สื่อ เรื่องราวสีไม้

เรื่องราวสีไม้
โดย ครูปิยะมาศ เจริญวงศานนท์

ที่มาของสีไม้ ลักษณะของสีไม้

คุณสมบัติของสีไม้

การเก็บรักษาสีไม้

วัสดุ อุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับสีไม้

เรื่องราวสีไม้

หลักสำคัญของสีไม้

ศิลปะเป็นผลงานที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้นจากความคิด ความรู้สึก ความประทับใจ
โดยการแสดงออกของอารมณ์ สติปัญญา ทัศนคติ รวมทั้งทักษะความชำนาญของ
มนุษย์ในแง่มุมต่างๆ อันเป็นมูลเหตุให้เกิดรูปแบบและวิธีการถ่ายทอดผลงานศิลปะ

การเขียนภาพด้วยสีไม้ มีลักษณะคล้ายกับการใช้ดินสอแรเงาแต่สีไม้จะเพิ่มสีสันที่
สวยงามมากกว่าและต้องใช้ฝีมือที่ละเอียด นุ่มนวล ถ้าวาดหรือระบายอย่างรวดเร็ว ไม่มี
หลักการภาพที่ออกมาจะเป็นเส้นหยาบๆ ไม่สวยงามตามความต้องการ อาจทำให้ภาพ
เหล่านั้นดูด้อยคุณค่าลง ก่อนลงมือเขียนภาพด้วยสีไม้ควรศึกษา ทำความเข้าใจเกี่ยวกับ
เทคนิค วิธีการ ขั้นตอน เพื่อฝึกทักษะความชำนาญ ควรเลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ให้เหมาะสม
ต้องมีความพิถีพิถัน อาศัยการฝึกจนเกิดความชำนาญ ผลงานที่ออกมาจึงจะสวยงาม
และดูมีคุณค่า

ความเป็นมาของสีไม้

การสร้างสรรค์งานจิตรกรรมโดยทั่วไป ต้องมีจุดมุ่งหมายและเรื่องราวต้องมี
แก่นสาร ที่กระทำแล้วเกิดประโยชน์ การเขียนภาพด้วยสีไม้เป็นเทคนิคสีอีกรูปแบบหนึ่ง
ที่สวยงามมากไม่แพ้ สีน้ามันหรือสีน้ำ การเขียนภาพส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องราวประกอบ
นิทาน การ์ตูน แผนที่ ภาพดอกไม้ ภาพธรรมชาติ เป็นต้น (ชุลีรัตน์ เลือดน้าชล. 2546 :
11)

ศิลปินในอดีตส่วนใหญ่จะคุ้นเคยกับสีน้ามัน สีน้า ดินสอ เกรยอง “สีไม้หรือสี
ดินสอ” ดูเหมือนจะเป็นสื่อที่ไม่แพร่หลายมากนักจึงไม่นิยมนามาสร้างสรรค์งานศิลปะ
อย่างเป็นจริงเป็นจัง ทั้งที่กลวิธีและที่มาของสีไม้ มีมาตั้งแต่สมัยเรอเนสซองค์ แต่เดิม
สีไม้เกิดจากความต้องการจะพัฒนาสีชนิดหนึ่ง ให้สะดวกต่อการนาไปเขียนนอกสถานที่
จึงเกิดการผสมกันระหว่าง “สีชอล์คกับเกรยอง” ในสมัยก่อนช่วงเริ่มต้นของการผลิต
สีไม้ผู้ผลิตยังไม่สามารถผลิตได้ครบทุกสี คือเริ่มจากสีแดง สีขาวและสีดำ สีที่นิยม
มากที่สุดคือ “สีแดง” รองลงมาคือสีขาวกับสีดำ ภายหลังมีการผลิตสีต่างๆ เพิ่มมากขึ้น
เริ่มจากการนำผงสีชอล์คมาอัดเป็นแท่งด้วยผ้าหรือหนัง ภายหลังจึงนำมาหุ้มด้วยไม้
เนื้ออ่อนที่นิยมใช้กันในปัจจุบัน (สมคิด หงส์สุวรรณ. 2546 : 4)

ลักษณะและชนิดของสีไม้

1. สีไม้หรือสีดินสอมีลักษณะเป็นแท่งเหมือนแท่งของ
ดินสอมีความแห้ง ด้าน มีความอ่อน - แข็ง เปรียบเทียบ
ได้กับดินสอ H HB 2B เป็นต้น

2. ไส้สีหรือเนื้อสีมีความเนียนนุ่ม เขียนระบายง่าย
ส่วนความสดใสของสีขึ้นอยู่กับราคาและคุณภาพ

