โครงสร้างภายนอกของดอก

50

ศภุ ณัฐ ไพโรหกลุ . (2561). Essential Biology. กรุงเทพมหานคร. บรษิ ทั ธนาเพลส จำกดั .
Virtual Herbarium. 2007. Inflorescence type: scorpioid cyme. (online). http://

www.virtualherbarium.org/glossary/glossary.php?cid=33, November 5,
2012.
Stern, K. R. (1994). Introductory Plant Biology. 6th ed. Oxford : Wm. C. Brown
Publishers.

51

52

เฉลยแบบฝึกหัดที่ 1
โครงสร้างภายนอกของพชื ดอก : ดอก

คำช้ีแจง จงตอบคำถามต่อไปน้ีให้ถูกตอ้ ง (10 คะแนน)
1. ดอกเปน็ โครงสร้างที่มคี วามสำคญั ตอ่ พืชและสตั ว์อยา่ งไร
ตอบ ดอกเป็นโครงสร้างที่ทำหน้าที่ในการสืบพันธุ์ของพืช ภายในดอกมีเซลล์สืบพันธุ์ที่เม่ือ
เกิดการปฏิสนธแิ ล้วจะให้ผลที่มีเมล็ดท่ีสามารถเจริญเป็นต้นใหม่ ทำใหพ้ ืชสามารถถ่ายทอด
ลักษณะไปสูร่ นุ่ ลูกหลานและดำรงพันธอ์ุ ยไู่ ด้ และมคี วามสำคัญต่อสตั ว์ เพราะดอกเป็นแหล่ง
อาหารสำหรับสตั ว์ที่กินนำ้ หวานเป็นอาหาร เช่น แมลง คา้ งคาว และผลไม้ทีเ่ กิดจากดอกเป็น
แหลง่ อาหารท่สี ำคัญของสัตว์

2. จากภาพตอ่ ไปน้ี ใหน้ กั เรยี นเตมิ ส่วนประกอบของดอกกระเจี๊ยบแดงในชอ่ งว่างให้สมบรู ณ์

กลบี ดอก เกสรเพศผู้
กลบี เลี้ยง เกสรเพศเมีย
ใบประดับ
ฐานรองดอก
กา้ นดอก

53

2. จงจบั คู่ภาพของดอกกบั ลกั ษณะของส่วนประกอบของดอก โดยนำอักษรหน้าขอ้ ความใน

คอลมั น์ B มาเตมิ ในชอ่ งวา่ งหนา้ อกั ษรในคอลัมน์ A

AB

.......จ.......a. ก. กลีบดอกรปู กงล้อ

........ก......b. ข. รังไขใ่ ตว้ งกลบี
........ง......c. ค. เสา้ เกสร

.........ค.....d. ง. กลีบเลย้ี งเชือ่ มติดกนั

........ข......e. จ. กลบี ดอกรูปล้ิน

54

4. พิจารณาข้อความตอ่ ไปนี้

“ดอกสมบูรณ์ทุกชนิดจัดเป็นดอกสมบูรณ์เพศ แต่ดอกสมบูรณ์เพศบางชนดิ อาจ

เปน็ ดอกไมส่ มบรู ณ์”

นกั เรียนเห็นดว้ ยกบั ข้อความน้ีหรือไม่ เพราะเหตใุ ด อธบิ ายพรอ้ มยกตัวอย่างประกอบ

ตอบ เห็นด้วย เพราะดอกสมบูรณ์เป็นดอกที่มีส่วนประกอบครบทั้ง 4 วง คือ วงกลีบเลี้ยง

วงกลีบดอก วงเกสรเพศผู้และวงเกสรเพศเมีย จึงจดั เป็นดอกสมบูรณ์เพศด้วย แต่ดอกสมบูรณ์เพศ

พิจารณาจากการมีวงเกสรเพศผู้และวงเกสรเพศเมียเท่านั้น อาจมีหรือไม่มีวงกลีบเลี้ยง
และวงกลีบดอก เช่น ดอกเฟื่องฟ้า ไม่มีวงกลีบดอก แต่มีวงกลีบเลี้ยง วงเกสรเพศผู้และ
วงเกสรเพศเมยี จึงจัดเปน็ ดอกสมบรู ณ์เพศแตเ่ ปน็ ดอกไม่สมบูรณ์

