แบบฝึกทักษะการบวกลบเศษส่วนและจำนวนคละ

ค ุ ณคร ู อารยา ดาโรจน ์ คร ู ประจา ว ิ ชา แบบฝื กทก ั ษะ การบวก การลบเศษส่ วน และจ านวนคละ ช ั ้ นประถมศึ กษาปี ท ่ ี 6

ค ำน ำ แบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง การบวก การลบเศษส่วนและจ านวน คละ ส าหรับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เล่มนี้ จัดท าขึ้นตามตัวชี้วัดและมาตรฐาน การเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พุทธศักราช 2551 โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็น ส าคัญ เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ฝึกฝนทักษะการคิดค านวณ การ แก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ การใช้เหตุผลประกอบการตัดสินใจ การใช้ภาษา สัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเชื่อมโยงความรู้ทาง คณิตศาสตร์กับศาสตร์อื่น ๆ ซึ่งได้น าเสนอแบบฝึกทักษะที่มีรูปภาพประกอบที่ เหมาะสม ท าให้เข้าใจง่ายและสะดวกในการคิดค านวณ แบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์เล่มนี้ มีรูปแบบที่เหมาะสมกับวัยของนักเรียน ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 และช่วยเสริมสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับ นักเรียน ระหว่างนักเรียนกับนักเรียน แลกเปลี่ยนความคิดซึ่งกันและกัน ฝึกการ เป็นผู้น าและผู้ตามที่ดี ตลอดจนฝึกคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนให้มี วินัย ซื่อสัตย์สุจริต ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนา ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนและบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ก าหนดไว้ ผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง การบวก การ ลบเศษส่วนและจ านวนคละ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จะเป็นประโยชน์ส าหรับ นักเรียน ตลอดจนครูผู้สอน หรือผู้ที่สนใจ ได้น าไปใช้ศึกษาค้นคว้าและท าความ เข้าใจเพื่อพัฒนาคุณภาพทางการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ อารยา ดาโรจน์

สำรบ ั ญ หน้า ค าแนะน าส าหรับครูผู้สอน 1 ค าแนะน าส ารับนักเรียน 2 มาตรฐาน / ตัวชี้วัด 3 จุดประสงค์การเรียนรู้ 4 การบวก ลบเศษส่วนที่มีตัวส่วนเท่ากัน 5 แบบฝึกทักษะที่ 1 6 การบวกเศษส่วนที่มีตัวส่วนไม่เท่ากัน 7 แบบฝึกทักษะที่ 2 8 แบบฝึกทักษะที่3 9 การลบเศษส่วนที่มีตัวส่วนไม่เท่ากัน 10 แบบฝึกทักษะที่ 4 11 แบบฝึกทักษะที่ 5 12 การบวกจ านวนคละ โดยวิธีการจัดกลุ่มการบวกจ านวนนับ และเศษส่วน 13 แบบฝึกทักษะที่ 6 14 แบบฝึกทักษะที่ 7 15

สำรบ ั ญ (ต ่ อ) หน้า การบวกจ านวนคละ โดยวิธีการท าเป็นเศษเกิน 16 แบบฝึกทักษะที่8 17 แบบฝึกทักษะที่9 18 การลบจ านวนคละ โดยวิธีการจัดกลุ่มการลบจ านวนนับและ เศษส่วน 19 แบบฝึกทักษะที่10 20 แบบฝึกทักษะที่11 21 การลบจ านวนคละ โดยวิธีการท าเป็นเศษเกิน 22 แบบฝึกทักษะที่12 23 แบบฝึกทักษะที่13 24 เฉลยแบบฝึกทักษะ 25

