จำกคำ่ IE ในตำรำง สำมำรถนำมำใช้ในกำรจัดเรียง e- ไดด้ งั ตวั อย่ำงน้ี
(** พิจำรณำตำแหนง่ ท่ีมกี ำรก้ำวโดดของพลังงำน)
ธำตุ F มี e- = 9 ตัว จะมี IE1 – 9 แบ่งได้เป็น 2 ช้นั พลังงาน คอื
n = 1 IE8 –9 (92.047 106.443) มี e- = 2 ตัว
n = 2 IE1 – 7 (1.687 3.381 …………… 17.874) มี e- = 7 ตวั
ดงั นนั้ F จดั เรยี ง e- = 2 , 7
ธำตุ Si มี e- = 14 ตวั จะมี IE1 – 14 แบ่งได้เปน็ 3 ชั้นพลงั งาน คือ
n = 1 IE13 – 14 (235.218 257.932) มี e- = 2 ตวั
n = 2 IE5 – 12 (16.098 19.791 … 50.519) มี e- = 8 ตวั
n = 3 IE1 – 4 (0.793 1.583 …. 4.362) มี e- = 4 ตัว
ดงั นน้ั Si จดั เรยี ง e- = 2 , 8 , 4
สำมำรถคำนวณได้จำก
จำนวน e- ในแตล่ ะระดบั พลงั งำน = 2n2
n คอื ระดบั ชั้นพลังงำน
n = 1 มี e- = 2 n = 5 มี e- = 32
n = 2 มี e- = 8 n = 6 มี e- = 18
n = 3 มี e- = 18 n = 7 มี e- = 8
n = 4 มี e- = 32 (คำนวณได้)
ตวั อย่ำง กำรจัดอเิ ล็กตรอนในระดบั พลงั งำนตำ่ ง ๆ ดังตำรำง
กรณธี ำตหุ มู่ A จดั เรียง e- แบบพลงั งำนหลกั
➢ บอกหมู่ e- วงนอกสุด
➢ บอกคำบ จำนวนชั้น E
เชน่ 6C จดั เรยี ง 2,4 หมู่ 4 คำบ 2
13Al จดั เรียง 2,8,3 หมู่ 3 คำบ 3
20Ca จดั เรยี ง 2,8,8,2 หมู่ 2 คำบ 4
34Se จัดเรียง 2,8,18,6 หมู่ 6 คำบ 4
53I จดั เรียง 2,8,18,18,7 หมู่ 7 คำบ 5
88Ra จัดเรยี ง 2,8,18,32,18,8,2 หมู่ 4 คำบ 2
จะมีระดบั พลงั งำนยอ่ ย แบ่งเปน็
s – orbital (s = sharpp) มี 1 ชอ่ งE (e- = 2)
p – orbital (p = principle) มี 3 ชอ่ งE (e- = 6)
d – orbital (d=diffuse) มี 5 ช่องE (e- = 10)
f – orbital (f = fundamental) มี 7 ชอ่ งE (e- = 14)
การจัดเรยี ง e- จะบรรจุในระดับพลังงานอยู่ต่าท่ีสุด โดยบรรจุ e-
จากซา้ ยไปขวา ให้เตม็ ก่อน แลว้ จึงกลบั มาบรรจุจากซา้ ยใหมโ่ ดยให้ e-
spin ตรงขา้ ม (เพือ่ ลดแรงผลกั ) โดยจะไมพ่ บ d4และ d9 เพราะไมเ่ สถียร
orbital half–filled full –filled
s orbital 2 e-
p orbital 6 e-
d orbital 10 e-
f orbital 14 e-
สำมำรถเรยี งระดับพลงั งำนได้ ดงั นี้
1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 6p 7s 5f 6d 7p
เชน่ 17Cl มีการจดั เรียง e- ในระดับพลังงานย่อย ดังนี้
1s2 2s2 2p6 3s2 3p5 [Ne] 3s2 3p5 (2,8,5)
21Sc มกี ารจัดเรียง e- ในระดบั พลงั งานย่อย ดังน้ี
1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d1 [Ar] 4s2 3d1 (2,8,9,2)
กรณีกำรจดั เรียง e- แลว้ ไมเ่ สถียร
เช่น 24Cr มกี ารจดั เรียง e- ในระดบั พลงั งานย่อย ดงั น้ี
1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d4 หรือ [Ar] 4s2 3d4 (2,8,12,2)
จะพบวำ่ 3d มี e- 4 ตัว ซึง่ ไมเ่ ต็มในชอ่ งพลงั งำน (5 ช่อง) จงึ ตอ้ งปรบั
1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 3d5 หรือ [Ar] 4s1 3d5 (2,8,13,1)
จะพบวำ่ 3d มี e- 5 ตัว และ 4s มี e- 1 ตัว ซงึ่ กำรบรรจกุ ่งึ หน่งึ เสถยี ร
กว่ำ
กรณีธำตุหมู่ B (ธำตุแทรนสิชนั ) จดั เรยี ง e- แบบพลงั งำนยอ่ ย
➢ บอกหมู่ d1 = 3B d6 = 8B
d2 = 4B d7 = 8B
d3 = 5B d8 = 8B
d4 = 6B d9 = 1B
d5 = 7B d10 = 2B
*** ถำ้ ลงทำ้ ย d4 และ d9 บอกหมู่ตำมปกติกอ่ นปรบั
➢ บอกคำบ จำนวนชน้ั E (ระดับ E หลกั )
ชั้น E สงู สดุ (ระดบั E ยอ่ ย)
➢ บอกหมู่ ไมม่ หี มู่
➢ บอกคำบ จำนวนช้ัน E (ระดบั E หลกั )
ชัน้ E สูงสุด (ระดบั E ยอ่ ย)
เชน่ 22Ti จดั เรียง [Ar] 4s2 3d2 2,8,10,2 หมู่ 4B คำบ 4
47Ag จัดเรยี ง [Kr] 5s1 4d10 2,8,18,18,1 หมู่ 1B คำบ 5
61Pm จัดเรียง [Xe] 6s2 4f5 2,8,18,23,8,2 หมู่ - คำบ 6
74W จดั เรียง [Xe] 6s1 4f14 5d5 2,8,18,32,13,1 หมู่ 6B
คำบ 6
“อะตอมประกอบดว้ ย โปรตอนและนวิ ตรอน รวมอยูต่ รงกลำง
นิวเคลยี ส และมอี ิเล็กตรอนเคลอ่ื นท่ีรอบ ๆ นิวเคลยี สเปน็ กล่มุ หมอก
e- รูปทรงต่ำงๆ ซ่งึ บริเวณใกลน้ ิวเคลียส จะเป็นหมอกทึบและจะเบำ
บำงน้อยลงเมอ่ื อยไู่ กลออกไป”
https://sites.google.com/site/fiksikakabxatxm/xatxm-laea-kar-khn-phb-xilektrxn/kar-thdlxng-
khxng-thxm-san
https://www.scimath.org/lesson-chemistry/item/7174-2017-06-05-13-47-55
http://www.atom.rmutphysics.com/charud/oldnews/0/286/2/4/atom/bo15.htm
https://sites.google.com/site/khemichanmathymsuksapithi4/home/baeb-calxng-matrthan