5. จงระบุชนดิ ของดอกในภาพต่อไปน้ี ตามเกณฑก์ ารจำแนกท่ีกำหนดให้

ชนิดของดอก

จำแนกตาม จำแนกตาม จำแนกตาม จำแนกตาม
ดอก สว่ นประกอบ ลักษณะเพศ สมมาตร จำนวนดอก

สำคญั ของ ของดอก ต่อ 1 กา้ น

ดอก ดอก

ดอกสมบูรณ์ ดอกสมบ ูรณ์ ดอก ชอ่ ดอก
เพศ สมมาตร
ดอกชงโค แนวเดียว

ดอกสมบูรณ์ ดอกสมบ ูรณ์ ดอก ดอกเด่ยี ว
เพศ สมมาตร
รศั มี

ดอกชบาสร้อย

55

6. ถ้านักเรียนพบดอกไม้ชนิดหนึ่ง ออกดอกเป็นช่อ นักเรียนจะจำแนกชนิดของช่อดอกโดย
พิจารณาจากสง่ิ ใดบา้ ง
ตอบ พิจารณาจากการแยกแขนงของกา้ นชอ่ ดอกและลำดับการบานของดอกย่อยว่าบานจาก
ด้านล่างไปสู่ด้านบนชอ่ ดอกหรอื บานจากดอกยอ่ ยด้านบนไปสู่ดอกยอ่ ยด้านข้าง หรอื มีลำดับ
การบานท้งั สองแบบ
7. จากภาพช่อดอกต่อไปนี้ ให้นักเรยี นวาดแผนภาพการแตกแขนงของช่อดอกและระบุชนิด
ของชอ่ ดอกให้ถูกตอ้ ง

ช่อดอกชนดิ .....................ช่อกระจะ..........................................................

56

8. วรนิ ทร์ศกึ ษาดอกโปย๊ เซียนและดอกหนุมานนั่งแทน่ ดงั ภาพ เขาสรุปลกั ษณะของดอกไม้
ทั้งสองชนิดเป็นช่อดอกชนิดช่อกระจกุ เชิงซ้อน นักเรียนเห็นด้วยกับข้อสรุปของเขาหรือไม่
เพราะเหตุใด

ตอบ ไม่เห็นดว้ ย เพราะช่อดอกของโป๊ยเซียนเป็นช่อดอกพิเศษชนดิ ช่อรูปถว้ ย สว่ นท่มี สี ชี มพู
คล้ายกลีบดอกเป็นใบประดับที่ล้อมรอบดอกย่อยบริเวณกลางดอก แต่ดอกหนุมานนั่งแทน่
เป็นชอ่ ดอกชนิดช่อกระจกุ เชิงซอ้ น ดอกยอ่ ยบริเวณกลางชอ่ ดอกบานก่อนดอกดา้ นข้าง
9. จากภาพตอ่ ไปน้ี จงบรรยายลกั ษณะของดอกผักบุ้งตน้ ใหค้ รบถ้วนและถูกตอ้ ง

ตอบ ดอกผกั บงุ้ ตน้ เป็นชอ่ ดอก ชนิดช่อกระจกุ เชิงซอ้ น ดอกย่อยมีกลีบเล้ยี งเชอื่ มติดกัน สีเขียว
กลีบดอกเชื่อมติดกัน รูปกรวย สีม่วงอ่อน เกสรเพศผู้จำนวน 5 อัน สีขาว เกสรเพศเมีย 1 อัน
สขี าว รังไข่เหนือวงกลบี

57

10. จงเขียนแผนผงั ความคิดเก่ยี วกับชนดิ ของชอ่ ดอก

ชนดิ ของชอ่ ดอก

ช่อแบบช่อกระจะ ช่อแบบช่อกระจุก ช่อแบบผสม ชอ่ แบบพิเศษ

ช่อกระจกุ เดี่ยว ช่อกระจะ ช่อกระจกุ ชอ่ รูปถ้วย
ช่อเชงิ ลด แยกแขนง ช่อไฮแพน-
ช่อกระจกุ เด่ียว ชอ่ เชิงลดมกี าบ ช่อฉตั ร โทเดียม
เชิงซ้อน ชอ่ หางกระรอก
ช่อเชงิ หลน่ั
ช่อวงแถวเด่ียว
ชอ่ วงแถวคู่

