บทที่ 2. ครอบครัว

บทท่ี 2
เร่อื ง ครอบครวั และเพือ่ น

ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕

ครผู ู้สอน
นายณฐั พงษ์ บุญทองโท

ตาแหนง่ ครูผู้ชว่ ย
โรงเรยี นบา้ นด่านหมว่ น
สานกั งานเขตพ้นื ทีก่ ารศกึ ษาประถมศึกษาอบุ ลราชธานี เขต 2

๑. ครอบครัว

ภาพจาก https://th.pngtree.com/freepng/family-cartoon-character-vector_5443987.htm

ครอบครวั คอื กลุ่มบุคคลทผี่ กู พนั กันทางการแต่งกาย ทางสายเลอื ด ทางการรับ
เลี้ยงเป็นบุตรบญุ ธรรมและพอ่ แม่บุญธรรม หรอื ความสมั พันธ์แบบคู่ชีวิต

๑.๑ ลกั ษณะของครอบครัวไทย
การอยู่ร่วมกนั ของครอบครวั ไทย มี ๔ ลกั ษณะ ดงั น้ี
ครอบครวั เดี่ยว คอื คนตง้ั แต่ ๒ คนข้ึนไป ใชช้ ีวิตรว่ มกนั และมคี วามสมั พันธ์ดนั
เปน็ ครอบครัว มสี มาชิกประกอบดว้ ย พอ่ แม่ลูก สามี ภรรยา คูช่ วี ติ ชายกับชาย หรอื หญงิ
กับหญิง คชู่ วี ติ ชายกับกระเทย ซ่งึ อาจมีลกู ติด ซ่ึงอาจมีลกู ตดิ หรือลกู บญุ ธรรม
ครอบครัวขยาย คอื กลมุ่ คนทเ่ี ป็นหญิงพี่นอ้ ง หรือบคุ คลอ่ืนท่ีไม่ใชญ่ าตใิ ช้ชวี ิต
ร่วมกันและมีสมั พนั ธ์เป็นครอบครัว มีสมาชกิ ประกอบด้วย พ่อ แม่ ลูก และมญี าติ เชน่ ปู่
ยา่ ตา ยาย ลุง ป้า นา้ อา อาว
ครอบครวั พ่อแม่เลย้ี งเดย่ี วคอื ครวั ครัวท่ีสมาชิกประกอบด้วย พอ่ หรือแม่ฝา่ ยใด
ฝา่ ยหนึง่ อยกู่ บั ลกู หรือ ผู้ปกครองคนเดียวอยู่กับเดก็ หรอื ครอบครัวของผมู้ คี วาม
หลากหลายทางเพศ เชน่ กระเทยกับลูกตดิ หรือลกู บุญธรรม
ครอบครัวข้ามรุ่น คอื ครอบครัวท่ีสมาชกิ ประกอบดว้ ย หลานอยู่กบั ปู่ ยา่ ตา ยาย
เนอื่ งจากพอ่ แมส่ ่งลูกไปอย่กู บั ญาติ หรือพ่อแม่ไมส่ ามารถเลย้ี งลกู ได้ หยา่ ร้าง หรอื
เสียชวี ิต
๑.๒ การนับถือผ้ใู หญ่
ครอบครวั ไทยเปน็ ครอบครวั ทใี่ หค้ วามสาคัญในการนบั ถือผูใ้ หญ่ ผ้ทู ่มี ีอายนุ ้อย
กว่ากจ็ ะเคารพผู้ที่มอี ายมุ ากกวา่ ผู้ท่มี อี ายมุ ากกวา่ กจ็ ะเอ็นดแู ละให้การดูแลผทู้ ่ีมีอายุ
น้อยกว่า

ผทู้ เี่ ปน็ ผู้ใหญ่

-เปน็ ท่ีพ่งึ ของลูกหลาย

-ปฏบิ ตั ติ นใหเ้ ปน็ ตวั อยา่ งมดี่ ี

ผทู้ เ่ี ป็นพ่อแม่ หรอื ผปู้ กครอง

-ตอ้ งดูแลสมาชิกในบา้ น

-อบรมสงั่ สอนลูกหลาน

-เคารพเชอื่ ฟงั พ่อ แม่ ญาตผิ ู้ใหญ่

-คอยใหค้ วามช่วยเหลอื ญาตขิ องตน

๒. ลักษณะของครอบครัวทเ่ี ป็นสขุ

คนในสังคมมักอาศัยอยรู่ วมกนั เปน็ ครอบครัว ซึง่ แตล่ ะครอบครัวอาจจะประกอบ
ไปด้วยสมาชิกที่ตา่ งกนั เมือ่ ทกุ คนมาอยรู่ ่วมกัน สมาชกิ ทุกคนตา่ งต้องการให้ครอบครวั
ของตนมสี ขุ

การปฏิบตั ิตนของสมาชกิ ในครอบครัวเพ่อื ใหค้ รอบครวั มีความสุข มีหลายวิธี ดังนี้

๑. สมาชิกในครอบครวั ต้องดแู ลเอาใจใส่ มีความรักใคร่ ความหว่ งใย ซึง่ กันและกัน
๒. สมาชิกทุกคนตอ้ งมีความเคารพนับถอื และเชอ่ื ฟงั คาแนะนาคาส่ังสอนของผูท้ ี่มี

อาวโุ สกว่า
๓. สมาชกิ ทกุ คนต้องรู้จกั บทบาทและหนา้ ท่ี ปฏบิ ัตติ นตามบทบาทหนา้ ทีอ่ ยา่ งเต็ม

