พระพ ิฆเนศน ำใจจุดประกำยศิลปิน ถิ่นแคว้นแดนสถาน ทิพย์วิมานองค์พิฆเนศ ลูกหลานจากทุกถิ่นเขต ขอน้อมเกศฝากเป็นศิษย์ยา จะตั้งใจ ใฝ่ดี สามัคคี กันทุกทั่วหน้า มีน้้าใจใสเย็นศรัทธา น้อมบูชาคุณครูอาจารย์ อ้าองค์พระพิฆเนศนี้ ศูนย์รวมฤดีเป็นศรีสง่า โปรดประทานแผ่พระเมตตา ประสิทธิ์วิชาสร้างงานสานใจ ศิษย์ขอบูชาเหล่าคณาอาจารย์ ผู้ประทานวิทยาและก้าลังใจ สมานไมตรี น้องพี่ร่วมใจ มอบจิตถวาย หลอมเทียนแห่งใจ เป็นเทียนชัยน้าผองเรา ก่อเกียรติก้องไกลศิลปกรรม ณ มหาสารคาม
“โครงการศิลปนิพนธ์นาฏยศิลป์ไทย การสอบทักษะศิลปะการแสดงขั้นสูง ครั้งที่ ๒๔” ประจ าปีการศึกษา ๒๕๖๖ เป็นกิจกรรมส าคัญสูงสุดในการเรียนการสอนของ หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต ภาควิชาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรม ศาสตร์ ที่สะท้อนถึงพัฒนาการอย่างประสบความส าเร็จมาถึง ครั้งที่ ๒๔ ประการส าคัญ ศิลปนิพนธ์ทางด้านศิลปะการแสดงแต่ละครั้งที่ผ่านมาได้สร้างคุณูปการต่อวงการ ศิลปะการแสดงในภาคตะวันออกเฉียงเหนืออย่างมีนัยส าคัญ ผสมผสานและบูรณาการการ เรียนรู้ภาคทฤษฎี ปฏิบัติการ และการบริหารจัดการแสดงต่างๆ “โครงการศิลปนิพนธ์นาฏยศิลป์ไทย การสอบทักษะศิลปะการแสดงขั้นสูง ครั้งที่ ๒๔” จัดเป็นเวทีส าคัญที่ท าให้นิสิตสาขาศิลปะการแสดง ทั้งนาฎยศิลป์ไทย นาฎยศิลป์ พื้นเมือง นาฎยศิลป์ตะวันตก และศิลปะการละคร เป็นการประมวลความรู้และทักษะ การปฏิบัติและความเชี่ยวชาญในแต่ละวิชาเอก เพื่อน าเสนอต่อสาธารณชน และรับการ ประเมินขั้นสูงสุดของหลักสูตรรวมทั้งเพื่อรับการเสนอแนะ เพื่อเป็นแนวทางในการเติบโตเป็น นาฏยศิลปินที่เข้มแข็งต่อไป ในนามของคณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ ผมมีความชื่นชมนิสิตเหล่านี้เป็นอย่างยิ่ง และโดยเฉพาะความส าเร็จการเรียน และการ น าเสนอผลงานแสดงอย่างต่อเนื่อง จึงขอความชื่นชมยินดีอย่างยิ่งมา ณ ที่นี้ และขอ อ านวยพรให้นิสิตทุกคนได้เติบโตในวงการศิลปะการแสดงอย่างสูงสุดต่อไป สาส์นจากคณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พีระ พันลูกท้าว คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ ๑
ตลอดระยะเวลา ๔ ปี ที่ผ่านมาเป็นช่วงเวลาที่นิสิตทุกคนได้ใช้เวลาเก็บเกี่ยวความรู้ และประสบการณ์โดยมีคณาจารย์ภาควิชาศิลปะการแสดงทุกคนเป็นผู้ชี้แนะแนวทาง และ บ่มเพาะให้นิสิต ทุกคนเป็นเมล็ดพันธุ์ทางด้านศิลปวัฒนธรรมชั้นเยี่ยมที่จะเติบโต พร้อมที่ จะเป็นก าลังส าคัญของประเทศชาติ ที่จะช่วยอนุรักษ์ เผยแพร่ และสร้างสรรค์ น าไปสู่การ พัฒนาให้ศิลปะการแสดงนั้นยังด ารงอยู่คู่ประเทศชาติของเราต่อไป “โครงการศิลปนิพนธ์นาฏยศิลป์ไทย การสอบทักษะศิลปะการแสดงขั้นสูง ครั้งที่ ๒๔” ของนิสิตชั้นปีที่ ๔ ในครั้งนี้ ถือเป็นการก้าวแรกที่นิสิตจักได้รวบรวมเรียบเรียง องค์ความรู้ด้านศิลปะการแสดง ในการน าความรู้จากการศึกษาและประสบการณ์เรียนรู้ ด้านศิลปะการแสดงมาใช้อย่างเป็นระบบ มีโอกาสที่จะได้เรียนรู้ทักษะต่าง ๆ จาก ศิลปินแห่งชาติ ผู้เชี่ยวชาญ ครู จากทั่วทั้งประเทศ การทดสอบในครั้งนี้ยังเป็นสิ่งสุดท้าย ที่แสดงศักยภาพของนิสิตเป็นการประมวลความรู้ที่นิสิตได้ศึกษามาตลอดทั้ง ๔ ปีอีกด้วย ท้ายที่สุดครูขอขอบใจนิสิตทุกคนที่มีความตั้งใจมุ่งมั่นใฝ่เรียนรู้ตลอดมา ครั้งนี้เป็น ก้าวแรกก่อนที่จะส าเร็จการศึกษาออกไปเป็นบัณฑิตที่มีคุณภาพของภาควิชาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ น าความรู้ประสบการณ์ และการวางตัวที่ดีไปใช้ ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคม ครูขอเป็นก าลังใจพร้อมที่ส่งเสริมสนับสนุนศิษย์ทุกคน และจะคอยมองความเจริญก้าวหน้า ของศิษย์ทุกคนด้วยความภูมิใจ สาส์นอาจารย์ประจ ารายวิชาและอาจารย์ที่ปรึกษาโครงการ อาจารย์ว่าที่ร้อยตรี ดร.เกิดศิริ นกน้อย อาจารย์ประจ ารายวิชาและอาจารย์ที่ปรึกษาโครงการ ๒