ชอ่ ชแอ่ยซกรี่แ่มขนง

ชอ่ ซร่ี ม่
เชิงประกอบ

58

เฉลยแบบฝึกหดั ที่ 2
ดอกไม้ในสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น

คำชีแ้ จง ให้นกั เรยี นศึกษาโครงสรา้ งภายนอกของดอกของพืชในสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน
1 ชนดิ แลว้ บนั ทกึ รายละเอียดใหค้ รบถว้ น (20 คะแนน)

เฉลย .นักเรยี นบนั ทกึ ขอ้ มูลตามชนดิ พืชท่เี ลือกศึกษา

ช่อื พชื ......................................................

1. ผา่ ดอกเพอื่ สำรวจสว่ นประกอบของดอก แล้วบนั ทกึ ข้อมลู ในตาราง (กรณที ีม่ ีใบประดบั ให้
บันทึกในขอ้ ท่ี 5)

ชั้นวงกลีบ จำนวน สี ลกั ษณะ
(เชื่อมตดิ กันหรือแยกกนั , รูปรา่ ง, อื่นๆ)

1. กลีบเลยี้ ง

2. กลบี ดอก

3. เกสรเพศผู้

4. เกสรเพศเมยี

5. .....................

2. สงั เกตดอกแลว้ ระบชุ นิดของดอกตามเกณฑท์ กี่ ำหนด ให้ครบถ้วน ถกู ตอ้ ง

ชนิดของดอก

จำแนกตาม จำแนกตาม จำแนกตามสมมาตร จำแนกตามจำนวนดอก
ส่วนประกอบ
สำคัญของดอก ลกั ษณะเพศ ของดอก ต่อ 1 กา้ นดอก

……………… ……………… ……………… ………………

59

3. ใหน้ กั เรยี นวาดภาพแสดงการแตกแขนงของกา้ นดอกยอ่ ย ระบลุ ำดบั การบานของดอก
ย่อย แล้วพจิ ารณาว่าเปน็ ชอ่ ดอกชนดิ ใด (ในกรณีทดี่ อกของพืชทศ่ี กึ ษาเป็นช่อดอก หากไม่
เป็นชอ่ ดอกขอ้ น้ีไมต่ ้องบันทกึ )

แผนภาพการแตกแขนงของก้านดอกย่อย
4. เขยี นบรรยายลักษณะโครงสร้างภายนอกของดอกท่ีศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………

60

เฉลยแบบทดสอบ
เร่ือง โครงสร้างภายนอกของพชื ดอก : ดอก

ขอ้ คำตอบ ขอ้ คำตอบ
1ง6 ข
2ค7 ค
3ค8 ง
4ข9 ค
5 ง 10 ข

“8 คะแนนขึน้ ไป ถอื ว่ายอดเยย่ี มจะ๊
น้องๆ บนั ทึกคะแนนในแบบบนั ทึก
คะแนนด้วยนะจะ๊ ขอ้ ไหนที่ยงั พลาดไป
ศกึ ษาคาอธิบายแล้วกลบั ไปทบทวน
อีกครงั้ จา้ ไม่ยากเกินความสามารถอยู่
แล้ว พ่ีทานตะวนั เป็นกาลงั ใจให้นะ

61

เฉลยแบบทดสอบพรอ้ มคำอธิบาย

คำช้แี จง 1. แบบทดสอบฉบบั นีม้ ี 10 ขอ้ คะแนนเต็ม 10 คะแนน (ใช้เวลา 20 นาที)
2. ทำเครอ่ื งหมาย X ลงในกระดาษคำตอบ ใหต้ รงกบั คำตอบทีถ่ ูกต้องที่สุด

จดุ ประสงคท์ ่ี 1 อธบิ ายส่วนประกอบของดอกได้
ใชภ้ าพต่อไปนี้ ตอบคำถามขอ้ 1 และ 2

1. ส่วนประกอบในขอ้ ใดทมี่ ีความสำคญั ในการดำรงเผ่าพันธ์ขุ องพืช
ก. C และ D
ข. D และ E
ค. E และ F
ง. F และ G

