2.ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม

เจาะหลมุ ผลิตปิ โตรเลยี ม
นา้ มันดบิ + นา้ + กา๊ ซธรรมชาติ

แยกนา้

นา้ มันดิบ กา๊ ซธรมชาติ

ขนสง่ นา้ มนั ดบิ - กา๊ ซธรรมชาติ
ไปโรงกล่นั นา้ มันดบิ - กา๊ ซธรรมชาตเิ หลว
- -นา้
- กา๊ ซคาร์บอนไดออกไซด์

การผลติ ปิโตรเลยี ม นากา๊ ซธรรมชาตไิ ปเพ่มิ ความดนั และสง่ ผา่ นทอ่

1 ขนส่งไปโรงแยกกา๊ ซธรรมชาติ

ผลิตภณั ฑจ์ ากปิ โตรเลียม

เรียนรู้อะไรบา้ ง

• กระบวนการในโรงแยกกา๊ ซธรรมชาติ
• ผลิตภณั ฑจ์ ากก๊าซธรรมชาติและการใชป้ ระโยชน์
• กระบวนการในโรงกล่นั นา้ มนั ดบิ
• ผลิตภณั ฑจ์ ากนา้ มนั ดิบและการใชป้ ระโยชน์
• ประโยชนแ์ ละผลกระทบจากกระบวนการผลติ ผลิตภณั ฑจ์ ากปิโตรเลียม
และแนวทางแกไ้ ข

เจาะหลมุ ผลิตปิ โตรเลยี ม
นา้ มันดบิ + นา้ + กา๊ ซธรรมชาติ

แยกนา้

นา้ มันดิบ กา๊ ซธรมชาติ

ขนสง่ นา้ มนั ดบิ - กา๊ ซธรรมชาติ
ไปโรงกล่นั นา้ มันดบิ - กา๊ ซธรรมชาตเิ หลว
- -นา้
- กา๊ ซคาร์บอนไดออกไซด์

การผลติ ปิโตรเลยี ม นากา๊ ซธรรมชาตไิ ปเพ่มิ ความดนั และสง่ ผา่ นทอ่

4 ขนส่งไปโรงแยกกา๊ ซธรรมชาติ

Work shop

ให้นกั เรียนศึกษาและสรปุ ความร้เู ร่ือง

“กระบวนการในโรงแยกแกส๊ ธรรมชาติ”

(หน้า 50 - 53)

ในรปู แบบใดกไ็ ด้ท่เี หมาะสมและสร้างสรรค์

5

กระบวนการในโรงแยกก๊าซธรรมชาติ

นำ้ มันดบิ โรงกล่ัน ผลิตภณั ฑ์
นำ้ มันดบิ จำก
แหล่งผลิต ก๊ำซธรรมชำตเิ หลว
โรงแยกกำ๊ ซ ปิ โตรเลียม
กำ๊ ซธรรมชำติ ธรรมชำติ

ก๊าซธรรมชาติจากแหล่งผลิตสามารถนามาผลิต
เป็นผลิตภณั ฑไ์ ดด้ ว้ ยวธิ ีใดบา้ ง?

1. กระบวนการแยกสารที่ไม่ใชส่ ารประกอบไฮโดรคารบ์ อน

•การกาจัดปรอท
•การกาจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์
•การกาจัดความช้ืน

1. กระบวนการแยกสารประกอบไฮโดรคาร์บอน

•หน่วยแยกก๊าซเหลวรวม
•หน่วยแยกผลติ ภณั ฑ์

กระบวนการในโรงแยกก๊าซธรรมชาติ และผลิตภณั ฑท์ ่ไี ดจ้ ากโรงแยกก๊าซธรรมชาติ

ทาไมจึงตอ้ งมีหอแยกก๊าซเฉพาะของก๊าซแต่ละชนิด

แบบฝึกหดั 2.1

•ใหน้ กั เรยี นศกึ ษาเนือ้ หาในหนงั สอื เรยี น เรอ่ื ง กระบวนการในโรงแยก
ก๊าซธรรมชาติ และผลติ ภณั ฑจ์ ากก๊าซธรรมชาติและการใชป้ ระโยชน์
แลว้ ตอบคาถามตอ่ ไปนี้