“โครงการศิลปนิพนธ์นาฏยศิลป์ไทย การสอบทักษะศิลปะการแสดงขั้นสูง ครั้งที่ ๒๔” นี้ เป็นกระบวนการที่ส าคัญอย่างยิ่ง ซึ่งเป็นการชี้วัดตลอดระยะเวลาที่ผ่าน มาที่เราได้ศึกษาที่ คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัย มหาสารคาม ที่นี่เปรียบเสมือนบ้านหลังที่ ๒ นอกจากจะได้รับการอบรมความรู้ในเรื่อง ของทักษะ หรือทฤษฎีด้านศิลปะการแสดงแล้ว ที่นี่ยังสอนให้เรารู้จักศิลปะการด าเนิน ชีวิตไม่ว่าจะเป็นเรื่องของมารยาทที่ดีงาม การติดต่อสื่อสารงาน การคิดให้รอบคอบ บุคลิกภาพต่างๆ ล้วนแต่เป็นการปลูกฝังคุณสมบัติที่งดงามส าหรับการด าเนินชีวิต ในสังคมคณาจารย์ทุกท่านเปรียบเสมือนพ่อแม่ผู้ปกครองที่คอยดูแล และให้ค าปรึกษา ทุกๆ ด้าน ทั้งปัญหาด้านการเรียน หรือแม้แต่ปัญหาเรื่องส่วนตัว อีกทั้งยังกรุณามอบ โอกาสในการแสดงให้สามารถใช้ทักษะด้านแสดง สู่สายตาสาธารณชนได้อย่างสมบูรณ์ โครงการศิลปนิพนธ์นาฏยศิลป์ไทย การสอบทักษะศิลปะการแสดงขั้นสูง ครั้งที่ ๒๔ เป็นอีกหนึ่งบทพิสูจน์เพื่อการันตีคุณภาพของว่าที่บัณฑิตวิชาเอกนาฏยศิลป์ ไทย ภาควิชาศิลปะการแสดง ทุกๆคนที่จะส าเร็จการศึกษาในอนาคต ที่จะได้ถ่ายทอด ความรู้ ความสามารถทางด้านนาฏยศิลป์ไทย และวิสัยทัศน์ที่ว่า “สั่งสม สืบสาน สร้างสรรค์” ของภาควิชาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สาส์นจากประธานโครงการ นายธีรพันธ์ นุขัน ประธานโครงการ ๓
อาจารย์รัจนา พวงประยงค์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ปีพุทธศักราช ๒๕๕๔ ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ไทย สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ อาจารย์ประเมษฐ์ บุณยะชัย ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ปีพุทธศักราช ๒๕๖๓ ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ไทย สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ อาจารย์ไพฑูรย์ เข้มแข็ง ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ปีพุทธศักราช ๒๕๖๔ ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ไทย สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ๔
เวลา 19.00 น เริ่มการแสดงโครงการศิลปนิพนธ์นาฏยศิลป์ไทยย การสอบยักษะศิลปะการแสดงขั้นสูง" ครั้งยี่ ๒๔ การแสดงชุดที่ 1 ร าเชิดฉิ่งเชิดจีน การแสดงชุดที่ 2 ลงสรงมอญ(พระยาน้อย) การแสดงชุดที่ 3 เชิดฉิ่งเมขลานั่งวิมาน การแสดงชุดที่ 4 กลมเงาะ การแสดงชุดที่ 5 เชิดฉิ่งศุภลักษณ์ การแสดงชุดที่ 6 ย่าหรันตามนกยูง การแสดงชุดที่ 7 กินรีทรงเครื่อง การแสดงชุดที่ 8 อุณากรรณปันหยีชมสวนขวัญ การแสดงชุดที่ 9 ฉุยฉายพระลอ การแสดงชุดที่ 10 ซินเดอเรลล่าแต่งตัว เวลา ๒๑.30 น. คณะกรรมการให้ค าแนะน าในการสอบ หมายเหตุ : ก าหนดการอาจมีการเปลี่ยนแปลงไทด้ตามความเหมาะสม ก าหนดการ โครงการศิลปนิพนธ์นาฏยศิลป์ไทยย การสอบยักษะศิลปะการแสดงขั้นสูง ครั้งยี่ ๒๔ โดย นิสิตชั้นปีที่ ๔ วิชาเอกนาฎยศิลป์ไทย ภาควิชาศิลปะการแสดง วันที่ ๑๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๗ ณ โรงละครชั่วคราว ลานกลางคณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (เขตพื้นที่ขามเรียง) ๕