ค ำแนะน ำส ำหร ั บคร ู ผ ู ้สอน เมื่อน าแบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง การบวก การลบเศษส่วนและจ านวน คละ ส าหรับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ไปใช้ ควรปฏิบัติตามค าแนะน า ดังนี้ 1. ศึกษาแผนการจัดการเรียนรู้ประกอบแบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ให้เข้าใจและ เตรียมสื่อการเรียนการสอน ให้พร้อมและเพียงพอกับนักเรียน 2. แจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ ให้นักเรียนอ่านค าแนะน าการใช้ แบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์และปฏิบัติตามค าแนะน าทุกขั้นตอน 3. ด าเนินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแผนการจัดการเรียนรู้ประกอบแบบฝึก ทักษะคณิตศาสตร์ 4. ขณะที่นักเรียนท าแบบฝึกทักษะ ครูมีหน้าที่ให้ค าแนะน าและเป็นผู้อ านวย ความสะดวกในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ช่วยเหลือนักเรียนที่พบปัญหาในระหว่าง ปฏิบัติกิจกรรม ใช้เทคนิควิธีการที่เหมาะสม โดยค านึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล เพื่อให้นักเรียนสามารถเรียนรู้ได้อย่างเต็มศักยภาพ คอยกระตุ้นเสริมแรง ให้ก าลังใจ นักเรียน เน้นย้ าให้นักเรียนมีความซื่อสัตย์มีวินัย และความรับผิดชอบ 5. เมื่อนักเรียนปฏิบัติกิจกรรมเสร็จในแต่ละกิจกรรม ให้นักเรียนตรวจและครู บันทึกคะแนนจากการท าแบบฝึกเสริมทักษะ แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน ลงในแบบบันทึกคะแนน 6. ครูสอนซ่อมเสริมนักเรียนที่มีผลคะแนนการท าแบบทดสอบหลังเรียนไม่ผ่าน ตามเกณฑ์ที่ก าหนด ในช่วงพักกลางวันหรือหลังเลิกเรียน และให้นักเรียนกลับไปท า แบบทดสอบหลังเรียนอีกครั้ง จนผ่านตามเกณฑ์ที่ก าหนด 1

ค ำแนะน ำส ำหร ั บน ั กเร ี ยน เมื่อน าแบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง การบวก การลบเศษส่วนและจ านวน คละ ส าหรับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ไปใช้ ควรปฏิบัติตามขั้นตอน ดังนี้ 1. ท าแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง การบวก การลบเศษส่วนและจ านวนคละ จ านวน 10 ข้อ เพื่อตรวจสอบความรู้พื้นฐาน 2. ศึกษาใบความรู้และตัวอย่างให้เข้าใจ จากนั้นท าแบบฝึกทักษะ หากยัง ไม่เข้าใจให้สอบถามครูผู้สอน เพื่อให้ครูแนะน าหรืออธิบายให้เข้าใจ โดยนักเรียนต้อง มีความซื่อสัตย์ ห้ามลอกค าตอบจากเพื่อนหรือเปิดดูเฉลยก่อนท าแบบฝึกทักษะเสร็จ 3. เมื่อท าแบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์เสร็จตามเวลาที่ก าหนด ให้นักเรียนตรวจ ค าตอบด้วยตนเองจากเฉลยในส่วนภาคผนวก 4. ท าแบบทดสอบหลังเรียน จ านวน 10 ข้อ และตรวจค าตอบด้วยตนเองจาก เฉลยในส่วนภาคผนวก 5. ในกรณีที่นักเรียนท าแบบทดสอบหลังเรียนไม่ผ่านตามเกณฑ์ที่ก าหนดจะต้อง เรียนซ่อมเสริมกับครูในช่วงพักกลางวันหรือหลังเลิกเรียน และกลับไปท าแบบทดสอบ หลังเรียนอีกครั้ง จนผ่านตามเกณฑ์ที่ก าหนด 2

