TÜRKİYE DİSTİLE İÇKİLER PAZARI II.DÖNEM 2020

TÜRKİYE DİSTİLE ALKOLLÜ
İÇKİLER PAZARI

Türkiye Distile Alkollü İçkiler Pazarı

GENEL OLARAK

Distile Alkollü İçkiler ;
• Rakı,
• Vodka,
• Viski,
• Cin ve
• Likör olarak sınıflanmıştır.

Alkollü İçkilere Uygulanan Maktu ÖTV

Türkiye’de Alkollü İçkilere uygulanmakta olan Özel Tüketim Vergisi, Maktu vergi türündedir
Aralık ve Haziran ayları sonunda bir önceki 6 aylık ÜFE Rakamlarının ortalaması alınarak oluşturulan
Maktu vergi oranı, alkol derecesi ve ambalaj hacmi çarpılarak elde edilir. Hesaplanan Maktu ÖTV,
firmaların faturalarını kesmiş oldukları bir aylık dönemin akabindeki ilk ayın 15. gününde tahsil edilir.
Yine, fatura edilirken Distile Alkollü içecek meblağına baz alınarak doğan KDV ise satışın yapıldığı ayı
takip eden ayın 25’inde tahsil edilir.

2020 yılı Temmuz ayından itibaren distile alkoller için uygulanan ÖTV Maktu oranı 2006
yılında 30 TL iken, 3 Temmuz 2020 tarihinde 279,2902TL’ye çıkmıştır.

Distile alkollü içecekler için uygulanacak olan ÖTV ;

Maktu ÖTV X Distile içeceğin alkol derecesi X Distile alkollü İçecek ambalaj boyutu= ÖTV Meblağı
olarak hesaplanır.

Buna göre 70 cl ve 45° alkollü Rakı ÖTV Meblağı; 279,2902 TL X 0,70 cl X 45° = 87,97TL olur.
Söz konusu bu ürün için ödenecek KDV %18 ise üreticinin/İthalatçının ilk faturayı kestiği miktardan
başlarak, nihai tüketicinin ürünü raftan aldığı meblağa kadar değişecek bir tutarda olacaktır

Ülkemizde pazara arz edilen Alkollü İçkilerin üretilmesi, İhracatı, İthalatı ve Son Tüketicilere
Satışı Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Alkol ve Alkollü İçkiler Daire Başkanlığı tarafından kontrol
edilmekte ve düzenlenmektedir.

1

2018 yılında daha önce farklı ÖTV oranlarına tabi olan Viski ve Rakı’nın ÖTV’leri eşitlenmiştir.
Ancak, 40°alkole sahip olan Viski, 45° alkole sahip olan Rakı’dan daha avantajlı hale gelmiştir. Bu
durumda en ucuz Viski, ortalama fiyatlı Rakıdan daha düşük fiyata nihai tüketicilere sunulur hale
gelmiştir.

Dağıtım Belgesi Yeterliliğine Sahip Firmalar

Alkol ve Alkollü İçkiler Daire Başkanlığı ,Alkollü İçkilerin Piyasaya Arzını Üretici ve İthalatçı
firmalara “Dağıtım Yetki Belgesi”vermek suretiyle gerçekleştirir. Bu belgeye haiz firmalar ürünlerini
“Toptan Satış Yetki Belgeli” firmalara yönlendirerek pazara arz haline getirirler. Toptan Satış yetki
belgesi de Alkollü İçkiler Piyasası Daire başkanlığı tarafından verilmektedir. Toptan Satış Yetki Belgeli
Satıcılar ürünlerini “Açık İçki (On Trade), Perakende Satıcı (Off Trade) ve Münhasır Satıcı”
yetki Belgeli satıcılar kanalıyla, Ürünlerin Nihai Tüketicilere ulaşmalarını sağlarlar.

Alkollü İçkiler Daire Başkanlığı Yetki belgesi verilecek olan gerçek ve tüzel kişileri şöyle
belirlemiştir:

a. Üretici: “Dağıtım Yetki Belgesi” sahibi, ürettiği ürünlerin piyasaya arzı aşamasında fatura
kesen ilk firmadır.

b. İthalatçı: “Dağıtım Yetki Belgesi” sahibi, ithal ettiği ürünlerin piyasaya arzı aşamasında

fatura kesen ilk firmadır.
c. Toptan Satıcı: “Toptan Satış Belgesi” sahibi, yurtiçi üretim/ithal ürünlerin piyasaya arzı

aşamasında fatura kesen ikinci firmadır.
d. Perakende Satıcı ( Off Trade): “Perakende Satış Belgesi” sahibi, yurtiçi üretim/ithal

ürünlerin piyasaya arzı aşamasında fatura/fiş kesen son firmadır.
e. Açık İçki Satıcısı ( On Trade): “Açık Alkollü İçki Satış Belgesi” sahibi, yurtiçi üretim/ithal

ürünlerin piyasaya arzı aşamasında fatura/fiş kesen son firmadır.

Alkollü İçkiler Dağıtım Belgesine Sahip Firmalar
2020 yılı Eylül Ayı itibarıyla ülkemizde Dağıtım belgesi yeterlilik belgesine sahip 261 adet firma
mevcuttur.

KATEGORİ ADET
ÜRETİCİ 181
İTHALATÇI 74
ÜRETİCİ VE İTHALATÇI 6
TOPLAM 261

2

Üretici Belgesine Sahip Firmalar
TAPDK tarafından Distile üretim yeterlilik belgesi verilen 8 firma 7 kategoride üretim yapmaktadır.

SAYI ÜRETİM KATEGORİSİ ÜRETİCİ
FİRMA

1 Anason Aromalı Distile Alkollü İçki 1

2 Anasonlu ve Sakızlı Distile Alkollü 1
İçki

3 Distile Alkollü İçki 1

4 Rakı 8

5 Votka 5
6 Cin 4

7 Likör 4

TOPLAM 24

Tablo2. Üretim Belgesine Haiz Firmalar

Distile Alkollü İçki Üreten Firmalar

Anasonlu Sakızlı
SIRA DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİ ÜRETİM İZNİNE HAİZ FİRMALAR Rakı Votka Cin Likör Distile Distile

Alk.içki Alk.içki

1 RAGS Alkollü İçecekler San. ve Tic. A.Ş. XX

2 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. XX XX X X
x
3 Distile İçki San. Ve Tic. A.Ş. X

4 Sarper Damıtımcılık A.Ş. X

5 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş./Alcosan İçecek San. XX XX

6 Neva Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. XX XX

7 Anadolu Alkollü Alkolsüz İçecekler İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. X

8 Antalya Alkollü İçecek San. ve Tic. A.Ş. XX XX

9 GOLDAB İçecek Gıda San. ve Tic. A.Ş. XX

10 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. XX X

11 İnfotex Tur. Sey. Tarım Gıda ve İçecek/Hürol İçecek XX XX

12 Tariş Üzüm Alkollü ve Alkolsüz İçecekler Sanayi ve Ticaret A.Ş. X

Tablo3. Distile Alkollü İçki üretim İznine Haiz Firmalar

Tablodan da görüldüğü üzere, Türkiye’de Distile Alkollü İçki Üretim izni almış 12 firma
mevcuttur. Ancak bazı firmalar henüz daha üretime başlamamış bazıları da Maliyeye olan ÖTV
Borçlarından dolayı Bandrol alamadıkları için uzunca bir süredir üretim yapamamaktadırlar. Şubat
2020 itibarıyla elan, sadece 6 firma üretim yapmaktadır. Bu firmalar; RAGS ,MEY, Distile İçki San ( EFE
RAKI), Sarper Damıtımcılık, Allco İçecek ve Güney Alkollü İçecekler’dir.

3

İthalatçı Firmalar
Türkiye Alkol Pazarına yurtdışından ürün ithal eden toplam 80 firma mevcuttur.Bu firmalardan 32’si

Distile Alkollü İçki ithalatı yapmaktadırlar.

KATEGORİ ADET

İthalatçı 74

Üretici ve İthalatçı 6

TOPLAM 80

Tablo4. Alkollü İçki İthalat İznine Haiz Firmalar

Distile Alkol İthalatı Yapan Firmalar
27 adet İthalatçı firma Yurtdışından ürün getirme ruhsatına sahiptir. Bu firmaların pek çoğu özellikle
Vodka ve Viski ithalatı yapmaktadırlar. MEY, BROWN FORMAN, PERNOD RICARD, Kavaklıdere ve
Alternatif İçecek gibi birkaç ciddi firma dışında genellikle “Paralel Ürün” diye adlandırılan ve bilinen
markaları getirmeye çalışan firmaların çoğunda ÖTV’nin artması ve distribütörlerden gelen
tahsilatların düzensizliği nedeniyle son aylarda ithalatı bırakma noktasına gelmişlerdir.

SIRA Satır Etiketleri Vodka Cin Likör SIRA Satır Etiketleri Vodka Cin Likör

1 Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. X XX 15 Dem Dış Tic.A.Ş. XX

2 Pernod Ricard X XX 16 Devasa Grup X XX

3 Brown Forman X XX 17 ENTİ Meşrubat Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. X

4 Kavaklıdere Şarapları A.Ş. X 18 Etel Mensucat Gıda . ve Tic. A.Ş. XX

5 Alternatif İçecek Gıda X X 19 Global İçki X

6 Akdeniz Kokteyl XX 20 Karagözoğlu Dış Tic. A.Ş. X

7 Anadolu Alkollü İçk. X X 21 Kubera Asia Gıda Mad. Tic. Ltd. Şti. X

8 AYZBERK İçecek Gıda X 22 Lafiella İçecek X XX

9 Berentzen Alkollü İçkiler X XX 23 Maddox İçki Satış ve Paz. Tic. A.Ş. X XX

10 BG İçecek Gıda İth. İhr. X 24 Minerva İçecek X

11 Bidfood Dağıtım ve XX 25 Moet Hennessy X

12 Bilman Meşrubat Gıda X X 26 Moneta X XX

13 Demirtaş İçecek X XX 27 Orion Grup Tic XX

Tablo 5. Distile Alkollü İçki İthalatı Yapan Firmalar

Üretici Firmalar
Türkiye’de 2020 yılı Eylül ayı itibarıyla 12 firmaya üretim Ruhsatı verilmiştir.