คำอธิบาย : F คือ เกสรเพศผู้ และ G คือ เกสรเพศเมีย เป็นส่วนประกอบที่สำคัญต่อการ
สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ เนื่องจากมีเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้ คือ ละอองเรณู อยู่ในอับเรณูของ
เกสรเพศผู้และมีเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย คือ ไข่ อยู่ในรังไข่ของเกสรเพศเมีย

62

2. จากภาพ B C D E และ F คอื ส่วนประกอบใดของดอก ตามลำดบั

ก. ฐานรองดอก กลบี เลี้ยง ใบประดับ กลบี ดอก เกสรเพศผู้

ข. ฐานรองดอก กลบี เล้ยี ง ใบประดับ กลีบดอก เกสรเพศเมยี

ค. ฐานรองดอก ใบประดับ กลบี เลยี้ ง กลีบดอก เกสรเพศผู้

ง. ฐานรองดอก ใบประดบั กลีบเล้ียง กลีบดอก เกสรเพศเมีย

คำอธิบาย : ดอกชบา ประกอบดว้ ย A คอื ก้านดอก B คือ ฐานรองดอก C คือ ใบประดับ D

คอื กลบี เลี้ยง E คอื กลีบดอก F คอื เกสรเพศผู้ และ G คือ เกสรเพศเมยี

3. ข้อใดระบุลกั ษณะของกลีบเล้ียงและกลบี ดอกได้ถูกตอ้ ง

ดอก กลีบเลยี้ ง กลบี ดอก

ก. ดอกกล้วยไม้ เชอื่ มติดกนั เช่อื มติดกนั รูปดอกกล้วยไม้

ข. ดอกมะเขอื พวง แยกจากกัน เชื่อมตดิ กัน รปู กงล้อ

ค. ดอกผักบุ้ง เชอ่ื มติดกนั เช่ือมติดกนั รปู กรวย

ง. ดอกแค แยกจากกนั เชอื่ มตดิ กัน รูปดอกถ่วั

63

ดอก กลบี เล้ยี ง กลีบดอก

คำอธิบาย : ดอกผกั บุ้ง มกี ลบี เลี้ยงและกลบี ดอกเชอื่ มตดิ กัน โดยกลีบดอกเปน็ รูปกรวย ส่วน
ดอกกล้วยไม้มีกลีบเลี้ยงแยกจากกัน และกลีบดอกแยกจากกัน ดอกมะเขือมีกลีบเลี้ยงและ
กลีบดอกเชื่อมติดกัน กลีบดอกรูปกงล้อ และดอกอัญชัน มีกลีบเลี้ยงและกลีบดอกเชื่อม
ตดิ กัน กลีบดอกรปู ดอกถวั่

4. สว่ นประกอบใดของดอกทพี่ บในพืชดอกทกุ ชนดิ
ก. ก้านดอก
ข. ฐานรองดอก
ค. กลีบดอก
ง. เกสรเพศเมยี

คำอธิบาย : ดอกทกุ ชนดิ มีฐานรองดอก แตด่ อกบางชนิดไม่มีก้านดอก ไม่มกี ลีบดอก หรือไม่
มีเกสรเพศเมีย ซึ่งจัดเป็นดอกไมส่ มบรู ณ์

จดุ ประสงค์ที่ 2 วิเคราะหแ์ ละระบชุ นดิ ของดอกได้
5. ในชว่ั โมงเรียนพฤกษศาสตร์ สมถวลิ ไดร้ ับบัตรกจิ กรรม “ตามล่าหามาลี” ดังน้ี

มาลี A : ดอกเดี่ยว ดอกสมบูรณเ์ พศ สมมาตรแบบรศั มี

มาลี B : ช่อดอก ดอกแยกเพศ สมมาตรแบบรศั มี

สมถวิลควรเลอื ก มาลี A และ มาลี B ดงั ข้อใดถึงจะถูกต้องที่สดุ

ขอ้ มาลี A 64
ก.
มาลี B

ดอกทานตะวันแคระ ดอกกลว้ ยไม้แคทลียา
ข.

ดอกบานไม่รูโ้ รย ดอกแคบ้านดอกแดง
ข้อ มาลี A มาลี B
ค.

ดอกดาวเรอื ง ดอกมะลิ
ง.