ร าเชิดฉิ่งเชิดจีน เป็นการร าประกอบเพลง ๒ เพลง ได้แก่ เพลงหน้าพาทย์เชิดฉิ่ง ซึ่งเป็นเพลงหน้าพาทย์ที่ใช้ในการประกอบการแสดงโขน-ละคร และเพลงเชิดจีนตัวที่สาม หลวงประดิษฐ์ไพเราะได้แต่งไว้ส าหรับการบรรเลงปี่พาทย์ถวายพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้า เจ้าอยู่หัว ต่อมาปรมาจารย์ทางนาฏศิลป์ได้น าเอาท านองเชิดจีนตัวที่สาม มาประดิษฐ์ท่าร า ประกอบท านองเพลงให้ต่อเนื่องกับเพลงเชิดฉิ่ง จัดแสดงเป็นระบ าชุดเบ็ดเตล็ด ผู้แสดงเป็น ตัวนางล้วน การแต่งกาย นุ่งผ้ายก จีบหน้านาง ห่มสไบตาด สวมกระบังหน้า แสดงครั้งแรก ในงานฉลองรัฐธรรมนูญ ในปีพุทธศักราช ๒๔๗๙ ผู้ประดิษฐ์ท่าร าระบ าเชิดจีน คือ หม่อมครูต่วน (ศุภลักษณ์) ภัทรนาวิก และ อาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ อดีตผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทย วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร ได้ปรับปรุงรูปแบบการแสดงชุดนี้ ซึ่งแตกต่างจากที่ประดิษฐ์ในครั้งแรก คือ ให้ผู้แสดงแต่งกายยืนเครื่องพระ–นาง มีการเพิ่มเติมท่าร าในเพลงเชิดฉิ่ง และจัดรูปแบบใน การแปรแถวใหม่ แล้วเรียกชื่อระบ าชุดปรับปรุงนี้ว่า “ระบ าเชิดจีน (พระ–นาง)” จัดแสดงใน งานรับรองแขกของรัฐบาลในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม นับเป็นระบ านาฏศิลป์ไทย มาตรฐานที่มีลีลาท่าร าประณีตงดงามและท่วงท านองก็ไพเราะสอดคล้องสัมพันธ์กับท่าร า อย่างสวยงามชุดหนึ่ง ระบ าเชิดจีนนี้เป็นการแสดงระบ าที่ร าเข้ากับท านองเพลงไม่มีบทร้อง และมีการสืบทอดมาสู่หลักสูตรการเรียนการสอนของวิทยาลัยนาฏศิลป และสถาบันบัณฑิต พัฒนศิลป์ เป็นล าดับต่อมา แสดงโดย นางสาวสุพรรษา ดงหิ่ง นางสาวนรินรัตน์ ปานพูล อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บวรนรรฏ อัญญะโพธิ์ อาจารย์คัทรียา ประกอบผล การแสดงชุดที่ ๑ ร าเชิดฉิ่งเชิดจีน ๗
การแสดงชุด ลงสรงมอญ (พระยาน้อย) เป็นการแสดงชุดหนึ่งแทรกอยู่ในละคร พันทาง เรื่องราชาธิราช ตอนพระยาน้อยชมตลาด บทประพันธ์ของหลวงพัฒนพงศ์ภักดี (ทิม สุขยางค์) ซึ่งเดิมราชาธิราชเป็นวรรณคดีร้อยแก้วประเภทนิยายพงศาวดาร ที่ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาพระคลัง (หน) แปลและเรียบเรียงเรื่องราวของพระเจ้าราชาธิราช ซึ่งปรากฏอยู่ในพงศาวดารมอญให้เป็น ภาษาไทยเมื่อปี พุทธศักราช ๒๓๒๘ เนื้อเรื่องกล่าวถึง พระยาน้อยผู้เป็นโอรสของ พระเจ้าช้างเผือก ได้ขึ้นครองราชย์หลังพระบิดาสวรรคต ต่อมาเมื่อพระยาน้อยออกชมตลาด ที่เมืองตะเลง และได้พบกับนางเม้ยมะนิกก็หลงรักทั้งที่รู้ว่านางมีสามีแล้ว ฝ่ายนางเม้ยมะนิก ก็มีใจให้พระยาน้อยเช่นกัน พระยาน้อยจึงให้นางเม้ยมะนิกเข้ามาอยู่ในพระราชวัง การแสดงชุด ลงสรงมอญ (พระยาน้อย) เป็นการร าเดี่ยวตัวพระที่มีการใช้กลวิธี ลีลา การร าที่มีความสลับซับซ้อน อ่อนช้อยและสวยงาม แต่ยังคงความรวดเร็ว กระชับ ตามแบบ ฉบับของละครพันทาง อาจารย์ปราณี ส าราญวงศ์ อดีตผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทย วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร ได้ปรับปรุงบทร้องขึ้นใหม่เพื่อใช้แสดงในรายการ มาลาภิรมย์ ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสี ช่อง ๙ อ.ส.ม.ท. เมื่อวันที่ ๓ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๒๙ แสดงโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย จันทร์สุวรรณ์ (ศิลปินแห่งชาติ) ซึ่งได้รับการถ่ายทอดท่าร าจาก อาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ อดีตผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ ไทย วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร แสดงโดย นายประวิทย์ จังอินทร์ อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า อาจารย์พิมพ์รัตน์ นะวะศิริ การแสดงชุดที่ ๒ ลงสรงมอญ(พระยาน้อย) ๙
บยร้องการแสดง ชุด ลงสรงมอญ(พระยาน้อย) -ปี่พาทย์ท าเพลงผ้าโพกสองชั้นเมื่อนั้น พระยาน้อย ลอยเลิศ เฉิดฉัน ยุรยาตร นาดกราย พรายพรรณ จรจรัล เข้าสรงชล สุคนธ์ธาร -ปี่พาทย์ท าเพลงเสมอมอญช าระ สระสนาน ส าราญองค์ เสร็จสรง สุคนธ์ทิพย์ หอมหวาน สอดสนับ เพลารัตน์ ชัชวาล ทรงภูษา โอฬาร อร่ามตา รัดสะพัตร ห้อยหน้า ผ้าทิพย์ เขียวขลิบ แดงขาม งามหนักหนา ฉลององค์ สอดสร้อย ย้อยระย้า เข็มขัด เพชรลง ยาค่าบุรี ตาบทิศ ทับทรวง ดวงกุดั่น สังวาลวรรณ วิจิตร เรืองศรี ทรงเครื่องประดับ เกล้ามุ่น เมาฬี โพกผ้า สีทับทิม พริ้มพราย -เพลงร่ายครั้นเสร็จ ทรงเครื่อง เรืองรัตน์ กุมพระแสง เรืองจรัส เฉิดฉาย ออกจาก ฉากสุวรรณ พรรณราย ผันผาย ทรงอาชา คลาไคล -ปี่พาทย์ท าเพลงมอญจับช้างชั้นเดียว๑๐