4

Distile Alkollü İçki Üreten Firmalar

Sakızlı
SIRA DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİ ÜRETİM İZNİNE HAİZ FİRMALAR Rakı Votka Cin Likör Distile

Alk.içki

1 RAGS Alkollü İçecekler San. ve Tic. A.Ş. XX

2 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. XX XX X

3 Distile İçki San. Ve Tic. A.Ş. X

4 Sarper Damıtımcılık A.Ş. X

5 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş./Alcosan İçecek San. XX XX

6 Neva Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. XX XX

7 Anadolu Alkollü Alkolsüz İçecekler İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. X

8 Antalya Alkollü İçecek San. ve Tic. A.Ş. XX XX

9 GOLDAB İçecek Gıda San. ve Tic. A.Ş. XX

10 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. XX X

11 İnfotex Tur. Sey. Tarım Gıda ve İçecek/Hürol İçecek XX XX

12 Tariş Üzüm Alkollü ve Alkolsüz İçecekler Sanayi ve Ticaret A.Ş. X

Tablo 6. Distile Alkollü İçki Üretim Ruhsatına Haiz Firmalar

Tablodan da görüldüğü üzere, Türkiye’de Distile Alkollü İçki Üretim izni almış 12 firma mevcuttur.
Yukarıdaki listede yer alan çoğu çeşitli nedenlerden dolayı Bandrol alamadıkları için uzunca bir
süredir üretim yapamamaktadırlar. Ancak, 2020 yılı Aralık ayına kadar yeniden borç yapılandırmasına
girecek olan firmalara 2021 yılından itibaren Bandrol verileceğinden alkol piyasasında 2021 Ocak
ayından itibaren yoğun bir rekabet olacaktır.

Türkiye Toptan Alkol Satıcıları
Türkiye genelinde Toptan Alkol satış ve dağıtım ruhsatına haiz 1.288 işletme mevcuttur.

Bu işletmelerden;

• 1.003 adedi Toptan Alkol Dağıtıcıları,
• 188 adedi kendi ürettikleri ürünlerin satışını yapan Üretici ve ithalatçı ve,
• 97 adedi de Market ve Hipermarketlerdir.

2020 başında 176 Toptan Alkol dağıtıcısı Dağıtım Ruhsatlarının süresini çeşitli nedenlerden dolayı
uzatmamışlardır. Bu rakam faal toptancıların 15%’ini teşkil etmektedir.

Türkiye Off Trade ve On Trade Satış Noktaları
Türkiye genelinde alkol satışı gerçekleştiren işletmeler Alkolün tüketiciye ulaştırma biçimlerine göre
ruhsatlandırılırlar. Şişenin açılmadan, raftan tüketicilere kapalı olarak satıldığı satış noktalarına
Perakende ( Off Trade ) Satış noktaları ruhsatı, Alkol şişesinin açılıp tüketicilere sunulduğu satış
noktalarına “Açık İçki Satış Noktası”( On Trade ) ruhsatı verilmektedir.

5

Türkiye genelinde 81 ilimizde 2020 yılında toplam 78.211 adet TAPDK Ruhsatlı satış
noktası mevcuttur.

Türkiye Perakende / Off Trade Satış Noktaları
2020 yılında TAPDK tarafından Alkol satma ruhsatı verilmiş işletme sayısı 49.497 adettir. Bu
işletmelerin türlerine göre dağılımı ise aşağıdaki gibidir;

OFF TRADE ADET OFF TRADE ADET

BAKKAL 17.350 ASKERİ KANTİN 95

BÜFE 14.040 ORDUEVİ - ASKERİ GAZİNO 53

MARKET 11.579 SATIŞ KOOPERATİFİ 23

KURUYEMİŞÇİ 2.379 KAMU KURUMU (SOS.TES./KANTİN) 22

SÜPERMARKET 2.134 KANTİN 15

MÜSTAKİL İÇKİ SATICILIĞI 1.363 AKARY-OTOG.İSTASYONU 2

ŞARKÜTERİ 297 GENEL TOPLAM 49.497
HİPERMARKET 145

Tablo 7. Türkiye Perakende Satış Ruhsatına sahip satış Noktaları Dağılımı

2020 Mart ayından itibaren Koronavirüs salgını alkol satan perakende satış noktalarını da etkilemiş ve
6.450 perakende Satış noktası ( 11,5%) ruhsatlarının süresini uzatmamışlardır.

Türkiye On Trade/ Açık İçki Satış Noktaları
Türkiye genelinde TAPDK tarafından açık alkol satış ruhsatı verilmiş olan 28.714 adet satış noktası
mevcuttur. bu satış noktalarının türlerine göre dağılımı aşağıdaki tabloda yer almaktadır;

ON TRADE ADET

İÇKİLİ LOKANTA 17.572

KONAKLAMA TESİSİ 4.804

BAR, GECE KULÜBÜ 4.146

DENİZ TAŞITI 1.281

DERNEK LOKALİ 676

ORDUEVİ - ASKERİ GAZİNO 132

KAMU KURUMU (SOS.TES./KANTİN) 83

AKARYAKIT İST. İÇİ AÇIK ALKOLLÜ İÇKİ 11

MÜSTAKİL ALKOLLÜ İÇKİ SATICILIĞI 9

GENEL TOPLAM 28.714

Tablo 8. Türkiye On Trade / Açık İçki Satış Ruhsatına sahip Noktaların Dağılımı

Açık içki satışı yapan satış noktaları da Koronavirüs salgınından etkilenmiş, kısıtlamalar ve ekonomik
nedenlerden dolayı tüketim düştüğünden, 2020 yılı itibarıyla 16% oranında 5.571 açık içki satış
noktası ruhsatlarını yenilememişlerdir. Özellikle açık içki satış noktaları pandemiden çok
olumsuz etkilenmişlerdir.

6

Distile Alkollü İçkiler

TAPDK’dan alınan verilere göre 2004-2019 dönemi incelendiğinde distile alkollü içkiler arzı litresel
bazda 4,21% büyüyerek, 55.654.843 litreden 57.997.873 litreye yükselmiştir. Pazar içerisinde
tüketimin aslan payı Rakı olmasına rağmen, 16 yıllık dönemde Rakı arzında çok büyük düşüş olduğu
da görülmektedir. Rakı tüketimi litresel olarak 2004 yılında 44 milyon litre civarında seyrederken,
2019 yılı sonunda 28 milyon litrelere düşmüştür.

Distile Alkollü İçkiler LİTRE Bazında Pazara Arz

YILLAR RAKI VOTKA VİSKİ LİKÖR CİN ROM KANYAK, DİĞER TOPLAM
BRENDİ
55.654.842
2004 44.167.330 6.000.042 1.911.231 884.562 1.758.820 48.934 838.095 45.828 54.580.513
2005 44.683.223 6.212.038 776.572 575.024 1.558.617 105.339 564.291 105.409 57.741.991
2006 46.517.680 6.396.540 1.600.648 838.851 1.439.485 165.419 598.738 184.630 52.790.700
2007 42.716.023 5.978.869 1.433.995 649.782 1.145.476 200.398 516.124 150.033 58.544.799
2008 44.602.479 8.808.434 1.671.075 1.284.706 1.234.617 251.192 482.481 209.815 61.074.534
2009 44.698.058 10.365.555 2.544.165 1.200.823 1.261.496 313.223 414.998 276.216 64.951.581
2010 46.380.793 11.781.288 2.468.335 1.487.770 1.498.252 457.714 479.353 398.076 73.597.528
2011 48.810.329 15.296.042 4.453.765 1.789.351 1.810.294 483.144 402.843 551.760 69.211.664
2012 44.611.011 15.114.819 4.504.537 1.832.281 1.646.547 548.042 319.354 635.073 67.301.303
2013 42.336.790 14.908.720 4.902.898 1.772.530 1.745.813 593.234 347.793 693.525 68.264.365
2014 40.267.282 16.000.653 6.097.096 2.065.225 2.051.448 714.177 330.598 737.886 65.619.424
2015 39.201.309 14.130.725 7.015.857 1.663.371 1.839.522 641.646 295.786 831.208 57.175.512
2016 35.447.822 11.243.141 6.863.938 1.108.371 1.318.622 348.494 147.136 697.988 63.906.594
2017 37.316.029 13.276.952 8.214.105 1.664.863 1.827.431 555.919 218.939 832.356 65.683.494
2018 35.934.117 14.553.545 9.048.994 2.038.549 2.270.180 656.651 273.226 908.232 57.997.873
2019 27.763.381 12.809.376 10.176.125 2.891.738 2.284.951 793.801 312.027 966.474

Tablo 9. Türkiye 2004-2019 Yılları Arasında Litre Bazında Distile İçecek Arzı

Distile Alkollü İçkiler MUTLAK ALKOL Bazında Pazara Arz
Tüketim ve buna bağlı olarak seyreden Alkollü İçkiler arzında Mutlak alkol cinsinden yapılacak
karşılaştırma bizi daha doğru sonuçlara ulaştıracaktır. Buna göre 2004 yılında Distile İçkiler Mutlak

7

Alkol bazındaki Tüketim , 24.390.261 litre iken, 2019 yılında 2,35% azalarak 23.817.135 litreye
düşmüştür.