มำตรฐำน/ต ั วช ้ ี ว ั ด สาระที่ 1 จ านวนและพีชคณิต เรียนรู้เกี่ยวกับ ระบบจ านวนจริง สมบัติเกี่ยวกับจ านวนจริง อัตราส่วนร้อยละ การประมาณค่า การแก้ปัญหาเกี่ยวกับจ านวน การใช้จ านวนในชีวิตจริง แบบรูป ความสัมพันธ์ ฟังก์ชัน เซต ตรรกศาสตร์ เอกนาม พหุนาม สมการ ระบบสมการ อสมการ กราฟ ดอกเบี้ยและมูลค่าของเงิน ล าดับและอนุกรม และการน าความรู้ เกี่ยวกับจ านวนและพีชคณิตไปใช้ในสถานการณ์ต่าง ๆ มาตรฐาน ค 1.1 เข้าใจความหลากหลายของการแสดงจ านวน ระบบจ านวน การด าเนินการของ จ านวน ผลที่เกิดขึ้นจากการด าเนินการ สมบัติของการด าเนินการ และน าไปใช้ ค 1.1 ป.6/7 หาผลลัพธ์ของการบวก ลบ คูณ หารระคนของเศษส่วนและจ านวนคละ 3

จ ุ ดประสงค ์ กำรเร ี ยนร ู ้ ด้านความรู้ (Knowledge) 1. นักเรียนสามารถอธิบายวิธีการหาผลบวกและผลลบของเศษส่วนและจ านวนคละ ได้ (K) ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process/Practice) 2. นักเรียนสามารถแสดงวิธีการหาผลบวกและผลลบของเศษส่วนและจ านวนคละได้ (P) ด้านเจตคติ (Attitude) 3. นักเรียนมีความกระตือรือร้น มุ่งมั่นในการท างาน และใฝ่เรียนรู้ เรื่อง การบวก การลบ เศษส่วนและจ านวนคละ (A) 4

กำรบวก ลบเศษส่ วนท ่ ี ม ี ต ั วส่ วนเท ่ ำก ั น การบวกเศษส่วนที่มีตัวส่วนเท่ากัน ท าได้โดย 1. น าตัวเศษบวกกัน โดยตัวส่วนคงเดิม 2. ผลลัพธ์ที่ได้ ท าเป็นเศษส่วนอย่างต่ า โดยน าจ านวน นับเดียวกัน มาหารทั้งเศษและส่วน การลบเศษส่วนที่มีตัวส่วนเท่ากัน ท าได้โดย 1. น าตัวเศษลบกัน โดยตัวส่วนคงเดิม 2. ผลลัพธ์ที่ได้ ท าเป็นเศษส่วนอย่างต่ า โดยน าจ านวน นับเดียวกัน มาหารทั้งเศษและส่วน 11 51 + 10 51 = 11 + 10 51 = 21 51 = 21 51 ÷ 3 3 = 7 17 น าตัวเศษบวกกัน ตัวส่วนคงเดิม ท าเป็นเศษส่วนอย่างต ่า 5

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 1 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นหาค าตอบให้ถ ู กต้อง ตัวอย่าง 5 15 + 7 15 = 12 15 = 4 5 1. 3 5 + 1 5 = ……………....... 2. 9 17 − 6 17 = ………………..... 3. 2 24 + 2 24 =……………...... 4. 7 18 + 8 18 = …………….... 5. 11 25 − 6 25 = …………….... 6. 6 27 + 15 27 = …………….... 7. 17 28 − 3 28 = …………….... 8. 7 15 + 8 15 = …………….... 9. 16 40 − 10 40 = …………….... 10. 6 55 + 16 55 = …………….... กำรบวก ลบเศษส่ วนท ี่ม ี ต ั วส่ วนเท ่ ำก ั น 6

กำรบวกเศษส่ วนท ่ ี ม ี ต ั วส่ วนไม ่ เท ่ ำก ั น 5 6 + 1 8 = 5 6 × 8 8 + 1 8 × 6 6 = 40 48 + 6 48 = 46 48 = 46 48 ÷ 2 2 = 23 24 น าตัวเศษบวกกัน ตัวส่วนคงเดิม ท าเป็นเศษส่วนอย่างต ่า น าตัวส่วนคูณไขว้กับตัวเศษ โดยคูณทั้งตัวเศษและตัวส่วน การบวกเศษส่วนที่มีตัวส่วนไม่เท่ากัน ท าได้โดย 1. ท าตัวส่วนให้เท่ากัน โดยการน าตัวส่วนไปหา ค.ร.น. หรือวิธีการคูณไขว้ 2. น าตัวเศษบวกกัน โดยตัวส่วนคงเดิม 3. ผลลัพธ์ที่ได้ ท าเป็นเศษส่วนอย่างต่ า โดยน าจ านวน นับเดียวกัน มาหารทั้งเศษและส่วน 7