ดอกชบาซ้อน ดอกเข็มปัตตาเวีย

คำอธิบาย : ง. ดอกชบาเป็นดอกเดี่ยว สมบูรณ์เพศ และมีสมมาตรแบบรัศมี ส่วนดอกเข็ม
ปัตตาเวียเป็นช่อดอก ชนิดช่อกระจุกเชิงซ้อน ดอกไม่สมบูรณ์เพศ ในภาพเป็นดอกเพศเมยี
และมสี มมาตรแบบรศั มี

65

ก. ดอกทานตะวันแคระ เป็นช่อดอกชนิดช่อกระจุกแน่น ดอกสมบูรณ์เพศและไม่

สมบูรณ์เพศในชอ่ ดอกเดียวกัน มีสมมาตรแบบรัศมี ดอกกล้วยไมแ้ คทลยี าเป็นช่อดอก ชนิด

ชอ่ กระจะ ดอกสมบรู ณเ์ พศ และเปน็ ดอกสมมาตรด้านข้าง

ข. ดอกบานไม่รู้โรย เป็นช่อดอกชนิดช่อกระจุกแน่น ดอกสมบูรณ์เพศ มีสมมาตร

แบบรัศมี ส่วนดอกแคบ้านดอกแดง เป็นช่อดอกชนิดชอ่ กระจุกด้านเดียวเดี่ยว ดอกสมบูรณ์

เพศ และเปน็ ดอกสมมาตรดา้ นขา้ ง

ค. ดอกดาวเรอื ง เป็นชอ่ ดอกชนดิ ช่อกระจุกแน่น ดอกสมบูรณเ์ พศและไมส่ มบรู ณ์เพศใน

ช่อดอกเดียวกัน มสี มมาตรแบบรัศมี ดอกมะลิเปน็ ช่อดอก ชนิดชอ่ กระจกุ สมบูรณ์เพศ สมมาตร

แบบรัศมี

6. ข้อใดระบุชนิดของดอกได้ถกู ตอ้ ง

ชนดิ พชื ชนดิ ของดอก

ก. ดอกบานชน่ื ดอกเดีย่ ว

ข. ดอกตำลึง ดอกไม่สมบรู ณเ์ พศ

ค. ดอกชบา ดอกไมส่ มบูรณ์

ง. ดอกกระเจีย๊ บแดง 66

ดอกสมมาตรแนวเดยี ว

คำอธบิ าย : ดอกตำลงึ ในภาพเปน็ ดอกเพศผู้ สังเกตจากไมม่ ีรังไข่ ซ่งึ ดอกเพศเมยี จะมองเห็น
รงั ไข่ใต้วงกลีบชัดเจน ดังภาพ สว่ นดอกบานชื่นเปน็ ชอ่ ดอกชนดิ ชอ่ กระจกุ แน่น ดอกชบาเปน็
ดอกสมบรู ณ์มีครบทงั้ กลีบเลีย้ ง กลบี ดอก เกสรเพศผูแ้ ละเกสรเพศเมยี สว่ นดอกกระเจี๊ยบแดง
เปน็ ดอกสมมาตรแบบรัศมี

จดุ ประสงคท์ ่ี 3 วเิ คราะห์และเปรียบเทยี บความแตกตา่ งของดอกชนิดต่างๆได้
7. พจิ ารณาภาพตอ่ ไปน้ี

ดอกตะวนั ยอแสง ดอกรักเร่

ข้อใดถูกตอ้ ง

ก. ดอกไม้ทง้ั สองชนิดเป็นดอกเด่ียว

ข. ดอกตะวนั ยอแสงเปน็ ช่อดอกฉตั ร ดอกรกั เรเ่ ปน็ ดอกเด่ยี ว

ค. ดอกตะวนั ยอแสงเป็นชอ่ ดอกชนิดซ่ีรม่ ดอกรกั เรเ่ ปน็ ชอ่ ดอกชนดิ ช่อกระจกุ แน่น

ง. ดอกตะวันยอแสงเปน็ ช่อดอกชนดิ ชอ่ ฉัตร ดอกรักเร่เป็นช่อดอกชนิดช่อกระจกุ แนน่

คำอธิบาย : ดอกตะวันยอแสงเป็นช่อดอกชนิดซีร่ ่ม สังเกตจากก้านดอกย่อยที่เจรญิ ออกมา

จากจุดเดียวกัน คล้ายซี่ร่ม ส่วนดอกรักเร่เปน็ ช่อดอกชนดิ ช่อกระจุกแน่น เช่นเดียวกับดอก