การแสดงชุดเชิดฉิ่งเมขลานั่งวิมาน เป็นส่วนหนึ่งที่ตัดตอนมาจากการแสดงเบิกโรง วสันตนิยาย หรือ เมขลารามสูร ปรากฏอยู่ในบทละครเรื่องรามเกียรติ์ ของพระบาทสมเด็จ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย กล่าวถึงนางมณีเมขลานางฟ้าผู้รักษาห้วงมหาสมุทร มีดวงแก้วมณี เป็นของวิเศษประจ ากาย สถิตอยู่ ณ วิมานรัตนา เมื่อวสันตฤดูมาถึงก็ออกเดินทางเพื่อชุมนุม กับเหล่าเทวดานางฟ้าทั้งหลาย กระบวนท่าร าเชิดฉิ่งเมขลานั่งวิมาน หม่อมครูนุ่ม นวรัตน์ ณ อยุธยา หม่อมใน พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเนาวรัตน์ กรมหมื่นสถิตธ ารงสวัสดิ์ ได้รับการถ่ายทอด มาจากสายละครเจ้าคุณจอมมารดาเอม ในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ถ่ายทอดท่าร าให้แก่ อาจารย์เฉลย ศุขะวณิช ศิลปินแห่งชาติ เมื่อครั้งฝึกหัดละครร า อยู่คณะละครวังสวนกุหลาบ ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวง นครราชสีมา หนึ่งในผู้ที่ได้รับการถ่ายทอดโดยตรง จากอาจารย์เฉลย ศุขวะณิช ศิลปิน แห่งชาติ คือ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรางคณา วุฒิช่วย ปัจจุบันด ารงต าแหน่ง ผู้ช่วย อธิการบดีฝ่ายศิลปวัฒนธรรม ประธานกรรมการบริหารหลักสูตร สาขาวิชานาฏศิลป์และ การละคร มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี แสดงโดย นางสาวกัญญรัฐ มะเสนา อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรางคณา วุฒิช่วย การแสดงชุดที่ ๓ เชิดฉิ่งเมขลานั่งวิมาน ๑๒
บยร้องการแสดง ชุด เชิดฉิ่งเมขลานั่งวิมาน -ปี่พาทย์ท าเพลงวา- -ร้องเพลง รื้อร่ายเมื่อนั้น โฉมศรี มณี เมขลา อยู่ใน วิมาน รัตนา ส าหรับ รักษา สมุทรไท เคยไป ประชุม ด้วยเทวัญ เป็นนิจ นิรันดร์ หาขาดไม่ ครั้นถึง ฤดู ก าหนดไว้ อรไท ชื่นชม ยินดี อ่าองค์ ทรงเครื่อง อาภรณ์ งามงอน จ ารัส รัศมี มือถือ ดวงแก้ว มณี เทวี ก็ออก จากวิมาน - ปี่พาทย์ท าเพลงเชิดฉิ่ง -เชิด - ๑๓
กลมเงาะ เป็นการร าเพลงหน้าพาทย์เพลงกลมของเจ้าเงาะ ประกอบอากัปกิริยา การเดินทางเหาะในอากาศ แทรกอยู่ในละครนอกเรื่อง สังข์ทอง บทพระราชนิพนธ์ของ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ปรากฏอยู่ในตอน หนีนางพันธุรัต และตอน หาปลา กระบวนท่าร าที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวเจ้าเงาะ ซึ่งต้องมีทักษะในการใช้อาวุธ อย่างคล่องแคล่ว เพลงหน้าพาทย์กลมเงาะนี้ อาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ อดีตผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ไทย วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร ได้ถ่ายทอดท่าร าให้กับ อาจารย์อุดม กุลเมธพนธ์ อดีตผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร และต่อมาได้ถ่ายทอดท่าร าให้กับ อาจารย์วรกฤติ เพ็งสุข ต าแหน่งครู วิทยฐานะครูเชี่ยวชาญ วิทยาลัยนาฏศิลป สถาบัน บัณฑิตพัฒนศิลป์ ซึ่งได้ออกแสดงครั้งแรกในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนี ณ ท้องสนามหลวง เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๓๙ แสดงโดย นายทศพร บุตรพรม อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า อาจารย์วรกฤติ เพ็งสุข การแสดงชุดที่ ๔ กลมเงาะ ๑๕
