หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ ปั้นแต่งเติม เพิ่มและลด ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ชุดที่ 4
• สร้างสรรค์งานปั้นโดยใช้หลักการเพิ่มและลด (ศ ๑.๑ ป.๖/๔)
ปั้นแต่งเติม เพิ่มและลด
สิ่งของรอบตัวใดบ้างที่ต้องใช้การปั้น
๑. หลักการเพิ่มและลดในงานปั้น งานทัศนศิลป์ประเภทงานปั้น เป็นงาน ๓ มิติซึ่งเกิดจากการนำวัสดุ เนื้ออ่อน เช่น ดินเหนียว หรือดินน้ำมัน มาเปลี่ยนรูปร่างโดยการเพิ่มและลดวัสดุ นั้น ให้เกิดเป็นรูปทรงที่เราต้องการ ซึ่งการเพิ่มนั้นอาจใช้วิธีการแปะ ติด พอก เพื่อเพิ่ม เนื้อวัสดุปั้นบนชิ้นงาน ส่วนการลดอาจใช้เครื่องปั้นหรือใช้อุปกรณ์อื่น ๆ ที่ตรงกับ ความต้องการ มาขูด หรือตัดวัสดุปั้น หรือจะใช้นิ้วมือ ของเราเองกด บีบ ดึง เนื้อวัสดุปั้น ออกก็ได้ การพอกเพิ่มดินเหนียวในส่วนที่ต้องการความนูน และการลดดินเหนียวในส่วนที่ต้องการความโค้งเว้า
๒. วิธีการปั้นสิ่งต่าง ๆ น้องจุกน่ารัก ๑. ปั้นดินนํ้ามันเป็นก้อนกลมติดจมูก ใบหู และผมจุก ใช้ดินสอเจาะลูกตา และเขียนปาก ๒. ปั้นลำตัว ให้มีแขนขาและ นุ่งโจงกระเบน ๓. ประกอบส่วนศีรษะเข้ากับลำตัว โดยใช้ไม้จิ้มฟันยึดให้ติดกัน จัดแต่ง ท่าทาง ของน้องจุกน่ารักได้ ตามใจชอบ ๒ ๓ ๑
รถถัง ๑. ปั้นดินนํ้ามันเป็นแท่ง สี่เหลี่ยม ๒. เพิ่มก้อนดินนํ้ามันบนแท่ง สี่เหลี่ยม เพื่อทำเป็นตัวถังรถ และปั้นดินนํ้ามันก้อนกลมแบนเพื่อนำมาติดเป็นล้อ ๓. ใช้ปลายดินสอเจาะ ตกแต่งดินนํ้ามัน ๔. เพิ่มเติมรายละเอียดอื่น ๆ ตามจินตนาการ ๑ ๒ ๓ ๔
ช้าง ๑. ปั้นดินน้ำมันเป็นหัวช้าง และตัวช้าง แล้วนำหัวช้างมาติดกับตัวช้าง โดยใช้ไม้จิ้มฟันเป็นตัวยึด ๒. ปั้นดินน้ำมันชิ้นเล็ก ๆ มาติดเป็นงาทั้ง ๒ ข้าง ๑ ๒
แจกัน ๑. นำขวดนมสะอาด ๆ มาแปะพอกดินน้ำมัน ๒. ปั้นแปะพอกดินน้ำมันเพิ่มและลดดินน้ำมันให้เป็นรูปทรงของ แจกันตามต้องการ ๓. ตกแต่งแจกันให้ดูน่าสนใจ ๔. ใส่น้ำปักดอกไม้ แล้วนำไปจัดวางสร้างบรรยากาศที่สดใสได้ทุกที่ ๑ ๒ ๓
ปั้นดอกไม้นูนสูง ๑. ปั้นดินเหนียวเป็นแผ่นบาง ๆ และตัดดินให้เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า ๒. ปั้นส่วนต่าง ๆ ของดอกไม้นำมาติดทีละส่วน เริ่มจาก กลีบดอก เกสร ก้าน ใบ ๓. ใช้เครื่องมือค่อย ๆ เกลี่ยตกแต่งรอยต่อให้แนบสนิท และตกแต่งพื้นผิว เพื่อเพิ่มความน่าสนใจ ๑ ๒ ๓
๓. ตัวอย่างรูปปั้นต่าง ๆ
ปั้นแต่งเติม เพิ่มและลด • การเพิ่มทำให้งานปั้นเกิดความนูน ส่วนการลดทำให้เกิดความโค้งเว้า • การเพิ่มและลดในงานปั้นจะทำให้ ได้งานปั้นที่มีรูปทรงตามต้องการ • การปั้นสิ่งต่าง ๆ จะเริ่มจากปั้นฐานหรือ ส่วนที่มีขนาดใหญ่ก่อน จากนั้นปั้นส่วน ที่เป็นรายละเอียดแล้วนำมาประกอบกัน • หลักการเพิ่ม : แปะ ติดพอก • หลักการลด : ขูด ตัด ดึงเนื้อ วัสดุปั้นออก