YILLAR RAKI VOTKA VİSKİ LİKÖR CİN ROM KANYAK, DİĞER TOPLAM
BRENDİ

2004 19.925.338 2.391.315 767.578 236.119 700.600 19.445 331.361 18.504 24.390.261
2005
2006 20.175.802 2.424.766 313.736 150.082 616.393 39.742 223.557 40.550 23.984.629
2007
2008 20.926.726 2.514.369 641.912 193.269 566.799 62.232 234.316 73.658 25.213.280
2009
2010 19.197.711 2.352.098 573.818 148.876 449.690 75.401 198.768 58.432 23.054.794
2011
2012 20.042.090 3.443.942 668.597 278.047 478.698 94.447 187.839 80.310 25.273.970
2013
2014 20.083.777 4.032.226 1.017.542 244.358 486.197 117.779 162.366 105.625 26.249.870
2015
2016 20.833.964 4.569.066 987.953 383.007 575.081 171.998 181.387 151.846 27.854.302
2017
2018 21.907.716 5.910.471 1.782.029 350.923 693.291 182.301 147.033 207.668 31.181.432
2019
20.027.516 5.851.937 1.802.813 362.372 630.537 208.409 116.428 240.881 29.240.893

18.992.627 5.760.595 1.962.025 362.763 667.371 224.388 127.613 256.273 28.353.655

18.061.929 6.188.493 2.439.718 420.923 788.798 268.560 122.602 277.416 28.568.440

17.589.888 5.475.306 2.807.773 348.328 708.921 241.675 109.754 302.304 27.583.949

15.914.422 4.324.451 2.748.385 243.098 513.825 132.330 54.503 260.798 24.191.812

16.759.833 5.042.989 3.289.344 349.616 704.103 211.954 81.084 308.753 26.747.676

16.149.171 5.499.342 3.623.250 420.370 869.654 250.759 101.112 333.145 27.246.803

12.475.676 4.841.398 4.074.291 776.121 876.316 303.850 116.136 353.347 23.817.135

Tablo 10. Türkiye 2004-2019 Yılları Arasında Mutlak Alkol Bazında Distile İçecek Arzı

Yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi 2004 -2019 yılları arası mukayeselerde Viski mutlak alkol
tüketimi 767.578 litreden, 431% büyüyerek 4.841.398 litreye ulaşmıştır.

Vodka tüketimi de 2.391.315 litreden 102% büyüme ile 2.450.083 litre olarak gerçekleşmiştir. Bu
tabloda tek kaybeden Rakı olmuştur. Rakı Mutlak alkol tüketimi 2004 yılında 19.925.338 litre
olurken, 2019 yılında tam 37% oranında düşüş yaşayarak 12.475.676 litreye düşmüştür. Tüm veriler
ve piyasa hareketleri incelendiğinde Vodka, Viski ve Cin tüketiminin artmış olduğu görülse de, Rakı
tüketimindeki olağanüstü düşüşün ana nedeninin kaçak tüketilen Etil Alkol olduğu apaçık
anlaşılmaktadır.

Rakı

Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği 6.maddesine göre Rakı, yalnızca suma veya tarımsal
kökenli etil alkol ile karıştırılmış sumanın, 5000 litre veya daha küçük hacimli geleneksel bakır
imbiklerde, anason tohumu (Pimpinella anisum) ile ikinci kez distile edilmesiyle üretilen distile
alkollü içkidir. Yine aynı tebliğde Rakı’da bulunan alkol miktarı en az 40° olarak belirlenmiş olup, üst
sınır açık bırakılmıştır. (Ancak Türkiye’de genel olarak 45° Rakı tercih edilmektedir. Tekel’in özelleştiği
2004 yılında tüketim 95% oranda 45° Rakı, 5% oranında da 47° Rakı olurken, 2019 yılında tüketilen

8

Rakı derecesi düşmüştür. Buna göre 95% oranında 45° Rakı tüketilirken, 5% oranında da 43° Rakı
tüketimi gerçekleşmiştir. Bunun en büyük nedeni de yüksek ÖTV olmaktadır. )

Coğrafi tanımlama gereği “Türk Rakısı” ifadesi, sadece Türkiye’de tebliğe uygun olarak üretilen
Anasonlu Distile içeceğe denir. Bulgaristan, Makedonya, Sırbistan gibi Balkan ülkeleri ile, Irak ve
Lübnan gibi Ortadoğu ülkelerinde üretilen anasonlu ya da anasonsuz distile içecekleri de “Rakı,
Rakıja, Arak,” gibi isimler almaktadırlar.

TAPDK’dan alınan verilere göre 2004-2019 dönemi incelendiğinde Rakı üretimi 37,14% azalarak
44.167.330 litre’den 27.760.000 litreye, Mutlak Alkol bazında da 19.925.338 litreden,12. 475.676
litreye gerilemiştir. Halbuki 1994 yılında Tekel Rakı üretiminin 65.200.000 litre olduğu ve 60.775.406
litresinin iç tüketimde kullanıldığı 1994 yılı Tekel raporlarında belirtilmiştir.

60.000.000 Litre
50.000.000 Mutlak Alkol
40.000.000
30.000.000
20.000.000
10.000.000

0
Yıllar

Grafik 1. Yıllara Göre Rakı litre ve Mutlak Alkol Arzı

Tablo 6. Litre ve Mutlak Alkol Bazında Türkiye Rakı Pazarı

Tüm veriler ve piyasa hareketleri incelendiğinde Vodka, Viski ve Cin tüketiminin artmış olduğu görülse
de, Rakı tüketimindeki olağanüstü düşüşün ana nedeninin kaçak olarak piyasaya sürülen Etil Alkol
olduğu apaçık anlaşılmaktadır. Yukarıda da belirtildiği gibi, 2019 yılında 15-16 milyon litreye yakın
Kaçak Etil Alkol’ün pazara girdiği tahmin edilmektedir. Bu alkolün yurtdışından yurdumuza kaçak
olarak sokulduğu kesin olmakla beraber , bir kısmının da yurtiçinde üretilerek pazara sürülmekte
olduğu söylentisi mevcuttur.

9

Rakı üreten Firmalar ve Rakı Markaları

2020 yılı itibarıyla 11 Firmanın Rakı üretim izni vardır. Bu firmaların yine TAPDK tarafından onaylanan
71 rakı markası mevcuttur. Üretici firmalar bu markaların ancak 57 adedini üretip satışa arz
edebilmişlerdir.

SIRA ÜRETİM FİRMALARI ADRESİ İLİ MARKA
ADETİ

1 Alcosan İçecek San. ve Tic. Ltd. Şti. Salihli Manisa 5

2 Anadolu Alkollü Alkolsüz İçecekler Turgutlu Manisa 2

3 Antalya Alkollü İçecek San. ve Tic. A.Ş. Döşemealtı Antalya 6

4 Distile İçki San. Ve Tic. A.Ş. Menderes İzmir 13

5 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 1

6 Hürol İçecek Tarım Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Dinar Afyonkarahisar 3

7 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Alaşehir Nevşehir-Manisa 19

8 Neva Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 5

9 RAGS Alkollü İçecekler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Kırklareli 2

10 Sarper Damıtımcılık A.Ş. Akhisar Manisa 12

11 Tariş Üzüm Alkollü ve Alkolsüz İçecekler Sanayi ve Ticaret A.Ş. Alaşehir Manisa 3

GENEL TOPLAM 71

Tablo 11. Rakı Üreten Firmalar

2020 yılına gelindiğinde, çeşitli nedenlerden dolayı 4 firma üretimini durdurmuştur. Tariş firması ise
henüz üretime geçmemiştir.

SIRA ÜRETİM FİRMALARI ADRESİ İLİ MARKA
ADETİ

1 Alcosan İçecek San. ve Tic. Ltd. Şti. Salihli Manisa 5

2 Distile İçki San. Ve Tic. A.Ş. Menderes İzmir 13

3 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 1

4 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Alaşehir Nevşehir-Manisa 19

5 RAGS Alkollü İçecekler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Kırklareli 2

6 Sarper Damıtımcılık A.Ş. Akhisar Manisa 12

GENEL TOPLAM 52

Tablo 11. Rakı Üreten Firmalar

Böylece 2020 Eylül ayı itibarıyla üretim yapan ve pazara ürün arzı gerçekleştiren 6 adet firma ve 52
marka kalmıştır.

10

Rakı Pazarı ve Payları

Türkiye Rakı Pazarında ,TEKEL’in özelleştirilmesi ve özel sektörün de Rakı üretmeye başlamasından
hemen sonra tek tip Klasik Rakı dışında “Yaş Üzüm Rakısı”, sonra da “Siyah Üzüm/Kara Üzüm”,
“Gold/Altın Seri” gibi daha farklı tatlardaki Rakıları da denenmiş ve giderek benimsenmeye
başlamıştır. Rakıda bir yandan litre kaybı yaşanırken, bir yandan da değişik tatların tüketiminde
kategorileşme oluşmuştur.

Rakı tüketicileri tercihlerini yaparken ürünün fiyatına, Üzüm cinsine, içim kolaylığına, ambalajın
albenisine, ürünün bulunabilirliğine gibi başlıca kriterlerden hareket etmektedir. NIELSEN Araştırma
firması sadece Off Trade / Perakende satış noktalarında yapmış olduğu ölçüm çalışmasında bütün
yukarıda sayılan kriterlere göre Rakı pazarında bulunan ürünleri dört ana kategoriye ayırarak ölçüm
sonuçları çıkartmaktadır,

1- Süper Premium Segment

2- Premium Segment,

3- Medium Segment ve,

4- Ekonomik Segment .

1-Süper Premium Segment

Bu segmentasyonda değerlendirilen ürünlerin ortak özellikleri tüketiciye cazip gelen bir öyküsünün
olmasıdır. Ürünler, ya özel Meşe Fıçılarda dinlendirilmiş, ya siyah üzüm sumasından yapılmış, ya özel
imbiklerde dinlendirilmiş ya da 45°’den de yüksek alkollüdürler;

SUPER PREMIUM SEGMENT RAKI MARKALARI

• Altınbaş • Kara Efe

• Tekirdağ Altın Seri • Sarı Zeybek

• Yeni Rakı Alâ • Beylerbeyi Göbek Rakı

• Yeni Rakı Ustaların Karışımı • Saki Siyah Üzüm Rakısı

• Efe Göbek Rakısı 

SUPER PREMIUM 2016 2017 2018 2019
SEGMENT

PAZAR PAYI 1,58% 2,04% 2,40% 3%

TOPLAM LİTRE 35.447.822 37.316.029 35.934.117 27.763.381

SUPER PREMIUM SEGMENT 560.076 761.247 862.419 832.901
LİTRESEL HACİM

Tablo12. Süper Premium Rakı Toplam Pazarı

11

Tablo12.’de de görüldüğü gibi, Türkiye Toplam Rakı Pazarı küçülürken, Süper Premium Rakı Pazarı
her sene büyümektedir. 4 Yıllık döneme bakıldığında 560.000 litrelik pay, 2019 yılında 833.000
litreye ulaşmıştır. Buradan, nihai tüketicilerin “Klasik Rakı” anlayışının dışında öyküsü olan ve
üzerinde emek sarf edilmiş özellikli ürünlere olan teveccühlerinin arttığını ve daha yüksek bir fiyat
ödemekten kaçınmadığını görebiliriz. Tüketici ile söz konusu ürünler arasında aidiyet duygusu
kurulmaya başlanmıştır.