สีไม้เมื่อเขียนระบายลงบนพื้ นผิวกระดาษ สีจะเนียน
ติดผิวกระดาษนาน ไม่ปลิวเป็นผงหรือซีดเร็ว

ปัจจุบันสีไม้มี 2 ชนิด คือ ชนิดที่ระบายธรรมดา และ
ชนิดที่ระบายเป็นสีน้ำได้ การใช้งานขึ้นอยู่กับผู้ใช้ว่าต้องการ
เลือกใช้แบบใด

การระบายสีไม้ธรรมดา การระบายสีไม้ระบายแบบสีน้ำ

คุณสมบัติของสีไม้

1. สีไม้เป็นสีที่โปร่งแสงหรือกึ่งทึบแสง
2. สีไม้สามารถระบายทับซ้อนกันได้ 2-10 ชั้น (แล้วแต่วิธีการ)

วิธีการที่จะรู้เรื่องคุณสมบัติหรือคุณภาพของสีไม้ได้ดีที่สุด คือ ควร
ทดลองใช้สีขีดเขียนในกระดาษที่จะใช้จริง ในการฝึกฝนการระบายสีไม่
ต้องเน้นเรื่องรูปทรง หรือน้ำหนัก แสงเงา แต่ควรเน้นเรื่องการประสาน
กันในระหว่างสายตา สมอง มือกับเนื้อของสีและกระดาษ เมื่อฝึกเขียน
ได้สักระยะหนึ่งแล้วค่อยลงมือเขียนจริงจะได้มีความชำนาญและเกิด
ความเพลิดเพลินในการสร้างสรรค์ผลงาน (ลาภ อำไพรัตน์ 2548 : 7)

สีไม้เป็นสีที่เปราะหักง่าย การเขียนหรือระบายต้องมีความระมัดระวังไม่ให้
สีตกหล่นหรือกดสีไม้ในขณะที่ระบายมากเกินไป เพราะไส้สีจะหักทำให้หมด
เปลืองเร็ว การทำให้สีไม้แหลมคมทำได้โดยการเหลาสีไม้โดยใช้อุปกรณ์
อุปกรณ์ในการเหลาสีไม้ 1. กบเหลา 2. มีดคัตเตอร์
การเก็บรักษาสีไม้ ควรเก็บไว้ในกล่องสีโดยเฉพาะ วางให้ปลายสีเชิดขึ้นและ
ไม่ควรให้สีหล่นลงพื้น เพราะไส้สีที่อ่อนจะเปราะหักง่าย

สิ่งที่น่าสนใจสำหรับสีไม้ คือ ความงามที่มีลักษณะโดดเด่น
จากคุณสมบัติ ที่ระบายหรือขีดเขียนเป็นเส้นเหมือนดินสอทั่วไป
หรือหากต้องการผลทางเทคนิคเฉพาะก็ใช้น้ำระบาย ความสามารถ
ในการผสมผสานกลวิธีทั้ง 2 แบบเข้าด้วยกัน สามารถเป็นสื่อใน
การถ่ายทอดจินตนาการได้อย่างกว้างขวางและเป็นอิสระ

สีไม้สามารถเขียนและวาดภาพระบายลงพื้นได้หลายชนิด เช่น
พื้นผ้า พื้นกระดาษ พื้นเดรสโซ่ พื้นไม้และพลาสติกที่ผิวด้าน
(สมคิด หงษ์สุวรรณ. 2546 : 6)

1. ดินสอสี
2. กบหรือมีดเหลาดินสอ (คัตเตอร์)
3. กระดาษวาดเขียน
4. ดินสอดำ
5. กระดาษกาวสำหรับกั้นขอบงาน
6. กระดานรองเขียนและตัวหนีบ
7. สเปรย์พ่นเคลือบเงา
8. ยางลบ

ตัวอย่างการทดลองคุณสมบัติของสีไม้ โดยนำสีเหลืองระบายลงบนพื้น
กระดาษขาว หลังจากนั้น ใ ช้สีน้าเงินมาระบายทับบนสีเหลืองจะปรากฏ
เป็นสีเขียว และใช้สีแดงระบายทับสีเหลืองจะปรากฏเป็นสีส้ม จากลักษณะ
ดังกล่าวจะเห็นได้ว่าสีไม้สามารถระบายผสมกันเพื่อเกิดสีใหม่ได้

ภาพแสดงการทำน้ำหนั ก
ของเส้ นด้วยสี ไม้
ที่มาผลงาน
โดยวลัยพร ศิลป์กรีฑากุล

ภาพแสดงการสานเส้ นด้วยสี ไม้
ที่มาผลงาน

โดยวลัยพร ศิลป์กรีฑากุล




ภาพแสดงการทดลอง
คุณสมบัติของสี ไม้
ที่มาผลงาน
โดยวลัยพร ศิลป์กรีฑากุล