3.โครงสร้างสารประกอบไอออนิก

นักเรยี นทบทวนความรูเ้ รอื่ ง
การเกดิ พนั ธะไอออนิก
ผ่าน www.menti.com

Na + Cl Na+ + Cl-

1s22s22p63s1 1s22s22p63s23p5 1s22s22p6 1s22s22p63s23p6
2, 8, 1 2, 8, 7 2, 8 2, 8, 8

ใหน้ กั เรยี นยกตวั อยา่ งสารประกอบไอออนิก

NaCl CaF₂ KI

ผลกึ เกลือแกงหรือโซเดยี มคลอไรด์
(NaCl) มโี ครงสรา้ งเปน็ อย่างไร
ให้นักเรียนแสดงความคิดเห็น
และแสดงตวั แทนความคดิ

นักเรยี นทากจิ กรรมแบบเปรยี บเทยี บ
กจิ กรรมที่ 1 เร่อื ง กระดานหมากฮอสกบั โครงสรา้ งสารประกอบ
ไอออนิกในขั้นตอนการทากจิ กรรมขอ้ 2



❑นักเรยี นแต่ละกลุม่ ร่วมกนั สบื คน้
ข้อมูล เร่อื ง โครงสร้างของ
สารประกอบไอออนิก เพ่มิ เติม
และอภิปรายกบั เพ่ือนภายในกล่มุ

สารประกอบไอออนิกอยใู่ นสถานะใด และมลี กั ษณะเปน็ อย่างไร

➢สารประกอบไอออนิกอย่ใู นสถานะของแขง็ ในรูปผลึก



ผลกึ เกลือแกง
หรอื โซเดยี ม
คลอไรด์
มีโครงสรา้ ง
เปน็ อยา่ งไร

ผลกึ เกลอื แกงหรอื โซเดยี มคลอไรดม์ ีโครงสรา้ งเปน็ อย่างไร

➢โซเดยี มไอออน (Na+)และคลอไรด์ไอออน (Cl-)ยดึ เหนี่ยวกนั
ด้วยพันธะไอออนกิ อยา่ งต่อเน่อื งกนั ไปทง้ั สามมติ เิ ปน็
โครงผลกึ และไมอ่ ยู่ในรปู โมเลกลุ

ให้นกั เรียนระบชุ นิดของไอออนในโครงสร้างของผลกึ โซเดียมคลอไรด์

Na+
Na+

Cl- Cl-

ภายในโครงสร้างของผลึกเกลือแกงหรอื โซเดียมคลอไรด์ มอี ตั ราสว่ นระหวา่ ง
โซเดียมไอออน (Na+) และคลอไรด์ไอออน (Cl-) เป็นเท่าใด

Na+ แตล่ ะไอออน
ถกู ลอ้ มรอบ

ด้วย Cl- 6 ไอออน

Cl-แตล่ ะไอออน
ถกู ลอ้ มรอบด้วย
Na+ 6 ไอออน

จึงมอี ัตราสว่ นอยา่ งต่าของ Na+ กบั Cl- เปน็ 1 : 1

ผลกึ แคลเซยี มฟลอู อไรดม์ โี ครงสร้างเป็นอย่างไร

➢แคลเซยี มไอออน (Ca2+)
และฟลอู อไรดไ์ อออน (F-)
ยดึ เหน่ยี วกนั ด้วยพนั ธะ
ไอออนิกอยา่ งตอ่ เนื่องกนั ไป
ท้งั สามมติ เิ ป็นโครงผลึก และ
ไมอ่ ยู่ในรปู โมเลกุล

ใหน้ กั เรียนระบชุ นดิ ของไอออนในโครงสร้างของผลึกโซเดียมคลอไรด์

F-

Ca2+

ภายในโครงสร้างของผลกึ แคลเซียมฟลูอออไรด์ มอี ตั ราส่วนระหว่างแคลเซียม
ไอออน (Ca2+) และฟลอู อไรดไ์ อออน (F-) เปน็ เท่าใด