Süper Premium Rakı Pazarı 2019 yılında 833.000 litre civarında gerçekleşmiştir. Sayısal olarak toplam
pazarın 3%’ünü oluşturmasına rağmen ,ciro olarak da yaklaşık 5,5% paya sahip olduğu
düşünülmektedir.

Ancak, 2020 yılında Süper Premium Pazarın büyüklüğü 1.000.000 litreye, ciro payı da 7%’ler civarına
yükseleceği tahmin edilmektedir.

.

Premium Segment

Bu segmentasyonda da yine süper Premium segmentin bir alt fiyat yapısında olan ve dağıtım sorunu
yaşamayan ürünler yer almaktadır.

PREMIUM SEGMENT RAKI MARKALARI

• Tekirdağ Rakısı • Efe Geleneksel Rakı

• Tekirdağ Trakya Serisi • Efe Yaş Üzüm Rakısı

• Yeni Rakı Yeni Seri • Efe Tek İmbik Rakısı

• İzmir Göbek Rakısı • Saki Altın Seri Rakısı

• Efe Rakı Gold • Beylerbeyi Mavi Rakı

Bu segmentasyonda da, genellikle Süper Premium Segmentasyonunu tercih eden tüketici grubu ilgi
duymakta ve hatta fiyat, bulunabilirlik vs. etkenler nedeniyle de ilk tercihleri olmaktadır.

Premium Segment , Rakı genel satış içerisinde payını 2016 yılı baz alındığında en hızlı büyüyen
segment olmuştur. 2016 yılında 10,51% olan pay, 2019 yılında 16,78%’e çıkmıştır.

PREMIUM SEGMENT 2016 2017 2018 2019

PAZAR PAYI 10,51% 11,75% 14,18% 16,78%

SATILAN TOTAL LİTRE 35.447.822 37.316.029 35.934.117 27.763.381

SEGMENT LİTRESEL HACİM 3.726.452 4.383.701 5.093.661 4.657.307
Tablo13. Premium Segment Rakı Toplam Pazar Payı

12

Öte yandan, TL bazında Premium Segmentin Payı 20%-25% arasındadır. Bu nedenle Rakı üreten
firmalar yeni ürünlerini bir takım özellikler kazandırarak ( Göbek Rakısı, Monosepaj Üzüm rakısı,
işlenmiş anasonlu Rakı gibi) bu pazara konuşlandırmaya çalışmaktadır.

Medium Segment

Bu segmentasyonu oluşturan ürünler daha çok, Türkiye’de Rakı sektörünün özelleştiği ilk yıllardan
beri sürdürülen klasik Rakı markaları olmaktadır.

MEDIUM SEGMENT RAKI MARKALARI

• Yeni Rakı • Anadolu “O”Şeker,

• Efe Klasik Rakı • Demlen Rakı

• Burgaz Export, • Destan Rakı

• Burgaz Göbek Rakısı 

MEDIUM SEGMENT 2016 2017 2018 2019

PAZAR PAYI 72,87% 70,38% 67,85% 64,95%

SATILAN TOTAL LİTRE 35.447.822 37.316.029 35.934.117 27.763.381

SEGMENT LİTRESEL HACİM 25.829.056 26.261.155 24.381.298 18.032.316
Tablo14. Medium Segment Rakı Toplam Pazar Payı

Tabloda da görüldüğü gibi, Medium Segment halâ diğer segmentlere göre litresel üstünlüğe sahip
olmakla birlikte toplam içindeki payı düşmektedir. Bunun en önemli nedenlerinden biri bu Segmentte
yer alan markaların pek çoğu çeşitli nedenlerden dolayı artık üretilememektedir. Ama bir gerçek daha
var ki,nihai tüketici sıradan ve rutin üretimdeki Rakılardan, daha pahalı olmasına rağmen öyküsü olan
rakılara yönelmeye başlamıştır. Bunun en önemli nedenlerinden biri Rakı tüketici profilinin
gençleşmekte olduğu ve bu tüketici gurubunun da daha farklı tad ve ürünler aramasıdır.

Bu segmentin toplam cirodaki payı 60-65% civarında seyretmektedir. 2020 yılında bu pazarın daha
da daraldığı ,2021 yılında da yine daralma yaşayacağı ön görülmektedir.

13

Ekonomik Segment

Ekonomik segmentte bulunan Rakı markaları, firmaların genellikle gelir seviyesi düşük olan
tüketicilere yönelik olarak piyasaya sürdüğü ve iddiasız markalardan oluşmaktadır. Rakıların bir
çoğunun alkol dereceleri 45°’nin altında,hatta 42° olan bilen vardır. Bu ürünler On trade satış
noktalarında istasyon ürünü olarak kullanılmakta, Off Trade satış noktalarında da fiyat yapısıyla
hareket görmektedir.

EKONOMİK SEGMENT RAKI MARKALARI

• İzmir Rakısı • Topkapı Rakı

• Tayfa Rakı • Ata Rakı

• Yekta Rakı • Çilingir Rakı

• Civan Rakı • Çilingir Extra

• Sırdem Rakı • Beyoğlu Rakı

• Burgaz Rakı • Anadolu Rakı

EKONOMİK 2016 2017 2018 2019
SEGMENT

PAZAR PAYI 15,04% 15,84% 15,58% 15,28%

TOPLAM LİTRE 35.447.822 37.316.029 35.934.117 27.763.381
LİTRESEL HACİM
5.332.239 5.909.926 5.596.739 4.240.856

Tablo15. Ekonomik Segment Rakı Toplam Pazar Payı

Ekonomik segment yüzdesel olarak yerini korumakla birlikte, tüketimin genel düşüşünden etkilenerek
volüm ve ciro kaybına uğramaktadır.

Ayrıca, bazı markalar üretici firmaların üretimi durdurmalarından dolayı paylarını ya segmentin
içindeki başka markalara ya da etil alkolden yapılan ev imalatı rakıya kaptırmaktadır. Bu segmentin
tüketicisi, Etil alkolden evde yapılan rakıyı aynı kalitede olduğunu düşünmektedir. Bu nedenle
ekonomik segment sabit Pazar payını korumaktadır.

Ekonomik segmentin toplam cirodaki payı en fazla 10% civarında olmaktadır.

14

Koronavirüs Etkisinde 2020 Rakı Pazarı ( Ocak- Eylül Dönemi )

2020 yılının ilk 9 ayında ( Ocak – Eylül ) Rakı arzı 2019 yılına göre 1.049.798 litre artış göstermiştir.
Ancak 2012 yılıyla kıyaslandığı taktirde de nerdeyse 12 milyon litrelik bir azalma yaşandığı da
görülmektedir.

YILLAR LİTRE

2012 31.693.156

2013 30.189.964

2014 27.618.129

2015 26.132.559

2016 23.757.970

2017 25.401.335

2018 24.704.019

2019 18.779.516

2020 19.829.315

Tablo 16. 2012-2020 Yıllarında Ocak- Eylül Arası Pazara Arz Litresi

2019 yılına göre artışın en önemli nedenleri yaşanan koronovirüs yasaklarıyla ilgili özel durum
olmuştur;

• Mart ayından itibaren konulan seyahat yasakları ve diğer hafta sonu yasakları nedeniyle Etil
Alkol dolaşımı durmuştur. Nihai tüketici de yasal üretim Rakı’ya yönelmiştir

• Nihai tüketici İçkili lokantalara gidemediğinden, Rakısını evde içmeye başlamış, rakıya
lokantada/meyhanede ödediği rakamdan çok daha az ödeyince tekrar alabilecek marjı
kalmıştır.

• Yine haftasonu evden çıkış yasağı nedeniyle ve bütün yaz boyunca yazlılarda ve evde tüketim
artmıştır.

İlk bölümümüzde Tekel’in özelleştirilmesiyle birlikte özel sektöre geçen Rakı üretiminin çeşit ve tat
olarak artmış olmasına rağmen sürekli Pazar kaybettiğinden bahsetmiştik. Gerçekten de Tekel 1994
yılı raporlarında, 1994 yılı Rakı üretiminin 65 milyon litre olduğu kayda geçmiştir. Yine, özelleştirme
öncesi 55 Milyon litre Rakı tüketimi olan ülkemizde Rakı çeşitlerinin artması, nüfusumuzun çoğalması,
gelir gücünün artması, kentleşmenin 92%’lere çıkmasından dolayı satış noktalarının çoğalması ve
dağıtım gücünün yükselmesi gibi daha birçok olumlu gelişmeye rağmen 29 Milyon litrelere düşmesi
üzerinde çalışılması gereken bir olgudur. Bu düşüşün nedenlerine bakacak olursak;

15

• Distile alkolden alınan Maktu ÖTV oranı diğer Avrupa ülkelerinde alınan vergilerle mukayese
edildiğinde, kişi başı kazanca göre çok yüksek kalmaktadır. Rakı Türkiye’de en fazla tüketilen
milli içkidir. Dolayısıyla Maktu ÖTV’nin bu artışı tüketimin azalmasına neden olmaktadır.

• Rakı raf fiyatlarındaki bu artış, önemli sayıda nihai tüketiciyi yasal olmayan yollara itmektedir.
Sınır kapılarının bulunduğu illerde ve o illere komşu illerde, sınırdan geçirilen ve daha önce
İhtraç edilmiş olan Rakılar tüketilmektedir. Hopa yoluyla Samsun’a kadar Karadeniz’de,
Edirne ve Kırklareli yoluyla da Bütün Trakya’da daha önce ihraç edilen Türk rakıları ve
Yunanistan, Bulgaristan ve Gürcistan’da satılan rakıların tüketimi çok yoğun olmaktadır.
“Kaçak yolla” gelen bu rakılardan dolayı vergi ve satış kaybı yaşanmaktadır.