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 2 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 3 19 + 1 2 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... ตัวอย่าง 7 11 + 1 3 = วิธีท า 7 11 + 1 3 = 7 × 3 11 × 3 + 1 × 11 3 ×11 = 21 33 + 11 33 = 31 33 2. 13 10 + 1 5 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 3. 11 12 + 19 24 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 4. 5 8 + 5 12 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 5. 4 15 + 2 10 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... กำรบวกเศษส่ วนท ี่ม ี ต ั วส่ วนไม ่ เท ่ ำก ั น 8

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 3 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 7 20 + 3 5 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... ตัวอย่าง 7 11 + 1 3 = วิธีท า 7 11 + 1 3 = 7 × 3 11 × 3 + 1 × 11 3 ×11 = 21 33 + 11 33 = 31 33 2. 1 3 + 1 6 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 3. 2 3 + 5 12 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 4. 3 5 + 11 12 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 5. 13 20 + 11 15 = …………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... กำรบวกเศษส่ วนท ี่ม ี ต ั วส่ วนไม ่ เท ่ ำก ั น 9

กำรลบเศษส่ วนท ่ ี ม ี ต ั วส่ วนไม ่ เท ่ ำก ั น 5 6 − 1 8 = 5 6 × 8 8 - 1 8 × 6 6 = 40 48 - 6 48 = 34 48 = 34 48 ÷ 2 2 = 17 24 น าตัวเศษบวกกัน ตัวส่วนคงเดิม ท าเป็นเศษส่วนอย่างต ่า น าตัวส่วนคูณไขว้กับตัวเศษ โดยคูณทั้งตัวเศษและตัวส่วน การลบเศษส่วนที่มีตัวส่วนไม่เท่ากัน ท าได้โดย 1. ท าตัวส่วนให้เท่ากัน โดยการน าตัวส่วนไปหา ค.ร.น. หรือวิธีการคูณไขว้ 2. น าตัวเศษลบกัน โดยตัวส่วนคงเดิม 3. ผลลัพธ์ที่ได้ ท าเป็นเศษส่วนอย่างต่ า โดยน าจ านวน นับเดียวกัน มาหารทั้งเศษและส่วน 10

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 4 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 5 8 − 2 5 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... ตัวอย่าง 7 11 − 1 3 = วิธีท า 7 11 − 1 3 = 7 × 3 11 × 3 − 1 × 11 3 ×11 = 21 33 − 11 33 = 10 33 2. 4 7 − 6 11 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 3. 11 12 − 3 4 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 4. 6 8 − 1 4 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 5. 7 9 − 2 5 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... กำรลบเศษส่ วนท ี่ม ี ต ั วส่ วนไม ่ เท ่ ำก ั น 11

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 5 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 7 15 − 2 5 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... ตัวอย่าง 7 11 − 1 3 = วิธีท า 7 11 − 1 3 = 7 × 3 11 × 3 − 1 × 11 3 ×11 = 21 33 − 11 33 = 10 33 2. 20 18 − 7 9 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 3. 20 32 − 3 8 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 4. 11 20 − 2 5 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... 5. 8 21 − 2 7 = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... = ……………...... กำรลบเศษส่ วนท ี่ม ี ต ั วส่ วนไม ่ เท ่ ำก ั น 12