แบบฝึกหดั 2.1

1. แหลง่ ผลติ ปิโตรเลยี มมอี ะไรบา้ ง
2. ก๊าซธรรมชาตจิ ากแหลง่ ผลติ สามารถนามาผลติ เป็นผลิตภณั ฑไ์ ดด้ ว้ ยวธิ ีใดบา้ ง
3. กระบวนการแยกสารทไ่ี มใ่ ชส่ ารประกอบไฮโดรคารบ์ อนมวี ิธีใดบา้ ง และในแตล่ ะวิธีนนั้ แยกสารนนั้ ไป

เพืออะไร
4. กระบวนการแยกสารประกอบไฮโดรคารบ์ อน ใชห้ ลกั การใด
5. กระบวนการแยกสารประกอบไฮโดรคารบ์ อน มีกระบวนการยอ่ ยอะไรบา้ ง อยา่ งไร
6. ผลิตภณั ฑท์ ีไ่ ดจ้ ากการแยกก๊าซธรรมชาติมีอะไรบา้ ง และสามารถนาไปใชป้ ระโยชนใ์ นดา้ นใดบา้ ง

กระบวนการในโรงกลน่ั น้ามนั ดิบ

▪ 1. การแยก
▪ 2. การเปลี่ยนโครงสรา้ งทางเคมี
▪ 3. การปรบั ปรุงคณุ ภาพ

▪ 4. การผสม

กระบวนการในโรงกลนั่ น้ามนั ดิบ

▪ 1. การแยก

เป็นการแยกสว่ นประกอบทางกายภาพของนา้ มนั ดิบ
ดว้ ยวิธีการกล่นั ลาดบั สว่ น (Fraction Distillation)

ผลิตภณั ฑก์ ลน่ั ตรง ผลิตภณั ฑส์ าเร็จรูป
และการนาไปใชป้ ระโยชนจ์ ากการกลน่ั น้ามนั ดิบ
ใชห้ ลกั การกลนั่ ลาดบั ส่วน

มีรถเบนซ์กด็ ีหล่อจะพาเตาและตอยไปเท่ียว



หลงั จากกระบวนการกลน่ั น้ามนั ดิบแลว้ ตอ้ งผา่ น
กระบวนการใดอีก ?

กระบวนการในโรงกลน่ั น้ามนั ดิบ

▪ 2. การเปล่ยี นโครงสรา้ งทางเคมี
- ทาเฉพาะผลติ ภณั ฑท์ ่ีอยสู่ ว่ นลา่ งของหอกล่นั เน่ืองจากมีจานวนอะตอม
คารบ์ อนมาก โมเลกลุ ใหญ่
- ทาโดยการแตกโมเลกลุ (Clacking) ทาใหโ้ มเลกลุ เลก็ ลง
- ตวั อยา่ ง การเปล่ยี นโครงสรา้ งทางเคมีของกากนา้ มนั ใหเ้ ป็นนา้ มนั
เบนซนิ /นา้ มนั ดเี ซล การเปล่ยี นโครงสรา้ งทางเคมีของนา้ มนั เบนซินใหม้ ี
ค่าออกเทนสงู ขนึ้

กระบวนการในโรงกลน่ั น้ามนั ดิบ

▪ 3. การปรบั ปรุงคณุ ภาพ (Treating)

- ทากบั ผลติ ภณั ฑท์ ่ียงั คงมีส่ิงเจือปนอยู่ ทาได้ 2 วิธี คอื ใชก้ ระบวนการ
ทางกายภาพ และกระบวนการทางเคมี

- ตวั อยา่ งเชน่ การเปล่ยี นสารเมอรเ์ คพแทนท่ีปนเปื้อนมากบั นา้ มนั ดิบ

กระบวนการในโรงกลนั่ น้ามนั ดิบ

▪ 4. การผสม (Blending)

- นาผลิตภณั ฑท์ ่ีผ่านกระบวนการตา่ ง ๆ มาเติมสารบางชนิดตามสดั สว่ น
ท่ีเหมาะสม เพ่ือใหไ้ ดผ้ ลติ ภณั ฑท์ ่ีมีสมบตั ิมาตรฐาน

- ตวั อยา่ งเชน่ การเติมสาร MTBE หรอื เอทานอล เพ่ือเพ่ิมคา่ ออกเทน
ในนา้ มนั เบนซิน การผสมนา้ มนั เตาใหไ้ ดค้ วามหนืดตามมาตรฐาน

นกั เรียนคิดวา่ ผลิตภณั ฑส์ าเร็จรูปแต่ละประเภท ตอ้ งผา่ น
กระบวนการครบทุกข้นั ตอนหรือไม่ เพราะเหตุใด?