• Çok yoğun Can kayıplarının yaşandığı en önemli kaçak yol “Etil Alkol”den yapılan Rakılardır.
Bu tür Rakı imalatı son derece tehlikeli yoldur. Etil alkol den yapılan rakıların kullanımı
inanılmaz seviyelere çıktığı pandemiden dolayı yasakların yaşandığı Mart-Nisan aylarında
görülmüştür. Bu aylarda bütün Rakı distribütörleri kendi kotalarını 100% geçmişlerdir. ( Bu
duruma az da olsa 2018 yılında yapılan yönetmelik değişikliğiyle de de etil alkole dünyanın en
acı bileşiği kabul edilen ‘denatonyum benzoat’ katılmaya başlanmasının da etkisi vardır.) Etil
alkole Etil alkol satışı yasaklardan dolayı sekteye uğramış ve nihai tüketicilrin tamamı yasal
Rakıya dönmüşlerdir. Yasal olmayan yollardan Etil Alkol Satışı yılda yaklaşık olarak
200 milyon TL’lik bir rant ortaya çıkartmaktadır.

Çözüm Önerileri
Bu yılın Eylül ayına kadar, sektörümüzdeki bir çok üretici vergi borçlarından dolayı üretim
yapamamaktaydılar. Ancak 7 Kasım 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “BAZI ALACAKLARIN
YENİDEN YAPILANDIRILMASI İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN”ile
söz konusu üreticiler borçlarını yapılandırıp, bandrol alabileceklerdir. Bu durum sektörümüz açısından
çok olumlu bir gelişmedir.

Ancak bu iyileşme sektörün devamlılığı açısından yeterli değildir. bazı yapısal ve kalıcı değişikliklerin
de yapılması gerekmektedir;

ÖTV en az 25% oranında geri çekilmelidir.
Rakı tüketiminin 2020 yılı sonunda 30 milyon litre seviyelerinde olacağı tahmin edilmektedir. 2004
yılına göre hem ülke nüfusu artmış, hem Rakı çeşidi artmış ve kişibaşı gelirin de artmış olmasına
rağmen gerçek Rakı tüketiminin ( Yasal Rakı + Sınırlardan ülkeye sokulan Rakı+ Etil alkolden
yapılan Rakı) 44 milyon litre baz olarak alındığında 2020 yılı kayıbımız 14 Milyon litre olacaktır. Bu
kayıbın ülke ekonomisine maliyeti çok yüksektir;

16

• Vergi kaybımız 32% civarındadır. ÖTV’nin 25% oranında geriye çekilmesi rakı birim fiyatlarını
aşağıya çekeceğinden, tüketici yasal yoldan alım yapacağı için bugün dahi elde edilemeyen
ÖTV elde edilebilecektir.

• Etil alkolden yapılan rakıda üzüm kullanılmamaktadır.Eğer 14 milyon litre Rakı üzüm alkollü
olursa ortalama çiftçimiz daha fazla üzüm , daha fazla Anason üretebilecektir.

ÖTV’de indirim yapılamıyorsa Maktu ÖTV’den Nispi ÖTV’ye geçilmelidir.
• Maktu ÖTV uygulaması her klasmandaki ürünün aynı oranda vergiye tabi olmasına neden
olmaktadır. Halbuki, Nispi ÖTV’ye geçildiği vakit ürürnün nihai fiyatına göre ÖTV tahakkuk
edeceğinden, ürününü daha ucuz satmak isteyen firmalar daha düşük ÖTV ödeyecek ve nihai
tüketiciye daha ucuz ürün seçeneği sağlayabileceklerdir.

Küçük cl’li ürünlerin Perakende Satış Noktalarında da Satışlarının Sağlanması
• Daha önceden perakende satış noktalarında da satılabilen 20 cl ürünlerin tekrar bu satış
noktalarında satılmaları sağlanmalıdır. Bu yolla tüketicinin sırf ucuz diye kaçak alkol alması bir
nebze de olsa engellenecektir.

Rakı Kodeksi Yönetmeliğin değiştirilip, İncir, Kiraz, Erik gibi meyvelerden de Rakı Yapılmasının
Önünün Açılması

• Üzüm Rakısına alternatif seçeneklerinin olması Rakı pazarını arttıracaktır. “Evliya Çelebi
Seyahatnamesi”nde Arakçıyan esnafından başka “Gülefsen, horilka,firna, hardalliye,
ıhlamur,tarçın,karanfil” adlı özel rakı satan meyhanelerden bahsetmektedir. Günümüzde de
Balkanlarda çok yaygın “Erik Rakısı”, “Erik ve Üzüm Karışımı Rakısı” üretilmektedir. Ayrıca
Güneydoğu Anadolu’da halen “Boğma Rakı” adında değişik meyvelerden yapılan rakılar da
içilmektedir. (Rakı tebliğinde halen “Distile Alkollü İçki” ve “Anason Aromalı Distile Alkollü
İçki” başlıkları vardır ancak, yasal başvuru süresi vs. uzun zaman almakta olduğundan üretim
ruhsatı alım aşaması kolaylaştırılmalıdır.)

Vodka

20 yüzyılın sonunda dünyada iki kutuplu siyasi ve ekonomik sistemin çökmesinden sonra
batılı gelişmiş ülkelerin hakimiyetinde global ticaret ve teknoloji baş döndürücü bir hıza ulaşmıştır.
Ülkeler arası ticari hacimler artmış, özellikle Çin’in ülke olarak “DÜNYA FABRİKA ÜLKESİ” haline
dönüşmesi, üretim maliyetlerinin çok düşük seviyelere düşmesini sağlamış, bilişim teknolojisi
alanında yapılan buluşlar sayesinde de dünya genel üretimi optimal seviyelere ulaşmıştır. Buna
paralel olarak da insanların gelirleri artmış, turizm hareketlenmeleri olağanüstü seviyeye çıkarak

17

insanlar daha fazla ülkeleri ziyaret etmeye başlamış ve o güne kadar kendilerine yabancı olan
kültürlerle tanışarak kaynaşmışlardır.

Bütün bu gelişmelere bağlı olarak özellikle 1980’li yıllara kadar sadece Doğu Avrupa ve
İskandinavya ülkelerinde üretilip tüketilmekte olan Vodka, 21 yüzyıldan itibaren dünya tüketicileri
beğenisine sunulmuş ve yüksek beğeni kazanarak hemen her ülkede “ŞARAP, BİRA ve VİSKİ” ile
birlikte en çok tüketilen Alkollü İçkiler grubunda yer almıştır. Öyle ki, Vodka tüketimindeki bu
artışlar,ülkelerin geleneksel alkollü içkilerinin tüketimlerini tehdit boyutlarında geriletmektedir.
Ülkemizde de giderek gerileyen Rakı tüketiminin aksine, Vodka tüketimi baş döndürücü bir hızla
artmaktadır.

Ülkelerin üretim rakamlarından da anlaşıldığı gibi, Vodka Pazarı tüm dünyada diğer alkollü
içeceklere göre daha hızlı büyümektedir. Çağdaş yaşamın sıkıntılı ve stresli çalışma ortamlarında
sıkışan insanlar, gerek kendilerine ayırdıkları zaman darlığından, gerekse de daha pratik ve kolay
ulaşabilmeleri açısından daha hafif mezelerle alınan alkollere yönelmektedirler. Vodka da Viski, Bira
ve Şarap gibi, kolay mezeleri, değişik kokteylleri ve sunumları nedeniyle tüm dünyada geleneksel
alkollerin yerini hızla almaktadır.

Türkiye Vodka Pazarı

Türkiye’de Vodka üretimi 1967 yılında TEKEL tarafından, Eskişehir ve Turhal Şeker
fabrikalarından alınan şeker pancarı melasından üretilmiştir. Uzun yıllar tek marka ve tek çeşit olarak
üretilen Vodka, daha sonra 1972 yılında yine Tekel tarafından “Binboğa Vodka” markası üretilmeye
başlanarak ikinci ürün olarak pazarda yerini almıştır. Denetimle ithal nedeniyle kısıtlı oranda bir
tüketim hacmini sürdüren Vodka ürününün, 2003 yılında TEKEL’in özelleştirilmesiyle birlikte gerek
açılan yeni fabrikalarla, gerekse de İthal yoluyla gelen dünya markalarıyla birlikte hızla tüketim hacmi
artmıştır.

2020 yılı itibarıyla Türkiye’de Vodka üretim izni 8 firmada mevcuttur;

sıra TİCARET ÜNVANI ADRES İLİ

1 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş. Salihli Manisa

2 Antalya Alkollü İçecek San. ve Tic. A.Ş. Döşemealtı Antalya

3 GOLDAB İçecek Gıda San. ve Tic. A.Ş. Menemen İzmir

4 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa

5 İnfotex Tur. Sey.Tar..San.Tic.Ltd. Şti. Dinar Afyonkarahisar

6 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Bilecik

7 Neva Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa

8 RAGS Alkollü İçecekler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Kırklareli

Tablo 17. Türkiye Vodka Üretim Ruhsatına Haiz Firmalar Listesi

18

Yukarıdaki tabloda yer alan firmalara ait 45 Vodka markası mevcuttur.

Allco İç.San. ve Tic. A.Ş. Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş.

1 ALCOBEVERAGES CARIBBEAN 1 BAZOOKA

2 ALCOBEVERAGES DIAMOND 2 BAZOOKA AROMALI

3 ALCOBEVERAGES DIAMOND GINSENG 3 BİNBOA

4 ALCOBEVERAGES DON JUAN 4 BİNBOA AROMALI

5 ALCOBEVERAGES HIGHLANDER 5 BİRADER

6 ALCOBEVERAGES MARGO 6 GILBEYS

7 CLASS 7 ISTANBLUE

8 DİAMOND 8 ISTANBLUE AROMALI

9 HIGHLANDER 9 JEST AROMALI

10 SVAROVSKY 10 MIRAGE

Antalya Alk.İç.San. ve Tic. A.Ş. Neva Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş.

