สื่อ มารยาทชาวพุทธ

สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

จัดการเรยี นรโู้ ดย นางปยิ ะมาศ เจรญิ วงศานนท์

ขอบคุณส่ือ DLTV
จากครูวรพรรณ์ ศรอี รณุ ครูฐิติรัตน์ ดษิ ฐวงศ์

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

๑. บอกการมมี ารยาทของชาวพุทธได้
๒. วิเคราะห์สถานการณ์ในการมมี ารยาทที่ดี

ของชาวพทุ ธตามที่กาหนดได้

๓. เหน็ คุณคา่ และความสาคัญของศาสนาด้วยการแสดง
มารยาทชาวพุทธที่ดี



การปฏบิ ัตติ นที่เหมาะสมตอ่ พระภิกษุ

พระภกิ ษเุ ป็นผู้เผยแผ่พระพทุ ธศาสนา
พุทธศาสนกิ ชนจึงควรปฏิบตั ิตอ่ ทา่ น

ดว้ ยความเคารพและเหมาะสม

การไปพบพระภิกษุท่ีวัด

เมอื่ ตอ้ งไปพบพระภิกษุที่วดั
เราควรปฏบิ ตั ติ นให้เหมาะสม
และรกั ษามารยาททั้งทางกายทางวาจา และ
ทางใจ ใหเ้ รยี บร้อย เพ่ือแสดงถึงความเคารพ
และศรัทธา เชน่ ควรแตง่ กายสุภาพเรียบร้อย

ท่มี าของภาพ https://xn--v3cdwa6co.com

ผู้ชายควรสวมกางเกงขายาว
จะสวมเสอื้ แขนส้ันหรอื แขนยาวกไ็ ด้

ผ้หู ญงิ ควรสวมกระโปรงที่ไมส่ น้ั เกินไป
หรอื กางเกงขายาวแบบสภุ าพ

สวมเสื้อไมบ่ างหรอื เส้อื ทมี่ คี อกว้าง
มากเกินไป

การสนทนา

เม่อื พบพระภกิ ษุ
ควรกราบแบบเบญจางคประดษิ ฐ์
และน่งั พบั เพยี บเก็บปลายเทา้

ในการสนทนากับพระภกิ ษุ
ตอ้ งใชค้ าท่สี ภุ าพ และควรประนมมอื

ในขณะพดู กบั ท่าน

ขณะสนทนาควรใชค้ าพูดทีส่ ุภาพ
และเหมาะสม ดงั น้ี

การใชส้ รรพนามแทนตวั เอง
ผู้ชายใช้คาว่า “ผม” หรอื กระผม
ผู้หญงิ ใช้คาว่า “ดฉิ ัน” หรอื หนู

การใชส้ รรพนามแทนพระภกิ ษุ
ใชค้ าวา่ “พระคณุ เจา้ ”
“หลวงตา” “หลวงพ่อ”

การยืน การเดิน และการน่ัง
ที่เหมาะสมในโอกาสต่าง ๆ

“เมอ่ื พบพระภิกษคุ วรแสดงกริ ยิ ามารยาท
ทีเ่ หมาะสมแบบชาวพุทธตอ่ พระภกิ ษุ ดังน”้ี

ท่มี าของภาพ https://xn--v3cdwa6co.com

การยืน เมื่อยืนตอ่ หนา้ พระภกิ ษุ

ควรยืนในอาการท่ีสารวม
เมือ่ พระภกิ ษุเดนิ ผา่ นมาถึงเฉพาะหนา้

ให้น้อมตวั ลงยกมอื ไหว้

ท่ีมาของภาพ http://www.muangjeemunicipality.go.th

การเดิน

เมือ่ เดนิ สวนทางกบั พระภกิ ษุ
ใหเ้ ดินชดิ ซา้ ยมอื ของท่าน นอ้ มตัวลงไหว้
ถา้ ทา่ นพดู ดว้ ย กป็ ระนมมอื พูดกับทา่ น

รอให้ท่านเดินผ่านไป

ที่มาของภาพ http://www.muangjeemunicipality.go.th

การนั่ง

การน่ังเปน็ มารยาทอยา่ งหนึ่ง
ซึง่ ตอ้ งปฏบิ ตั ใิ ห้เหมาะสม

กับทุกโอกาส

การนั่งคุกเข่า

ผู้ชายนงั่ ทา่ เทพบตุ ร
ผู้หญงิ น่งั ทา่ เทพธิดา
มอื วางบนหน้าขา

ทม่ี าของภาพ
https://oer.learn.in.th/search_detail/result/168233
https://oer.learn.in.th/search_detail/result/168234

การน่ังพับเพียบ

นั่งพบั เพยี บในลักษณะสภุ าพ
มือประสานกันวางบนหน้าขา
เก็บปลายเทา้ ทงั้ ผู้หญงิ และผ้ชู าย

ทีม่ าของภาพ
https://oer.learn.in.th/search_detail/result/168236
https://oer.learn.in.th/search_detail/result/168237

