ถ้ำพรรณรา

1

2

หนงั สือชดุ : เสนห น ครศรฯี มีของดีทกุ อำเภอ

อำเภอถ้ำพรรณรา

ชัยวัฒน สีแกว
เรยี บเรยี ง

3

อำเภอถำ้ พรรณรา
ชัยวฒั น สแี กว

ขอ มูลทางบรรณานกุ รม
Cataloging in Publication Data

ชัยวฒั น สีแกว
อำเภอถ้ำพรรณรา
พิมพค รง้ั แรก - - นครศรีธรรมราช : ประยูรการพิมพ, ๒๕๖๕.
๑๔ หนา : ภาพประกอบ
๑. ประวัตคิ วามเปนมา ช่ือบา นนามเมอื ง ทีต่ ้งั ๒.แหลงทองเทย่ี วทางวฒั นธรรม ทางธรรมชาติ ๓.พระ
พทุ ธไสยาสน วัดถ้ำทองพรรณรา วัดถำ้ กลั ยาณมติ ร วัดเศียรดุสติ วัดวังรีบญุ เลิศ วัดสวนพิกลุ ๔. แหลง นำ้
ธรรมชาติ : นำ้ ผดุ เกาะลอย หนองนำ้ ทงุ จดู
I.ชื่อเรือ่ ง

ISBN ๙๗๘ - ๖๑๖ - ๕๘๘ - ๕๓๑ - ๗
พิมพครง้ั ท่ี ๑ พ.ศ. ๒๕๖๕

สงวนลขิ สิทธ์ติ ามพระราชบัญญัติลิขสทิ ธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗
จดั พมิ พแ ละจำหนายโดย

นายชยั วัฒน สแี กว
๕๖/๗ ถนนหลงั พิพิธภณั ฑ
ตำบลในเมอื ง อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช
จงั หวัดนครศรีธรรมราช ๘๐๐๐๐
โทรศัพท ๐๙๑ ๘๓๖ ๐๙๔๔

4

คำปรารภ
อำเภอถ้ำพรรณรา เปน หนงั สือเลม หนงึ่ ที่อยูในหนังสือ ชุด “เสนหน ครศรีฯ มีของดีทกุ อำเภอ” ทอ่ี าจารย
ชยั วัฒน สแี กว ไดเรียบเรียงข้นึ ดว ยความวิริยะอุตสาหะและตัง้ ใจมอบใหช าวนครศรธี รรมราชและนกั ทองเที่ยว
จากตางเมืองไดร บั ทราบขอ มูลเกีย่ วกับจงั หวัดนครศรีธรรมราชที่ชัดเจน มเี อกสารหลกั ฐานตาง ๆ รองรบั อางอิงได
นาเช่ือถอื
หนังสอื ชดุ “เสนห น ครศรีฯ มีของดีทกุ อำเภอ” เปน หนังสอื ทีป่ ระกอบดวยหนังสอื จำนวน ๒๓ เลม ท่ี
กลาวถึงนครศรธี รรมราช “ดินแดนแหงธรรมอนั ศักดิ์สิทธิ์ และธรรมชาตอิ นั ล้ำเลิศ” ทั้ง ๒๓ อำเภอ ซง่ึ แตล ะ
อำเภอถือวา เปน “เสนหน ครศรฯี ซง่ึ มขี องดีทกุ อำเภอ” ผเู รียบเรยี งปรารถนาใหผ ูอ านไดรับขอมลู ความรูที่
สามารถนำไปใชป ระโยชนทั้งดา นการศึกษา การทองเทีย่ ว ดานการปฏิบัติหนา ที่การงาน และดา นอนื่ ๆ ตาม
ประสบการณและความเชื่อของแตล ะคน
เน้ือหาสาระในหนังสือชุดนปี้ ระกอบดว ย ประวตั ิความเปน มา ช่อื บา นนามเมือง แผนที่สถานท่ีต้ัง แหลง
ทอ งเทีย่ วทางวฒั นธรรม แหลง ทองเทย่ี วทางธรรมชาติ และไดเสรมิ เร่ืองราวทีเ่ ปน มนตเสนห สสี นั ของแตล อำเภอ
เอาไวอยา งเหมาะเจาะ สอดคลอ งกับคำกลา วทว่ี า “นครลือเลอ่ื ง เมืองศักดสิ์ ทิ ธ์ิ เสนหน ครศรฯี มขี องดที ุกอำเภอ”
หวงั เปนอยา งยิง่ วา “อำเภอถ้ำพรรณรา” เลม นี้ ผูอานไดร ับรูเรอ่ื งราวลล้ี บั นบั รอ ยนับพันปท ่ีบรรพชน
บนั ทกึ ท้ิงรองรอยไวใ หในรปู ของพงศาวดาร ตำนาน รวมท้ังรอ งรอยทเี่ ปนโบราณสถาน โบราณวตั ถุ ที่เขมขลงั
เกาแกและศักดส์ิ ิทธิ์ มศี าสตรอนั เหลือเชอ่ื ทั้งตำราโบราณ คาถาอาคม ท้ังหมดท้ังมวลซุกซอ นอยูภายใตธ รรมชาติ
อนั ล่ำคา เหลา นนล้ี วนเปน ทีม่ าของ “เสนห น ครศรีฯ มีของดที กุ อำเภอ” เชอื่ วาหนงั สือเลมนส้ี ามารถอำนวย
ประโยชนแกผ ูอา นท้งั ดา นการเสริมความรอบรู มีคุณคา ทางจติ ใจ และยงั มีสว นชวยธำรงคุณคา ดานอารยธรรม
ทองถิน่ โดยเฉพาะจังหวัดนครศรธี รรมราชไดอีกทางหน่ึง

