คำ นำ รายงานฉบับนี้จัดทำ ขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของวิชา เพิ่มเติมหลักภาษาไทย (ท33209) เพื่อให้ได้ศึกษาหาความรู้ในเรื่องสำ นวนสุภาษิต การนำ ไปใช้ ตัวอย่างของสำ นวนสุภาษิตและ ได้ศึกษาอย่างเข้าใจเพื่อเป็นประโยชน์กับการเรียนรู้สำ นวนสุภาษิตและสามารถนำ ไปประยุกต์ใช้ ในชีวิตประจำ วัน ผู้จัดทำ คาดหวังเป็นอย่างยิ่งว่าการจัดทำ รายงานฉบับนี้จะมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ที่ สนใจศึกษาเนื้อหาในเรื่องเรื่องสำ นวนสุภาษิตหากมีข้อแนะนำ หรือข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัด ทำ ขอน้อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย 15 กรกฎาคม 2566 ก
คำ นำ ส า ร บั ญ บั สำ น ว น ข น ท ร า ย เ ข้ าข้ วั ด วั สำ น ว น ก ว่ าว่ถั่ ว ถั่ จ ะ สุ ก สุ ง า ก็ ไก็ ห ม้ สำ น ว น ก ร ะ ต่ าต่ย ตื่ นตื่ ตู ม ตู สำ น ว น จั บ จั เ สื อ สื มื อ มื เ ป ล่ าล่สำ นวน ช้าช้ๆได้พด้ร้าร้เล่มล่ง า ม สำ น ว น กำ แ พ ง มี หู มี หู ป ร ะ ตู มี ตู ต มี า สำ น ว น กิ น กิ น้ำ ใ ต้ ศ ต้ อ ก สำ น ว น เ ก็ บก็ เ บี้ ย บี้ ใ ต้ ถุ ต้ น ถุ ร้ าร้ น สำ น ว น เ ก ลื อ ลื จิ้ ม จิ้ เ ก ลื อ ลื สำ น ว น ข ว า น ผ่ าผ่ซ า ก อ้ าอ้ ง อิ ง อิ สา ร บั ญบั เ รื่ อรื่ ง ห น้ าน้ ข กข1234567891 0 1 1
ขนทรายเข้า ข้ วัด วั หมายถึง : ทําบุญกุศลโดยวิธีนําหรือขนทราย ไปก่อพระเจดีย์ทรายเป็นต้นที่วัดหาประโยชน์ให้ ส่วนรวม ตัวอย่าง : ลุงดำ เป็นคนนึงที่ชอบทำ งานเพื่อ ส่วนรวม อย่างเช่นเมื่อเดือนก่อนลุงดำ ได้ชักชวน เพื่อนๆมาช่วยกันซ่อมแซมสะพานข้ามลำ คลอง ระหว่างหมู่บ้าน การกระทำ แบบนี้ตรงกับคำ พังเพยไทยที่ว่า ขนทรายเข้าวัด 1
ห ม า ย ถึ ง : ลั ก ษ ณ ะ ข อ ง ก า ร ทำ ง า น ที่ มี ค ว า ม ลั ง เ ลใ จ ทำ ใ ห้ แ ก้ ปั ญ ห า ไ ด้ ไ ม่ ทั น ท่ ว ง ที เ มื่ อ ไ ด้ อ ย่ า ง ห นึ่ ง แ ต่ ต้ อ ง เ สี ย อี ก อ ย่ า ง ห นึ่ ง ไ ป เ ห มื อ น เ อ า ถั่ ว กั บ ง า ม า คั่ ว พ ร้ อ ม กั น ก ว่ า จ ะ คั่ ว ถั่ ว สุ ก ง า ก็ จ ะ ไ ห ม้ ห ม ด ไ ป ก่ อ น ตั ว อ ย่ า ง : “ ปั ญ ห า ย า เ ส พ ติ ดใ น ส ถ า น ศึ ก ษ า กำ ลั ง รุ น แ ร ง ขึ้ น น่ า จ ะ มี ม า ต ร ก า ร เ ร่ ง ด่ ว น เ พื่ อ แ ก้ ปั ญ ห า นี้ ไ ม่ใ ช่ มั ว แ ต่ ร อใ ห้ ค รู ส อ นใ ห้ นั ก เ รี ย น ต ร ะ ห นั ก ถึ ง โ ท ษ ข อ ง ย า เ ส พ ติ ด เ ด็ ก อ า จ ติ ด ย า ไ ป แ ล้ ว ก ว่ า ถั่ ว จ ะ สุ ก ง า ก็ ไ ห ม้ ” ก ว่ า ถั่ ว จ ะ สุ ก ง า ก็ ไ ห ม้ 2 2