1 VODKA 1967 1 ABLUKA

2 7 VODKA 2 GOBO

3 ATA 3 GOBO WESTERN

4 CORSET NASH PREMIUM 4 MAXX

5 FRENCH KISS GOLDAB İç. Gıda San. ve Tic. A.Ş.

6 GOLD DIGGER 1 ROYAL FARM

7 GORZALKA Güney Alk. İç.ve Tic. A.Ş.

8 JOHN JOY 1 BURJ ALNIQA

9 KİNGSMAN 2 MAZE OF MEMORIES

10 NASH 3 MAZE OF MEMORİES
11 NASH PARROT
12 RUBLOVSKAYA RAGS Alkollü İçecekler San. ve Tic.
A.Ş.

1 RAGS 1934

İnfotex Tur. Sey. . Tic. Ltd. Şti. 2 RUS YILDIZI

1 APAMEİA 3 RUSSIAN GOLD

2 LATİTUDE 39 NORTH

Tablo 18. Türkiye Vodka Üretim Ruhsatına Haiz Firmalara Vodka Markaları Listesi

Ancak, çeşitli nedenlerden dolayı bu firmalardan sadece 4’ü üretim yapmakta ve pazara daha
az sayıda Vodka sürebilmektedir.

sıra TİCARET ÜNVANI ADRES İLİ VODKA
MARKASI
1 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş. Salihli Manisa
10
2 GOLDAB İçecek Gıda San. ve Tic. A.Ş. Menemen İzmir 1

3 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Bilecik 10
3
4 RAGS Alkollü İçecekler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Kırklareli

Tablo 19. 2020 Yılında Vodka Üretimine Devam Eden Firmalar

19

2020 yılı itibarıyla 33 firmanın İthal Vodka getirme izni mevcuttur. bu firmaların çoğu “Paralel
ithalat” firmalarıdır. Yani bir ürünün ana ithalatçısı varken, aynı ürünleri avantajlı sayılacak fiyatlarla
Türkiye’ye ithalat yapan firmalardır . Bundan dolayı 6 firma dışında diğer firmalar ya en fazla üç kez
ürün ithal edebilmişler, ya da bir kez ithal ettikten sonra da ithalattan vaz geçmiş firmalardır.

Türkiye’ye 54 farklı marka Vodka ihracatı gerçekleştirilmiştir.

İTHAL EDİLEN VODKA MARKALARI

1 ABSOLUT 19 ICEBERG 37 POLIAKOV

2 ANADOLU 20 JANOKA 38 POLUS

3 BELARUS 21 KAUFFMAN 39 PUSCHKIN

4 BELAYARUS 22 KEGLEVICH 40 RANDY

5 BELUGA 23 KETEL ONE 41 RUSKOV

6 BELVEDERE 24 KHORTYTSA 42 RUSSIAN STANDARD

7 BLACK BRILLANT 25 KOUTOUZOV 43 SMIRNOF

8 BORZOI 26 KOZAK 44 SOBIESKI

9 CAPİTAL BLACK 27 LİTHUANİAN 45 STALINSKAYA

10 CAPTAİN MARCUS 28 LUİS LOPEZ 46 STOLICHNAYA

11 CAPTAİN WİLLİAM'S 29 LUKSUSOWA 47 STUMBRAS

12 CIROC 30 MEDOFF 48 TIGRE

13 FINLANDIA VODKA 31 MİNSK 49 TİTOS

14 GILBEYS 32 MİNSKAYA KRİSTAL 50 VIKING

15 GREY GOOSE 33 MOSKOVSKAYA 51 SVAYAK

16 GULFSTREAM 34 NEMIROFF 52 WYBOROWA

17 HLIBNY DAR 35 NIKITA 53 ZEMSKİ

18 ICE ROCK 36 PETRUS 54 ZUBROWKA

Tablo 20. 2019-2020 Yıllarında Türkiye Pazarına İthal Edilen Vodka Markaları

2004- 2019 yılları arasında Türkiye Vodka pazarı en hızlı büyüyen Pazar olmuştur.2004 yılında
toplam arz 6 milyon litre iken, 2018 yılında 14.550.000 milyon litreyi geçen Vodka pazarı, 2019 yılında
1.750.000 litrelik bir düşüş yaşayarak 12.809.000 litreye gerilemiştir. Arz düşüklüğü incelendiğinde
düşüşün tamamının Türkiye içi üretiminden kaynaklandığı görülmektedir. Bunun da en büyük nedeni,
Antalya Alkollü İçkiler ile İnfoteks firmalarının üretimlerini durdurmaları olmuştur.

20

İthal Vodkalar ise son senelerde olduğu gibi 3 milyon civarındaki durumunu korumuşlardır.

YIL ÜRETİM İTHALAT TOPLAM YIL ÜRETİM İTHALAT TOPLAM
2004 4.211.734 1.788.308 ARZ 2012 12.109.840 3.004.979 ARZ

6.000.042 15.114.819

2005 4.488.533 1.723.505 6.212.038 2013 11.403.751 3.504.968 14.908.720

2006 5.127.131 1.269.409 6.396.540 2014 12.485.200 3.515.453 16.000.653

2007 4.986.523 992.345 5.978.869 2015 10.950.188 3.180.537 14.130.725

2008 7.658.359 1.150.075 8.808.434 2016 8.457.242 2.785.899 11.243.141

2009 8.909.995 1.455.560 10.365.555 2017 10.161.578 3.115.374 13.276.952

2010 9.675.512 2.105.776 11.781.288 2018 11.513.571 3.039.974 14.553.545

2011 12.592.575 2.703.468 15.296.042 2019 9.758.198 3.051.178 12.809.376

Tablo 21. 2004-2019 Yılları Arasında Türkiye Pazarına Arz Edilen Toplam Vodka Litresi

Yurtiçinde üretilen Vodkaların alkol dereceleri 2004 yılında hemen hemen tamamı 40° iken, ÖTV’nin
yükselmesi ve rekabetin artmasından dolayı şimdi neredeyse tamamı 37,5° ye düşürülmüştür. İthal
Vodkaların ise 30%’u halâ 40°dir.

Yurtiçi Vodka üretimi genellikle melas ağırlıklıdır. Çok az bir kısmı da Buğdaydan üretilmektedir. İthal
edilen vodkaların ise çok büyük kısmı Buğday ve patates alkolünden üretilmektedir.

Vodka Pazarı
Türkiye Vodka Pazarı, yurtiçinde On-Off Trade pazarı ile, Antalya ağırlıklı olmak üzere İzmir, Aydın ve
Muğla illerinde bulunan “Herşey Dahil” konsepti ile çalışan hotellerden oluşmaktadır.

On Off Trade Vodka Pazarı
Yaklaşık olarak Vodka tüketiminin 80 %’i bu pazarda gerçekleşmektedir. Diageo firması ürünleri olan
markalar bu pazarın hakimi durumdadır.

SIRA FİRMA MARKA PAZAR SIRA FİRMA MARKA PAZAR
PAYI PAYI
1 Diageo Istanblue 11 Pernod Ricard Luksusowa
35,50% 0,90%

2 Diageo Gilbeys 9,00% 12 Diageo Binboa 0,80%

3 Diageo Bazooka 11,90% 13 LVMH Belvedere 0,40%

4 Diageo Mirage 9,30% 14 Diageo Ketel One 0,30%

5 Pernod Ricard Absolut 8,50% 15 Bacardi Grey Goose 0,30%

6 Diageo Smirnoff 6,80% 16 Eristoff Nemiroff 0,30%

7 Allco Diamond 3,40% 17 Diageo Cîroc 0,10%

8 Brown-Forman Finlandia 1,10% 18 Pernod Ricard Borzoi 0,10%

9 Antalya Vodka 1967 4,10% 19 Diğer Diğer 6,30%

10 Pernod Ricard Wyborowa 0,90% TOPLAM 100,00%

Tablo 22. 2019- 2020 Türkiye Vodka Pazarı Markalara Göre Pazar Payları

21

Herşey Dahil Konseptli Hotel Vodka Pazarı
Özellikle Antalya ve Muğla Turizm bölgelerinde “Herşey Dahil Konsepti” otellerde Vodka tüketim
bakımından Rakı, ve Likörden önce birinci sırada yer almaktadır.

Hem sek olarak tüketilmesi , hem her kokteylin ana karışımı olması ve hem de, “Turunç &Malt
(Viski) , Meşe&Turunç(Brendy), Agave ( Tekila) , Ardıç ( Cin ), Şeker Kamışı (Rom )” aromalı olarak
“Muadil İçecek” olan Vodka, Türkiye yıllık tüketiminin yaklaşık olarak 20%’sini gerçekleştirmektedir.

Koronavirüs Etkisinde 2020 Vodka Pazarı ( Ocak- Eylül Dönemi )

2004-2019 yılları arasında sürekli olarak pazara arzı ve tüketimi artan Vodka, 2020 yılına gelinceye
kadar 6 milyon litreden neredeyse 13 milyon litreye çıkmıştır.

YILLAR ÜRETİM İTHALAT TOPLAM

2004 4.211.734 1.788.308 6.000.042

2005 4.488.533 1.723.505 6.212.038

2006 5.127.131 1.269.409 6.396.540

2007 4.986.523 992.345 5.978.869

2008 7.658.359 1.150.075 8.808.434

2009 8.909.995 1.455.560 10.365.555

2010 9.675.512 2.105.776 11.781.288

2011 12.592.575 2.703.468 15.296.042

2012 12.109.840 3.004.979 15.114.819

2013 11.403.751 3.504.968 14.908.720

2014 12.485.200 3.515.453 16.000.653

2015 10.950.188 3.180.537 14.130.725

2016 8.457.242 2.785.899 11.243.141

2017 10.161.578 3.115.374 13.276.952

2018 11.513.571 3.039.974 14.553.545

2019 9.758.198 3.051.178 12.809.376

Tablo 23. 2004-2019 Yılları Arası Türkiye Pazarı Litre Bazında Vodka Arzı ( Üretim ve İthalat )

22

Ancak, 2020 yılı Ocak-Eylül döneminde geçmiş senelerin aynı dönemlerine göre Vodka arzı kötü bir
dönem geçirmektedir;

YILLAR ÜRETİM İTHALAT TOPLAM
2012 9.229.265 2.003.562 11.232.827
2013 8.242.864 2.543.753 10.786.617
2014 8.410.733 2.559.627 10.970.360
2015 7.353.473 2.302.001 9.655.474
2016 5.814.507 1.973.284 7.787.791
2017 6.962.211 1.926.922 8.889.132
2018 7.651.528 2.259.506 9.911.034
2019 6.911.495 2.159.688 9.071.184
2020 5.487.532 1.952.412 7.439.945

Tablo 24. 2012-2020 yılları Ocak-Eylül Dönemleri Türkiye Pazarı Litre Bazında Vodka Arzı ( Üretim ve İthalat )

Bu durumun birkaç nedeni vardır;
• Üretim yapan ve Vodka pazarında pay sahibi markalardan Vodka 1967, Abluka Vodka,
Apemia Vodka, Maxx Vodka’nın artık üretilemiyor olmaları Üretim payını düşürmüştür.
• Mart ayından itibaren koronavirüs nedeniyle Turizmin durma noktasına gelmesi Vodka
tüketiminin düşmesine neden olmuştur.Ayrıca halen Bar, Gece Kulübü, Diskotek gibi Vodka
tüketimleri yoğun olan mekanlarda eğlencenin yasak olması bu olumsuz durumun sürmesine
neden olmuştur.