ลงช่ือ...............................................
()

ผสู นบั สนุนการจดั พิมพ

5

จากใจผเู ขยี น
อำเภอถ้ำพรรณรา เปนหนงั สอื ชุด “เสนหน ครศรฯี มีของดที กุ อำเภอ” เนนสาระความรแู ละคุณคาชว ย
จรรโลงจิตใจ โดยเฉพาะผูที่เปนเจาของ “แผน ดินเกิด” จะรสู ึกรกั และหวงแหนบานเกิดเมืองนอนมากขนึ้ และจะ
เปน อกี ชอ งทางหนึ่งในการชว ยประชาสมั พันธจ งั หวดั นครศรธี รรมราช
ความรทู ั้งหลายมีมากมาย แตส่งิ ทีผ่ ูเขยี นพยามประมวลมานมี้ ีเพยี งนอยนิด รวบรวมไว แตปรารถนา
นำเสนอเพ่ือเปน เช้อื เพลิงความรู ใหอนชุ นคนรนุ หลังไดตอ เตมิ ใหแ ปนกองไฟความรูท ่ีคุโชนสวา งไสวโชติชวงตอ ไป
เชอ่ื วายงั มีความรูอกี มากมายทีย่ งั รอใหผูใฝรูไดค น หา หากผอู า นทา นใด มคี วามรอบรทู ล่ี ึกซง้ึ กส็ ามารถน้ำมาตอ
เตมิ เสรมิ แตง สนบั สนนุ กัน ก็นาจะไดเ ปนความรทู ี่สมบูรณและลึกซง้ึ ยิ่งขน้ึ การสง เสรมิ สนับสนนุ ซึ่งกันและกัน ถือ
วาเปนเรอื่ งท่ีควรสรรเสริญ
หากหนงั สือเลมนี้ มีสวนดีอยูบาง ขออทุ ิศความดี แทนพานดอกไม มอบแดคุณพอ เฟอง คณุ แมเกลอ้ื ม
(จุน) สแี กว บิดามารดาผูใหก ำเนิดเปนเบ้ืองตน และครูอาจารยทเี่ คยอบรมสงั่ สอนในสถาบันการศึกษาตง้ั แตอ ดตี
กระท่ังปจ จบุ นั รวมถงึ ผูสรา งสรรคตำรา และรอ งรอ ยหลักฐานไวใ หศกึ ษาท้งั แตอ ดีตถงึ ปจจบุ ัน ซึง่ ทุกทา นเปน
เสมอื นครบู าอาจารย
บคุ คลทเ่ี สียสละแรงกาย แรงใจ ทรัพยสนิ เงนิ ทอง และยอมสละความกา วหนา ในชีวติ การศกึ ษา และ
อนาคตตัวเอง เพียงหวังใหผเู ขยี นไดม โี อกาสศึกษาเลาเรียน มกี ารศึกษา มีความรู มอี าชีพมนั่ คง สามารถใชค วามรู
เพ่ือประกอบอาชีพท่ีดงี ามอยางมคี วามสขุ ประสบความสำเรจ็ ในชวี ติ ตามอัตภาพ บุคคลผูเ สียสละดังกลา วยงั คง
เปน ขวัญและกำลงั ใจท่ีดีและสำคญั ยิ่งเสมอมา จึงขอขอบคุณผูเสยี สละประกอบดวย พี่ ๆ นอง ๆ รวมทง้ั ภรรยา
และบุตร จะรำลึกถึงคุณงามความดีของทุกคนตลอดไป
ขอบขอบคณุ ผทู ่มี ีน้ำใจอปุ การคุณ สนบั สนุนชวยผลกั ดนั ใหหนงั สอื เลมนี้สำเร็จลลุ ว ง ไดปรากฏโฉมใน
บรรณพภิ พอยางสงา งาม หากหนังสอื เลมนี้มสี ว นขาดตกบกพรอง ไมเ หมาะสมดวยประการใด ผเู ขยี นกราบขอ
อภัยไว ณ โอกาสนี้ และพรอมรอคำชี้แนะดว ยความหวังดีจากผูอา น ดว ยความเคารพและขอบพระคุณย่ิง