Ca2+ แตล่ ะไอออน
ถูกลอ้ มรอบด้วย

F- 8 ไอออน

F- แตล่ ะไอออนถูก
ล้อมรอบด้วย
Ca2+ 4 ไอออน

จงึ มีอัตราสว่ นอย่างต่าของ Ca2+ กบั Cl- เป็น 1 : 2

โครงสร้างของสารประกอบไอออนิกแตล่ ะชนดิ มี
ลกั ษณะเหมอื นกันหรือแตกต่างกนั อยา่ งไร

➢แตกตา่ งกันข้นึ อยู่กับสัดสว่ นของจานวนประจุ
ขนาดของไอออนและโครงสรา้ งผลกึ ของสารน้นั ๆ

ให้นักเรยี นระบชุ นดิ ของไอออนพรอ้ ม
ท้ังบอกอัตราส่วนอย่างต่าระหว่าง
ไอออนบวกกับไอออนลบในโครงสรา้ ง
ของผลกึ สารประกอบไอออนกิ
แบบฝกึ หัดท่ี 3.1 หน้า 139



นักเรยี นทากจิ กรรมแบบเปรยี บเทยี บ
กจิ กรรมที่ 1 เร่อื ง กระดานหมากฮอสกบั โครงสรา้ งสารประกอบ
ไอออนิกในขั้นตอนการทากจิ กรรมขอ้ 2

2. ใหน้ ักเรียนอภปิ ราย เชอ่ื มโยงและอธบิ ายระหว่างสว่ นท่เี หมอื นกันและสว่ นที่ต่างกนั ระหว่างมโนมติที่ใช้
เปรยี บเทียบ (Analog) : กระดานหมากฮอส กับมโนมติท่ีศึกษา (Target) : โครงสรา้ งสารประกอบไอออนิก

การเปรียบเทียบสง่ิ ท่ีเหมอื นกันระหวา่ ง

มโนมติท่ใี ชเ้ ปรยี บเทยี บ (Analog) กบั มโนมตทิ ่ศี ึกษา (Target)

มโนมตทิ ใ่ี ช้เปรยี บเทยี บ (Analog) มโนมติทีศ่ ึกษา (Target)

กระดานหมากฮอส โครงสร้างสารประกอบไอออนิก

………………………………………….. …………………………………………..

………………………………………….. ………………………………………….

การเปรียบเทียบสิ่งที่ต่างกัน – ส่ิงท่ไี มส่ ามารถเปรยี บเทยี บได้

……………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………21 …………….........

ตอบคาถาม
จากการทากิจกรรม

22

ช่องกระดานหมากฮอสสีท่ี 1 เปรียบเทยี บไดก้ บั ส่งิ ใด

➢ไอออนบวก

ชอ่ งกระดานหมากฮอสสีท่ี 2 เปรียบเทยี บไดก้ บั ส่งิ ใด

➢ไอออนลบ

การสลับกนั ไปมาของช่องกระดานหมากฮอส สีที่ 1 กับสที ่ี 2
เปรยี บเทยี บได้กบั สิ่งใด

➢ไอออนบวกรวมอยู่กับไอออนลบตอ่ เน่ืองสลบั กนั ไป

กระดานหมากฮอสมีความเหมือนกบั โครงสรา้ งสารประกอบไออนิก
อย่างไรบา้ ง

➢กระดานหมากฮอสทม่ี ีการสลับกนั ไปมาของช่องกระดาน
หมากฮอสสีท่ี 1 กบั สีที่ 2 ทเ่ี หมือนกบั โครงสร้าง
สารประกอบไอออนิกคอื โครงสรา้ งสารประกอบไอออนิก
ทปี่ ระกอบด้วยไอออนบวกรวมอย่กู ับไอออนลบตอ่ เนอ่ื ง
สลบั กันไป