กระต่ายตื่นตูม หมายถึง : ใช้เปรียบเทียบคนที่แสดงอาการตื่น ตกใจง่ายโดยไม่ทันสำ รวจให้ถ่องแท้ก่อน ตัวอย่าง : เมื่อวานก่อนมีตำ รวจมาตั้งด่านพร้อม โบกมือเรียกให้จอดรถ ฉันตกใจกลัวมากคิดว่า ตำ รวจมาสกัดจับคนร้ายแหกคุก แต่พอเปิดกระจก ตำ รวจก็แจ้งให้ทราบว่าเป็นการตั้งด่านปกติไม่มี อะไร แล้วให้รถผ่านไปได้ สรุปฉันตกใจเป็น กระต่ายตื่นตูมไปเอง 3
ห ม า ย ถึ ง : ก า ร ทำ ป ร ะ โ ย ช น์ใ ด ๆ โ ด ย ไ ม่ ต้ อ ง ล ง ทุ น โ ด ย อ า จใ ช้ ค ว า ม ส า ม า ร ถ ห รื อ ท รั พ ย า ก ร ข อ ง ค น อื่ น เ พื่ อใ ห้ ต น เ อ ง ไ ด้ ป ร ะ โ ย ช น์ ตั ว อ ย่ า ง : กำ นั น ดำ เ ป็ น ผู้ มี อิ ท ธิ พ ลใ น ตั ว บ ล แ ห่ ง นี้ เ ป็ น ที่ รู้ กั น ว่ า ทุ ก ค รั้ ง ที่ มี ค น ติ ด ต่ อ ซื้ อ ที่ใ น ห มู่ บ้ า น แ ก จ ะ ต้ อ ง เ ข้ า ไ ป เ อ า ส่ ว น แ บ่ ง จ า ก ก า ร ซื้ อ ข า ย นั้ น ๆ ทั้ ง ๆ ที่ แ ก เ อ ง ก็ ไ ม่ ไ ด้ เ ป็ น ผู้ ติ ด ต่ อ ห รื อ ป ร ะ ส า น ง า น แ ต่ อ ย่ า งใ ด จั บ เ สื อ มื อ เ ป ล่ า 4
หมายถึง : การทำ อะไรซักอย่างควรจะทำ ด้วย ความรอบคอบ ไม่ต้องรีบร้อน ทำ ไปแล้วเก็บราย ละเอียดดีๆ ก็จะได้ผลงานที่ออกมาดี ตัวอย่าง : ในการทำ งานประดิษฐ์ไม่ควรรีบ ร้อนทำ ลวกๆ ควรมีความใจเย็นเก็บทุกรายละเอียด ไม่รีบร้อน ให้ยึดสำ นวนสุภาษิตไทยที่ว่า ช้าๆได้ พร้าเล่มงาม ช้าๆได้พร้าเล่มงาม 5
กำ แ พ ง มี หู ป ร ะ ตู มี ต า ห ม า ย ถึ ง : สิ่ งใ ด ที่ เ ป็ น ค ว า ม ลั บ เ ว ล า จ ะ พู ด อ อ ก ไ ป จ ะ ต้ อ ง ร ะ มั ด ร ะ วั งใ ห้ ม า ก เ พ ร า ะ อ า จ มี ผู้ อื่ น ไ ด้ ยิ น แ ล้ ว นำ เ อ า ค ว า ม ลั บ นั้ น ไ ป เ ปิ ด เ ผ ย ตั ว อ ย่ า ง : ถึ ง แ ม้ ว่ าใ น ห้ อ ง ทำ ง า น ข อ ง ด า ว เ รื อ ง นั้ น จ ะ ปิ ด ป ร ะ ตู ห น้ า ต่ า ง อ ย่ า ง มิ ด ชิ ด แ ต่ ด า ว เ รื อ ง ก็ ข อใ ห้ ฟ้ าใ ส เ พื่ อ น ร่ ว ม ง า น ข อ ง เ ธ อ เ ข้ า ม า นั่ งใ ก ล้ ๆ พ ร้ อ ม กั บ ก ร ะ ซิ บ เ บ า ๆ ถึ ง เ รื่ อ ง ที่ เ ธ อ ต้ อ ง ก า ร เ ล่ า ด้ ว ย ก ลั ว ว่ า ผู้ อื่ น จ ะ ไ ด้ ยิ น เ รื่ อ ง ที่ ทั้ ง ส อ ง พู ด คุ ย กั น เ พ ร า ะ กำ แ พ ง มี หู ป ร ะ ตู มี ช่ อ ง ไ ม่ ค ว ร ป ร ะ ม า ท 6
7 กินน้ำ ใต้ศอก หมายถึง : จำ ยอมตกเป็นรอง ไม่สามารถเทียบเทียมได้เท่า เช่นหญิงที่ได้สามี แต่ต้องตกไปอยู่ในตำ แหน่งเมียน้อย ก็เรียกว่า “กินน้ำ ใต้ศอกเขา” ตัวอย่าง : ถึงแม้ว่าเรยาจะอยู่กินกับเจ้าสัว และเจ้าสัวพาเข้า มาอยู่ในบ้าน แต่ก็อยู่ในฐานะเมียรองเพราะเจ้าสัวมีเมียอยู่ก่อน แล้ว ทุกครั้งที่เจ้าสัวไปงานสังคมที่ใดก็จะควงแต่เมียหลวงไป เท่านั้น แต่เรยาก็ยังต้องจำ ยอมกินน้ำ ใต้ศอกเขา เพราะฐานะทาง บ้านยากจน
