พ้อยการอ่านตอน1

๑หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี ตอน ๑
การอ่านวนิ จิ สาร
การอ่าน

ตัวชว้ี ัด

• ตคี วาม แปลความ และขยายความเรอ่ื งท่ีอ่าน
• คาดคะเนเหตุการณ์จากเร่อื งท่อี า่ นและประเมินค่า เพ่ือนาความรู้ความคดิ ไปใชต้ ดั สนิ ใจแก้ปญั หาในการดาเนินชีวิต
• ตอบคาถามจากการอ่านงานเขียนประเภทต่าง ๆ ภายในเวลาทก่ี าหนด
• มมี ารยาทในการอ่าน

การอา่ นแปลความ การอา่ นวนิ ิจสาร การอ่านเพ่ือคาดคะเน
ตคี วาม และขยายความ เหตุการณ์ และประเมนิ ค่า

 การอา่ นแปลความ  การอ่านเพอ่ื คาดคะเนเหตกุ ารณ์
 การอ่านตีความ  หลกั การอา่ นเพื่อประเมนิ คา่
 การอา่ นขยายความ  ตัวอย่างการอ่านคาดคะเน
 ตัวอย่างการอา่ นแปลความ
เหตุการณ์ และประเมนิ ค่า
ตีความ และขยายความ  มารยาทในการอ่าน

‘หนุ้ ท่วั โลกขานรบั ไบเดน เธอตอ้ งเข้าใจกอ่ นว่า
ชนะขาดคะแนนดบิ ’ นีเ่ ปน็ ข่าวการเลอื กตงั้ ชงิ เก้าอ้ีประธานาธิบดสี หรัฐอเมรกิ า
หมายความว่าอะไร
ระหว่าง “โจ ไบเดน” กบั “โดนัลด์ ทรมั ป”์ ไงล่ะ
ฉันไมเ่ ขา้ ใจขา่ วน้เี ลย
นอกจากเราจะตอ้ งทันขา่ วสาร
และเหตกุ ารณ์รอบตวั แลว้
เรายงั ต้องแปลความ

และตคี วามจากสื่อใหเ้ ปน็ ดว้ ยนะ

เพราะเหตใุ ด เราจงึ ต้องอา่ นแปลความและตีความได้ ?

การอา่ นแปลความ ตคี วาม และขยายความ

การอ่านแปลความ

หมายถึง การอา่ นแปลเรือ่ งราวเดมิ ให้เปน็ คาพดู ใหม่หรอื ถ้อยคา
ใหม่ แต่ยงั คงรกั ษาเนอ้ื หาของเรื่องราวเดิมไวไ้ ดอ้ ย่างครบถว้ น

ให้นักเรยี นยกตัวอย่างการอ่านแปลความที่พบเห็นในชวี ติ ประจาวนั

การอา่ นแปลความมหี ลากหลายรปู แบบ ดงั นี้

แปลคาศพั ท์เฉพาะ แปลข้อความ
ใหเ้ ปน็ ภาษาธรรมดา ทเ่ี ป็นสานวนโวหาร

เช่น เชน่

เสวย หมายถงึ กิน ผีแดงถลม่ ปืนใหญ่ยบั ๕-๑
บุปผา หมายถงึ ดอกไม้
ดอกฟ้า หมายถึง นางผู้สงู ส่ง หมายถงึ

ทมี แมนเชสเตอร์ยไู นเตด็
ชนะทีมอาร์เซนอลอย่างขาดลอย
ดว้ ยคะแนน ๕ ต่อ ๑ ประตู

แปลสานวนสภุ าษติ แปลความจากเครอื่ งหมาย
หรือสญั ลักษณต์ ่าง ๆ
เชน่
เช่น
ธมฺโม หเว รกขฺ ติ ธมฺมจารี
แปลความไดว้ า่ หมายถงึ ผหู้ ญงิ

