หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ ท าอย่างไรให้ภาพสวย ตัวชี้วัด • บรรยายลักษณะของภาพ โดยเน้นเรื่องการจัดระยะ ความลึก น้ำหนัก และแสงเงาในภาพ (ศ ๑.๑ ป.๔/๖)
ภาพที่สมบูรณ์และสวยงามจะต้องมีแสงเงา เพราะแสงเงาจะทำให้ภาพมี ความเหมือนจริงและมีมิติมากขึ้น แสง แสงที่มาจากธรรมชาติ เช่น แสงจากดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ดวงดาว หิ่งห้อย แสงที่มาจากสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น แสงเทียน ตะเกียง หลอดไฟฟ้า น้ าหนักแสงเงา
การลงแสงเงาด้วยเส้น เงา คือ ส่วนที่มืดเพราะมีวัตถุบังแสง ทำให้แลเห็นเป็นรูปของวัตถุนั้น เงาจะเกิดตรงข้ามกับแสงเสมอ การลงแสงเงามี ๒ วิธี ได้แก่ การลงแสงเงาด้วย ลายเส้น และการลงแสงเงาด้วยสี
ตัวอย่างภาพที่ลงแสงด้วยลายเส้นจากอุปกรณ์ต่าง ๆ
ขั้นตอนการลงแสงเงาด้วยลายเส้นเมื่อแสงส่องมาทางขวา แบ่งเป็น ๓ ระยะ คือ อ่อน กลาง เข้ม ดังตัวอย่าง ๑. ลงเส้นไปทางเดียวกัน โดยเริ่มจากส่วนหัวของนก แล้วไล่ลงมาจนถึงหาง ในด้านตรงกันข้ามกับแสง ภาพนี้เงาจะอยู่ด้านซ้าย ๒. เพิ่มน้ าหนักเงา โดย ฝนเส้นเฉียงทับเงาใน ข้อ ๑. ๓. ฝนเส้นทับอีกด้านให้ ไขว้กันหรือจะฝนในทิศทาง เดียวกันทับลงไปก็ได้ โดย ควรไล่ระดับเงาให้มีความ กลมกลืนกัน ก็จะได้ภาพเงา ที่มีความสวยงาม
ขั้นตอนการลงแสงเงาด้วยลายเส้นเมื่อแสงส่องมาทางซ้าย แบ่งเป็น ๓ ระยะ ดังนี้ ๑. ลงลายเส้นไปในทางเดียวกัน ในด้านตรงกันข้ามกับแสง ภาพ นี้แสงเข้าทางซ้าย เงาของภาพ จะอยู่ด้านขวา โดยเริ่มลงเงา จากศีรษะลงมาจนถึงเท้า ๒. ฝนเส้นเฉียงทับลงไป ๓. ฝนเส้นทับโดยจะฝนเส้นไขว้ หรือฝนไปในทิศทางเดียวกัน กับข้อ ๒ ก็ได้ เมื่อเสร็จแล้วก็ จะได้ภาพที่มีเงาจากลายเส้นที่ สวยงาม
การลงแสงเงาด้วยสี การลงแสงเงาด้วยสี จะลงน้ำหนักสีให้มีความอ่อนเข้ม ต่างกัน โดยส่วนที่ถูกแสงจะเป็นสีอ่อน ๆ และส่วนที่เป็นเงาจะ เป็นสีเข้ม การลงแสงเงาด้วยสีชนิดต่าง ๆ เช่น สีไม้ สีเทียน สีน้ำ สีโปสเตอร์ จะได้ภาพที่สวยงามแตกต่างกัน
ตัวอย่างภาพที่ลงแสงเงาด้วยสีชนิดต่างๆ
ขั้นตอนการลงแสงเงาด้วยสี นอกจากการลงแสงเงาด้วยเส้นแล้ว ยังมีการลงแสงเงา ด้วยสี ซึ่งแบ่งได้ ๓ ระยะ เช่นเดียวกับการลงแสงเงาด้วยเส้น การลงน้ำหนักด้วยสีจะเป็นการไล่น้ำหนักของสีจากสีอ่อน ไปสีเข้ม ส่วนที่เป็นสีอ่อน คือ ส่วนที่รับแสง ส่วนที่เป็นสีเข้ม คือ เงา
ขั้นตอนการลงแสงเงาเมื่อแสงมาทางขวา ๑. เริ่มลงสีเหลืองเป็นส่วนที่รับแสง ลงสีแสงในภาพที่วาด ๒. เพิ่มสีเขียวในด้านที่เป็นเงาของพุ่มไม้ สีม่วงที่ด้านเงาของลำต้นและ สีน้ำตาลที่กระถาง ๓. เพิ่มน้ำหนักของสีในข้อ ๒. ในด้านเงาของพุ่มไม้ ลำต้น และกระถาง เพื่อให้ภาพดูมีมิติสวยงาม
ขั้นตอนการลงแสงเงาเมื่อแสงมาทางซ้าย ๓
ขั้นตอนการลงแสงเงาเมื่อแสงมาทางซ้าย
ภาพที่แสดงระยะและความลึกได้ชัดเจน คือ ภาพทิวทัศน์ ซึ่งจะมีส่วนของภาพที่มี ระยะไกลตาและระยะใกล้ตา ดังตัวอย่าง การวาดส่วนของภาพที่เป็นระยะไกลจะไม่ลงรายละเอียด และใช้สีอ่อน ๆ เนื่องจากอยู่ ไกลตา แต่การวาดส่วนของภาพระยะใกล้จะต้องมีรายละเอียดและลงสีสันให้มีความชัดเจน เนื่องจากอยู่ใกล้ตา การวาดภาพที่แสดงระยะและความลึกนั้น ต้องใช้หลักการลงแสงเงาควบคู่กันไป การจัดระยะ ความลึกในภาพ
ชื่อภาพ “ปลาจ่าฝูง” แสดงขั้นตอนการจัดระยะและความลึกในภาพ
ชื่อภาพ “บ้านของเพื่อนใหม่” แสดงขั้นตอนการจัดระยะและความลึกในภาพ
ชื่อภาพ “ระวังนะ” แสดงขั้นตอนการจัดระยะและความลึกในภาพ