ดว ยความปรารถนาดี
ชัยวัฒน สีแกว

สารบัญ 6

คำปรารภ (๔)
จากใจผูเขียน (๕)
อำเภอถ้ำพรรณรา ๗
๗
ประวัติความเปน มา ๗
ช่ือบา นนามเมือง ๗
ทต่ี ั้ง ๘
แหลง ทอ งเที่ยวทางวฒั นธรรม ๘
แหลง ทองเที่ยวทางธรรมชาติ ๙
คำขวญั การทอ งเทย่ี วประจำอำเภอ ๑๐
พระพทุ ธไสยาสน วัดถ้ำทองพรรณรา ๑๑
วดั ถ้ำกัลยาณมิตร ๑๑
วดั เศียรดุสติ ๑๑
วดั วังรีบุญเลศิ ๑๒
วัดสวนพกิ ลุ ๑๒
แหลงนำ้ ธรรมชาติ : นำ้ ผดุ เกาะลอย ๑๓
หนองนำ้ ทุง จดู ๑๔
ถ้ำพรรณราคำกรอง ๑๕
บรรณานุกรม

7

อำเภอถำ้ พรรณรา
ประวัติความเปนมา

เมื่อ ๔,๐๐๐ – ๕,๐๐๐ ป มาแลว มีรอ งรอยการอยูอาศัยในถ้ำทองพรรณรา เชน พบขวานหนิ ขัด
ภาชนะดนิ เผา ชน้ิ สวนกระดกู มนุษย เปน ตน

ในยคุ ศรีวชิ ัย มีเอกสารหลักฐานวามีการนับถือพระพทุ ธศาสนาลทั ธิมหายาน มีหลกั ฐานการ
สรา งวดั ในชุมชนริมนำ้ สรา งพระพทุ ธไสยยาสน สรางพระพุทธรูปตา ง ๆ ในถำ้ และสรา งเมืองอิงภูเขา (ใชภเู ขา
เปน ฉากหลังของเมอื ง) เชน ทถี่ ้ำทองพรรณรา มรี ูปพระนารายณ พระพิฆเณศ (พิฆเณศวร) สถติ อยู และมีบอน้ำ
ศักดสิ์ ทิ ธิ์