ทานตะวัน ดอกบานช่ืน

67

8. นักเรียนคนหนึ่งสำรวจดอกไม้ในสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน 5 ชนิด วิเคราะห์
สว่ นประกอบสำคัญของดอก ไดผ้ ลดงั ตาราง

ช่ือพืช กลีบเลีย้ ง ส่วนประกอบสำคัญ เกสรเพศเมยี
กลีบดอก เกสรเพศผู้ 
พุดนำ้ บศุ ย์  
 -
เฟื่องฟา้  - 
 
มะละกอ  -
-
หนมุ านนง่ั แท่น 

หน้าวัว -

ขอ้ สรปุ ใดไมถ่ ูกตอ้ งเกี่ยวกับชนดิ ของดอก
ก. ดอกพดุ น้ำบุศย์เปน็ ดอกสมบูรณ์
ข. ดอกหนา้ ววั เป็นดอกสมบูรณ์เพศ
ค. ดอกมะละกอและดอกหนุมานนัง่ แทน่ เป็นดอกไม่สมบูรณ์เพศ
ง. ดอกเฟอ่ื งฟ้าและดอกหนา้ ววั เปน็ ดอกสมบรู ณ์และดอกสมบรู ณ์เพศ

คำอธิบาย : ดอกเฟื่องฟ้าขาดวงกลีบดอก ดอกหน้าวัวขาดวงกลีบเลี้ยงและกลีบดอกจึง
จัดเปน็ ดอกไม่สมบรู ณ์ แตม่ ีวงเกสรเพศผู้และวงเกสรเพศเมียจึงจดั เป็นดอกสมบรู ณ์เพศ สว่ น
ดอกพุดน้ำบุศย์เป็นดอกสมบูรณ์เพราะมีส่วนประกอบครบทั้ง 4 วง ดอกมะละกอขาด
วงเกสรเพศเมีย และดอกหนุมานนั่งแท่นขาดวงเกสรเพศผู้ จึงจัดเป็นดอกไม่สมบูรณ์เพศ

68

จุดประสงค์ที่ 4 สำรวจดอกของพืช วิเคราะห์และอธิบายโครงสร้างภายนอกของดอกของ
พชื ตัวอย่างได้
9. พิจารณาภาพดอกพลบั พลงึ ต่อไปน้ี

ขอ้ สรุปเกีย่ วกับชนดิ ของดอก เป็นดังน้ี
1. เปน็ ชอ่ ดอกแบบชอ่ ซรี่ ม่ เชงิ ประกอบ
2. เปน็ ดอกสมบูรณแ์ ละดอกสมบูรณ์เพศ
3. ชอ่ ดอกจดั ในกลุม่ ช่อดอกแบบช่อกระจะ
ขอ้ สรปุ ใดถูกตอ้ ง
ก. ขอ้ 1 เท่าน้ัน
ข. ขอ้ 1 และ 2
ค. ข้อ 2 และ 3
ง. ถกู ทง้ั ข้อ 1 2 และ 3
คำอธบิ าย : ดอกพลับพลึงจัดเป็นชอ่ ดอกแบบช่อซ่ีร่มซ่ึงเป็นช่อดอกแบบชอ่ กระจะ เป็นดอกที่
มที งั้ กลีบเลยี้ ง กลีบดอก เกสรเพศผ้แู ละเกสรเพศเมีย จงึ เป็นดอกสมบูรณ์และดอกสมบรู ณ์เพศ

69

10. กำหนดขอ้ มลู ต่อไปนี้

ธนิตปลูกมะละกอ 1 ต้น บริเวณสวนหลังบ้าน รดน้ำใส่ปุ๋ยอย่างดี ต้นมะละกอเจริญ
งอกงาม ธนติ ดีใจมากเมื่อเห็นมะละกอของเขาออกดอก และเฝา้ รอการตดิ ผลอย่างใจจดใจจ่อ
แตม่ ะละกอกไ็ ม่ตดิ ผลเลย เขาจึงไปปรกึ ษาคุณครู พรอ้ มถา่ ยภาพดอกมะละกอ ดังน้ี

