สื่อ ไพร่ฟ้าหน้าใส พ่อขุนรามคำแหง

ประวตั ิศาสตร์

จัดการเรยี นรโู้ ดย ครูปยิ ะมาศ เจริญวงศานนท์

ขอบคุณสอื่ DLTV จากครภู ากร อุปการแกว้ และ
ครอู าทิตย์ ศรีรุ้ง

ประดิษฐาน ณ อุทยานประวัตศิ าสตร์สุโขทยั
เมืองเก่า จงั หวัดสุโขทัย

ประดษิ ฐาน ณ มหาวิทยาลัยรามคาแหง
กรงุ เทพมหานคร

ประดิษฐาน ณ อุทยานราชภกั ดิ์
จังหวัดประจวบครี ีขันธ์

จดุ ประสงค์การเรียนรู้ เราจะเรียนเรอ่ื ง : ไพร่ฟ้าหนา้ ใส

แผ่นดนิ พระรว่ ง (พอ่ ขนุ รามคาแหง
มหาราช)
เพ่ือ : อธบิ ายพระราชประวัตแิ ละ
พระราชกรณียกจิ ของพอ่ ขุนราม
คาแหงมหาราชได้

เปน็ ใคร ?

ตอนท่ี 1

เปน็ ใคร ?

(ศิลาจารกึ สุโขทัยหลักท่ี 1)

ช่วยเราได้ !

ท่มี าของภาพ : พิพิธภณั ฑสถานแหง่ ชาติพระนคร

“พอ่ กูช่ือศรีอินทราทติ ย์
แม่กูชอ่ื นางเสือง พีก่ ูชอ่ื บานเมอื ง

ตูพนี่ ้องท้องเดียวห้าคน
ผ้ชู ายสาม ผญู้ งี โสง พีเ่ ผ-ื
อ ผูอ้ ้ายตายจากเผอื เตยี มแตย่ ังเล็ก…”

ท่มี าของภาพ : พพิ ิธภณั ฑสถานแห่งชาตพิ ระนคร

พงศาวลี : พอ่ ขุนรามคาแหงมหาราช

พระราชบดิ า : พ่อขนุ ศรอี นิ ทราทติ ย์ พระราชมารดา : นางเสอื ง

พระเชษฐาองค์แรก : - (ส้ินพระชนม)์ พระขนิษฐาองค์ที่ ๑ : -
พระเชษฐาองคท์ ่ี ๒ : พอ่ ขุนบานเมอื ง พระขนษิ ฐาองคท์ ี่ ๒ : -

พ่อขนุ รามคาแหงมหาราช

“เม่ือชั่วพ่อกู กูบำเรอแก่พ่อกู กูบำเรอแก่แม่กู
กูได้ตัวเน้ือตัวปลำ กูเอำมำแก่พ่อกู กูได้หมำกส้ม
หมำกหวำน อันใดกินอร่อยดี กูเอำมำแก่พ่อกู
กู ไ ป ตี ห นั ง วั ง ช้ ำ ง ไ ด้ กู เ อ ำ ม ำ แ ก่ พ่ อ กู
กูไปท่อบ้ำนท่อเมือง ได้ช้ำงได้งวงได้ป่ัวได้นำง
ไดเ้ งือนไดท้ อง กูเอำมำเวนแก่พ่อกู”

ทม่ี าของภาพ : พิพิธภัณฑสถานแหง่ ชาติ พระนคร

“เม่ือชั่วพ่อกู กูบำเรอแก่พ่อกู กูบำเรอแก่แม่กู
กูได้ตัวเน้ือตัวปลำ กูเอำมำแก่พ่อกู กูได้หมำกส้ม
หมำกหวำน อันใดกินอร่อยดี กูเอำมำแก่พ่อกู
กู ไ ป ตี ห นั ง วั ง ช้ ำ ง ไ ด้ กู เ อ ำ ม ำ แ ก่ พ่ อ กู
กูไปท่อบ้ำนท่อเมือง ได้ช้ำงได้งวงได้ป่ัวได้นำง
ไดเ้ งือนไดท้ อง กูเอำมำเวนแก่พ่อกู”