ห ม า ย ถึ ง : สำ น ว น นี้ ห ม า ย ถึ ง ก า ร รู้ จั ก เ ก็ บ เ งิ น ที่ ล ะ เ ล็ ก ที ล ะ น้ อ ย ไ ม่ ช้ า ก็ เ ป็ น ก อ บ เ ป็ น กำ ห รื อ ก า ร จ ะ ทำ ง า น เ ล็ กใ ห ญ่ ก็ พ ย า ย า ม ค่ อ ย ๆ ทำ ใ ห้ ดี ขึ้ น แ ม้ เ ล็ ก น้ อ ย ๆ เ มื่ อ ร ว ม กั น แ ล ะใ ช้ เ ว ล า ก็ จ ะ ทำ ใ ห้ ก า ร ง า น นั้ น เ ห็ น ผ ล เ ป็ น รู ป เ ป็ น ร่ า ง ขึ้ น ม า ไ ด้ ตั ว อ ย่ า ง : น้ อ ง ฝ้ า ย ลู ก ส า ว ข อ ง ฉั น ช่ า ง น่ า รั ก จ ริ ง ๆ ทุ ก ๆ วั น ห ลั ง เ ลิ ก เ รี ย น น้ อ ง ฝ้ า ย จ ะ นำ เ งิ น ที่ เ ห ลื อ จ า ก ค่ า ข น ม ที่ แ ม่ใ ห้ ไ ป โ ร ง เ รี ย น ห ย อ ด ก ร ะ ปุ ก วั น ล ะ 5 บ า ท บ้ า ง 1 0 บ า ท บ้ า ง จ น ทุ ก วั น นี้ ก ร ะ ปุ ก อ อ ม สิ น ข อ ง น้ อ ง ฝ้ า ยใ ก ล้ จ ะ เ ต็ ม แ ล้ ว 8 เ ก็ บ เ บี้ยใต้ถุ น ร้ า น
หมายถึง : การใช้ความเค็มหรือความเหมือนเข้าสู้เพื่อ ลดกำ ลังหรือเอาชนะสิ่งนั้น ไม่ยอมเสียเปรียบกัน แก้เผ็ดให้สาสมกัน ตัวอย่าง : บ้านนี้เขาไม่ถูกกับคนอื่นเพราะชอบปล่อย ให้สุนัขที่ตัวเองเลี้ยงไปขับถ่ายหน้าบ้านคนอื่น เพื่อนบ้าน เตือนเท่าไหร่ก็ไม่สนใจก็เลยใช้วิธีเกลือจิ้มเกลือ เอาขยะ ไปทิ้งที่หน้าบ้านเขาบ้างจะได้รู้สึก เกลือจิ้มเกลือ 9
ห ม า ย ถึ ง : พู ด ต ร ง ๆ อ ย่ า ง จ ริ งใ จ แ ต่ มั ก พู ด โ ด ย ไ ม่ เ ลื อ ก ก า ล เ ท ศ ะ แ ล ะ บุ ค ค ล ทำ ใ ห้ ไ ม่ เ ป็ น ที่ พ อใ จ แ ก่ ผู้ อื่ น ตั ว อ ย่ า ง : ฉั น กั บ ม ะ ลิ เ ป็ น เ พื่ อ น ที่ ส นิ ท กั น ม า ก แ ต่ ทุ ก ค น ช อ บ ถ า ม ฉั น ว่ า ทำ ไ ม ยั ง ค บ เ ป็ น กั บ ม ะ ลิ อ ยู่ ส า เ ห ตุ ห ลั ก ค ง เ ป็ น เ พ ร า ะ ว่ า เ ธ อ เ ป็ น ค น พู ด ต ร ง ๆ รู้ สึ ก อ ย่ า ง ไ ร ก็ พู ด อ อ ก ม า อ ย่ า ง นั้ น บ า ง ค รั้ ง อ า จ จ ะ ไ ม่ ถู กใ จ ค น อื่ น แ ต่ สำ ห รั บ ฉั น รู้ สึ ก ว่ า เ ธ อ เ ป็ น ค น ที่ มี ค ว า ม จ ริ งใ จ ดี ทำ ใ ห้ เ ร า เ ป็ น เ พื่ อ น ที่ ส นิ ท กั น 1 0 ข ว า น ผ่ าซา ก
แพนด้าเลิร์นนิ่งบุ๊ค.//(2553).// สุภาษิตสำ นวนและคำ พังเพย.//สืบค้นเมื่อวันที่15 กรกฎาคม 2566,/จาก/ https://proverbthai.com ราชบัณฑิตยสถาน (Royal Institute of Thailand)//(2554).// สุภาษิตสำ นวน และคำ พังเพย.//สืบค้นเมื่อวันที่15 กรกฎาคม 2566,/จาก/ https://dictionary.orst.go.th อ้า อ้ งอิงอิ 11
ผู้จั ผู้ ด จั ทำ นายเตชิน ตั้นเส้ง เลขที่6 ม.6/9 นางสาวเบญญาภา จุทิ่น เลขที่31 ม./9