ธรรมยอ่ มรกั ษาผู้ประพฤติธรรม หมายถึง ผู้ชาย
หมายถึง เท่ากับ

การอ่านตคี วาม

หมายถงึ ผูอ้ า่ นตอ้ งใช้ความคดิ พจิ ารณาสาระสาคญั ของเรอื่ งวา่ ผ้เู ขียนมเี จตนาใด
เชน่ แนะนา ส่งั สอน เสยี ดสี ประชดประชนั
โดยมที ั้งความหมายนัยตรงและนัยประหวดั
อาจพิจารณาจากน้าเสยี งของผ้เู ขยี นท่ีแฝงไวใ้ นเนือ้ หาสาระ

การตคี วาม การถอดคาประพันธ์

อา่ นให้ละเอียด จบั ประเดน็

วธิ กี ารอา่ นตีความ คดิ ว่า เกี่ยวขอ้ งกบั เร่ืองอะไร
มีหลัก ดงั นี้
ทาความเข้าใจถอ้ ยคาและ
เนอ้ื ความแวดล้อมวา่ ไปในทศิ ทางใด

ผูอ้ ืน่ อาจจะเหน็ ด้วยหรือไมเ่ ห็นด้วย
เนือ่ งจากเปน็ การตคี วามตามความรู้
ความคิด และประสบการณ์ของผตู้ ีความเอง

น้าเสียงของผ้แู ตง่ หรือผ้เู ขยี นมผี ลตอ่ การอา่ นตีความหรอื ไม่ อยา่ งไร

การอา่ นขยายความ

หมายถึง การอ่านเพื่อนามาอธบิ ายเพ่ิมเตมิ ให้มีเนื้อความท่ีละเอยี ดและกวา้ งขวาง
จนเข้าใจมากยิ่งขึน้

วิธกี ารอา่ นขยายความ มีดังนี้

การกลา่ วถงึ สาเหตุ ผล สัมพันธก์ นั

การยกตวั อยา่ งหรือขอ้ เท็จจริงมาประกอบ

การอธบิ ายเพ่ิมเตมิ

การใหค้ านยิ ามหรอื คาจากดั ความของประเด็นสาคญั
การเปรียบเทียบความเหมือนหรือความตา่ ง
เพอื่ ให้ผูอ้ า่ นเข้าใจไดช้ ดั เจนข้นึ

ตวั อยา่ งการอา่ นแปลความ ตีความ และขยายความ

ตวั อยา่ งการอา่ นแปลความ ตีความ และขยายความ

แนวทางการแปลความ ตคี วาม และขยายความ นิทานเรอ่ื ง ลิงเปดิ แผล

การแปลความ การตคี วาม การขยายความ

แปลความไดว้ า่ ตคี วามไดว้ ่า ขยายความได้วา่
ลิ ง น้ อ ย ตั ว ห นึ่ ง ป ร ะ ส บ ความหวังดีและความอยาก
แม้ว่าความอยากรู้อยากเห็นของ
อุ บั ติ เ ห ตุ ต ก ล ง ม า จ า ก ต้ น ไ ม้ รู้อยากเห็นของคน หากเป็นไป คนอาจจะเป็นเรื่องธรรมดาท่ัวไป
ได้รับบาดเจ็บบริเวณท้องเป็น โดยไร้ขอบเขตก็จะมีแต่โทษ แต่ถ้าเป็นไปโดยไร้ขอบเขต แม้จะ
แผลยาว ลิงทุกตัวจึงเข้ามาดู และก่อให้เกิดความเสียหาย เป็นเรือ่ งเล็กน้อยก็อาจจะลุกลามเป็น
และแหวกแผลของเจ้าลิงน้อยดู อยา่ งคาดไมถ่ ึง เร่ืองใหญ่โตได้ หรือแม้แต่การพูด
ด้ ว ย ค ว า ม อ ย า ก รู้ อ ย า ก เ ห็ น ต่อกันไปปากต่อปากก็จะย่ิงทาให้
จนในท่ีสุดเจ้าลิงน้อยกต็ าย เรอ่ื งบานปลายขึน้ ไปเรอ่ื ย ๆ

การอา่ นเพ่อื คาดคะเนเหตกุ ารณแ์ ละประเมนิ คา่

การอา่ นเพ่ือคาดคะเนเหตุการณ์

หมายถงึ การอา่ นเพอ่ื จาแนกประเภท เปรียบเทยี บความต่างของข้อมูล
ตคี วาม ระบแุ นวคดิ และข้อสนั นิษฐาน