ทม่ี าของภาพ : พิพิธภัณฑสถานแหง่ ชาติ พระนคร

ตอนท่ี 2

พระราชกรณียกิจ

คาถามชวนคิด

เหตกุ ารณค์ ร้ังใดทพี่ อ่ ขุนรามคาแหงมหาราชทรง
แสดงพระปรีชาสามารถตอนพระชนมายยุ ังน้อย

ศกึ ขุนสามชนเมอื งฉอด
ท่มี าของภาพ : https://www.silpa-mag.com/history/article_16730





“...เม่ือกูขึน้ ใหญไ่ ด้สิบเก้าเข้า
ขนุ สามชนเจา้ เมืองฉอด มาท่ เมอื งตาก

พ่อกูไปรบขนุ สามชนหวั ซา้ ย
ขนุ สามชนขับมาหัวขวา
ขนุ สามชนเกล่ือน

เขา้ ไพรฟ่ า้ หน้าใส พ่อกหู นีญญ่ายพายจแจ้น…

ทม่ี าของภาพ : พพิ ธิ ภัณฑสถานแหง่ ชาติพระนคร

...กูบ่หนี กขู ่ชี ้างเบกพล
กูขบั เขา้ ก่อนพอ่ กู

กูต่อชา้ งดว้ ยขุนสามชน ตนกูพุ่งชา้ ง
ขุนสามชนตัวช่ือ มาสเมืองแพ้
ขุนสามชนพา่ ยหนี...”

ท่มี าของภาพ : พพิ ธิ ภัณฑสถานแหง่ ชาติพระนคร

สรา้ งระบบชลประทานในเมืองสโุ ขทยั
ที่มาของภาพ : ธวัชชยั รามนฏั



“…ในปากประตูมกี ะด่งิ อันณึ่ง แขวนไว้หั้น(นัน้ )
ไพร่ฟา้ หน้าปก(ประชาชนที่มที กุ ข์รอ้ น) กลางบา้ น
กลางเมือง มถี ้อยมีความ เจ็บท้องข้องใจ มกั จักกล่าว

เถิงเจา้ (ถงึ เจ้า) เถิงขุน(ถงึ ขนุ ) บไ่ ร้(ไม่ยาก)
ไปล่ันกะด่ิงอันท่านแขวนไว้ พ่อขุนรามคาแหงเจา้ เมือง
ได้ยนิ เรยี กเมือ(ไป) ถามสวนความแก่มนั ด้วยซ่ือไพร่

ในเมอื งสุโขทัยนีจ้ ง่ึ ชม”

ท่มี าของภาพ : พพิ ิธภณั ฑสถานแห่งชาติพระนคร

คาถามชวนคิด

ใหน้ กั เรียนสรุปความสมั พนั ธร์ ะหวา่ ง
พระมหากษตั รยิ ก์ ับประชาชนให้ส้ันที่สุด

มคี วามใกล้ชิด เสมอื นหัวหนา้
ครอบครวั ใหญ่ปกครองลูกหลาน

ใบงานที่ ๒

ไพรฟ่ ้าหนา้ ใสแผน่ ดนิ พระรว่ ง
(พ่อขนุ รามคาแหงมหาราช)

ตอนที่ ๑

ใบงานที่ ๒

ไพรฟ่ ้าหนา้ ใสแผน่ ดนิ พระรว่ ง
(พ่อขนุ รามคาแหงมหาราช)

ตอนที่ ๑

เฉลย ใบงานที่ ๒ ไพรฟ่ ้าหน้าใสแผ่นดนิ พระร่วง (พอ่ ขนุ รามคาแหงมหาราช)

ตอนท่ี 1 ใหน้ ักเรยี นตอบคาถามดังต่อไปนี้

“เมื่อช่ัวพ่อกู กูบำเรอแก่พ่อกู กูบำเรอแก่แม่กู
กูได้ตัวเน้ือตัวปลำ กูเอำมำแก่พ่อกู กูได้หมำกส้ม
หมำกหวำน อันใดกินอร่อยดี กูเอำมำแก่พ่อกู
กู ไ ป ตี ห นั ง วั ง ช้ ำ ง ไ ด้ กู เ อ ำ ม ำ แ ก่ พ่ อ กู
กูไปท่อบ้ำนท่อเมือง ได้ช้ำงได้งวงได้ป่ัวได้นำง
ไดเ้ งอื นได้ทอง กูเอำมำเวนแก่พ่อกู”