พ.ศ. ๒๕๓๓ ตง้ั เปนกง่ิ อำเภอ ซึง่ เดิมเคยเปนตำบลหนึง่ ในอำเภอฉวาง จงั หวัดนครศรีธรรมราช
พ.ศ. ๒๕๓๘ ต้งั เปนอำเภอ
ปจ จุบันอำเภอถ้ำพรรณรา มี ๓ ตำบล ไดแ ก ถ้ำพรรณรา คลองเส และดุสติ มีพืน้ ท่ี ๑๗๗ ตาราง
กโิ ลเมตร
ชื่อบานนามเมือง
ถำ้ พรรณรา ชือ่ “ถำ้ พรรณรา” เปน ชือ่ ถำ้ ในภูเขาลกู หน่งึ ท่ีมชี ่ือวา “ถำ้ ทองพรรณราย” แปลวา ถ้ำทมี่ ี
ทองคำเปนประกายแพรวพราวสวยงาม คำวา พรรณราย แปลวา งดงาม แพรวพราว เมือ่ เปน ช่อื อำเภอก็ตดั คำ
และกรอนเสยี งเปน “ถ้ำพรรณรา” หมายถึงถ้ำทมี่ ีสิง่ ของมีคา คอื ทองคำ ท่เี ปนประกายแพรวพราวสวยงาม
ที่ตัง้

แผนท่แี สดงทีต่ ้ังอำเภอถำ้ พรรณรา
๑.ถ้ำพรรณรา ๒.คลองเส ๓.ดุสติ
แหลงทองเท่ียวทางวัฒนธรรม เชน วดั ถ้ำทองพรรณรา ถ้ำทองพรรณรา (บริเวณถ้ำทองพรรณรา ประกอบดว ย
จำนวน ๑๒๔ ถำ้ เชน ถ้ำพระ ถำ้ ชี ถำ้ ษี ถ้ำปลา เปน ตน) ประเพณแี หจ าดเขาถำ้ วัดถ้ำวังรีบุญเลิศ เปน ตน

8

ประเพณแี หจ าดเขาถ้ำทองพรรณรา
พระไสยาสนลำ้ คา ทวี่ ดั ถ้ำทองพรรณรา
แหลงทองเที่ยวทางธรรมชาติ เชน หนองนำ้ ทงุ จูด ปากคลองเล เปน ตน

หนองนำ้ ทุงจดู

คำขวญั ทองเท่ียวประจำอำเภอ
“พระไสยาสนลำ้ คา ตระการตาถำ้ กลั ยาณมิตร
ผลผลิตยางพารา อนรุ ักษปาช่ืนฉ่ำ
ขึ้นถ้ำประเพณี สายตาปช ลเขต”

9

พระพทุ ธไสยาสน วดั ถำ้ ทองพรรณรา

พระพทุ ธไสยาสน (พระบรรทม) ณ วดั ถำ้ ทองพรรณรา
วดั ถ้ำทองพรรณรา ต้ังอยหู มูท่ี ๙ ตำบลถ้ำพรรณรา อำเภอถ้ำพรรณรา จังหวัดนครศรีธรรมราช มตี ำนาน
เลาวา แมช ีปรงิ และแมช ีปราง นำสัมภาระมแี กว แหวนเงินทองพรอมทัง้ ผูคนเดนิ ทางมาทางทะเลเพ่ือจะนำไป
ถวายเพื่อสรางพระบรมธาตุเจดยี นครศรธี รรมราช เม่ือมาถึงอเู รือไดทราบขาววา พระบรมธาตฯุ ไดสรางเสรจ็ แลว
แมช ปี รงิ และแมช ีปราง จึงปรึกษาหารือกันวา จะหาสถานท่ีทเี่ หมาะสมเพื่อนำทรัพยส ินแกวแหวนเงินทองทเ่ี ตรยี ม
มานน้ั สรา งเปน พระพุทธไสยาสน (พระนอน) ขึ้นที่ถ้ำทอง
เม่ือสรา งพระพทุ ธไสยาสน (พระนอน) สงู ๕ เมตร ยาว ๑๑ เมตร แลว ก็นำแกวแหวานเงนิ ทองทีเ่ ตรยี ม
มาทง้ั หมดบรรจุไวใ นองคพระพทุ ธไสยาสนทสี่ รา งขนึ้ น้ัน
เม่ือแมช ปี ริงและแมชีปรางถึงแกกรรม บรรดาบุตรหลานก็สรางพระพุทธรูปขน้ึ ๒ องค และนำกระดูกของ
แมช ปี ริงและแมช ีปรางบรรจไุ วใ นพระพทุ ธรูปทส่ี รา งขึน้
ตอมามปี ระเพณีขึ้นถ้ำ ในวันขนึ้ ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ของทกุ ป เพ่อื บชู าพระพุทธไสยาสน ซ่ึงในปจจุบัน
บรเิ วณดังกลาว เปนวดั ถำ้ ทองพรรณรา