มีหลักการอ่านเพอื่ คาดคะเนเหตกุ ารณ์ ดงั นี้

ทบทวนพจิ ารณาเหตกุ ารณ์ ระบเุ หตกุ ารณห์ รอื ปรากฏการณ์
หรือปรากฏการณ์ทเ่ี กิดขน้ึ น้นั ว่า ท่เี กิดข้ึนนนั้ วา่ อย่ใู นขัน้ ตอนใดของ
เปน็ สว่ นหน่ึงของกระบวนการใด
กระบวนการ

การอา่ นเพอ่ื ประเมนิ คา่

หมายถงึ การอา่ นเพ่อื อธิบายงานในแง่มุมต่าง ๆ
เช่น ดา้ นเน้ือเร่อื ง ด้านความคดิ เห็น ด้านทานองการแต่ง

วนิ จิ ฉยั งานเขียนนัน้ วา่ เขยี นดี หรือ เขยี นไมด่ ี

การอ่านเพ่อื ประเมนิ คา่ นอกจากไดร้ ับความร้แู ละความสนุกสนาน
เพลิดเพลนิ แล้ว ยังได้รบั ข้อคดิ มาปรับใช้ในชวี ติ ประจาวันอกี ด้วย

ผอู้ ่านทีด่ ีควรแยกแยะระหว่างข้อเท็จจรงิ กับข้อคดิ เหน็ ได้

หลักการอ่านเพื่อประเมินค่า มีดงั น้ี ดา้ นวรรณศิลป์

หาขอ้ ดแี ละข้อบกพรอ่ งของงานเขียนได้ ด้านเนอ้ื หาสาระ

พจิ ารณารูปแบบคาประพนั ธแ์ ละกลวิธีการแต่ง ด้านสังคม
พจิ ารณาส่วนประกอบและเนอ้ื หา การนาไปประยกุ ต์ใช้
พิจารณาภาษาท่ใี ช้
พจิ ารณาคณุ คา่ ของงานเขียน ในชีวติ ประจาวนั

หลกั การอา่ นเพ่ือประเมนิ คา่ ขอ้ ใดสาคญั ที่สุด เพราะเหตุใด

ตวั อย่างการอา่ นคาดคะเนเหตกุ ารณแ์ ละประเมินคา่

แนวทางการอา่ นประเมินคา่ พระโอวาท

รปู แบบ สว่ นประกอบ รปู แบบ คณุ คา่
ของเนอื้ หา ของภาษาทใี่ ช้
นาเสนอโดยใช้ ของงานเขียน
ความเรยี งรอ้ ยแกว้ มี ค ว า ม น่ า เ ชื่ อ ถื อ แ ล ะ ใ ช้ ภ า ษ า ท่ี เ ข้ า ใ จ ง่ า ย
เน้ือหาเกี่ยวกับผู้ปกครอง สามารถนาไปใช้เป็น ถ้าเราทกุ คนต้ังมั่นอยู่ในศีล
และผู้ท่ีอยู่ใต้ปกครองท่ีไม่ แนวทางในการดาเนิน บ้านเมืองก็จะมีแต่ความ
ตั้ ง ม่ั น อ ยู่ ใ น ศี ล ธ ร ร ม ชวี ติ ได้ สงบสุข ปราศจากการ
บา้ นเมืองย่อมเดือดร้อน ทุจริต ซึ่งพระโอวาทนี้
สามารถนามาปรับใช้ใน
ชีวติ ประจาวันได้

มารยาทในการอ่าน

 ให้ความเคารพตอ่ เอกสารทอ่ี ่าน  ไม่สง่ เสยี งดงั รบกวนผอู้ นื่
(ไม่ขูด ขีดฆ่า ลบ พบั มุม หรอื  ไมล่ ะเมิดสิทธิของผู้อืน่

ฉีกหนังสอื ) (ไม่อา่ นจดหมาย หนังสือ

 เกบ็ ให้เป็นระเบียบ หรือสมุดบนั ทึกส่วนตัว
 ปฏบิ ัตติ ามกฎกติกามารยาท
ก่อนไดร้ บั อนญุ าต)
อยา่ งเคร่งครดั