นกั เรยี นจะมคี ำอธบิ ายเก่ียวกับการไม่ติดผลของมะละกอตน้ นไ้ี ด้ว่าอย่างไร
ก. ดอกมะละกอต้นนี้เป็นดอกไม่สมบูรณ์เพศ ขาดเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมีย จึงไม่

สามารถตดิ ผลได้
ข. มะละกอต้นนี้เป็นต้นเพศผู้ ดอกไม่สมบรู ณเ์ พศ ขาดเกสรเพศเมีย จึงไม่สามารถตดิ

ผลได้
ค. ดอกมะละกอต้นนี้เป็นดอกสมบูรณ์ แต่ไม่สามารถผสมเกสรได้ตามธรรมชาติ ต้อง

ชว่ ยผสมเกสรด้วยการถา่ ยละอองเรณู
ง. มะละกอต้นนเ้ี พงิ่ เริม่ ติดดอก ดอกยงั ไมเ่ จรญิ เตบิ โตสมบูรณ์ ตอ้ งรอใหอ้ อกดอกเตม็ ท่ี

จงึ สามารถตดิ ผลได้
คำอธิบาย : จากภาพดอกมะละกอในภาพที่ 28 หน้าที่ 18 จะเห็นว่าดอกมะละกอเพศเมีย
มองเห็นรังไข่ชัดเจน ดอกมะละกอในภาพนี้จึงเป็นดอกเพศผู้ ดังนั้นมะละกอต้นนี้ไม่ติดผล
เนื่องจากเปน็ ตน้ เพศผู้ ดอกไม่สมบรู ณ์ เน่ืองจากขาดเกสรเพศเมีย

70

แบบบนั ทกึ คะแนน

ลำดบั ท่ี รายการ คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้
1 แบบฝกึ หัดท่ี 1 10
2 แบบฝกึ หัดท่ี 2 10
3 แบบทดสอบ 10
คะแนนรวม 30

“หากน้องๆ ทาถกู ต้องร้อยละ 80
ของคะแนนแต่ละชดุ พท่ี านตะวนั ขอ
ปรบมือให้จ้า เยยี่ มจริงๆ แต่หากได้
น้อยกวา่ นี้กอ็ ย่าเพ่ิงท้อนะจะ๊ ความ
พยายามอยู่ที่ไหน ความสาเรจ็ อยทู่ ี่
นัน่ จา้ ลองทบทวนใหมอ่ ีกครงั้ นะจะ๊

71

ประวตั ิผจู้ ัดทำ

ช่อื กาญจนา คงเอยี ด
ตำแหนง่ ครู โรงเรียนสวัสด์ริ ัตนาภิมุข

ประวัติการศกึ ษา/วุฒกิ ารศกึ ษา
• ระดบั ประถมศึกษา : โรงเรียนบ้านทุ่งโดนทอง อำเภอเมือง จังหวัดตรัง
• ระดับมัธยมศกึ ษา : โรงเรียนลำภรู าเรืองวิทย์ อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรงั
• ระดบั ปรญิ ญาตรี : วทิ ยาศาสตรบัณฑิต (ชีววทิ ยา) เกยี รตินิยมอันดบั สอง
มหาวิทยาลยั สงขลานครินทร์
(นกั ศึกษาในโครงการส่งเสรมิ และผลิตครทู ีม่ คี วามสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์
และคณติ ศาสตร์ : สควค. รุ่นท่ี 5)
• ระดบั ประกาศนียบัตรบัณฑติ : ป.บัณฑิตวชิ าชพี ครู มหาวิทยาลยั สงขลานครินทร์
• ระดบั ปริญญาโท : วทิ ยาศาสตรมหาบณั ฑิต (พฤกษศาสตร์)
มหาวทิ ยาลยั สงขลานครนิ ทร์

ประวตั ิการทำงาน/ประสบการณ์สอน
• ฝึกประสบการณส์ อน ณ โรงเรยี นเบญจมราชูทิศ จ.ปัตตานี (2544)
• อาจารย์ 1 ระดบั 3 โรงเรยี นบ้านอรุโณทยั จงั หวัดสุราษฎร์ธานี (2545)
• ครู โรงเรียนบ้านอรุโณทยั จังหวดั สุราษฎรธ์ านี (2548)
• ครู โรงเรียนสวัสดิร์ ัตนาภมิ ขุ จงั หวดั ตรัง (2561)