การแสดงชุด เชิดฉิ่งศุภลักษณ์ ปรากฏอยู่ในบทละครเรื่องอุณรุท ตอนศุภลักษณ์ วาดรูป เป็นบทพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช กล่าวถึงคราวหนึ่งพระไทรได้อุ้มพระอุณรุทไปสมสู่กับนางอุษาที่เมืองรัตนา แล้วพากลับไป คืนที่ใต้ต้นไทร ปล่อยให้นางอุษาคร่ าครวญหาชายนิรนามในคืนนั้น นางศุภลักษณ์เฝ้าปลอบ ถาม นางอุษาจึงเล่าให้ฟัง นางศุภลักษณ์เป็นพี่เลี้ยงที่ฉลาด และมีความสามารถคนหนึ่ง ประกอบทั้งเป็นผู้มีศิลปะในการวาดรูป จึงรับอาสาจากนางอุษา แล้วเที่ยวเหาะไป ทุก สวรรค์ชั้นฟ้าเที่ยววาดรูปเทวดาและกษัตริย์เมืองต่างๆมาให้นางอุษาดู ว่าเป็นคนเดียวกับผู้ ที่มาร่วมแท่นบรรจถรณ์หรือไม่ แล้วไปเที่ยววาดรูปมนุษย์ผู้มีฤทธิ์ยิ่งใหญ่ในโลกมนุษย์มาให้ นางอุษาตรวจดูอีก ๓ ครั้ง จนได้รู้ว่าเป็นพระอุณรุท ในตอนวาดรูปนี้ได้มีกระบวนท่าร าที่ ก าหนดไว้ส าหรับตัวละคร ศุภลักษณ์โดยเฉพาะ คือ เชิดฉิ่งศุภลักษณ์ เชิดฉิ่งศุภลักษณ์ฉบับหม่อมครูนุ่ม นวรัตน์ ณ อยุธยา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรางคณา วุฒิช่วย ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏ อุบลราชธานี ได้รับการถ่ายทอดท่าร าจากอาจารย์เฉลย ศุขะวณิช ศิลปินแห่งชาติ แสดงโดย นางสาววรินทร สุพพินิจ อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรางคณา วุฒิช่วย การแสดงชุดที่ ๕ เชิดฉิ่งศุภลักษณ์ ๑๗
การแสดงชุด ย่าหรันตามนกยูง เป็นการแสดงที่อยู่ในการแสดงละครใน เรื่องอิเหนา ตอนย่าหรันตามนกยูง บทพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า นภาลัย กล่าวถึงสียะตรา อนุชาของนางบุษบา เกิดความคิดถึงนางบุษบาและอิเหนา เป็นอย่างมาก จึงออกอุบายทูลท้าวดาหาออกประพาสป่าเพื่อติดตามหานางบุษบา โดย ปลอมตนเป็นโจรป่าและได้เปลี่ยนชื่อเป็นย่าหรัน ด้วยตามหานางบุษบาและอิเหนา เป็นเวลานาน จึงเดือดร้อนไปถึงองค์ประตาระกาหลาซึ่งมีศักดิ์เป็นปู่ของสียะตราได้แปลง องค์เป็นนกยูงมาหลอกล่อ ชักจูงให้ย่าหรันติดตามจนกระทั่งเดินทางไปถึงเมืองกาหลัง จนได้พบกับอิเหนาและบุษบา กระบวนท่าร าได้รับการสืบทอดมาตั้งแต่ละครหลวงในรัชกาลที่ ๒ มายังคณะละคร วังสวนกุหลาบ ภายหลังได้อาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ อดีตผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทย วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร และอาจารย์เฉลย ศุขะวณิช ศิลปินแห่งชาติ น ามาบรรจุไว้ ในหลักสูตรการเรียนการสอนนาฏศิลป์ไทย รองศาสตราจารย์ ดร.ปัทมาวดี ชาญสุวรรณ และรองศาสตราจารย์ ดร.อุรารมย์ จันทมาลา ได้รับการถ่ายทอดเมื่อครั้งเป็นนักเรียนที่ วิทยาลัยนาฏศิลป และได้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าให้กับ อาจารย์นัฐพล กลึงกลางดอน เมื่อ ครั้งเป็นนิสิตสาขาวิชาเอกนาฏยศิลป์ไทย คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยามหาสารคาม ในล าดับต่อมา แสดงโดย นายอภิสิทธิ์ พรมจันทรา อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า อาจารย์นัฐพล กลึงกลางดอน การแสดงชุดที่ ๖ ย่าหรันตามนกยูง ๑๙
บยร้องการแสดง ชุด ย่าหรันตามนกยูง -ร้องเพลงเชิดฉิ่ง- -ปี่พาทย์ท าเพลงเชิดเมื่อนั้น บุหรง สุรารักษ์ปักษี เห็นย่าหรัน ดั้นดัด พนาลี ควบขับ พาชีตามมา -ปี่พาทย์รับเพลงเชิดฉิ่งจึงโผผิน บินไป ให้ห่าง แล้วเยื้องย่าง หยุดยืน คอยท่า ฟ้อนร า ท าทีกิริยา ปักษา แกล้ง ล่อรอรั้ง -ปี่พาทย์ท าเพลงเชิดจีนตัวสาม- -ปี่พาทย์ท าเพลงเชิด๒๐
กินรีทรงเครื่อง เป็นผลงานสร้างสรรค์การแสดงร าทรงเครื่องตัวนางชุดใหญ่ จาก บทแต่งตัวของนางกินรีที่ปรากฏอยู่ในบทละครเรื่องอุณรุท ตอน พระอุณรุทเสด็จไปหา นางกินรี บทพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย กล่าวถึงการแต่งตัว ของนางกินรีทั้งห้า พรรณนาถึงการน าดอกไม้หลากหลายชนิดมากรองเป็นเครื่องประดับ ตกแต่งกายของนางกินรึไว้อย่างไพเราะ ลักษณะเครื่องแต่งกายและรูปแบบการร า ทรงเครื่องที่ร าเป็นหมู่พร้อมกัน โดยมีการศึกษาหลักและวิธีการร าทรงเครื่องของตัวนาง ละครในจากชุดดรสาทรงเครื่องและวิยะดาทรงเครื่องอันเป็นแม่แบบของการร