การอ่าน คือ เคร่ืองมือสาคัญในการศึกษาหา

ความรู้ ดังน้ัน ผู้อ่านท่ีดีต้องมีมารยาท เพื่อเป็น
การอา่ นทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพอยา่ งแทจ้ ริง

สรปุ บทเรยี น

การอ่านแปลความ การอ่านเพอ่ื คาดคะเน
ตคี วาม และขยายความ เหตุการณ์และประเมนิ คา่

แปลความ คาดคะเนเหตกุ ารณ์

ตคี วาม ประเมนิ คา่

ขยายความ ทาใหผ้ แู้ ต่งสรา้ งสรรค์ผลงานทม่ี คี ุณภาพ
ซ่ึงหลกั เกณฑน์ ี้จะช่วยให้อา่ น เพื่อผอู้ า่ น และชว่ ยใหง้ านเขียนแพร่หลายยิง่ ขน้ึ
สารตา่ งๆ ไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธิภาพ

๒หน่วยการเรียนร้ทู ่ี ตอน ๑
การอา่ นในชีวติ ประจาวัน
การอา่ น

ตวั ช้ีวดั

• อา่ นเรอ่ื งต่างๆ แลว้ เขยี นกรอบแนวคดิ ผังความคดิ บนั ทึก ยอ่ ความ และรายงาน
• สงั เคราะห์ความรจู้ ากการอ่านสื่อสงิ่ พมิ พ์ ส่ืออเิ ลก็ ทรอนิกส์ และแหล่งเรียนรู้ตา่ ง ๆ มาพัฒนาตน พัฒนาการเรยี น และพฒั นาความรทู้ างอาชพี

การอา่ นในชีวติ ประจาวัน

การอา่ น การเขยี นกรอบแนวคดิ การสังเคราะห์ความรู้
เพื่อสงั เคราะหค์ วามรู้ จากการอ่าน จากส่ือ

 ความสาคัญของการอ่าน  ความหมายและความสาคัญ  สอ่ื สิ่งพมิ พ์
เพ่อื สงั เคราะหค์ วามรู้ ของการเขยี นกรอบแนวคิด
 สอ่ื อเิ ล็กทรอนกิ ส์
 แนวทางการอา่ นเพอ่ื สงั เคราะห์  องคป์ ระกอบของการคิด
ความรู้
 กระบวนการเขียนกรอบแนวคิด
จากการอา่ น

 ตัวอย่างการสังเคราะห์ความรู้
จากการอา่ นโดยใช้กรอบ

แนวคิด

ผมฝากซ้อื เค้กส้ม ๒ ช้นิ โพรโมชันซือ้ ๒ ฟรี ๑ เอะ๊ ! ทางรา้ นแจง้ ในเพจว่า
มีโพรโมชันซือ้ ๒ ฟรี ๑ นีน่ ะ หมดเขตเมอ่ื วานน้ีจะ้ จะขายโพรโมชันน้ี
จนกว่าเคก้ จะหมด

สรปุ เขาขายถงึ วันไหนกันแน่

ฉันจะไปซ้อื เค้กรา้ น Sweet
ใครจะฝากซอ้ื บ้าง

นกั เรียนเคยเจอปัญหาจากการอ่านในชวี ติ ประจาวนั บ้างหรือไม่

การอา่ นเพือ่ สังเคราะหค์ วามรู้

การสงั เคราะห์

หมายถงึ การนาส่วนประกอบต่างๆ มารวมกนั เพอื่ สรา้ งใหม่
ซ่งึ การอ่านสังเคราะหม์ ีหลายชนิด เช่น

อ่านจับใจความ อา่ นตคี วาม อา่ นวเิ คราะห์ อา่ นสรปุ ความ

การอ่านเพ่ือสังเคราะหค์ วามรู้

หมายถึง รวบรวมสารจากการอา่ นมาเรียบเรยี งเป็นความคิด
และเขา้ ใจเรอื่ งราวท่ีผู้เขยี นตอ้ งการสอ่ื