ทม่ี าของภาพ : พิพิธภณั ฑสถานแหง่ ชาติ พระนคร

เฉลย ใบงานท่ี ๒ ไพรฟ่ ้าหน้าใสแผน่ ดินพระรว่ ง (พ่อขนุ รามคาแหงมหาราช)

ตอนที่ 1 ให้นักเรียนตอบคาถามดังต่อไปนี้

......................-......ค......ว....า......ม....ก......ต......ัญ........ญ......ูข......อ......ง....พ......่อ......ข......ุน......ร....า....ม......ค......า....แ......ห......ง....ม......ห....า......ร....า....ช........................
...........-...ก...า..ร..ส...บื...ร..า..ช...ส...ม...บ...ตั ..จิ...า..ก...พ...อ่...ส...ู่ล..กู.....................................

.....................................................................................................

เฉลย ใบงานที่ ๒ ไพรฟ่ ้าหน้าใสแผน่ ดินพระรว่ ง (พอ่ ขนุ รามคาแหงมหาราช)

ตอนท่ี 1 ให้นกั เรียนตอบคาถามดงั ต่อไปน้ี

“…ในปำกประตูมีกะดิ่งอันณ่ึง แขวนไว้หั้น (น้ัน)
ไพร่ฟ้ำหน้ำปก(ประชำชนที่มีทุกข์ร้อน) กลำงบ้ำนกลำง
เมอื ง มีถ้อยมคี วำม เจ็บท้องข้องใจ มักจักกล่ำวเถิงเจ้ำเถิง
(ถึง) ขุนบ่ไร้(ไม่ยำก) ไปลั่นกะด่ิงอันท่ำนแขวนไว้ พ่อขุน
รำมคำแหงเจ้ำเมืองได้ยินเรียกเมือ(ไป) ถำมสวนควำมแก่
มนั ด้วยซอ่ื ไพรใ่ นเมืองสโุ ขทัยน้จี ึ่งชม”

ทีม่ าของภาพ : พิพิธภณั ฑสถานแห่งชาติ พระนคร

เฉลย ใบงานที่ ๒ ไพร่ฟา้ หน้าใสแผ่นดินพระร่วง (พ่อขุนรามคาแหงมหาราช)

ตอนที่ 1 ให้นักเรียนตอบคาถามดงั ต่อไปนี้

......-........ก....า....ร....แ......ข....ว......น....ก......ร....ะ....ด....ิง่....ไ....ว....ท้......ป่ี......า....ก....ป......ร....ะ....ต......ู ..(....ว....งั....)........................................................................
...-..ก...า..ร..ส..อ...บ...ส..ว..น...ข...อ..ง..พ...อ่...ข..ุน...ร..า..ม..ใ..ช...ก้ ..า..ร..ซ...ัก..ถ...า..ม..อ...ย..่า..ง..ต...ร..ง..ไ.ป...ต...ร..ง..มา
.....................................................................................................

สรุปบทเรียน

ไพร่ฟ้าหนา้ ใสแผน่ ดินพระรว่ ง
(พ่อขุนรามคาแหงมหาราช)

สรปุ บทเรียน

จารึกหลักที่ ๑ บอกเล่าเรื่องราวในรัชกาลพ่อขุนรามคาแหง

มหาราช แห่งราชวงศพ์ ระร่วง กษตั ริย์แหง่ สุโขทัย เปน็ ผู้นาของคนไทย
สโุ ขทัยมีระบบการปกครองท่ีสงบสุขร่มเย็น ไพร่ฟ้าประชาชนอยู่ดีกินดี
พระมหากษัตริย์เปรียบเสมอื นหัวหน้าครอบครัวใหญ่ ปกครองพลเมือง
เสมือนลกู หลาน ถา้ ลกู หลานทะเลาะวิวาทกนั ก็ทรงตัดสินคดีด้วยความ
เป็นธรรม โดยนกั วิชาการเรียกวา่ “ระบบพ่อปกครองลกู ”