าทรงเครื่อง ตัวนางเพื่อน ามาวิเคราะห์หาหลักและวิธีการร าทรงเครื่องตัวนาง โดยน าหลักการสร้างสรรค์ งานของผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญด้านนาฏศิลป์ไทยประกอบกับความรู้ที่ผู้สร้างสรรค์ ได้รับการฝึกหัดนาฎศิลป์ละครนางและจากประสบการณ์ที่ได้รับการถ่ายทอดบทบาท เป็นตัวกินรีในการแสดงนาฏศิลป์ไทยเรื่องมโนห์ราและจันทกินรีมาเป็นแนวทางในการ สร้างสรรค์นาฏยประดิษฐ์ เพื่อเป็นชุดการแสดงสร้างสรรค์เผยแพร่ในลักษณะนาฏยจารีต แบบหลวง การแสดงชุด กินรีทรงเครื่อง เป็นผลงานนาฏยประดิษฐ์ของอาจารย์เปรมใจ เพ็งสุข ต าแหน่งครู วิทยฐานะช านาญการพิเศษ วิทยาลัยนาฏศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม แสดงโดย นางสาวนิติพร นามบ้าน นางสาวกนกพร พรภิรมย์ นางสาวพีรยา ดีล้วน อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า อาจารย์เปรมใจ เพ็งสุข การแสดงชุดที่ ๗ กินรีทรงเครื่อง ๒๒
บยร้องการแสดง ชุด กินรียรงเครื่อง - ปี่พาทย์ท าเพลงกินนรร า - - ร้องเพลงกินนรร า – เมื่อนั้น โฉมนาง กินรี ศรีใส ได้เวลา ไปสรง คงคาลัย ทรามวัย แต่งองค์ ฉับพลัน - ร้องเพลงพระทอง – ล าดวนร้อย เป็นสร้อย สะอิ้งมาศ พุทธชาด กรองสลับ ประดับถัน พิกุล บุนนาค มะลิวัลย์ ซ้อนชั้น เป็นตาบ พรายผจง ดอกรัก ช่างกรอง เป็นทองกร สลับซ้อน มะลิลา มหาหงส์ ชาตบุษย์ พุดจีบ ประยงค์ กรองเป็น มงกุฎ อ าไพ กุณฑล วิมล ปทุมเมศ ดอกเกด กรรเจียก ดอกไม้ไหว หอมตระหลบ อบองค์ ด้วยมาลัย เสร็จแล้ว ก็ชวน กันไคลคลา - ปี่พาทย์ท าเพลงเชิดฉิ่ง - ๒๓
การแสดงชุดอุณากรรณปันหยีชมสวนขวัญ ปรากฏอยู่ในบทพระราชนิพนธ์ เรื่อง อิเหนา กล่าวถึงเมื่อองค์ปะตาระกาหลาแปลงกายนางบุษบาให้กลายเป็นหนุ่มน้อย รูปงาม ชื่อว่าอุณากรรณ และออกเดินทางไปในป่าจนได้พบกับปันหยี ซึ่งก็คืออิเหนา พระสวามี ด้วยค าสาปขององค์ปะตาระกาหลาท าให้ทั้งปันหยีและอุณากรรณจ ากันมิได้ แต่ปันหยีซึ่งมีความสงสัยในตัวของอุณากรรณจึงหาทางพิสูจน์ด้วยวิธีต่างๆ ครั้งหนึ่งปันหยี พาอุณากรรณเข้าไปชมสวนขวัญเพื่อจับพิรุธ บรรยากาศอันรื่นรมย์ของสวนขวัญท าให้ทั้งคู่ ตกอยู่ในภวังค์คร่ าครวญคิดถึงกัน เมื่อได้สติปันหยีจึงชักชวนอุณากรรณร่ายร ากระบี่และ หยุดยั้งนั่งพักอย่างรื่นรมย์ในสวนขวัญ การแสดงชุดอุณากรรณปันหยีชมสวนขวัญ เป็นผลงานนาฏยประดิษฐ์ของ อาจารย์มนัญชยา เพชรูจี อาจารย์ประจ าสาขาวิชานาฏศิลป์ไทย มหาวิทยาลัยราชภัฏ สวนสุนันทา ได้สร้างสรรค์กระบวนร าขึ้นใหม่ ความน่าสนใจของการแสดงชุดนี้ คือการ เกี้ยวพาราสีของปันหยีและอุณากรรณ ซึ่งมีลักษณะพระเกี้ยวพระ การร าแบบผู้เมียของ อุณากรรณ ซึ่งผู้สร้างสรรค์ได้รับแรงบันดาลใจและเรียบเรียงจากบทพระราชนิพนธ์ เรื่อง อิเหนา ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย แสดงโดย นางสาวคัคนางค์ ทะไกรราช นางสาวศศิวรรณ สัตยกุล อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า อาจารย์มนัญชยา เพชรูจี การแสดงชุดที่ ๘ อุณากรรณปันหยีชมสวนขวัญ ๒๕
บยร้องการแสดง ชุด อุณากรรณปันหยีชมสวนขวัญ - ปี่พาทย์ท าเพลงเร็ว ลา – - ร้องเพลงแขกตาโม๊ะ – ชี้ชม พุ่มพวง ดวงบุหงา ช่อช้อย ย้อยระย้า อยู่ไสว บ้างตูมบาน กลีบแย้ม แนมใบ ทุกพรรณ มิ่งไม้ มากมี สัพยอก หยอกเย้า อุณากรรณ ส าคัญว่า บุษบา มารศรี แล้วเก็บ พวงบุปผา มาลี ยื่นเย้า เซ้าซี้ ไปมา อุณากรรณ ก็คิดถึง พระพี่ ปันหยี คิดถึง ขนิษฐา ต่างชลเนตรคลอ นัยนา ต่างผัน พักตรา หนีกัน แกล้งเบือน เชือนชม มิ่งไม้ หฤทัย วิโยค โศกศัลย์ แล้วท าชื่น ขืนใจ จรจรัล เสด็จเลียบ ขอบคัน สระมา - ปี่พาทย์ท าเพลงแขกตาโม๊ะอีกหนึ่งเที่ยว – - ร้องเพลงร่ายใน – พระหักก้าน โกมุท บุษบง ถือทรง ต่างกระบี่ เงื้อง่า ชวนองค์ อุณากรรณ อนุชา ร่ายร า ท าท่า แทงฟัน - ปี่พาทย์ท าเพลงสะระหม่า – - ร้องเพลงแขกหวล – แล้วหยุดยั้ง นั่งเล่น ที่กลางสวน ใต้ร่ม ล าดวน เกษมสันต์ พระพาย ชายพัด บุษบัน หอมกลิ่น อุณากรรณ ตลบไป - ปี่พาทย์ท าเพลงแขกหวล - ๒๖