เหรยี ญพระบรรทม วดั ถำ้ ทองพรรณรา

10

วดั ถำ้ กลั ยาณมิตร
วดั ถำ้ กัลยาณมิตร ตงั้ อยูหมทู ่ี 7 ตำบลดุสิต อำเภอถำ้ พรรณรา จงั หวัดนครศรธี รรมราช บริเวณวดั ถำ้

กลั ยาณมิตรมพี นื้ ที่ 500 กวา ไร พ้นื ที่สวนใหญเ ปน ภเู ขาสลับกับท่ีราบหุบเขา มีปลอ งภเู ขาไฟและมนี ำ้ ตกลอด
ปลองภเู ขาไฟ และมีพันธไุ มตางๆ ข้ึนทว่ั บรเิ วณวัด พน้ื ท่ีบางสว นตดิ ตอกบั หมูท่ี 5 ตำบลเขานิพันธ อำเภอ
เวยี งสระ จังหวดั สุราษฎรธานี มถี ้ำกลั ยาณมติ รที่ไดรับการสำรวจและพรอมใหเขา ชมไดแลวจำนวน 184 ถ้ำ มถี ำ้
ขนาดใหญ ๓ ถำ้ ท่สี ามารถบรรจุคนจำนวนมากได แตเดิมชาวบานเรยี กถ้ำน้วี า ถำ้ ไร ตามเจาของที่ดินเดิมชอื่ นาย
ไร ตอ มาพระภิญโญไดซื้อมาและเปล่ยี นชอ่ื เปน “ถำ้ กัลยาณมิตร”

สำนกั วิปส สนากรรมฐาน ตั้งอยู ณ บรเิ วณวดั ถำ้ กัลยาณมิตร
วดั เศยี รดสุ ิต

วัดเศยี รดสุ ติ ตัง้ อยตู ำบลดุสิต ตำบลดุสติ อำเภอถ้ำพรรณรา

วัดเศียรดสุ ิต

11

วดั วังรีบุญเลศิ
วัดวงั รีบญุ เลิศ ต้งั อยหู มูท่ี ๗ ตำบลดสุ ิต อำเภอถ้ำพรรณรา จังหวดั นครศรธี รรมราช

พอ ทานเลอ่ื น วัดวงั รีบญุ เลศิ
วดั สวนพกิ ุล

วัดสวนพกิ ลุ ต้งั อยูหมูที่ 6 ตำบลดุสติ อำเภอถ้ำพรรณรา จังหวัดนครศรธี รรมราช มีเรือโบราณ ลักษณะ
เปนเรือขุดจากไมซ งุ ตะเคยี นตนเดียว อายกุ วา 200 ป ขนาดความยาว 7.5 เมตร ตัง้ อยูในศาลา

เรอื โบราณลำดังกลา วมชี าวบา นนำโดยนายชัย พลพชิ ยั พบจมดนิ โคลนอยูในแมน้ำตาป ใกลกับวดั เม่อื
วันที่ 10 พฤษภาคม ๒๕๖๒ เรือลำนส้ี ันนิฐานวานา จะเปนเรอื ทช่ี าวบานใชส ญั จรทางนำ้ ในสมยั โบราณ ซ่ึงวัดได
ทำพิธีสวดมนตข อขมาแมย า นางเรือตามความเช่อื โบราณแลว และเชญิ มาอาศยั ที่วัด และไดต งั้ ชือ่ แมย านางเรือวา
“แมส รอยตะเคียนทอง”

12

แหลง น้ำธรรมชาติ : นำ้ ผดุ เกาะลอย
ในพ้นื ที่อำเภอถ้ำพรรณรามี แมนำ้ ตาป ซึ่งเปน สายน้ำแหง อารยธรรมไหลผา น และแยกสาขาออกเปน