Koronavirüsün olumsuz etkisinin 2021 yılı sonuna kadar sürecek olması, önümüzdeki Turizm
sezonunun da Vodka tüketimi açısından çok iyi geçmeyeceğini göstermektedir. Vodka pazarı uzun
bir süre daha çok Off Trade satış noktaları üzerinden gitmek durumunda kalacaktır. İç pazara
Vodka tedarikinde bulunan firmalar Tekel Noktası, Market, büfe gibi satış noktalarını
hedefleyeceklerdir.

Vodka’da etil alkolden olumsuz etkilenmektedir. ÖTV’nin düşürülmesi, 20 cl gibi küçük
ambalajların Off Trade satış noktalarında da satılıyor olması Vodka pazarını olumlu etkileyecektir.

Viski

2004 yılında Tekel’in özelleştirilmesinden sonra Viski ithalatının da serbest bırakılmasıyla Avrupa ve
ABD viskileri Türkiye pazarına girmeye başladılar önceleri Viski’den alınan ÖTV Rakı ÖTV’sine göre
daha yüksek iken,05.05.2018 tarihinde eşitlenmiştir.

23

Bilindiği gibi Viski, AB mevzuatında Coğrafi İşaretleme yapılarak korunmaktadır. Viski üretimine
ilişkin ilk yazılı kayıt İskoçya’da 1494 yılına aittir. Viski üretiminde stil olan İskoç viskisinin yanısıra
İrlanda, Kanada ve ABD ( Bourbon )viskileri de dünya ticaretinde ön sıralarda yer almaktadır. Son
yıllarda Japon viskileri de dünya viski pazarında boy göstermeye başlamışlardır.

Türkiye’de viski yapım denemelerine 1957 yılındaTekel Ankara Bira Fabrikası’nda başlanmış ve
olgunlaştırmaya alınan viskiler ilk kez 1963 yılında şişelenerek “Ankara Viskisi” markasıyla satışa
sunulmuştur. Tekel’in özelleştirilmesinden sonra 2007 yılında Ankara Bira Fabrikasının kapatılmasıyla
üretimine son verilmiştir.

Viski tüketimi 2004 yılında 1.900.000 litre civarındayken 2019 yılında bu rakam 10.176.000 litreye
çıkmıştır. Viski, her türlü olumsuz koşulda bile en fazla artan Alkollü İçecek olmuştur.

Yıl VİSKİ Yıl VİSKİ

2004 1.911.231 2012 4.504.537

2005 776.572 2013 4.902.898

2006 1.600.648 2014 6.097.096

2007 1.433.995 2015 7.015.857

2008 1.671.075 2016 6.863.938

2009 2.544.165 2017 8.214.105

2010 2.468.335 2018 9.048.994

2011 4.453.765 2019 10.176.125

Tablo 25. 2004-2019 Yılları Türkiye Pazarı Litre Bazında Viski Arzı

Diageo, Brown Forman ve Pernod Ricard dünyanın birçok yerinde olduğu gibi ülkemizde de rekabet
halindedirler. 2019 yılı sonuna kadar da ayrıca “Paralel İthalat” denilen yöntemle de 20 den fazla
firma bu üç firmanın ürünlerini Türkiye’ye getirip pazarlamışlardır.

24

Ayrıca, dünya pazarında yer alan Glen Talog, Label 5, Scotch Blue gibi bazı viski markaları da ithal
edilerek ülkemizde pazarlanmaktadır.

Türkiye’de satışa sunulan Viski markaları ve Pazar payları 2019 yılında aşağıdaki gibi olmuştur.

Mey 39.5% Pernod Ricard 34.8%
21.9% Chivas Scotch 21.1%
Johnnie Walker Scotch 9.8% Ballantine's Scotch 8.2%
J & B Scotch 3.3% Passport Scotch 2.7%
VAT 69 Scotch 2.4% Jameson Whiskey 1.4%
Bells Scotch 0.8% Long John Scotch 0.7%
Dimple Scotch 0.5% The Glenlivet Malt Scotch 0.3%
White Horse Scotch 0.3% 100 Pipers Scotch 0.2%
The Singleton Malt 0.3% Aberlour Malt Scotch 0.1%
Scotch 0.1% Joint 0.1%
Bulleit Whiskey 0.1% Royal Sal. by Chivas Scotch 0.0%
Lagavulin Malt Scotch 0.1% Diğerleri 0.0%
Talisker Malt Scotch
Diğerleri

BrownForman 14.8% DİĞER 5.6%
11.7% Jim Beam Whiskey 2.1%
Jack Daniels Whiskey Cutty Sark Scotch 1.6%
2.8% Glenfiddich Malt Scotch 0.9%
Famous Grouse Scotch 0.2% Teacher's Scotch 0.7%
0.1% Balvenie Malt Scotch 0.1%
The Macallan Malt 0.0%
Scotch 0.1%
0.0%
Naked Grouse Scotch 0.0%
0.0%
Woodford Reserve
Whiskey

Monkey Shoulder Malt Scotch

Glenrothes Malt Scotch
Laphroaig Malt Scotch

Tullamore Dew Irish Whiskey

Tablo 26. 2019-2020 Türkiye Pazarında Viski Markaları ve Pazar Payları

Koronavirüs Etkisinde 2020 Viski Pazarı ( Ocak- Eylül Dönemi )

2020 yılının en büyük kazananı Viski olmuştur. 2004 yılından beri ilk kez Vodka arzını geçmeyi
başarmıştır. Koronavirüs salgının getirmiş olduğu yasaklardan dolayı evine kapanmak zorunda kalan
tüketiciler büyük oranda Viski’yi tercih etmişlerdir.

25

2012-2020 yılları arasında Ocak –Eylül dönemlerindeki Viski Pazar arzı aşağıdaki gibi olmuştur.

YILLAR LİTRE
2012 3.064.793
2013 3.075.233
2014 3.991.876
2015 4.558.455
2016 4.400.952
2017 5.105.941
2018 6.422.604
2019 6.605.130
2020 8.162.039

Tablo 27. 2012-2020 yılları Ocak-Eylül Dönemleri Türkiye Pazarı Litre Bazında Viski Arzı

Viski, girdiği her ülkede geleneksel ürünlerin yerini almayı başarmış bir üründür. Bunun birçok nedeni
vardır ama;

• Pratik bir içkidir. Özellikle 21 yy.da insanların fazla oturup vakit kaybetmelerine tahammülleri
yoktur. Bu nedenle pratik ya kısa oturmalarda ya da ayakta üstelik çok fazla meze
gerektirmeden tüketilebilmektedir.

• Viski üreticileri dünya sermayesini arkalarına almışlardır. Bu nedenle girdikleri her ülkede
başat bir dağıtım ağına sahiptirler. Nitekim ülkemizde de durum böyledir. Bu nedenle de en
ücra köşede yer alan satış noktasına ulaşabilmektedirler.

• Ülkemizde de geleceğin içkisi Viski olacaktır. Nitekim böyle giderse Rakı ile arasındaki farkın
5-6 seneye kadar kapanacağını söyleyebiliriz.

Likör

Türkiye’de Likör üretim iznine sahip 6 adet firma mevcuttur. Bu firmaların 25 lisanslı likör markaları
vardır.

SIRAA TİCARET ÜNVANI ADRES İLİ MARKA
ADEDİ

KATEGORİ

1 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş. Salihli Manisa 7 LİKÖR

2 Antalya Alkollü İçecek San. ve Tic. A.Ş. Döşemealtı Antalya 3 LİKÖR

3 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 2 LİKÖR

4 İnfotex Tur. Sey.Tar..San.Tic.Ltd. Şti. Dinar Afyonkarahisar 4 LİKÖR

5 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Bilecik 6 LİKÖR

6 Neva Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 3 LİKÖR

Tablo 28. Türkiye Likör Üretim İznine Haiz Firmalar ve Sahip Oldukları Likör Marka Adetleri

Ancak, bu firmalardan sadece üçü çeşitli nedenlerden dolayı üretimlerine ara vermişlerdir.

26

Dolayısıyla üç firma üretim yapabilmektedir. Bu üç firmaya ait 15 likör markası mevcuttur.

SIRA TİCARET ÜNVANI ADRES İLİ MARKA
ADEDİ KATEGORİ

1 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş. Salihli Manisa 7 LİKÖR

2 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 2 LİKÖR

3 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Bilecik 6 LİKÖR

Tablo 29. 2020 Yılında Türkiye’de Likör Üretimine Devam Edebilen Firmalar ve Sahip Oldukları Likör Marka Adetleri

2020 yılında Likör ithalatı yapan 15 firma 115 ayrı markalarda toplam 1.303.000 litre Likör ithal
etmişlerdir. Likör ithalatı 2011 yılından 2019 yılına kadar yıllık 1 milyon litre bandına oturmuştur.
Likör tüketiminin 65%’i “Herşey Dahil” Hoteller pazarı olmak üzere On Trade mekanlarda
gerçekleşmektedir.

Yurtiçinde likör üretiminin büyük çoğunluğu Herşey dahil Konsepti hotellerine yönelik olduğu için
alkol dereceleri 15°-20° arasında olmaktadır.

İthal edilen Likörler daha ziyade On – Off Trade tüketimine yönelik oldukları için de ortalama
dereceleri 20°-27° olmaktadır.