ความสามารถ
๔. สมาชิกผู้ทีม่ อี าวุโสกวา่ ต้องใหก้ ารดแู ล และคอยใหค้ วามช่วยเหลือแกส่ มาชิกทมี่ ี

อายนุ ้อยกว่า
๕. สมาชิกในครอบครัวมคี วามออ่ นโยน ปฏิบัตติ ่อกันอยา่ งนุ่มนวลและใช้เหตผุ ล

มากกว่าอารมณ์
๖. สมาชกิ .ในครอบครวั รจู้ กั ใช้จา่ ยอยา่ งประหยัด ชว่ ยกนั สรา้ งฐานะและรกั ษาทรัพย์

สมบัตขิ องครอบครวั
๗. สมาชิกทุกคนมคี วามสามัคคี เสียสละ และเห็นแกป่ ระโยชนส์ ่วนรวม
๘. เม่ือเกิดปญั หาในครอบครัว สามาชักทุกคนร่วมใจกันแกไ้ ขปญั หาโดยการพดู คยุ

และใช้เหตผุ ลในการแกป้ ัญหา และไม่นาปัญหาในครอบครวั ไปเลา่ ให้คนนอก
ครอบครวั ฟัง

๓.พฤตกิ รรมที่ไมพ่ ึงประสงคใ์ นครอบครวั
การอยรู่ ่วมกนั ในครอบครวั อาจมีสาเหตทุ ท่ี าใหเ้ กดิ พฤตกิ รรมทีไ่ ม่พึงประสงคใ์ น

ครอบครัว ส่งผลใหส้ มาชิกในครอบครัวอยู่รว่ มกนั อย่างไม่มคี วามสุข
พฤติกรรมท่ีไมพ่ ึงประสงค์สว่ นใหญ่ในครอบครัว เกดิ จากสาเหตตุ ่างๆดงั น้ี

๓.๑ สาเหตุที่ทาให้เกดิ พฤตกิ รรมที่ไม่พงึ ประสงคใ์ นครอบครวั
 การเลี้ยงดูอยา่ งปล่อยปละละเลยหรือเขม้ งวด
 การบังคับใหล้ กู เป็นหรอื ทาในแบบอย่างท่ตี อ้ งการ
 การขาดความเอาใจใส่และไมม่ ีเวลาใหก้ นั
 ความรนุ แรงในครอบครัว
 ความเครยี ดจากการทางาน

๓.๒ พฤติกรรมทพ่ี ึงประสงค์ในครอบครัว
 ปรึกษาหารอื กัน ร่วมกนั แสดงความคิดเหน็ ในครอบครวั
 มคี วามรัก ความเอาใจใสใ่ หก้ ันเสมอ
 เด็กๆรู้จักปรบั ตวั ในทุกสถานการณ์
 เล้ยี งดูเด็กๆแบบประชาธปิ ไตย
 มกี จิ กรรมทารว่ มกันในครอบครัว

๔. เพื่อน

ภาพจาก https://www.pinterest.com/pin/616782111450438799/

เพ่อื นเป็นคนทรี่ กั ใครส่ นทิ สนมกบั เรา เป็นคนทท่ี าใหเ้ รารู้สกึ สบายใจและสนุกเม่อื
อยูด่ ว้ ยกัน เพอื่ นเปน็ ผูท้ ใ่ี ห้ความช่วยเหลือเรา คอยปลอบใจ และรับฟังความทุกขข์ องเรา
ดังนน้ั เพ่ือนจงึ มคี วามสาคัญอย่างมาก เราต้องรู้จกั เลือกคบเพ่ือนทด่ี ี เพราะเพอื่ นทดี่ จี ะ
ชกั จูงเราให้ทาในสง่ิ ท่ีดี ซ่งึ จะทาให้เรามีความสขุ

การสร้างสัมพันธภาพกบั เพ่ือน

การมีสัมพนั ธภาพกบั เพอื่ น คอื การอยูร่ ่วมกันกบั เพือ่ น มีการตดิ ตอ่ สอื่ วาร พูดคยุ
และทากิจกรรมร่วมกัน ดงั นัน้ เราจึงควรสร้างสัมพันธภาพท่ีดีกบั เพอ่ื น จงึ ทาใหเ้ ราอยู่
รว่ มกนั อย่างมีความสขุ ซึง่ เราควรปฏบิ ตั ิดังนี้

๑. มีความสุภาพ อ่อนโยน ยิ้มแย้ม และเป็นกันเองกบั เพือ่ น
๒. มคี วามเข้าใจ เห็นอกเห็นใจเพือ่ น
๓. มคี วามจรงิ ใจ ให้ความชว่ ยเหลือเพ่ือนดว้ ยความเต็มใจ
๔. พูดกับเพ่ือนดว้ ยถอ้ ยคาท่ไี พเราะ ไม่นนิ ทาวา่ ร้ายเพอื่ น
๕. มีความยุติธรรม ไมเ่ อารดั เอาเปรยี บเพอ่ื น
๖. ยกยอ่ งชมเชยความรคู้ วามสามารถของเพอื่ นอยูเ่ สมอ
๗. รู้จักควบคุมอารมณ์ของตนเองเมอ่ื เกดิ ความรสู้ กึ ไม่ดีต่างๆกับเพอื่ น เชน่ โกรธ

อิจฉา เปน็ ตน้