ลำคลองตา ง ๆ เชน คลองวง คลองยาว คลองเทียะ และคลองรา เปน ตน
“นำ้ ผุด เกาะลอย”

“น้ำผุด เกาะลอย”เปน ปาชมุ ชนภายใตโ ครงการหมูบา นปาไมแผนใหมตามแนวพระราชดำริ เฉลมิ พระ
เกยี รติ 72 พรรษา พระบรมราชนิ นี าถ ในรัชกาลท่ี ๙ และเปนสถานที่ทองเทย่ี ว ตงั้ อยู ณ บา นคลองเล หมทู ี่ 3
ตำบลดสุ ติ อำเภอถ้ำพรรณรา จังหวดั นครศรธี รรมราช มีเนือ้ ท่ีประมาณ 180 ไร มีลักษณะเปนแหลงน้ำผุดขึ้น
เปนแองนำ้ ขนาดใหญ มีเกาะเล็ก ๆ อยูตรงกลาง มนี ้ำใสเปนสเี ขยี วอมฟาสวยงาม รอบ ๆ บรเิ วณเปนปารม รื่นเขยี วครม้ึ
มพี รรณไมทน่ี าสนใจมากมาย สามารถเลน นำ้ เปน ทีพ่ ักผอ นหยอนใจ ซ่ึงในหนารอนของทกุ ป จะมปี ระชาชนทัง้ ในตำบล
และตำบลใกลเ คยี งเขามาทองเที่ยวเปนจำนวนมาก

น้ำผุด เกาะลอย

13

หนองน้ำทุงจดู
หนองน้ำทงุ จดู อยหู มูท่ี ๑ ตำบลคลองเส อำเภอถำ้ พรรณรา จังหวัดนครศรธี รรมราช

หนองนำ้ ทงุ จดู ตำบลคลองเส

ตลาดน้ำทุงจูด ตำบลคลองเส

14

ถำ้ พรรณราคำกรอง

หา พันปนับถอยพบรอยรอง ในถ้ำทองพรรณราคนอาศยั
ขวานหนิ ขัดภาชนะดนิ เผาไฟ กระดูกมนุษยพบทัว่ ไปในถำ้ ทอง
บอศักดิ์สิทธ์ินา ต่ืนเตนพราหมณเ ก่ยี วของ
พระพิฆเณศพระนารายณมใี หเห็น พบส่งิ ของเอกสารหลักฐานมี
พทุ ธมหายานเม่ือศรวี ิชยั ครอง สรางพระพุทธในถ้ำหลายพื้นท่ี
เปน วิธนี านโขหลกั โบราณ
สรางวัดในชุมชนใกลลมุ นำ้ ในเขตวัดเลศิ ล้ำเกนิ กลา วขาน
สรา งเมอื งใหหลังอิงพงิ ครี ี ผูค นผา นรับรูก ราบบูชา
มถี ้ำชีใหผคู นไดค นหา
พระไสยาสนลำ้ คา ทห่ี นาถำ้ เพือ่ ประชารวมบญุ หนนุ ความดี
วัดถ้ำทองพรรณรามีมานาน ชา งหยดยอยหมดจดงามสดสี
สถานทแี่ ละผูคนนา สนใจ
มถี ้ำพระถ้ำปลาถ้ำษี
ประเพณีแหจ าดเขา ถ้ำท่มี มี า

หนองทงุ จูดนำ้ ผดุ และเกาะลอย
ถำ้ พรรณรารมร่ืนช่ืนชีวี

15

บรรณานุกรม
ตำนานพระธาตนุ ครศรธี รรมราช เลขท่ี ๗๔ (ฉบับอดั สำเนา). หอสมดุ แหง ชาตนิ ครศรีธรรมราช. หนังสือสมดุ

ไทยดำ อักษรไทยโบราณ ภาษาไทย. เสนดนิ สอขาว. หมวด ประวัตศิ าสตร.
ตำนานพระธาตุนครศรีธรรมราช เลขที่ ๗๕ (ฉบับอดั สำเนา). หอสมุดแหงชาตินครศรีธรรมราช. หนงั สอื สมุด