ฉุยฉายพระลอ แทรกอยู่ในบทละคร เรื่อง พระลอ บทพระนิพนธ์ของพระเจ้า บรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ตอนกลาง ฉากที่ ๒ ลงสรงเสี่ยงน้ า กล่าวถึง เมื่อพระลอพร้อมด้วยนายแก้ว นายขวัญ พี่เลี้ยง เดินทางข้ามแม่น้ ากาหลงเพื่อเดินทางต่อไป ยังเมืองสรอง ได้หยุดพักริมฝั่งแม่น้ ากาหลง และพระลอได้เปลี่ยนเครื่องทรงเพื่อท าการ สรงน้ า ลักษณะและความหมายของบทประพันธ์พบว่า บทประพันธ์มิได้สอดคล้องกับเนื้อ เรื่อง แต่แสดงความหมายไปในทางส านึกในพระกรุณาธิคุณของเจ้านายที่ได้ชุบเลี้ยง คณะละครและถวายพระพรเป็นส าคัญ การแสดงชุดฉุยฉายพระลอ อาจารย์ส่องชาติ ชื่นศิริ ศิลปินแห่งชาติ ได้ประดิษฐ์ ท่าร าร่วมกับอาจารย์ว่าที่ร้อยตรี ดร.เกิดศิริ นกน้อย โดยค าปรารภของ ม.ล.อารชว วรวรรณ ทายาทราชสกุลวรวรรณ เพื่อใช้แสดงในการแสดงของคณะละครของท่าน ณ โรงแรมเมืองกุเรปัน อ าเภอเกาะสมุย จังหวังสุราษฎร์ธานี การแสดงในครั้งนั้น ได้ประดิษฐ์ท่าร าไว้เพียง ๒ บท ต่อมาอาจารย์ว่าที่ร้อยตรี ดร.เกิดศิริ นกน้อย ได้มอบให้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บวรนรรฎ อัญญะโพธิ์ เป็นผู้ร าในงานพระราชทานเพลิงศพของ อาจารย์ส่องชาติ ชื่นศิริ ศิลปินแห่งชาติ เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๖๑ และภายหลังอาจารย์ ว่าที่ร้อยตรี ดร.เกิดศิริ นกน้อย และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บวรนรรฏ อัญญะโพธิ์ ได้ ประดิษฐ์ท่าร าเพิ่มเติมขึ้นให้ครบทั้ง ๔ บท จนครบสมบูรณ์ แสดงโดย นายธีรพันธ์ นุขัน อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า อาจารย์ว่าที่ร้อยตรี ดร.เกิดศิริ นกน้อย การแสดงชุดที่ ๙ ฉุยฉายพระลอ ๒๘
บยร้องการแสดง ชุด ฉุยฉายพระลอ - ปี่พาทย์ท าเพลง ลาวแพนน้อย แล้วส่งร้องฉุยฉาย – - ร้องเพลง ฉุยฉาย (พวง) - ฉุยฉายเอย พระลอสุดสวาท ค่อยนาฏกราย จะงามมิงาม ทรามกาย ก็สู้ร าถวาย พระผ่านฟ้า คิดถึงพระคุณ การุญรักษ์ เลี้ยงประยูรศักดิ์ เราหรรษา เฉลิมบาท มุลิกา ทรงพระปรีดา ในรัตยานี้เอย - ปี่พาทย์รับ - ฉุยฉายเอย พระลอเลอสมร เจ้าฟ้อนตามสบาย โดยบูรพ์แบบ แยบคาย เรียงร่าย ถวายกร บ าเรอบาท บงกชรัตน์ ในวันสวัสดิ สโมสร มงคละดุษฎี มีละคร เพื่อถวายพระพร บังคมเอย - ปี่พาทย์รับ - - ร้องเพลง แม่ศรี - พระลอเอย พระร า ถวาย วานอย่าเอื้อน อย่าอาย เยื้องกราย ให้โฉมเฉลา เหลี่ยมไหล่ ไว้จังหวะ ให้สวยให้สะ สมตัวเจ้า ฉลองพระคุณ ผ่านเกล้า เจ้านายของเรา ให้หรูเอย - ปี่พาทย์รับ - พระลอเอย พระลอ รูปน้อย หน้าหมดจด ชดช้อย ชม้ายชะม้อย สะองสะโอด ถวายตัว ให้เต็มลือ ถวายฝีมือ ให้พระโปรด ใครติใครชม อย่างมโกรธ ทรงพระปราโมทย์ เป็นแล้วเอย - ปี่พาทย์รับ - - ปี่พาทย์ท าเพลงเสมอลาว - ๒๙
ซินเดอเรลล่าแต่งตัว เป็นละครร าด าเนินเรื่องตามแบบละครนอกแบบหลวง เนื้อเรื่องดัดแปลงจากเทพนิยายปรัมปราของประเทศฝรั่งเศส เรื่อง ซินเดอเรลล่า โดย เนื้อเรื่องกล่าวถึง ตอนที่นางฟ้าทูลหัวของซินเดอเรลล่าได้บันดาลชุดที่มีความสวยงามที่สุด ให้กับซินเดอเรลล่า เพื่อที่จะได้เข้าร่วมงานเต้นร ากับเจ้าชายที่พระราชวัง พร้อมกับบอก ซินเดอเรลล่าที่จะไปร่วมงานเต้นร าว่า ซินเดอเรลล่าจะต้องกลับมาก่อนเที่ยงคืนไม่เช่นนั้น เวทมนต์จะเสื่อมลงไปในทันที นาฏยประดิษฐ์ชุด ซินเดอเรลล่าแต่งตัว เป็นการแสดงผลงานนักศึกษาหลักสูตร ศิลปมหาบัณฑิต สาขานาฏศิลป์ไทย คณะศิลปนาฏดุริยางค์ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม รุ่นที่ ๒ แสดงโดย อาจารย์เอกลักษณ์ หนูเงิน อาจารย์คณะ ศิลปนาฏดุริยางค์ สถาบันบัณฑิตพัฒนาศิลป์ ประพันธ์บทและบรรจุเพลงโดย อาจารย์ภวัต จันทร์ดารักษ์ ตรวจแก้ไขโดย รองศาสตราจารย์ ดร.เสาวณิต วิงวอน ภาควิชาวรรณคดี คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ แสดงโดย นางสาวนุชชิตา ชุชัยสงค์ อาจารย์ผู้ถ่ายยอดย่าร า อาจารย์เอกลักษณ์ หนูเงิน การแสดงชุดที่ ๑๐ ซินเดอเรลล่าแต่งตัว ๓๑