กำรบวกจ ำนวนคละ โดยว ิ ธ ี กำรจด ั กล ุ ่ มกำรบวก จ ำนวนน ั บและเศษส่ วน 2 1 4 + 1 1 6 = 2+1 + 1 4 + 1 6 = 3 + 1 4 × 3 3 + 1 6 × 2 2 = 3 + 3 12 + 2 12 = 3 + 5 12 = 3 5 12 น าตัวส่วนหา ค.ร.น. 4 = 2× 2 6 = 2× 3 ค.ร.น. ของตัวส่วนคือ 2× 2× 3 = 12 การบวกจ านวนคละ โดยวิธีการจัดกลุ่มการบวกจ านวนนับ และเศษส่วน ท าได้โดย 1. รวมกลุ่มจ านวนนับและรวมกลุ่มเศษส่วน 2. บวกจ านวนนับกับจ านวนนับและบวกเศษส่วนกับ เศษส่วน 3. เขียนผลบวกในรูปจ านวนคละ 13

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 6 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 2 5 12 + 1 1 5 = …………….............. = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... ตัวอย่าง 1 1 3 + 1 1 2 = วิธีท า 1 1 3 + 1 1 2 = 1 + 1 3 + 1 + 1 2 = 2 + 1 × 2 3 ×2 + 1 × 3 2 × 3 = 2 + 2 6 + 3 6 = 2 + 5 6 = 2 5 6 2. 1 6 7 + 2 3 5 = ……………................... = ………………………........ = ………………………........ = ………………………........ = …………………………..... 3. 1 3 4 + 2 5 7 = ………..…………...... = ……………..……...... = ………………..…...... = ………………..…...... = ………………..…...... 4. 2 1 6 + 2 1 5 = ……………………….…...... = ……………………….…...... = …………….................... = …………………………...... = …………………………...... 5. 4 9 10 + 2 1 15 = …………….……...... = ……………..…..…...... = ………………...…....... = ………………….......... = ……………................ กำรบวกจำ นวนคละ โดยว ิ ธก ี ำรจด ั กลม ุ ่ กำรบวกจ ำนวนน ั บและ เศษส่ วน 14

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 7 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1.3 1 12 + 4 5 6 = …………….............. = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... ตัวอย่าง 1 1 3 + 1 1 2 = วิธีท า 1 1 3 + 1 1 2 = 1 + 1 3 + 1 + 1 2 = 2 + 1 × 2 3 ×2 + 1 × 3 2 × 3 = 2 + 2 6 + 3 6 = 2 + 5 6 = 2 5 6 2.2 1 5 + 1 6 15 = …………….................. = ………………………........ = ………………………........ = ………………………........ = …………………………..... 3. 1 2 3 + 3 7 12 = ………..…………...... = ……………..……...... = ………………..…...... = ………………..…...... = ………………..…...... 4. 3 2 5 + 4 1 20 = …………………….…...... = ……………………….…...... = …………….................... = …………………………...... = …………………………...... 5. 3 6 7 + 1 1 21 = …………….……...... = ……………..…..…...... = ………………...…....... = ………………….......... = ……………................ กำรบวกจำ นวนคละ โดยว ิ ธก ี ำรจด ั กลม ุ ่ กำรบวกจ ำนวนน ั บและ เศษส่ วน 15

กำรบวกจ ำนวนคละ โดยว ิ ธ ี กำรทำ เป็ นเศษเก ิ น 2 5 6 + 1 5 8 = (2×6)+5 6 + (1×8)+5 8 = 17 6 + 13 8 = 17 6 × 4 4 + 13 8 × 3 3 = 68 24 + 39 24 = 4 11 24 การบวกจ านวนคละ โดยวิธีการท าเป็นเศษเกิน ท าได้โดย 1. ท าจ านวนคละให้กลายเป็นเศษเกิน 2. น าเศษส่วนบวกกัน 3. เขียนผลบวกในรูปจ านวนคละ 16

