6.ความยาวพันธะและพลังงานพันธะ

การเขียนโครงสรา้ งลิวอิสของ
โมเลกุลโคเวเลนต ์

การเกดิ นักเรยี นคดิ วา่ แอมโมเนียมไอออน (NH4+)
แอมโมเนียม ทเี่ กดิ จากไฮโดรเจนไอออน
ไอออน  แกส๊ แอมโมเนีย (NH3) นั้น (H+)รวมตวั กบั
(NH4+) ยดึ เหนี่ยวกนั อย่างไร

การเกดิ
แอมโมเนียม
ไอออน
(NH4+)

NH3 H+ NH4+

พนั ธะ สารโคเวเลนตบ์ างชนิดประกอบดว้ ยพนั ธะ
โคออดเิ นต โคเวเลนตท์ อี่ เิ ล็กตรอนครู่ ว่ มพนั ธะมาจาก
โคเวเลนต ์ อะตอมใดอะตอมหนึ่งเทา่ น้ัน พนั ธะทเี่ กดิ ขนึ้
(Coordinate ในลกั ษณะนีเ้ รยี กวา่
covalent
bond) พนั ธะโคออดเิ นตโคเวเลนต ์

การเรยี กชือ่ สารโคเวเลนต ์

ทบทวนความร้เู ดมิ

ใหน้ ักเรยี นยกตวั อย่าง
สารโคเวเลนต ์

Cl2, O2 , N2 ตวั อย่าง
H2O, CO2 สารโคเวเลนต ์

Q: สารโคเวเลนต์ยดึ เหนี่ยวกนั กนั อย่างไร

A: สารโคเวเลนต์ยดึ เหน่ียวกนั ด้วยเวเลนซ์
อเิ ลก็ ตรอนท่ใี ช้ร่วมกนั ของอะตอมคู่รว่ มพนั ธะ

Q: พันธะโคเวเลนต์มกี ี่แบบ อะไรบ้าง

A:มี 3 แบบ ไดแ้ ก่
พันธะเด่ยี ว พันธะคู่ และพนั ธะสาม

C2H6 ใหน้ ักเรยี นแต่ละ
กลุ่มเขียน

สู ตรโครงสรา้ ง
ลิวอิส

C2H4 ใหน้ ักเรยี นแต่ละ
กลุ่มเขียน

สู ตรโครงสรา้ ง
ลิวอิส

C2H2 ใหน้ ักเรยี นแต่ละ
กลุ่มเขียน

สู ตรโครงสรา้ ง
ลิวอิส

C2H6 พนั ธะระหว่าง
C2H4 อะตอมของ C กบั H
C2H2
ในสารแต่ละชนิ ด
เป็ นพนั ธะ

โคเวเลนตช์ นิ ด
เดียวกนั หรือไม่

อ ย่ า งไ ร

นกั เรียนคิดว่าความยาวพนั ธะและพลังงานพันธะระหว่าง O-H ใน
โมเลกุลของสารทั้ง 3 ชนิดน้นั เท่ากนั หรือไม่ และเป็นอย่างไร

ความยาวพนั ธะและ
พลงั งานพนั ธะ

By Kru-Aom

นักเรยี นคิดว่า............

➢ ความยาวพันธะและพลังงานพันธะคืออะไร
➢ ความยาวพนั ธะและพลังงานพนั ธะมคี วามสัมพนั ธก์ นั

อย่างไร

ยางรัดมคี วามคล้ายกับความยาวพนั ธะ
และพลังงานพนั ธะอยา่ งไร

นกั เรยี นทำกิจกรรม
แบบเปรยี บเทียบ

เร่อื ง กำรดงึ ยำงรดั
กบั ควำมยำวพนั ธะ
และพลงั งำนพนั ธะของ

สำรโคเวเลนต์
ในขนั้ ตอนขอ้ 1

ความยาวพนั ธะและพลังงานพันธะระหว่าง O-H ในโมเลกุลของสารทงั้ 3 ชนิดในโมเลกุลของนา้