บยร้องการแสดง ชุด ซินเดอเรลล่าแต่งตัว -ปี่พาทย์ท าเพลง รัว- -ร้องเพลง อัปสรส าอางเป็นโฉมงาม ทรามวัย วิเลขา โสภา เพียงอย่าง นางสวรรค์ งามพักตร์ ผ่องเพียง เพ็ญจันทร์ เนตรนั้น ดั่งเนตร มฤคา ผิวพรรณ ผุดผ่อง เป็นยองใย เหมือนจะชวน ชายให้ เสน่หา งามท่วง งามที กิริยา ดั่งเทพ กินรา ในธาตรี -ร้องเพลง ชมตลาดงามล้วน อาภรณ์ เรืองอร่าม สไบงาม ปักลาย สดสี ผ้ายกทอง อย่างเทศ วิเศษดี เข็มขัด ปั้นเหน่งมณี ทับทิมพราย กรองคอ ลายกุดั่น ชิงดวง ทับทรวง เฟื่องห้อย เฉิดฉาย ทองกร มรกต พรรณราย ใส่ลูกไม้ ปลายมือ ดูน่ารัก -ปี่พาทย์รับ ร้องเพลง สีนวลนอกรัดเกศ เกี้ยวเกล้า ดอกไม้เพชร กรรเจียกจร ก่องเก็จ สมศักดิ์ ห้อยอุบะ บุปผา งามสมพักตร์ นงลักษณ์ ใส่แหวนเพชร อย่างดี รองเท้าแก้ว สวมใส่ ได้สมส่วน งามถ้วน สรรพางค์ สะอางศรี นวลอนงค์ ผจงร่าง วางท่าที จรลี ไปขึ้น รถทรง -ปี่พาทย์ท าเพลง เร็ว , ลา๓๒
๓๓
๓๔
๓๕
อาจารย์ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร า ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรางคณา วุฒิช่วย ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด เชิดฉิ่งเมขลานั่งวิมาน และชุด เชิดฉิ่งศุภลักษณ์ อาจารย์วรกฤติ เพ็งสุข ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด กลมเงาะ อาจารย์เปรมใจ เพ็งสุข ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด กินรีทรงเครื่อง อาจารย์พิมพ์รัตน์ นะวะศิริ ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด ลงสรงมอญ (พระยาน้อย) อาจารย์ว่ายี่ร้อยตรี ดร.เกิดศิริ นกน้อย ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด ฉุยฉายพระลอ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บวรนรรฏ อัญญะโพธิ์ ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด ร าเชิดฉิ่งเชิดจีน อาจารย์คัยรียา ประกอบผล ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด ร าเชิดฉิ่งเชิดจีน อาจารย์มนัญชยา เพชรูจี ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด อุณากรรณปันหยีชมสวนขวัญ อาจารย์เอกลักษณ์ หนูเงิน ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด ซินเดอเรลล่าแต่งตัว อาจารย์นัฐพล กลึงกลางดอน ผู้ถ่ายทอดกระบวนท่าร าชุด ย่าหรันตามนกยูง ๓๖
หน่วยงานที่ให้ความอนุเคราะห์บุคลากรในการถ่ายทอดกระบวนท่าร า ส านักการสังคีต กรมศิลปากร สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ วิทยาลัยนาฏศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม) หน่วยงานที่ให้ความอนุเคราะห์บุคลากรด้านการขับร้องและบรรเลงดนตรี คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ วิทยาลัยนาฏศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ หน่วยงานที่ให้ความอนุเคราะห์วัสดุอุปกรณ์ในการด าเนินโครงการ ภาควิชาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนะรรมศาสตร์ กองอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วัดชัยจุมพล ๓๗
เสียงบรรยาย ดนตรีประกอบ นางสาวนัทยา มาศะวิสุทธิ์ ปึ้ง เบลสโฮทสตูดิโอ ๓๘ ผู้ด าเนินรายการ ดร.จิรณัฏฐ์กร เปาริสารคุณกร ต าแหน่งครู วิทยฐานะ ครูช านาญการพิเศษ โรงเรียนอนุกูลนารี ภาพประกอบ BIGGYPHOTO วงปี่พาทย์ประกอบการแสดง คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ขับร้องประกอบการแสดง วิทยาลัยนาฏศิลป์ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ตรวจแก้ไขบท อาจารย์ภวัต จันทร์ดารักษ์ เทคนิคแสงเสียง X-Light
๓๙
๔๐