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 8 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1.3 6 7 + 1 1 21 = ……………............. = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... ตัวอย่าง 2 3 4 + 1 1 3 = วิธีท า 2 3 4 + 1 1 3 = 11 4 + 4 3 = 11 x 3 4 x 3 + 4 x 4 3 x 4 = 33 12 + 16 12 = 49 12 หรือ 4 1 12 2. 2 31 40 + 3 1 5 = ……………................. = ………………………........ = ………………………........ = ………………………........ = …………………………..... 3. 3 6 7 +3 2 5 = ………..…………...... = ……………..……...... = ………………..…...... = ………………..…...... = ………………..…...... 4. 1 4 5 +1 1 3 = ……………………….…...... = ……………………….…...... = …………….................... = …………………………...... = …………………………...... 5. 1 7 8 +1 8 9 = …………….………...... = ……………..…..…...... = ………………...…....... = ………………….......... = ……………................ กำรบวกจำ นวนคละ โดยว ิ ธก ี ำรท ำเป็ นเศษเก ิ น 17

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 9 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 3 1 2 +4 2 5 = ………………............ = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... ตัวอย่าง 2 3 4 + 1 1 3 = วิธีท า 2 3 4 + 1 1 3 = 11 4 + 4 3 = 11 x 3 4 x 3 + 4 x 4 3 x 4 = 33 12 + 16 12 = 49 12 หรือ 4 1 12 2. 2 3 10 +1 4 15 = ……………................. = ………………………........ = ………………………........ = ………………………........ = …………………………..... 3. 2 4 9 + 1 1 6 = ………..…………...... = ……………..……...... = ………………..…...... = ………………..…...... = ………………..…...... 4. 2 1 6 + 3 3 10 = ……………………….…...... = ……………………….…...... = …………….................... = …………………………...... = …………………………...... 5. 7 5 8 + 1 5 6 = …………….………...... = ……………..…..…...... = ………………...…....... = ………………….......... = ……………................ กำรบวกจำ นวนคละ โดยว ิ ธก ี ำรท ำเป็ นเศษเก ิ น 18

กำรลบจ ำนวนคละ โดยว ิ ธ ี กำรจ ั ดกล ุ ่ มกำรลบ จ ำนวนน ั บและเศษส่ วน 2 1 4 − 1 1 6 = 2 − 1 + 1 4 − 1 6 = 1 + 1 4 × 3 3 - 1 6 × 2 2 = 1 + 3 12 - 2 12 = 1 + 1 12 = 1 1 12 น าตัวส่วนหา ค.ร.น. 4 = 2× 2 6 = 2× 3 ค.ร.น. ของตัวส่วนคือ 2× 2× 3 = 12 การลบจ านวนคละ โดยวิธีการจัดกลุ่มการลบจ านวนนับและ เศษส่วน ท าได้โดย 1. รวมกลุ่มจ านวนนับและรวมกลุ่มเศษส่วน 2. ลบจ านวนนับกับจ านวนนับและลบเศษส่วนกับเศษส่วน 3. เขียนผลลบในรูปจ านวนคละ 19

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 10 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 8 4 5 - 2 1 4 = …………….............. = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... ตัวอย่าง 2 1 2 − 1 1 3 = วิธีท า 2 1 2 − 1 1 3 = 2 + 1 2 − 1 + 1 3 = 1 + 1 ×3 2 ×3 − 1 × 2 3 ×2 = 1 + 3 6 − 2 6 = 1 + 1 6 = 1 1 6 2. 6 5 7 - 4 2 3 = ……………................... = ………………………........ = ………………………........ = ………………………........ = …………………………..... 3. 2 6 11 - 1 5 7 = ………..…………...... = ……………..……...... = ………………..…...... = ………………..…...... = ………………..…...... 4. 2 1 5 − 2 1 6 = ……………………….…...... = ……………………….…...... = …………….................... = …………………………...... = …………………………...... 5. 2 7 8 - 1 3 7 = …………….……...... = ……………..…..…...... = ………………...…....... = ………………….......... = ……………................ กำรลบจำ นวนคละ โดยว ิ ธก ี ำรจด ั กลม ุ ่ กำรลบจ ำนวนน ั บและ เศษส่ วน 20