(H2O) เมทานอล (CH3OH) และกรดไนตรัส (HNO2)

เทา่ กนั หรือไม่ และเป็ นอยา่ งไร
➢ ความยาวพนั ธะแ, ละพลังงานพันธะคืออะไร
➢ ความยาวพนั ธะและพลังงานพนั ธะมีความสัมพนั ธก์ นั อย่างไร

ใหน้ ักเรยี นแต่ละ
กลุ่มร่วมกนั
สืบคน้ ขอ้ มูล

เพื่อตอบคาถาม

กราฟ

แสดงกำรเปลย่ี นแปลง
พลงั งำนในกำรเกิด
โมเลกลุ แก๊สไฮโดรเจน

ความยาวพนั ธะ

(bond length)

ระยะระหว่างนิวเคลยี สของอะตอมแตล่ ะค
ทเี่ กดิ พนั ธะตอ่ กันทที่ าใหพ้ ลังงานศักยร์ วม
ตา่ ทส่ี ุด

Q: พนั ธะ O-H ในโมเลกลุ ของนำ้ (H2O)
เมทำนอล (CH3OH) และกรดไนตรสั (HNO2)
มีควำมยำวพนั ธะเทำ่ กนั หรอื ไม่

A: ไม่เท่ากัน

Q: ในกำรประมำณควำมยำวพนั ธะระหวำ่ ง
อะตอมคหู่ นง่ึ ๆ ใชอ้ ยำ่ งไร

A : ค ว า ม ย า ว พ ัน ธ ะ เ ฉ ลี่ ย

โ ค ร ง ส ร า้ ง เ รโ ซ แ น น ซ ์ แกส๊ โอโซน (O3)

โ ค ร ง ส ร า้ ง เ รโ ซ แ น น ซ ผ์ ส ม

พนั ธะระหว่างออกซิเจนทง้ั
2 พนั ธะ ในโครงสรา้ งลิวอิส
แต่ละโครงสรา้ ง
มีความยาวพนั ธะเท่ากนั
ห ร ือไ ม่

Q: ถ้าต้องการสลายพันธะในโมเลกุลแก๊สตอ้ งใช้พลังงานอย่างน้อยเทา่ ใด

Learn A: 436 kJ/mol

H2(g) + 436kJ/mol 2H(g)

Q: ถา้ ตอ้ งการสลายพนั ธะในโมเลกุล H2ต้องใช้พลังงาน 436 kJ/mol นั้น
ปริมาณพลังงานนีม้ คี วามสัมพนั ธก์ ับการเกดิ โมเลกุล H2 อยา่ งไร

Learn A: เป็ นพลังงานทน่ี ้อยทสี่ ุดใน
การเปล่ยี นแปลงพลังงานในการ

เกดิ โมเลกุลแก๊สไฮโดรเจน

2H(g) H2(g) + 436kJ/mol

Q:ดังนั้นพลังงานพนั ธะ (bond energy)คืออะไร

Learn A: คอื พลังงานปริมาณ
น้อยทส่ี ุดทใี่ ช้สลายพนั ธะ

ระหว่างอะตอมคู่ร่วมพนั ธะ

ในโมเลกุลในสถานะแก๊ส
ใหเ้ ป็ นอะตอมเดยี่ วใน

สถานะแก๊ส

โมเลกุลทมี่ พี นั ธะชนิด EDUCATI ?
เดยี วกันมากกว่า 1 CATION
พนั ธะ เช่นโมเลกุล
ของนา้ นักเรียนคดิ วา่
พลังงานทใ่ี ช้ในการ

สลายพนั ธะ O-H
แตล่ ะพนั ธะเทา่ กัน
หรือไม่

H2O

H–O-H โมเลกุลนา้ มพี นั ธะ O-H 2 พนั ธะ ต้องใช้
พลังงานสลายพันธะ O-H ท้งั สอง ดังนี้
H-O–H(g) + 494kJ/mol H(g) + O–H (g)
O–H(g) + 424kJ/mol H(g) + O(g)