YILLAR ÜRETİM İTHAL TOPLAM İÇ YILLAR ÜRETİM İTHAL TOPLAM İÇ
PAZAR PAZAR

2004 632.150 252.412 884.562 2012 770.449 1.061.832 1.832.281

2005 349.351 225.673 575.024 2013 715.999 1.056.531 1.772.530

2006 424.435 414.417 838.851 2014 858.870 1.206.355 2.065.225

2007 328.759 321.024 649.782 2015 637.572 1.025.799 1.663.371

2008 819.100 465.606 1.284.706 2016 352.255 756.116 1.108.371

2009 627.164 573.659 1.200.823 2017 639.040 1.025.823 1.664.863

2010 782.099 705.671 1.487.770 2018 847.373 1.191.176 2.038.549

2011 559.888 1.229.463 1.789.351 2019 1.588.702 1.303.036 2.891.738

Tablo 30. 2004-2019 Yılları Arası Türkiye Pazarına Litre Bazında Arz Olunan Üretim ve İthal Likör

2004-2019 yılları arasında Likör pazarı 884.000 litreden 2.891.000 litreye sıçrama yapmıştır. Bu artışın
en büyük nedeni “Herşey Dahil” sistemlere çalışan Hoteller olmuştur. Toplam Likör satışının 35%’i On
Off Trade pazarında gerçekleşirken, özellikle “Herşey Dahil Konsepti “ başta olmak üzere satışın 65%’
gerçekleşmektedir.

Koronavirüs Etkisinde 2020 Likör Pazarı ( Ocak- Eylül Dönemi )

Koronavirüs salgını sadece Vodka için değil, aynı zamanda Likör ve Cin için de tam hüsranın yaşandığı

bir yıl olmuştur. Daha çok “Her şey Dahil Hoteller Konsepti”nde Pazar bulan birçok yerli Likör markası

bu yıl Hoteller pazarının 15% kapasite ile çalışmasından dolayı neredeyse hiç üretim yapmamıştır.

27

Ancak, On -Off Trade pazarında tercih edilen bir , iki yerli likör markasıyla bazı ithal markalar pazarda
az da olsa yer bulmuşlardır.

YILLAR ÜRETİM İTHAL TOPLAM

2012 656.022 862.884 1.518.907

2013 594.032 824.769 1.418.801

2014 640.018 923.147 1.563.166

2015 501.379 779.745 1.281.124

2016 275.339 543.881 819.220

2017 323.826 682.153 1.005.979

2018 632.885 858.416 1.491.302

2019 1.508.212 907.670 2.415.882

2020 121.710 534.302 656.012

Tablo 31. 2012-2020 yılları Ocak-Eylül Dönemleri Türkiye Pazarı Litre Bazında Likör Arzı ( Üretim ve İthalat )

Cin

Türkiye’de 6 firmanın Cin üretme yetkisi vardır. Bu firmaların da 14 adet kendi Cin Markası
mevcuttur.

SIRA TİCARET ÜNVANI ADRES İLİ MARKA KATEGORİ

1 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş. Salihli Manisa 2 CİN

2 Antalya Alkollü İçecek San. ve Tic. A.Ş. Döşemealtı Antalya 2 CİN

3 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 2 CİN

4 İnfotex Tur. Sey.Tar..San.Tic.Ltd. Şti. Dinar Afyonkarahisar 1 CİN

5 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Bilecik 5 CİN

6 Neva Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 2 CİN

Tablo 32. 2019-2020 Türkiye’de Cin Üretim Ruhsatına Haiz Firmalar ve Sahip Oldukları Cin Markaları Adedi

Ancak ne yazık ki, üç firma üretimini durdurmuş ve Cin markası sayısı 9 adedi düşmüştür.

CİN TİCARET ÜNVANI ADRES İLİ MARKA KATEGORİ
1 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş. Salihli Manisa 2 CİN
2 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. Akhisar Manisa 2 CİN

3 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. Merkez Bilecik 5 CİN

Tablo 33. 2019-2020 Türkiye’de Cin Üretimi Yapabilen Firmalar

28

SIRA ÜRETİCİ FİRMA MARKA ALKOL °Sİ

1 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. ADALİN 40°
37,5°
2 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. ADALİN 37,5°
37,5°
3 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. BİRADER 37,5°
37,5°
4 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. GILBEYS 37,5°
37,5°
5 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. MIRAGE 37,5°

6 Mey Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. SAGA

7 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş. CLASS

8 Allco İçecek San. ve Tic. A.Ş. DİAMOND

9 Güney Alkollü İçecekler ve Tic. A.Ş. MAZE OF MEMORIES

Tablo 34. 2 Türkiye’de Cin Üretimi Yapılan Markalar ve Alkol Dereceleri

2019 yılında 11 firma 25 ayrı marka Cin ithalatı gerçekleştirmiştir.

SIR İTHALATÇI FİRMA MARKA ALKOL SIRA İTHALATÇI MARKA ALKOL
A °Sİ FİRMA LARIOS ROSE GIN °Sİ
37,5°
1 Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. GILBEYS 37,5° 14 MADDOX 37,5°
40°
2 Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. TANQUERAY 47,3° 15 Berentzen GMG 37,5°
40°
3 Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. GORDON'S 37,5° 16 Berentzen RUBY OF RANGOON
42,5°
4 Pernod Ricard BEEFEATER 40° 17 Akdeniz Kokteyl REX AVENUE GIN
37,5°
5 Pernod Ricard BORZOI 37,5° 18 Bidfood Dağıtım BULLDOG
6 Pernod Ricard 41,2° 19 Dem Dış Tic.A.Ş. 42,0°
7 Pernod Ricard PLYMOUTH 37,5° 20 Dem Dış Tic.A.Ş. OPIHR LONDON DRY GIN 40°
8 Pernod Ricard GIN 47,0° 21 Demirtaş İçecek 47,5°
STAMFORD GREENALL'S LONDON DRY 37,5°
GIN GIN 37,5°
BOBBY'S SCHIENDAM DRY
MONKEY 47

9 Brown Forman THE BOTANIST 46,0° 22 Demirtaş İçecek BOMBAY SAPPHIRE

10 Lafiella İçecek Dağıtım STIRLING 37,5° 23 Demirtaş İçecek STAR OF BOMBAY

11 MADDOX LORDSON GIN 37,5° 24 Deva İçecek LION HEART GIN 70 CL

12 MADDOX HENDRICK'S 44,0° 25 Deva İçecek HARPOON

13 MADDOX ROKU GIN 43,0°

Tablo 35. Türkiye’ye Cin İthal Eden Firmalar, Cin Marka ve Alkol Dereceleri

Türkiye Cin Pazarı 2018 ve 2019 yıllarında 2.200.000 litre barajını aşmıştır. Cin tüketimini etkileyen
en önemli faktör, “Herşey Dahil Konseptli Hoteller” olmaktadır.

29

Bu konseptteki hotellerin tüketim payları 48% civarında gerçekleşmektedir.

YILLAR ÜRETİM İTHALAT TOPLAM ÜRETİM /
2004 LİTRE LİTRE CİN İTHAL

1.282.567 476.252 LİTRE 72,90%

1.758.820

2005 1.147.862 410.755 1.558.617 73,60%

2006 1.189.510 249.975 1.439.485 82,60%

2007 979.257 166.220 1.145.476 85,50%

2008 1.045.203 189.414 1.234.617 84,70%

2009 1.058.723 202.773 1.261.496 83,90%

2010 1.134.645 363.606 1.498.252 75,70%

2011 1.320.837 489.457 1.810.294 73,00%

2012 1.281.681 364.866 1.646.547 77,80%

2013 1.321.408 424.405 1.745.813 75,70%

2014 1.529.920 521.527 2.051.448 74,60%

2015 1.296.276 543.246 1.839.522 70,50%

2016 867.973 450.649 1.318.622 65,80%

2017 1.212.501 614.930 1.827.431 66,40%

2018 1.467.788 802.392 2.270.180 64,70%

2019 1.230.633 1.054.318 2.284.951 53,90%

Tablo 36. 2004-2019 Yılları Arası Üretim Ve İthalat Cin Arzı

2004 yılında Türkiye pazarına arz edilen Cin toplamın 73%’ünü oluştururken , son yıllarda bu rakam
54%’ e kadar düşmüştür. Bunun en önemli nedeni Cin üretimi yapan firmaların birer birer
üretimlerini durdurmuş olmalarıdır.

Gerçekten de Cin Maestro,Cinistanbul, Maxx Cin gibi başat markaların yerlerini İthal cinler almaya
başlamıştır.

Türkiye’de üretilen Cin markaları ilk yıllarda 40° olarak üretilirken son yıllarda rekabet yapabilmek için
alkol derecelerini 37,5° olarak yenilemişlerdir. Halbuki, ithal cinlerin sadece 26%’sı 37,5° olmaktadır.

30

Koronavirüs Etkisinde 2020 Cin Pazarı ( Ocak- Eylül Dönemi )

2020 yılında olumsuz etkilenen bir diğer ürün de Cin’dir. Ancak, her şey dahil hotellerde daha çok

ardıç aromalı Vodka ve Aromalı cin satıldığından dolayı Cin de düşüş sadece On Trade satış

noktalarının yasaklardan etkilendiği kadar olmuştur.

YILLAR ÜRETİM İTHAL TOPLAM

2012 1.012.359 267.186 1.279.545

2013 1.008.675 311.996 1.320.671

2014 1.006.334 374.428 1.380.762

2015 948.721 423.518 1.372.239

2016 613.863 330.664 944.527

2017 867.153 423.463 1.290.616

2018 1.154.308 606.083 1.760.391

2019 834.037 754.877 1.588.915

2020 595.425 701.992 1.297.418

Tablo 37. 2012-2020 Yılları Ocak-Eylül dönemi Üretim Ve İthalat Cin Arzı

Ayrıca Cin Maestro, Maxx Cin Ve Cinistanbul gibi pazarda çok iyi yere sahip olan Cin markalarının da
üretim yapamadıklarından dolayı en büyük kayıp Yurt içinde üretilen Cin’de olmuştur. Bu açığı
kapatmak için üretime göre çok daha az olan Cin ithalatı ilk kez üretim rakamlarını geçmiştir.

2021 yılında güçlü yerli üreticiler olmazsa, Cin pazarı da tamamen İthal markaların hakimiyetine
geçecektir.

31