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 11 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 2 13 17 - 1 2 9 = …………….............. = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... ตัวอย่าง 2 1 2 − 1 1 3 = วิธีท า 2 1 2 − 1 1 3 = 2 + 1 2 − 1 + 1 3 = 1 + 1 ×3 2 ×3 − 1 × 2 3 ×2 = 1 + 3 6 − 2 6 = 1 + 1 6 = 1 1 6 2. 9 3 4 - 5 1 3 = ……………................... = ………………………........ = ………………………........ = ………………………........ = …………………………..... 3. 20 1 7 - 13 1 3 = ………..…………...... = ……………..……...... = ………………..…...... = ………………..…...... = ………………..…...... 4. 4 1 2 - 2 1 3 = ……………………….…...... = ……………………….…...... = …………….................... = …………………………...... = …………………………...... 5. 8 1 4 - 3 1 6 = …………….……...... = ……………..…..…...... = ………………...…....... = ………………….......... = ……………................ กำรลบจำ นวนคละ โดยว ิ ธก ี ำรจด ั กลม ุ ่ กำรลบจ ำนวนน ั บและ เศษส่ วน 21

กำรลบจ ำนวนคละ โดยว ิ ธ ี กำรท ำเป็ นเศษเก ิ น 2 5 6 − 1 5 8 = (2×6)+5 6 − (1×8)+5 8 = 17 6 - 13 8 = 17 6 × 4 4 - 13 8 × 3 3 = 68 24 - 39 24 = 1 5 24 การลบจ านวนคละ โดยวิธีการท าเป็นเศษเกิน ท าได้โดย 1. ท าจ านวนคละให้กลายเป็นเศษเกิน 2. น าเศษส่วนลบกัน 3. เขียนผลลบในรูปจ านวนคละ 22

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 12 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 3 4 5 − 1 5 6 = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... ตัวอย่าง 2 3 4 − 1 1 3 = วิธีท า 2 3 4 − 1 1 3 = 11 4 − 4 3 = 11 x 3 4 x 3 − 4 x 4 3 x 4 = 33 12 - 16 12 = 17 12 หรือ 1 5 12 2. 1 3 7 − 1 2 8 = ……………................... = ………………………........ = ………………………........ = ………………………........ = …………………………..... 3. 6 2 3 − 7 11 = ………..…………...... = ……………..……...... = ………………..…...... = ………………..…...... = ………………..…...... 4. 5 1 2 − 3 2 3 = ……………………….…...... = ……………………….…...... = …………….................... = …………………………...... = …………………………...... 5. 10 2 11 − 2 6 9 = …………….…....... = ……………..…..…...... = ………………...…....... = ………………….......... = ……………................ กำรลบจำ นวนคละ โดยว ิ ธก ี ำรท ำเป็ นเศษเก ิ น 23

แบบฝึ กท ั กษะท ี ่ 13 ค ำช ้ ี แจง ให้นักเรย ี นแสดงวธิท ี าและหาค าตอบให้ถ ู กต้อง 1. 2 5 6 - 2 1 8 = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... = ……………............... ตัวอย่าง 2 3 4 − 1 1 3 = วิธีท า 2 3 4 − 1 1 3 = 11 4 − 4 3 = 11 x 3 4 x 3 − 4 x 4 3 x 4 = 33 12 - 16 12 = 17 12 หรือ 1 5 12 2. 3 7 10 - 2 5 8 = …………….................. = ………………………........ = ………………………........ = ………………………........ = …………………………..... 3. 3 5 6 - 1 1 4 = ………..…………...... = ……………..……...... = ………………..…...... = ………………..…...... = ………………..…...... 4. 3 5 12 - 1 1 8 = …………………….…...... = ……………………….…...... = …………….................... = …………………………...... = …………………………...... 5. 5 7 8 - 1 1 6 = …………….…....... = ……………..…..…...... = ………………...…....... = ………………….......... = ……………................ กำรลบจำ นวนคละ โดยว ิ ธก ี ำรท ำเป็ นเศษเก ิ น 24

ค ุ ณคร ู อารยา ดาโรจน ์ คร ู ประจา ว ิ ชา แบบฝื กทก ั ษะ การบวก การลบเศษส่ วน และจ านวนคละ เฉลย