พลังงานทใ่ี ช้ในการ EDUCATI ไม่เทา่ กัน
CATION
สลายพนั ธะ O-H
แตล่ ะพนั ธะเทา่ กัน
หรอื ไม่

พลังงานทใี่ ช้ใน EDUCATI ไม่
การสลายพันธะ CATION เทา่ กนั

O-H ในสารชนิด
อน่ื มคี ่าเทา่ กัน
หรือไม่

การประมาณ EDUCATI ใช้พลังงาน
CATION พนั ธะเฉล่ีย
พลังงานพนั ธะ
(average bond
ระหว่างอะตอมคู่ energy)
หนึ่ง ๆ ใช้อยา่ งไร

ความยาวพนั ธะเฉลี่ย

และพลงั งานพนั ธะ
เฉลี่ย

ค่าความยาวพนั ธะและ
พลงั งานพนั ธะระหว่าง
อะตอมคู่ร่วมพนั ธะ
เดียวกนั มีความสมั พนั ธ ์
สาหรบั อะตอมคู่ร่วมพันธะ กนั อย่างไร

เดียวกนั พันธะที่มีค่าพลังงาน
พันธะน้อย จะมีค่า ความยาว
พันธะมาก พันธะที่มีค่า
พลังงานพันธะน้อย จะมีค่า
ความยาวมาก

สรุปไดว้ ่า....

ความยาวพนั ธะคอื ระยะระหว่างนิวเคลียส
ของอะตอมแตล่ ะคทู่ เี่ กดิ พนั ธะตอ่ กันทท่ี า
ใหพ้ ลังงานศักยร์ วมตา่ ทสี่ ุด

พลังงานพนั ธะคอื พลังงานปรมิ าณน้อย
ทส่ี ุดทใ่ี ช้สลายพนั ธะระหว่างอะตอมใน
โมเลกุลในสถานะแก๊สใหเ้ ป็ นอะตอมเดยี่ ว
ในสถานะแก๊ส

สรุปไดว้ ่า....
ความยาวพันธะและพลังงานพนั ธะมี

ความสัมพนั ธก์ นั อยา่ งไร ?

ความยาวพนั ธะและพลังงานพันธะมี
ความสัมพนั ธก์ ันคอื พนั ธะทม่ี คี ่าพลังงาน
พันธะน้อยจะมีค่าความยาวพันธะมาก
พนั ธะทม่ี คี ่าพลังงานพนั ธะมากจะมคี ่า

ความยาวน้อย

สรุปไดว้ ่า....
เรยี งลาดบั ความยาวพนั ธะได้อยา่ งไร?

พนั ธะเดยี่ ว > พนั ธะคู่ > พันธะสาม

สรุปไดว้ ่า....
เรยี งลาดบั พลังงานพนั ธะได้อย่างไร?

พันธะสาม > พนั ธะคู่ > พนั ธะเดย่ี ว

นั ก เ ร ีย น ทา กิ จ ก ร ร ม
แบบเป รียบเทียบ เรื่อง
การดึงยางรดั กบั
ค ว า ม ย า ว พ ัน ธ ะ แ ล ะ
พ ล ัง ง า น พ ัน ธ ะ ข อ ง ส า ร
โคเวเลนต ์ ในขน้ั ตอน
การทา กิจกรรม ข้อ 2