ความสาคัญของการอ่านเพือ่ สงั เคราะหค์ วามรู้ ช่วยใหป้ ระสบความสาเร็จ
ในการประกอบอาชพี
เป็นเคร่อื งมือสาหรบั
การแสวงหาความรู้ สง่ เสริมใหม้ ีความคดิ ความอ่าน
สบื ทอดทางวัฒนธรรม และฉลาดรอบรู้
ของคนรนุ่ ต่อๆ ไป
พัฒนาการเมือง การปกครอง
กอ่ ให้เกิดความเพลดิ เพลิน ศาสนา ประวตั ศิ าสตร์ และสังคม

พัฒนาคณุ ภาพชวี ติ พัฒนาระบบการส่อื สาร

มอี ิสระทางความคดิ

แนวทางการอ่านเพือ่ สังเคราะหค์ วามรู้

พจิ ารณาแหล่งขอ้ มูล
จบั ใจความสาคญั ของเรื่อง
เก็บรายละเอียดทเี่ ปน็ ประโยชน์
วิเคราะหข์ ้อเท็จจริง

วิเคราะห์ความคดิ เหน็ ของผูอ้ ่ืน
พจิ ารณาความน่าเชอ่ื ถือของสาร
วิเคราะหก์ ลวธิ ีการนาเสนอ
วิเคราะห์การใช้ภาษา

ยกตวั อย่างแหลง่ ข้อมลู ของโลกในยุคไรพ้ รมแดน

การสังเคราะห์ความรจู้ ากสอื่ หนังสอื
สือ่ สิง่ พิมพ์
 สารคดี ตารา แบบเรียน
ประเภทของ  บันเทงิ คดี
สื่อสง่ิ พิมพ์
เผยแพรข่ ่าวสาร

 หนงั สือพิมพ์
 วารสาร นติ ยสาร
 จุลสาร
 สือ่ ส่ิงพิมพโ์ ฆษณา

(โบรชวั ร์ ใบปลวิ แผ่นพบั ใบปดิ )

แนวทางการอ่านสอื่ สิง่ พมิ พ์

การอ่านตาราวิชาการ ควรพจิ ารณาคุณค่า ดงั น้ี

 เน้ือหา  ข้อมลู และภาพประกอบ  การใชภ้ าษา

การอา่ นสารคดี ควรพิจารณาคุณค่า ดังนี้

 เน้อื หา  วิธกี ารเขียน

การอ่านบนั เทงิ คดี ควรพจิ ารณาคุณค่า ดังน้ี

 โครงเรอื่ งและเน้ือหา  บนั เทงิ คดกี ารดาเนินเร่อื ง

 ตวั ละคร  แนวคิดของเรือ่ ง

 สานวนภาษา

การอา่ นวารสารและหนังสอื พมิ พ์ ควรพจิ ารณาคุณค่า ดังนี้

 การนาเสนอข่าว  บทวิเคราะหข์ า่ ว

สื่ออเิ ลก็ ทรอนิกส์ พิจารณาความเหมาะสมเพือ่ สงั เคราะห์ความรจู้ ากการอ่าน ดังนี้

มีความน่าเชอ่ื ถอื ขอ้ มูลทันสมัย ไมล่ า้ หลงั

ข้อมลู มคี วามถูกตอ้ งและครบถ้วน ลาดับข้อความทีน่ ามาสนบั สนนุ
ความคิดหลักชดั เจนและมีเหตผุ ล
ควรมีตวั อยา่ งหรอื ขอ้ มลู อน่ื

ท่ที าใหเ้ รอ่ื งมนี ้าหนกั เป็นทน่ี า่ เชอื่ ถือ

ยกตวั อยา่ งแหล่งขอ้ มูลจากส่ืออเิ ลก็ ทรอนิกสท์ ีม่ ีความน่าเชื่อถือ

การเขยี นกรอบแนวคิดจากการอา่ น

ความหมายและความสาคัญของการเขียนกรอบแนวคดิ

การเขยี นกรอบแนวคิด

หมายถงึ การเชอื่ มโยงความสาคัญของขอ้ มูลทงั้ หมดท่เี ป็นองคป์ ระกอบ
ของเรอ่ื งใดเรือ่ งหนง่ึ ไดอ้ ยา่ งชดั เจน โดยมีการจัดลาดบั
ความสาคัญอย่างเป็นระบบ เพอื่ สร้างความคดิ รวบยอดของ
เรื่องนน้ั ๆ

