ ร่นุ FTS ลง 11 ม.ิ ย.56
14สัญญาจา้ ง กรมสรรพาวุธทหารบก เลขท่ี 58/2556 เร่ือง จา้ งซ่อมรถยนตบ์ รรทกุ ขนาด

2 1/2 ตนั ย่หี อ้ อีซูซุ รุ่น FTS ลง 11 มิ.ย.56
15สญั ญาจา้ ง กรมสรรพาวุธทหารบก เลขท่ี 15/2557 เรือ่ ง จ้างซอ่ มรถยนต์บรรทุก ขนาด

2 1/2 ตนั ยี่ห้อ อีซซู ุ รุน่ FTS ลง 31มี.ค.57

16สัญญาจา้ ง กรมสรรพาวุธทหารบก เลขที่ 37/2557 เรอ่ื ง จ้างซอ่ มรถยนตบ์ รรทกุ ขนาด

2 1/2 ตัน ยห่ี ้อ อซี ซู ุ รนุ่ FTS ลง 30ก.ย.57
17สญั ญาจา้ ง กรมสรรพาวุธทหารบก เลขท่ี 5/2558 เรื่อง จา้ งซ่อมรถยนต์บรรทกุ ขนาด 2

1/2 ตนั ยห่ี ้อ อซี ูซุ รนุ่ FTS ลง 23ก.พ.58
18สญั ญาจ้าง กรมสรรพาวุธทหารบก เลขที่ 27/2558 เรอื่ ง จา้ งซอ่ มรถยนตบ์ รรทกุ ขนาด

2 1/2 ตัน ย่ีห้อ อซี ูซุ รุ่น FTS ลง 30ก.ย.58
19สัญญาจา้ ง กรมสรรพาวุธทหารบก เลขที่ 14/2559 เรือ่ ง จ้างซอ่ มรถยนต์บรรทุก ขนาด

2 1/2 ตัน ยห่ี อ้ อซี ูซุ รุ่น FTS ลง 15ก.ค.59