ความยาวของยางรดั เป รียบเทียบได้กบั สิ่งใด

✓ ความยาวพันธะ

การออกแรงดึงยางรดั ให้ยาวที่สุด
เป รียบเทียบได้กบั สิ่งใด

✓ พลังงานพนั ธะ

ความยาวของยางรดั 1 เส้น และออกแรงดึง
ให้ยาวที่สุดเป รียบเทียบได้กบั สิ่งใด

✓ ความยาวพันธะและพลังงาน
พนั ธะของพนั ธะเดยี่ ว

การพับครึ่งยางรดั 1 ครง้ั และออกแรงดึงให้
ยาวที่สุดเป รียบเทียบได้กบั สิ่งใด

✓ ความยาวพันธะและพลังงาน
พนั ธะของพนั ธะคู่

การพับครึ่งยางรดั 2 ครง้ั และออกแรงดึงให้
ยาวที่สุดเป รียบเทียบได้กบั สิ่งใด

✓ ความยาวพันธะและพลังงาน
พนั ธะของพันธะสาม

ก า ร ดึง ย า ง ร ดั มีค ว า ม เ ห มือ น

การนายางรัด 1 เส้น พบั ยางรัด 1 ครั้ง พบั ยาง กับค ว าม ย าว พัน ธ ะแล ะ
พ ล ัง ง า น พ ัน ธ ะ ข อ ง ส า ร
รัด 2 ครั้งและออกแรงดงึ ใหย้ าวทสี่ ุด
โ ค เ ว เ ล น ต อ์ ย่ า งไ ร บ้า ง

เหมือนกับความยาวพนั ธะและพลังงานพนั ธะ

ของสารโคเวเลนตค์ ือ พลังงานพนั ธะมี

ความสัมพนั ธก์ ับความยาวพันธะ คอื พนั ธะทม่ี ี

คา่ พลังงานพนั ธะน้อยจะมีคา่ ความยาวพนั ธะ

มาก พนั ธะทม่ี คี ่าพลังงานพนั ธะมากจะมีคา่

ความยาวน้อย โดยความยาวพนั ธะเรียงลาดบั

ไดด้ งั นี้ คอื พนั ธะเดยี่ ว > พนั ธะคู่ > พนั ธะสาม

และพลังงานพนั ธะเรียงลาดบั ไดด้ งั นี้ คอื

พนั ธะสาม > พนั ธะคู่ > พนั ธะเดย่ี ว

การดงึ ยางรัดมสี ง่ิ ใด 1. ความยาวของยางรัด
ทไ่ี ม่สามารถ เปรียบเทยี บได้กบั
เปรียบเทยี บได้กบั ความยาวพนั ธะซง่ึ ใน
ความยาวพนั ธะ ความเป็ นจริงแลว้
และพลังงานพนั ธะ ความยาวพนั ธะชนิด
ของสารโคเวเลนต์ เดยี วกันระหว่างอะตอม
และเป็ นอยา่ งไร คู่เดยี วกนั อาจไม่เทา่ กัน
ในสารตา่ งชนิดกนั

การดงึ ยางรัดมสี ง่ิ ใด 2. การดงึ ยางรัดใหย้ าว
ทไี่ ม่สามารถ ทสี่ ุดเปรียบเทยี บไดก้ ับ
เปรียบเทยี บไดก้ ับ พลังงานพนั ธะนั้นไม่
ความยาวพันธะ สามารถเปรียบเทยี บได้
และพลังงานพนั ธะ กบั การสลายพนั ธะ
ของสารโคเวเลนต์ เพราะยางรัดไม่ไดข้ าด
และเป็ นอยา่ งไร จากกัน

สรุปไดว้ ่า....

ความยาวพนั ธะคอื ระยะระหวา่ งนิวเคลียส
ของอะตอมแตล่ ะคูท่ เ่ี กดิ พนั ธะตอ่ กันทท่ี า
ใหพ้ ลังงานศกั ยร์ วมต่าทส่ี ุด

พลังงานพันธะคอื พลังงานปริมาณน้อย
ทส่ี ุดทใ่ี ช้สลายพนั ธะระหว่างอะตอมใน
โมเลกุลในสถานะแก๊สใหเ้ ป็ นอะตอมเดยี่ ว
ในสถานะแก๊ส

สรุปไดว้ ่า....
ความยาวพันธะและพลังงานพนั ธะมี

ความสัมพนั ธก์ นั อยา่ งไร ?

ความยาวพนั ธะและพลังงานพันธะมี
ความสัมพนั ธก์ ันคอื พนั ธะทม่ี คี ่าพลังงาน
พันธะน้อยจะมีค่าความยาวพันธะมาก
พนั ธะทม่ี คี ่าพลังงานพนั ธะมากจะมคี ่า

ความยาวน้อย