เป็นการจดั กลมุ่ ความคิดรวบยอด เพอ่ื ใหเ้ หน็ ความสาคัญของความคิด

ความคดิ หลัก ความคดิ รอง

องคป์ ระกอบของการคิด สิ่งเร้า
การรบั รู้
จดุ มุง่ หมาย
วธิ คี ิด
ผลของการคดิ
ขอ้ มลู

กระบวนการเขยี นกรอบแนวคดิ จากการอา่ น ตัวอย่าง

กระบวนการเขียนกรอบขนั้ ตอน มดี งั นี้ เรอื่ ง อาหารไทย

ขน้ั ระดมความคดิ พริก กงุ้ แห้ง กระเทยี ม ตะโก้ แกงเลยี ง
ลูกชุบ รสจัด ความประณตี นา้ พรกิ เปียกปูน

วัตถดุ บิ ของอาหาร พรกิ กุ้งแหง้ กระเทียม
อาหารคาว แกงเลียง น้าพรกิ
ข้นั จดั ระเบียบความคิด อาหารหวาน ตะโก้ ลกู ชบุ เปยี กปนู

เอกลกั ษณอ์ าหารไทย รสจดั ความประณตี

กงุ้ แห้ง

ขั้นลาดบั ความคดิ เอกลกั ษณ์อาหารไทย วตั ถุดบิ ของอาหาร

อาหารหวาน อาหารไทย อาหารคาว

ตวั อย่างการสังเคราะห์ความรู้จากการอ่านโดยใชก้ รอบแนวคดิ

การใช้
อนิ เทอร์เนต็

ขน้ั ระดมความคิด ความรู้ เสยี เวลา ผปู้ กครอง กฎหมาย ความบันเทงิ
เสยี เงนิ เพ่อื น ปลูกฝงั การงาน เสยี สุขภาพ
ขน้ั จัดระเบยี บ ตนเอง รณรงค์ สงั คม ค่านยิ ม ขาดปฏสิ มั พนั ธ์
ความคิด ล่วงละเมิด มีจิตสานึก แบง่ เวลา ให้ความร่วมมือ อินเทอรเ์ น็ตคาเฟ่
เว็บอนาจาร ความรุนแรง วจิ ารณญาณ กิจกรรมอย่างอ่ืน

ประโยชน์ ความรู้ ความบนั เทงิ การงาน สังคม
โทษ เสยี เวลา เสยี เงนิ เสียสุขภาพ ขาดปฏิสัมพนั ธ์
ลว่ งละเมิด เวบ็ อนาจาร ความรุนแรง
ปัจจยั ผู้ปกครอง เพอื่ น ตนเอง คา่ นิยม อินเทอร์เนต็ คาเฟ
การปอ้ งกนั กฎหมาย ปลกู ฝงั รณรงค์ ใหค้ วามรว่ มมือ มจี ิตสานกึ
แบง่ เวลา วจิ ารณญาณ กิจกรรมอย่างอ่นื

ข้นั ลำดับควำมคดิ

สรุปบทเรยี น

การอา่ น การสงั เคราะห์ การเขียนกรอบแนวคิด
เพ่ือสงั เคราะหค์ วามรู้ ความรจู้ ากสอื่ จากการอ่าน

ผู้อ่านสามารถเรียบเรียงความจาก ก า ร อ่ า น เ ป็ น ทั ก ษ ะ ใ น ก า ร มีประโยชน์ต่อการศึกษาหาความรู้
สารท่ีผู้เขียนต้องการสื่อ โดยนาความรู้ แสวงหาความรู้ ข่าวสาร ข้อเท็จจริง เ พ ร า ะ ท า ใ ห้ เ ห็ น ค ว า ม ส า คั ญ ข อ ง
ความคิด หรอื สาระจากเร่ืองที่อ่านไปใช้ ท้ังสื่อส่ิงพิมพ์และส่ืออิเล็กทรอนิกส์ ความคิด ระหว่างความคิดหลักกับ
ให้เกดิ ประโยชน์ ซ่ึงผู้อ่านควรใช้วิจารณญาณในการ ความคิดรอง ซึง่ ทาให้ง่าย ต่อการรับสาร
รับขอ้ มูลจากสอื่ และส่งสาร