ไทยดำ อักษรไทยโบราณ ภาษาไทย. เสน ดินสอขาว. หมวด ประวัตศิ าสตร.
ตำนานเมืองนครศรีธรรมราช เลขที่ ๗๖ (ฉบับอัดสำเนา). หอสมดุ แหง ชาตินครศรธี รรมราช. หนงั สือสมดุ ไทย

ดำ อกั ษรไทยโบราณ - ขอม ภาษาไทย-บาลี. เสนดินสอขาว. หมวด ประวตั ศิ าสตร.
พงศาวดารเมอื งนครศรีธรรมราช เลขที่ ๑ (ฉบับอัดสำเนา). สำนกั หอสมุดแหง ชาติ กรมศลิ ปากร. หนังสอื สมดุ

ไทยขาว. อักษรไทยโบราณ,ภาษาไทย เสนหมกึ ดำ.เลขที่ ๑ หมวดประวัติศาสตร.
พงศาวดารเมอื งนครศรธี รรมราช.เลขที่ ๓๖/จ (ฉบบั อดั สำเนา). สำนกั หอสมดุ แหงชาติ กรมศลิ ปากร.หนงั สือ

สมดุ ไทยขาว. อักษรไทยโบราณ,ภาษาไทย. เสน หมกึ ดำ. หมวดประวัติศาสตร.
พงศาวดารเมอื งนครศรธี รรมราช.เลขท่ี ๓๖/ฆ (ฉบับอัดสำเนา). สำนกั หอสมุดแหง ชาติ กรมศิลปากร.หนังสอื

สมดุ ไทยขาว. อกั ษรไทยโบราณ,ภาษาไทย. เสน หมกึ ดำ. หมวดประวัตศิ าสตร.
ราชบัณฑิตยสถาน.พจนานกุ รมฉบบั ราชบัณฑติ ยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๔ เฉลมิ พระเกียรติพระบาทสมเดจ็ พระ

เจาอยูหัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔.
กรงุ เทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน,๒๕๕๖.

https://db.sac.or.th/inscriptions/inscribe/detail/323 // เขาถงึ เม่ือ ๑๕ มกราคม ๒๕๖๓
https://db.sac.or.th/inscriptions/inscribe/detail/507 // เขาถงึ เมอื่ ๑๒ กมุ ภาพันธ ๒๕๖๓
https://www.nakhononline.com/1812/ // เขาถึงเมอ่ื ๒๗ กมุ ภาพนั ธ ๒๕๖๓
http://www.tungsong.com/NakhonSri/tamnan_nakhon/5.pdf // เขา ถึงเม่ือ ๗ มีนาคม ๒๕๖๓
https://www.paiduaykan.com/76_province/south/nakhonsithammarat/kampang.html // เขาถึง

เม่ือ ๑๘ มีนาคม ๒๕๖๓
https://www.gotoknow.org/posts/463016 // เขา ถึงเมือ่ ๓๐ มีนาคม ๒๕๖๓
http://oknation.nationtv.tv/blog/localbetong/2010/09/28/entry-3 // เขาถงึ เม่ือ ๔ พฤษภาคม

๒๕๖๓
https://www.ayutthaya-history.com/Settlements_Dutch.html // เขาถึงเม่ือ ๒๙ พฤษภาคม ๒๕๖๓
https://www.thaipost.net/main/detail/1100 // เขา ถงึ เม่ือ ๑ มิถุนายน ๒๕๖๓
http://www.thaitribune.org/contents/detail/303?content_id=35998 // เขาถงึ เมื่อ ๑ กรกฎาคม

๒๕๖๓
http://www.xn- // เขาถงึ เม่ือ ๘ กรกฏาคม ๒๕๖๓
https://th.wikipedia.org/wiki // เขา ถึงเม่อื ๒๖ สิงหาคม ๒๕๖๓

16

“พระไสยาสนล ้ำคา ตระการตาถำ้ กัลยาณมิตร
ผลผลิตยางพารา อนรุ ักษปา ช่นื ฉ่ำ
ขนึ้ ถ้ำประเพณี สายตาปชลเขต”