การนั่งเก้าอี้

น่ังตัวตรง เท้าชิด เข่าชิด
วางมือบนหน้าขา

ถ้าพระสงฆผ์ ่านมา ให้ลุกข้ึนยนื ไหว้

ทีม่ าของภาพ
https://oer.learn.in.th/search_detail/result/93306

คาถาม

ทดสอบความเขา้ ใจ

หากนกั เรียนมคี วามจาเปน็
และมธี รุ ะตอ้ งไปพบกบั พระภกิ ษทุ ว่ี ัด

นักเรยี นจะปฏบิ ัตติ นอย่างไร

แนวคาตอบ แต่งกายสภุ าพเรยี บรอ้ ย เมือ่ ไปถึงแสดงความเคารพ
ด้วยการกราบเบญจางคประดษิ ฐ์ 3 คร้ัง

สารวมกริ ิยาขณะอยูต่ อ่ หนา้ และขณะสนทนากับพระภิกษุ

การสนทนากับพระภกิ ษุ
ควรปฏิบตั อิ ย่างไร

แนวคาตอบ ใชค้ าสภุ าพถกู ต้องเหมาะสม เช่น
นักเรียนชายเรยี กแทนตนเองว่า “กระผม”
ส่วนนกั เรียนหญงิ เรียกแทนตนเองวา่ “ดิฉัน”

ให้นักเรียนฝึกการปฏิบัติตนท่ีเหมาะสมต่อพระภิกษุ
การสนทนา การยืน การเดินและการน่ัง
ที่เหมาะสมในโอกาสต่าง ๆ

ข้นั ปฏบิ ตั ิ

ใบงานท่ี 6 เร่อื ง มารยาทชาวพทุ ธ 1

................................................................................................

ใบงานท่ี 6 เร่อื ง มารยาทชาวพทุ ธ 2

.................................................................................................

ใบงานท่ี 6 เรื่อง มารยาทชาวพุทธ 3

.................................................................................................
.................................................................................................
.................................................................................................

ใบงานท่ี 6 เร่อื ง มารยาทชาวพุทธ 4

.................................................................................................
................................................................................................

เฉลยใบงานท่ี ๖

เรือ่ ง มารยาทชาวพทุ ธ

เฉลย 1
ใบงานท่ี 6 เร่อื ง มารยาทชาวพุทธ

..น..่งั..ใ..น..ท...า่ ..พ..บั...เ.พ...ยี..บ...แ..ล..ะ..ป...ร..ะ..น..ม...ม..อื..ต...ัง้ ..ใ.จ..ฟ...ัง...อ...ย..า่ ..ง..ม..สี..ต...ิ ...............

เฉลย 2
ใบงานท่ี 6 เร่อื ง มารยาทชาวพทุ ธ

..เ.ด..นิ...ช..ิด..ท...า..ง..ซ..า้..ย..ม...ือ..ข..อ...ง.พ...ร..ะ..ภ..กิ...ษ..ุ..แ..ล..ะ..น..อ้...ม..ต..วั...ย..ก..ม..อื...ไ.ห...ว..้ ............

เฉลย 3
ใบงานที่ 6 เรือ่ ง มารยาทชาวพทุ ธ

...แ..ต...ง่ .ก...า..ย..ส..ุภ...า..พ..เ..ร.ีย...บ..ร..อ้..ย....ค..ว..ร..ก...ร..า.บ...แ..บ...บ..เ..บ..ญ...จ...า..ง..ค..ป..ร..ะ..ด...ษิ ..ฐ..์.....
...แ..ล...ะ..น..ั่ง..พ...บั ..เ.พ...ยี..บ....ใ..ช..ค้...า.พ...ูด...ท..่ีส..ุภ...า..พ....แ..ล..ะ..ป...ร..ะ..น..ม...ม..อื.....................
...ข..ณ....ะ..ส..น..ท...น..า..ก...บั ..พ...ร..ะ..ภ..กิ...ษ..ุ........................................................

เฉลย 4
ใบงานที่ 6 เรอ่ื ง มารยาทชาวพทุ ธ

...น..ง่ั..ต...ัว..ต..ร..ง...เ.ท...้า..ช..ดิ....เ.ข...่า..ช..ิด....ว..า..ง..ม..ือ..ไ..ว..้บ..น...ต..กั.................................
...เ.ม...ื่อ..พ...ร..ะ..ภ..ิก..ษ...เุ.ด..นิ...ผ..่า..น...ใ.ห...้ล..ุก..ข...้ึน..ย...ก..ม..อื...ไ.ห...ว..้ ...............................



มารยาทชาวพทุ ธ

ชาวพุทธท่ีดคี วรมกี ริ ิยาทีส่ ภุ าพเรยี บรอ้ ย

โๆ
ืื

โ

คาถามปิดทา้ ย

นกั เรียนคดิ ว่าใครบ้างท่ีสามารถปฏิบัตติ น
ให้เหมาะสมตอ่ พระภิกษตุ ามมารยาท
ของชาวพทุ ธ

แนวคาตอบ มารยาทชาวพุทธเป็นสิง่ ที่
พุทธศาสนิกชนทกุ คนควรปฏิบตั ิ
ใหถ้ ูกตอ้ งและเหมาะสม