กระดานหมากฮอสมีสิ่งใดทีไ่ มส่ ามารถเปรียบเทยี บได้กบั โครงสรา้ ง
สารประกอบไอออนิก และเป็นอย่างไร

➢1. ขนาดชอ่ งกระดานหมากฮอสท้งั 2 ชนดิ มีขนาด
เทา่ กันไม่สามารถเปรียบเทยี บไดก้ บั ขนาดของไอออน
บวกและไอออนลบทม่ี ีขนาดต่างกนั

กระดานหมากฮอสมสี ิง่ ใดท่ีไมส่ ามารถเปรียบเทยี บได้กับโครงสร้าง
สารประกอบไอออนิก และเป็นอย่างไร

➢2. กระดานหมากฮอสเปน็ รูป 2 มติ ิไม่สามารถ
เปรียบเทียบได้กบั โครงสร้างของสารประกอบ
ไอออนิกท่เี ปน็ โครงสร้าง 3 มิติ

สรปุ ไดว้ ่า......

29

สารประกอบไอออนิกอยใู่ นสถานะใด และมลี กั ษณะเปน็ อย่างไร

➢สารประกอบไอออนิกอย่ใู นสถานะของแขง็ ในรูปผลึก

โครงสร้างของสารประกอบไอออนิกเปน็ อยา่ งไร

➢ภายในโครงสรา้ งของผลึกมีไอออนบวกและไอออนลบยึด
เหน่ียวกันดว้ ยพนั ธะไอออนกิ อย่างตอ่ เนอ่ื งกนั ไปท้ังสามมติ ิ
เปน็ โครงผลึก และไมอ่ ยูใ่ นรูปโมเลกลุ

โครงสรา้ งของสารประกอบไอออนิกแตล่ ะชนิดมีลักษณะเหมือนกันหรือ
แตกตา่ งกนั อย่างไร

➢โครงสร้างของสารประกอบไอออนกิ แตล่ ะชนดิ จะมลี กั ษณะแตกตา่ ง
กันขึ้นอยูก่ บั สดั ส่วนของจานวนประจุ ขนาดของไอออนและ
โครงสรา้ งผลกึ ของสารนน้ั ๆ

นักเรยี นทากิจกรรมท่ี 2
ตวั แทนความคิด

เร่อื ง โครงสรา้ งของสารประกอบไอออนิก

33

ตวั อย่างการแสดงตัวแทนความคดิ การเผาไหมแ้ ก๊สมเี ทน

ตวั แทนความคิด คือ สง่ิ ท่ีแสดงออกมาเปน็
ตัวแทนทจี่ ะสอื่ สารหรอื แสดงออกถึงความรู้ความเขา้ ใจจาก
นามธรรมเป็นรปู ธรรม ซงึ่ อาจแสดงได้หลายรูปแบบ เชน่
คาอธบิ าย การบรรยาย การวาดรปู แผนภาพ สัญลักษณ์
สมการ แบบจาลอง บทบาทสมมติ หรืออะไรกไ็ ดเ้ พ่ือแสดง
ความรู้ความเขา้ ใจ

35

ใหน้ กั เรยี นนาเสนอตัวแทนความคิด เรื่อง
โครงสรา้ งของสารประกอบไอออนิก ของกลุ่ม
ตนเองใน jamboard

https://jamboard.google.com/d/1adGp501GmsWgZ-
MCJ8FHF1qI2_qPckFSXGunU4IuUvI/edit?usp=sharing

1. นกั เรียนบนั ทกึ มโนมตทิ ศี่ กึ ษา
และตวั แทนความคิดเร่ือง โครงสร้างของสาร
ประกอบไอออนิก ลงในสมุดบนั ทกึ ของตนเอง

2. ใหน้ กั เรียนตอบคาถามใน
google form

นกั เรียนควรทาภายในวนั นเี้ ลย เพอ่ื จะไดไ้ มล่ ืมนะคะ